നാരീ മഹൌഷധീം സാ ഹി വിംദംതീ ച ദിനേ ദിനേ । ഗര്ഭസ്യ പാതനായൈവ ഉപായാ ബഹുശഃ കൃതാഃ
ആ സ്ത്രീ ദിവസേന ശക്തമായ ഔഷധങ്ങൾ കണ്ടെത്തി; ഗർഭം പൊഴിക്കാൻ പല മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു.
വവൃധേ ദാരുണോ ഗര്ഭഃ സര്വലോകഭയംകരഃ । താമുവാച തതോ ഗര്ഭഃ പദ്മാവതീം ച മാതരമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഗർഭം വളർന്നു, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഭയം ഉണ്ടാക്കി. അതിനുശേഷം ഗർഭം പത്മാവതിയോട്, അമ്മയോട്, സംസാരിച്ചു.
കസ്മാത്ത്വം വ്യഥസേ മാതരൌഷധീഭിര്ദിനേദിനേ । പുണ്യേന വര്ദ്ധതേ ചായുഃ പാപേനാല്പം തു ജീവിതമ്
"അമ്മേ, നീ ദിവസേന ഔഷധങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്തിന് വേദനപ്പെടുന്നു? പുണ്യത്തോടെ ആയുസ്സ് വർധിക്കും, പാപം കൊണ്ട് ജീവൻ കുറയും."
ആത്മകര്മവിപാകേന ജീവംതി ച മ്രിയംതി ച । ആമഗര്ഭാഃ പ്രയാംത്യന്യേ അപക്വാസ്തു മഹീതലേ
"സ്വന്തം കർമ്മഫലത്താൽ ജീവികൾ ജീവിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചിലർ ഗർഭത്തിൽ പാകം വരാതെ പോകുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ഭൂമിയിൽ തുടരുന്നു."
ജാതമാത്രാ മ്രിയംതേഽന്യേ കതി തേ യൌവനാന്വിതാഃ । ബാലാ വൃദ്ധാശ്ച തരുണാ ആയുഷോവശതാം ഗതാഃ
"ചിലർ ജനിച്ച ഉടൻ മരിക്കുന്നു, എത്ര പേർ യൗവനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു? കുട്ടികൾ, വയോധികർ, യുവാക്കൾ — എല്ലാവരും ആയുസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്."
സര്വേ കര്മവിപാകേന ജീവംതി ച മ്രിയംതി ച । ഓഷധ്യോ മംത്രദേവാശ്ച നിമിത്താഃ സ്യുര്ന സംശയഃ
"എല്ലാവരും കർമ്മഫലത്താൽ ജീവിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഔഷധങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, ദേവതകൾ — ഇവ കാരണങ്ങളാകാം, സംശയമില്ല."
മാമേവ ഹി ന ജാനാസി ഭവതീ യാദൃശോ ഹ്യഹമ് । ദൃഷ്ടഃ ശ്രുതസ്ത്വയാ പൂര്വം കാലനേമിര്മഹാബലഃ
"ഭവതി എനിക്ക് ആരാണെന്ന് ശരിയായി അറിയുന്നില്ല; നീ കാളനെമി എന്ന മഹാബലശാലിയെ മുമ്പ് കണ്ടും കേട്ടും അറിയുന്നു."
ദാനവാനാം മഹാവീര്യസ്ത്രൈലോക്യസ്യ ഭയപ്രദഃ । ദേവാസുരേ മഹായുദ്ധേ ഹതോഹം വിഷ്ണുനാ പുരാ
"ദാനവരിൽ മഹാവീര്യശാലി, മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും ഭയം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ; ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ, ഞാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ കൈയിൽ പഴയകാലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടു."
സാധയിതും ച തദ്വൈരമാഗതോഽസ്മി തവോദരമ് । സാഹസം ച ശ്രമം മാതര്മാ കുരുഷ്വ ദിന ദിനേ
അവർക്കുള്ള വൈരം പൂർത്തിയാക്കാനും, അമ്മേ, നിന്റെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കാനുമാണ് ഞാൻ വന്നത്. അമ്മേ, നീ ഇങ്ങനെ ദിവസേന കഷ്ടപ്പെടേണ്ടതില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ മാതരം വിരരാമ സഃ । മാതോദ്യമം പരിത്യജ്യ മഹാദുഃഖാദഭൂത്തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവൻ അമ്മയോടുള്ള വാദം നിർത്തി; അമ്മയുടെ പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ച്, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുന്നു.
ദശാബ്ദാശ്ച ഗതാ യാവത്താവദ്വൃദ്ധിമവാപ്തവാന് । പശ്ചാജ്ജജ്ഞേ മഹാതേജാഃ കംസോഭൂത്സ മഹാബലഃ
പത്ത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ വളർച്ച നേടി; പിന്നീടാണ് മഹാതേജസ്സും ശക്തിയുമുള്ള കംസൻ ജനിച്ചത്.
യേന സംത്രാസിതാ ലോകാസ്ത്രൈലോക്യസ്യ നിവാസിനഃ । യോ ഹതോ വാസുദേവേന ഗതോ മോക്ഷം ന സംശയഃ
അവനാൽ ലോകങ്ങളും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ജീവികളും ഭയപ്പെട്ടു; വാസുദേവൻ അവനെ കൊല്ലുകയും അവൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു, സംശയമില്ല.
ഏവം ശ്രുതം മയാ കാംത ഭവിഷ്യം തു ഭവിഷ്യതി । പുരാണേഷ്വേവ സര്വേഷു നിശ്ചിതം കഥിതം തവ
പ്രിയേ, ഞാൻ ഇങ്ങനെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഭാവിയിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാകും. എല്ലാ പുരാണങ്ങളിലും ഇത് ഉറപ്പായി നിന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
പിതൃഗേഹേസ്ഥിതാ കന്യാ നാശമേവം പ്രയാതി സാ । ഗൃഹാവാസായ മേ കാംത കന്യാ മോഹം ന കാരയേത്
പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ കഴിയുന്ന പെൺകുട്ടിക്ക് ഇങ്ങനെ നാശം വരും; പ്രിയേ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിൽ പെൺകുട്ടികൾ നിന്നെ ഭ്രമിപ്പിക്കരുത്.
ഇമാം ദുഷ്ടാം മഹാപാപാം പരിത്യജ്യ സ്ഥിരോ ഭവ । പ്രാപ്തവ്യം തു മഹാപാപം ദുഃഖം ദാരുണമേവ ച
ഈ ദുഷ്ടയും മഹാപാപിനിയുമായ സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിച്ച് നീ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഇരിക്കണം; ഇല്ലെങ്കിൽ മഹാപാപവും ഭയങ്കരമായ ദുഃഖവും നേരിടേണ്ടിവരും.
ലോകേ ശ്രേയഃകരം കാംത തദ്ഭുംക്ഷ്വ ത്വം മയാ സഹ । ശൂകര്യുവാച- ഏതദ്വാക്യം സുമംത്രം തു ശ്രുത്വാ സ ഹി ദ്വിജോത്തമഃ
ലോകത്തിൽ നല്ലതായതെല്ലാം നീ എന്നോടൊപ്പം അനുഭവിക്കണം, പ്രിയേ; ശൂകരൻ പറഞ്ഞു—
ത്യാഗേ മതിം ചകാരാസൌ സമാഹൂതാ ഹ്യഹം തദാ । സകലം വസ്ത്രശൃംഗാരം മമ ദത്തം ശുഭേ ശൃണു
ഈ നല്ല ഉപദേശം കേട്ടശേഷം, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ മനസ്സിൽ ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു; അപ്പോഴാണ് എന്നെ വിളിച്ച്, എന്റെ വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും എല്ലാം നൽകിയതും. ശ്രേയസ്സ്, കേൾക്കൂ.
തവൈവ ദുര്നയൈര്വിപ്രഃ ശിവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । ഗതോ വൈ മതിമാന്ദുഷ്ടേ കുലദുഷ്ടപ്രചാരിണി
നിന്റെ ദുഷ്ടമായ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ്, കുടുംബത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദുഷ്ടേ, ബുദ്ധിമാൻ ബ്രാഹ്മണൻ ശിവശർമൻ പോയത്.
യത്ര തേ തിഷ്ഠതേ ഭര്താ തത്ര ഗച്ഛ ന സംശയഃ । തവ യദ്രോചതേ സ്ഥാനം യഥാദിഷ്ടം തഥാ കുരു
നിന്റെ ഭർത്താവ് എവിടെയാണോ താമസിക്കുന്നത്, അവിടെ നീ പോകണം, സംശയമില്ല; നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള സ്ഥലത്ത്, നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ ചെയ്യുക.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാഭാഗേ പിതൃമാതൃകുടുംബകൈഃ । പരിത്യക്താ ഗതാ ശീഘ്രം നിര്ലജ്ജാഹം വരാനനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാഭാഗേ, അച്ഛനും അമ്മയും കുടുംബവും എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു; ലജ്ജയില്ലാതെ ഞാൻ വേഗത്തിൽ പോയി, മനോഹരമുഖിയേ.
ന ലഭാമ്യഹമേവാപി വാസസ്ഥാനം സുഖം ശുഭേ । ഭര്ത്സയംതി ച മാം ലോകാഃ പുംശ്ചലീയം സമാഗതാ
എനിക്ക് എവിടെയും സുഖകരമായ താമസസ്ഥലം കിട്ടുന്നില്ല, ശ്രേയസ്സ്; ആളുകൾ എന്നെ അപമാനിച്ച്, മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം ചേർന്ന ഒരു പാപിനിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
അടമാനാ ഗതാ ദേശാത്കുലമാനേന വര്ജിതാ । ദേശേ ഗുര്ജരകേ പുണ്യേ സൌരാഷ്ട്രേ ശിവമംദിരേ
അലഞ്ഞു നടക്കുമ്പോൾ, കുടുംബമാനത്തെ നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഞാൻ ദേശം വിട്ടു; ഗുര്ജരനാടിലും, സൗരാഷ്ട്രത്തിലും, ശിവക്ഷേത്രത്തിലും—
വനസ്ഥലേതി വിഖ്യാതം നഗരം വൃദ്ധിസംകുലമ് । അതീവ പീഡിതാ ദേവി ക്ഷുധയാഹം തദാ ശൃണു
വനസ്ഥലി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ, സമൃദ്ധിയുള്ള ഒരു നഗരം അവിടെ ഉണ്ട്; അതിൽ, ദേവി, ഞാൻ അത്യന്തം വിശപ്പുകൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെട്ടു, കേൾക്കൂ.
കര്പരം ഹി കരേ ഗൃഹ്യ ഭിക്ഷാര്ഥമുപചക്രമേ । ഗൃഹിണാം ദ്വാരദേശേഷു പ്രവിശാമി സുദുഃഖിതാ
കൈയിൽ ഒരു മൺപാത്രം പിടിച്ച് ഭിക്ഷ ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി; വലിയ ദുഃഖത്തിൽ, വീട്ടമ്മമാരുടെ വാതിൽക്കൽ ഞാൻ കടന്നു.
മമ രൂപം വിപശ്യംതി ലോകാഃ കുത്സംതി ഭാമിനി । ന ദദംതേ ച മേ ഭിക്ഷാം പാപാ ചേയം സമാഗതാ
എന്റെ രൂപം കണ്ടു, ഭാമിനി, ആളുകൾ എന്നെ നിന്ദിച്ചു; അവർ എനിക്ക് ഭിക്ഷയും കൊടുക്കുന്നില്ല—ഈ പാപം എന്നെ പിടിച്ചു.
ഏവം ദുഃഖസമാഹാരാ ദാരിദ്ര്യപരിപീഡിതാ । അടംത്യാ ച മയാ ദൃഷ്ടം ഗൃഹമേകമനുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ദുഃഖവും ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ അലഞ്ഞു നടന്നപ്പോൾ, ഒരു അതുല്യമായ നല്ല വീട് കണ്ടു.
തുംഗപ്രാകാരസംവേഷ്ടം വേദശാലാസമന്വിതമ് । വേദധ്വനിസമാകീര്ണം ബഹുവിപ്രസമാകുലമ്
ഉയർന്ന മതിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വേദപാഠശാലകളും, വേദധ്വനികളാൽ നിറഞ്ഞു, അനേകം പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണന്മാർ കൂട്ടംകൂടിയ ഒരു ഭവനമായിരുന്നു.
ധനധാന്യസമാകീര്ണം ദാസീദാസൈരലംകൃതമ് । പ്രവിവേശ ഗൃഹം രമ്യം ലക്ഷ്മീമുദിതമേവ തത്
അവിടെ ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധിയായി, ദാസീദാസന്മാർ അലങ്കരിച്ചും, ഐശ്വര്യപ്രകാശം നിറഞ്ഞ ആ മനോഹരമായ വീട്ടിലേക്കാണ് അവൻ കടന്നത്.
തദ്ഗൃഹം സര്വതോഭദ്രം തസ്യൈവ ശിവശര്മണഃ । ഭിക്ഷാം ദേഹീത്യുവാചാഥ സുദേവാ ദുഃഖപീഡിതാ
ആ വീടു എല്ലാതരത്തിലും ശുഭമായതും ശിവശർമനു മാത്രം സ്വത്തുമായതുമായിരുന്നു. അവിടെ ദുഃഖത്തിൽ കിടക്കുന്ന സുദേവ പറഞ്ഞു: 'ഭിക്ഷേടു തരിക.'
ശിവശര്മാഥ ശുശ്രാവ ഭിക്ഷാശബ്ദം ദ്വിജോത്തമഃ । മംഗലാം നാമ വൈ ഭാര്യാം ലക്ഷ്മീരൂപാം വരാനനാമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ശിവശർമ ഭിക്ഷയുടെ ശബ്ദം കേട്ടു. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് മംഗളാ, ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയുള്ള സൗന്ദര്യവും മനോഹരമായ മുഖവും അവള്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.