പതിവ്രതാം മഹാഭാഗാം സുമതിം ഭര്തൃതത്പരാമ് । ദൂരേണാപി പരിത്യജ്യ തിഷ്ഠാമോ നാത്ര സംശയഃ
ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള, പുണ്യശാലിയായ, നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ള ഭാര്യയെ — ഞങ്ങൾ ദൈത്യർ ദൂരത്തുനിന്നും പോലും ഒഴിവാക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തേജോ ദേവി സുവിപ്രസ്യ ഹരേശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ । നാര്യാഃ പതിവ്രതായാശ്ച സോഢും ദൈത്യാശ്ച ന ക്ഷമാഃ
ദേവി, നല്ല ബ്രാഹ്മണന്റെ തേജസും മഹാത്മാവായ ഹരിയുടെ തേജസും, ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള സ്ത്രീയുടെ തേജസും — ദൈത്യർ സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പതിവ്രതാഭയേനാപി വിഷ്ണോഃ സുബ്രാഹ്മണസ്യ ച । നശ്യംതി ദാനവാഃ സര്വേ ദൂരം രാക്ഷസപുംഗവാഃ
പതിവ്രതയുടെ ഭയത്താലും, വിഷ്ണുവിന്റെയും ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്റെയും ഭയത്താലും, എല്ലാ ദാനവരും നശിക്കുന്നു, പ്രധാനമായ രാക്ഷസന്മാർ ദൂരേ ഓടിപ്പോകുന്നു.
അഹം ദാനവധര്മേണ വിചരാമി മഹീതലമ് । കസ്മാത്ത്വം ശപ്തുകാമാസി മമ ദോഷോ വിചാര്യതാമ്
ഞാൻ ദാനവരുടെ നിയമപ്രകാരം ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; നീ എന്നെ ശപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? എന്റെ തെറ്റു പരിശോധിക്കപ്പെടട്ടെ.
പദ്മാവത്യുവാച- മമ ധര്മഃ സുകായശ്ച ത്വയൈവ പരിനാശിതഃ । അഹം പതിവ്രതാ സാധ്വീ പതികാമാ തപസ്വിനീ
പദ്മാവതി പറഞ്ഞു: എന്റെ ധർമ്മവും നല്ല പേര് പോലും നീയാണ് നശിപ്പിച്ചത്; ഞാൻ ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള, സദാചാരമുള്ള, ഭർത്താവിനേ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീയാണ്.
സ്വമാര്ഗേ സംസ്ഥിതാ പാപ മായയാ പരിനാശിതാ । തസ്മാത്ത്വാമപ്യഹം ദുഷ്ട ആധക്ഷ്യാമി ന സംശയഃ
എന്റെ വഴിയിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ഞാൻ, പാപിയേ, നിന്റെ മായയാൽ നശിച്ചു; അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്ടനേ, ഞാൻ നിന്നെ ശിക്ഷിക്കും, സംശയമില്ല.
ഗോഭില ഉവാച- ധര്മമേവ പ്രവക്ഷ്യാമി ഭവതീ യദി മന്യതേ । അഗ്നിചിദ്ബ്രാഹ്മണസ്യാപി ശ്രൂയതാം നൃപനംദിനീ
ഗോഭിലൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ ധർമ്മത്തെ കുറിച്ച് പറയാം; രാജാവിന്റെ ഭാര്യ, അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ ധർമ്മം കേൾക്കട്ടെ.
ജുഹ്വന്ദേവം ദ്വികാലം യോ ന ത്യജേദഗ്നിമംദിരമ് । സ ചാഗ്നിഹോത്രീ ഭവതി യജത്യേവ ദിനേദിനേ
ദിവസത്തിൽ രണ്ട് പ്രാവശ്യം ദൈവത്തെ പൂജിക്കുകയും അഗ്നി മന്ദിരം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, അഗ്നിഹോത്രി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ ഓരോ ദിവസവും യജ്ഞം നടത്തുന്നു.
അന്യച്ചൈവം പ്രവക്ഷ്യാമി ഭൃത്യധര്മം വരാനനേ । മനസാ കര്മണാ വാചാ വിശുദ്ധോ യോഽപി നിത്യശഃ
ഇനി ഞാൻ ഭൃത്യന്റെ ധർമ്മം പറഞ്ഞുതരാം, മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവളേ; മനസ്സിലും പ്രവർത്തികളിലും വാക്കിലും എപ്പോഴും ശുദ്ധനായവൻ—
നിത്യമാദേശകാരീ യഃ പശ്ചാത്തിഷ്ഠതി ചാഗ്രതഃ । സ ഭൃത്യഃ കഥ്യതേ ദേവി പുണ്യഭാഗീ ന സംശയഃ
എപ്പോഴും ആജ്ഞ പാലിക്കുകയും, യജമാനന്റെ മുന്നിലും പിന്നിലും നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ഭൃത്യൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ദേവി; അവൻ ഭാഗ്യവാൻ, സംശയമില്ല.
യഃ പുത്രോ ഗുണവാഞ്ജ്ഞാതാ പിതരം പാലയേച്ഛുഭഃ । മാതരം ച വിശേഷേണ മനസാ കായ കര്മഭിഃ
ഗുണമുള്ള, ജ്ഞാനമുള്ള പുത്രൻ, പിതാവിനെ ഭക്തിയോടെ സംരക്ഷിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് അമ്മയെ മനസ്സും ശരീരവും പ്രവർത്തികളും കൊണ്ട് പരിചരിക്കണം.
തസ്യ ഭാഗീരഥീ സ്നാനമഹന്യഹനി ജായതേ । അന്യഥാ കുരുതേ യോ ഹി സ പാപീയാന്ന സംശയഃ
അവനു ഭാഗീരഥി നദിയിൽ കുളിക്കുന്നത് ഓരോ ദിവസവും ലഭിക്കുന്നു; അതിനേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ പാപിയാണു, സംശയമില്ല.
അന്യച്ചൈവം പ്രവക്ഷ്യാമി പതിവ്രതമനുത്തമമ് । വാചാ സുമനസാ ചൈവ കര്മണാ ശൃണു ഭാമിനി
ഇനി ഞാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പതിവ്രതയെ കുറിച്ച് പറയാം; ഭാവനയുള്ളവളേ, അവളുടെ വാക്കുകളും മനസ്സും പ്രവർത്തികളും കേൾക്കൂ.
ശുശ്രൂഷാം കുരുതേ യാ ഹി ഭര്തുശ്ചൈവ ദിന ദിനേ । തുഷ്ടേ ഭര്ത്തരി യാ പ്രീതാ ന ത്യജേത്ക്രോധനം പുനഃ
ഭർത്താവിനെ ദിവസേന സേവിക്കുകയും, ഭർത്താവ് സന്തോഷമുള്ളപ്പോൾ അവൾ സന്തോഷപ്പെടുകയും, വീണ്ടും കോപം കാണിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവളാണ്—
തസ്യ ദോഷം ന ഗൃഹ്ണാതി താഡിതാ തുഷ്യതേ പുനഃ । ഭര്ത്തുഃ കര്മസു സര്വേഷു പുരതസ്തിഷ്ഠതേ സദാ
ഭർത്താവിന്റെ തെറ്റുകൾ പിടിച്ചുപറ്റുന്നില്ല, അടിയന്തരമായിട്ടും സന്തോഷപ്പെടുന്നു; ഭർത്താവിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും എപ്പോഴും മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു.
സാ ചാപി കഥ്യതേ നാരീ പതിവ്രതപരായണാ । പതിതോപി പിതാപുത്രൈര്ബഹുദോഷസമന്വിതഃ
അവളാണ് പതിവ്രതയോട് അർപ്പിതമായ സ്ത്രീ; ഭർത്താവ് വീണുപോയവനാണെങ്കിലും, പിതാവും പുത്രന്മാരും പല തെറ്റുകളുള്ളവരാണ് എങ്കിലും—
കസ്മാദപി ച ന ത്യാജ്യഃ കുഷ്ഠിതഃ ക്രുധിതോഽപി വാ । ഏവം പുത്രാഃ ശുശ്രൂഷംതി പിതരം മാതരം കില
ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കരുത്, കുഷ്ഠരോഗമുള്ളവനാണെങ്കിലും, കോപമുള്ളവനാണെങ്കിലും; അതുപോലെ, പുത്രന്മാർ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സേവിക്കണം.
തേ യാംതി പരമം ലോകം തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ് । ഏവം ഹി സ്വാമിനം യേ വൈ ഉപാചരംതി ഭൃത്യകാഃ
അവർ പരമലോകം, അതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം, നേടുന്നു; അങ്ങനെ യജമാനനെ സേവിക്കുന്ന ഭൃത്യന്മാർക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
പത്യുര്ലോകം പ്രയാംത്യേതേ പ്രസാദാത്സ്വാമിനസ്തദാ । അഗ്നിം നൈവ ത്യജേദ്വിപ്രോ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാതി സഃ
യജമാനന്റെ കൃപയാൽ അവർ ഭർത്താവിന്റെ ലോകം നേടുന്നു; അഗ്നിയെ ഉപേക്ഷിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മലോകം എത്തുന്നു.
അഗ്നിത്യാഗകരോ വിപ്രോ വൃഷലീപതിരുച്യതേ । സ്വാമിദ്രോഹീ ഭവേദ്ഭൃത്യഃ സ്വാമിത്യാഗാന്ന സംശയഃ
അഗ്നിയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വൃശലിയുടെ ഭർത്താവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; യജമാനനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഭൃത്യൻ, സംശയമില്ല, ദ്രോഹിയാണു.
അഗ്നിം ച പിതരം ചൈവ ന ത്യജേത്സ്വാമിനം ശുഭേ । സദാ വിപ്രഃ സുതോ ഭൃത്യഃ സത്യം സത്യം വദാമ്യഹമ്
ശുദ്ധമായവളേ, അഗ്നിയും പിതാവും യജമാനനും ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്; ബ്രാഹ്മണനും പുത്രനും ഭൃത്യനും എപ്പോഴും സത്യം പാലിക്കണം; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
പരിത്യജ്യ പ്രഗച്ഛംതി തേ യാംതി നരകാര്ണവമ് । പതിതം വ്യാധിതം ദേവി വികലം കുഷ്ഠിനം തഥാ
അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവർ നരകസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; വീണുപോയവനാണെങ്കിലും, രോഗമുള്ളവനാണെങ്കിലും, വികലമായവനാണെങ്കിലും, കുഷ്ഠരോഗമുള്ളവനാണെങ്കിലും—
സര്വകര്മവിഹീനം ച ഗതവിത്താദിസംചയമ് । ഭര്താരം ന ത്യജേന്നാരീ യദി ശ്രേയ ഇഹേച്ഛതി
എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ധനം മുതലായവയും നഷ്ടമായിട്ടും, സ്ത്രീക്ക് ഈ ലോകത്തിൽ ഭദ്രതയുണ്ടാകണമെന്നു ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ത്യക്ത്വാ കാംതം വ്രജേന്നാരീ അന്യത്കാര്യമിഹേച്ഛതി । സാ മതാ പുംശ്ചലീ ലോകേ സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതാ
സ്നേഹമുള്ള ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, മറ്റൊന്നിനെ ആഗ്രഹിച്ച് പോകുന്ന സ്ത്രീ, ലോകത്തിൽ പുംശ്ചലി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അവൾ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെടുന്നു.
ഗതേ ഭര്തരി യാ ഗ്രാമം ഭോഗം ശൃംഗാരമേവ ച । ലൌല്യാച്ച കുരുതേ നാരീ പുംശ്ചലീ വദതേ ജനഃ
ഭർത്താവ് ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഒരു സ്ത്രീ ഗ്രാമത്തിൽ സുഖങ്ങളും രസതന്ത്രങ്ങളും ആസ്വദിക്കുന്നു; അവളുടെ ചഞ്ചലത കൊണ്ടാണ് ആളുകൾ അവളെ ദുഷ്ടയായി വിളിക്കുന്നത്.
ഏവം ധര്മം വിജാനാമി വേദശാസ്ത്രൈശ്ച സംമതമ് । ദാനവാ രാക്ഷസാഃ പ്രേതാ ധാത്രാ സൃഷ്ടാ യദാദിതഃ
വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ധർമ്മം ഞാൻ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കുന്നു: ദാനവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പ്രേതന്മാർ എന്നിവയെ സൃഷ്ടാവ് ആദിയിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.
തത്രേഹ കാരണം സര്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ന സംശയഃ । ബ്രാഹ്മണാ ദാനവാശ്ചൈവ പിശാചാശ്ചൈവ രാക്ഷസാഃ
ഇതിന്റെ മുഴുവൻ കാരണവും ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കുന്നു, സംശയമില്ല: ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ദാനവന്മാർ, പിശാചുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ.
ധര്മാര്ഥം സകലം പ്രോക്തമധീതം തൈസ്തു സുംദരി । വിംദംതി സകലം സര്വേ ആചരംതി ന ദാനവാഃ
സുന്ദരിയേ, എല്ലാ ധർമ്മവും അർത്ഥവും ഇവർ പഠിക്കുകയും പറയുകയും ചെയ്തു; എല്ലാവരും അതിനെ മനസ്സിലാക്കുന്നു, പക്ഷേ ദാനവന്മാർ മാത്രം അതിനെ ആചരിക്കുന്നില്ല.
വിധിഹീനം പ്രകുര്വംതി ദാനവാ ജ്ഞാനവര്ജിതാഃ । അന്യായേന വ്രജംത്യേതേ മാനവാ വിധിവര്ജിതാഃ
ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്ത ദാനവന്മാർ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; നിയമങ്ങൾ ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യർ അന്യായമായി നടക്കുന്നു.
തേഷാം ശാസനഹേത്വര്ഥം കൃതാ ഏതേപി നാന്യഥാ । വിധിഹീനം പ്രകുര്വംതി യേ ഹി ധര്മം നരാധമാഃ
ഇവരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയതും, മറ്റെന്തിനുമല്ല; നിയമം പാലിക്കാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരാണ് മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവർ.