സുസ്വരം രുദിതം കൃത്വാ മമ ജന്മ ത്വയാ ഹൃതമ് । പശ്യ മേ ബലമത്രൈവ ശാപം ദാസ്യേ സുദാരുണമ്
ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞ്, നീ എന്റെ ജന്മം തന്നെ നശിപ്പിച്ചു; ഇതാ, എന്റെ ശക്തി കാണുക, ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ നിന്നെ ഭയങ്കരമായ ശാപം നൽകും.
ഏവം സംഭാഷമാണാ തം ശപ്തുകാമാ തു ഗോഭിലമ്
അവൾ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെ, ശാപം പറയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, ഗോഭിലനെ...
സുകലോവാച- തസ്യാസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ ഗോഭിലോ വാക്യമബ്രവീത് । ഭവതീ ശപ്തുകാമാസി കസ്മാന്മേ കാരണം വദ
സുകല പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഗോഭിലൻ പറഞ്ഞു: "നീ എന്നെ ശപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു — എന്തുകൊണ്ടാണ്, കാര്യം പറയൂ."
കേന ദോഷേണ ലിപ്തോസ്മി യസ്മാത്ത്വം ശപ്തുമുദ്യതാ । ഗോഭിലോ നാമ ദൈത്യോസ്മി പൌലസ്ത്യസ്യ ഭടഃ ശുഭേ
എന്ത് തെറ്റാണ് എനിക്ക് ഉണ്ടായത്, അതുകൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറാവുന്നത്? ഞാൻ ഗോഭിലൻ എന്ന ദൈത്യൻ, പോളസ്ത്യന്റെ സേവകനാണ്, ഭദ്രേ.
ദൈത്യാചാരേണ വര്താമി ജാനേ വിദ്യാമനുത്തമാമ് । വേദശാസ്ത്രാര്ഥവേത്താസ്മി കലാസു നിപുണഃ പുനഃ
ദൈത്യരുടെ ആചാരപ്രകാരം ഞാൻ ജീവിക്കുന്നു; ഉത്തമമായ വിദ്യ അറിയുന്നു, വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നു, കലകളിലും ഞാൻ പ്രാവീണ്യമുണ്ട്.
ഏവം സര്വം വിജാനാമി ദൈത്യാചാരം ശൃണുഷ്വ മേ । പരസ്വം പരദാരാംശ്ച ബലാദ്ഭുംജാമി നാന്യഥാ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു — ദൈത്യരുടെ ആചാരം ഞാൻ പറയാം: മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തും ഭാര്യകളും ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നു, വേറെ വഴിയില്ല.
വയം ദൈത്യാഃ സമാകര്ണ്യ ദൈത്യാചാരേണ സാംപ്രതമ് । വര്ത്താമോ ജ്ഞാനിഭാവേന സത്യം സത്യം വദാമ്യഹമ്
ഞങ്ങൾ ദൈത്യർ, കേട്ടതുപോലെ ഇപ്പോൾ ദൈത്യരുടെ ആചാരപ്രകാരം ജീവിക്കുന്നു; ഞാൻ സത്യം, സത്യം പറയുന്നു, ജ്ഞാനബോധത്തോടെ.
ബ്രാഹ്മണാനാം ഹി ച്ഛിദ്രാണി വിപശ്യാമോ ദിനേ ദിനേ । തേഷാം ഹി തപസോ നാശം വിഘ്നൈഃ കുര്മോ ന സംശയഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ പിഴവുകൾ ഞങ്ങൾ ദിവസേന കാണുന്നു; അവരുടെ തപസ്സിനെ തടസ്സങ്ങളിലൂടെ നശിപ്പിക്കുന്നു — ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
ഛിദ്രം പ്രാപ്യ വയം ദേവി നാശയാമോ ന സംശയഃ । ബ്രാഹ്മണാഞ്ഛ്രൂയതാം ഭദ്രേ ദേവയജ്ഞം വരാനനേ
ഒരു ദോഷം കണ്ടാൽ, ദേവി, ഞങ്ങൾ അവരെ നശിപ്പിക്കുന്നു, സംശയമില്ല; ഭദ്രേ, മനോഹരമുഖിയേ, ബ്രാഹ്മണരുടെ ദൈവയജ്ഞത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
നാശയാമോ വയം യജ്ഞാന്ധര്മയജ്ഞം ന സംശയഃ । സുബ്രാഹ്മണാന്പരിത്യജ്യ ദേവം നാരായണം പ്രഭുമ്
ഞങ്ങൾ അവരുടെ യജ്ഞങ്ങളും ധർമ്മയജ്ഞവും നശിപ്പിക്കുന്നു, സംശയമില്ല; ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, നാരായണനെ പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
പതിവ്രതാം മഹാഭാഗാം സുമതിം ഭര്തൃതത്പരാമ് । ദൂരേണാപി പരിത്യജ്യ തിഷ്ഠാമോ നാത്ര സംശയഃ
ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള, പുണ്യശാലിയായ, നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ള ഭാര്യയെ — ഞങ്ങൾ ദൈത്യർ ദൂരത്തുനിന്നും പോലും ഒഴിവാക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തേജോ ദേവി സുവിപ്രസ്യ ഹരേശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ । നാര്യാഃ പതിവ്രതായാശ്ച സോഢും ദൈത്യാശ്ച ന ക്ഷമാഃ
ദേവി, നല്ല ബ്രാഹ്മണന്റെ തേജസും മഹാത്മാവായ ഹരിയുടെ തേജസും, ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള സ്ത്രീയുടെ തേജസും — ദൈത്യർ സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പതിവ്രതാഭയേനാപി വിഷ്ണോഃ സുബ്രാഹ്മണസ്യ ച । നശ്യംതി ദാനവാഃ സര്വേ ദൂരം രാക്ഷസപുംഗവാഃ
പതിവ്രതയുടെ ഭയത്താലും, വിഷ്ണുവിന്റെയും ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്റെയും ഭയത്താലും, എല്ലാ ദാനവരും നശിക്കുന്നു, പ്രധാനമായ രാക്ഷസന്മാർ ദൂരേ ഓടിപ്പോകുന്നു.
അഹം ദാനവധര്മേണ വിചരാമി മഹീതലമ് । കസ്മാത്ത്വം ശപ്തുകാമാസി മമ ദോഷോ വിചാര്യതാമ്
ഞാൻ ദാനവരുടെ നിയമപ്രകാരം ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; നീ എന്നെ ശപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? എന്റെ തെറ്റു പരിശോധിക്കപ്പെടട്ടെ.
പദ്മാവത്യുവാച- മമ ധര്മഃ സുകായശ്ച ത്വയൈവ പരിനാശിതഃ । അഹം പതിവ്രതാ സാധ്വീ പതികാമാ തപസ്വിനീ
പദ്മാവതി പറഞ്ഞു: എന്റെ ധർമ്മവും നല്ല പേര് പോലും നീയാണ് നശിപ്പിച്ചത്; ഞാൻ ഭർത്താവിനോടു വിശ്വാസമുള്ള, സദാചാരമുള്ള, ഭർത്താവിനേ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീയാണ്.
സ്വമാര്ഗേ സംസ്ഥിതാ പാപ മായയാ പരിനാശിതാ । തസ്മാത്ത്വാമപ്യഹം ദുഷ്ട ആധക്ഷ്യാമി ന സംശയഃ
എന്റെ വഴിയിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ഞാൻ, പാപിയേ, നിന്റെ മായയാൽ നശിച്ചു; അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്ടനേ, ഞാൻ നിന്നെ ശിക്ഷിക്കും, സംശയമില്ല.
ഗോഭില ഉവാച- ധര്മമേവ പ്രവക്ഷ്യാമി ഭവതീ യദി മന്യതേ । അഗ്നിചിദ്ബ്രാഹ്മണസ്യാപി ശ്രൂയതാം നൃപനംദിനീ
ഗോഭിലൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകുന്നുവെങ്കിൽ ഞാൻ ധർമ്മത്തെ കുറിച്ച് പറയാം; രാജാവിന്റെ ഭാര്യ, അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ ധർമ്മം കേൾക്കട്ടെ.
ജുഹ്വന്ദേവം ദ്വികാലം യോ ന ത്യജേദഗ്നിമംദിരമ് । സ ചാഗ്നിഹോത്രീ ഭവതി യജത്യേവ ദിനേദിനേ
ദിവസത്തിൽ രണ്ട് പ്രാവശ്യം ദൈവത്തെ പൂജിക്കുകയും അഗ്നി മന്ദിരം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, അഗ്നിഹോത്രി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ ഓരോ ദിവസവും യജ്ഞം നടത്തുന്നു.
അന്യച്ചൈവം പ്രവക്ഷ്യാമി ഭൃത്യധര്മം വരാനനേ । മനസാ കര്മണാ വാചാ വിശുദ്ധോ യോഽപി നിത്യശഃ
ഇനി ഞാൻ ഭൃത്യന്റെ ധർമ്മം പറഞ്ഞുതരാം, മനോഹരമായ മുഖമുള്ളവളേ; മനസ്സിലും പ്രവർത്തികളിലും വാക്കിലും എപ്പോഴും ശുദ്ധനായവൻ—
നിത്യമാദേശകാരീ യഃ പശ്ചാത്തിഷ്ഠതി ചാഗ്രതഃ । സ ഭൃത്യഃ കഥ്യതേ ദേവി പുണ്യഭാഗീ ന സംശയഃ
എപ്പോഴും ആജ്ഞ പാലിക്കുകയും, യജമാനന്റെ മുന്നിലും പിന്നിലും നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ഭൃത്യൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ദേവി; അവൻ ഭാഗ്യവാൻ, സംശയമില്ല.
യഃ പുത്രോ ഗുണവാഞ്ജ്ഞാതാ പിതരം പാലയേച്ഛുഭഃ । മാതരം ച വിശേഷേണ മനസാ കായ കര്മഭിഃ
ഗുണമുള്ള, ജ്ഞാനമുള്ള പുത്രൻ, പിതാവിനെ ഭക്തിയോടെ സംരക്ഷിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് അമ്മയെ മനസ്സും ശരീരവും പ്രവർത്തികളും കൊണ്ട് പരിചരിക്കണം.
തസ്യ ഭാഗീരഥീ സ്നാനമഹന്യഹനി ജായതേ । അന്യഥാ കുരുതേ യോ ഹി സ പാപീയാന്ന സംശയഃ
അവനു ഭാഗീരഥി നദിയിൽ കുളിക്കുന്നത് ഓരോ ദിവസവും ലഭിക്കുന്നു; അതിനേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ പാപിയാണു, സംശയമില്ല.
അന്യച്ചൈവം പ്രവക്ഷ്യാമി പതിവ്രതമനുത്തമമ് । വാചാ സുമനസാ ചൈവ കര്മണാ ശൃണു ഭാമിനി
ഇനി ഞാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പതിവ്രതയെ കുറിച്ച് പറയാം; ഭാവനയുള്ളവളേ, അവളുടെ വാക്കുകളും മനസ്സും പ്രവർത്തികളും കേൾക്കൂ.
ശുശ്രൂഷാം കുരുതേ യാ ഹി ഭര്തുശ്ചൈവ ദിന ദിനേ । തുഷ്ടേ ഭര്ത്തരി യാ പ്രീതാ ന ത്യജേത്ക്രോധനം പുനഃ
ഭർത്താവിനെ ദിവസേന സേവിക്കുകയും, ഭർത്താവ് സന്തോഷമുള്ളപ്പോൾ അവൾ സന്തോഷപ്പെടുകയും, വീണ്ടും കോപം കാണിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവളാണ്—
തസ്യ ദോഷം ന ഗൃഹ്ണാതി താഡിതാ തുഷ്യതേ പുനഃ । ഭര്ത്തുഃ കര്മസു സര്വേഷു പുരതസ്തിഷ്ഠതേ സദാ
ഭർത്താവിന്റെ തെറ്റുകൾ പിടിച്ചുപറ്റുന്നില്ല, അടിയന്തരമായിട്ടും സന്തോഷപ്പെടുന്നു; ഭർത്താവിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും എപ്പോഴും മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു.
സാ ചാപി കഥ്യതേ നാരീ പതിവ്രതപരായണാ । പതിതോപി പിതാപുത്രൈര്ബഹുദോഷസമന്വിതഃ
അവളാണ് പതിവ്രതയോട് അർപ്പിതമായ സ്ത്രീ; ഭർത്താവ് വീണുപോയവനാണെങ്കിലും, പിതാവും പുത്രന്മാരും പല തെറ്റുകളുള്ളവരാണ് എങ്കിലും—
കസ്മാദപി ച ന ത്യാജ്യഃ കുഷ്ഠിതഃ ക്രുധിതോഽപി വാ । ഏവം പുത്രാഃ ശുശ്രൂഷംതി പിതരം മാതരം കില
ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കരുത്, കുഷ്ഠരോഗമുള്ളവനാണെങ്കിലും, കോപമുള്ളവനാണെങ്കിലും; അതുപോലെ, പുത്രന്മാർ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സേവിക്കണം.
തേ യാംതി പരമം ലോകം തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ് । ഏവം ഹി സ്വാമിനം യേ വൈ ഉപാചരംതി ഭൃത്യകാഃ
അവർ പരമലോകം, അതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം, നേടുന്നു; അങ്ങനെ യജമാനനെ സേവിക്കുന്ന ഭൃത്യന്മാർക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കും.
പത്യുര്ലോകം പ്രയാംത്യേതേ പ്രസാദാത്സ്വാമിനസ്തദാ । അഗ്നിം നൈവ ത്യജേദ്വിപ്രോ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാതി സഃ
യജമാനന്റെ കൃപയാൽ അവർ ഭർത്താവിന്റെ ലോകം നേടുന്നു; അഗ്നിയെ ഉപേക്ഷിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മലോകം എത്തുന്നു.
അഗ്നിത്യാഗകരോ വിപ്രോ വൃഷലീപതിരുച്യതേ । സ്വാമിദ്രോഹീ ഭവേദ്ഭൃത്യഃ സ്വാമിത്യാഗാന്ന സംശയഃ
അഗ്നിയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ വൃശലിയുടെ ഭർത്താവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; യജമാനനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഭൃത്യൻ, സംശയമില്ല, ദ്രോഹിയാണു.