ചംപകൈഃ പാടലൈഃ പുണ്യൈഃ പുഷ്പിതൈഃ കുടകൈര്വടൈഃ । അശോകബകുലോപേതം നാനാവൃക്ഷൈരലംകൃതമ്
ചമ്പക, പാടല, പൂത്തിരിക്കുന്ന പൂജ്യമായ വൃക്ഷങ്ങൾ, കൂറ്റൻ ആൽമരങ്ങൾ, അശോകം, ബകുലം എന്നിവയും പലതരം മരങ്ങളും ആ വനത്തെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
പര്വതം പുണ്യവംതം തം പുഷ്പിതൈശ്ച നഗോത്തമൈഃ । സര്വത്ര ദൃശ്യതേ രമ്യോ നാനാധാതുസമാകുലഃ
അങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് പൂത്തിരിക്കുന്ന ഉത്തമവൃക്ഷങ്ങളാൽ ആ പുണ്യപർവതം എല്ലായിടത്തും മനോഹരമായി, പലതരം ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു.
തഡാഗം സര്വതോഭദ്രം പുണ്യതോയേന പൂരിതമ് । കമലൈഃ പുഷ്പിതൈശ്ചാന്യൈഃ സുഗംധൈഃ കനകോത്പലൈഃ
അവിടെ എല്ലാ ദിശയിലും നല്ലതും പുണ്യജലവും നിറഞ്ഞ ഒരു തടാകം ഉണ്ടായിരുന്നു; അതിൽ പൂത്തിരിക്കുന്ന താമരകളും സുഗന്ധമുള്ള സ്വർണ്ണനീർമ്മലരികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശ്വേതോത്പലൈര്വിഭാസംതം രക്തോത്പലസുപുഷ്പിതൈഃ । നീലോത്പലൈശ്ച കഹ്ലാരൈര്ഹംസൈശ്ച ജലകുക്കുടൈഃ
വെള്ളതാമരകളാൽ പ്രകാശം പകരുന്ന, ചുവന്നതാമരകൾ പൂത്തിരിക്കുന്ന, നീലതാമരകളും കല്ലാറുകളും, ഹംസംതോയും ജലക്കോഴികളുമായും ആ തടാകം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
പക്ഷിഭിര്ജലജൈശ്ചാന്യൈര്നാനാധാതുസമാകുലഃ । തഡാഗം സര്വതഃ ശുഭ്രം നാനാപക്ഷിഗണൈര്യുതമ്
പക്ഷികളും മറ്റു ജലജീവികളും നിറഞ്ഞ, പലതരം ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ, എല്ലാ ദിശയിലും ശുദ്ധമായ, വിവിധതരം പക്ഷികൾ കൂട്ടമായി കാണുന്ന ഒരു തടാകം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കോകിലാനാം രുതൈഃ പുണ്യൈഃ സുസ്വരൈഃ പരിശോഭിതഃ । മധുരാണാം തഥാ ശബ്ദൈഃ സര്വത്ര മധുരായതേ
കുയിലുകളുടെ മനോഹരമായ ഗാനം, മധുരമായ ശബ്ദങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും മുഴങ്ങുന്നതാൽ ആ സ്ഥലം അത്യന്തം ആഹ്ലാദകരമായി മാറി.
ഷട്പദാനാം സുനാദേന സര്വത്ര പരിശോഭതേ । ഏവംവിധം ഗിരിം രമ്യം തദേവ വനമുത്തമമ്
തേനീച്ചകളുടെ മധുരമായ ഗൂഢം മുഴങ്ങുന്ന, അങ്ങനെ മനോഹരമായ ആ പർവതവും അതിലെ അത്യുത്തമമായ വനവും അങ്ങനെയായിരുന്നു.
തഡാഗം സര്വതോഭദ്രം ദദൃശേ നൃപനംദിനീ । വൈദര്ഭീ ക്രീഡമാനാ സാ സഖീഭിഃ സഹിതാ തദാ
വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ സഖികളോടൊപ്പം കളിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദിശയിലും അത്യന്തം പുണ്യമുള്ള ആ തടാകം അവൾ കണ്ടു.
സമാലോക്യ വനം പുണ്യം സര്വത്ര കുസുമാകുലമ് । ചാപല്യേന പ്രഭാവേണ സ്ത്രീഭാവേന ച ലീലയാ
പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ ആ പുണ്യവനം അവൾ കണ്ടപ്പോൾ, സ്ത്രീസ്വഭാവം, ഉത്സാഹം, സ്വാഭാവികമായ കളിതനിമ, ഇവയാൽ അവൾ ആനന്ദിച്ചു.
പദ്മാവതീ സരസ്തീരേ സഖീഭിഃ സഹിതാ തദാ । ജലക്രീഡാ സമാലീനാ ഹസതേ ഗായതേ പുനഃ
പദ്മാവതി സഖികളോടൊപ്പം ആ തടാകത്തിൻറെ കരയിൽ വെള്ളത്തിൽ കളിച്ചു, ചിരിച്ചു, പാടിയും ആനന്ദിച്ചു.
രമമാണാ ച സാ തസ്മിംസ്തസ്മിന്സരസി ഭാമിനീ । ഏവം വിപ്ര തദാ സാ തു സുഖേന പരിവര്തയേത്
അവിടെ ആ തടാകത്തിൽ ആ ഭാസുരയായവൾ സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനേ.
വിഷ്ണുരുവാച- ഗോഭിലോ നാമ വൈ ദൈത്യോ ഭൃത്യോ വൈശ്രവണസ്യ ച । ദിവ്യേനാപി വിമാനേന സര്വഭോഗപരിപ്ലുതഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഗോഭിലൻ എന്നൊരു അസുരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; വൈശ്രവണന്റെ ഭൃത്യൻ, ദിവ്യമായ വിമാനത്തിൽ ഇരുന്ന് എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും അനുഭവിച്ചവൻ.
യാതി ചാകാശമാര്ഗേണ ഗോഭിലോ ദൈത്യസത്തമഃ । തേന ദൃഷ്ടാ വിശാലാക്ഷീ വൈദര്ഭീ നിര്ഭയാ തദാ
ആകാശമാർഗം വഴി ഗൊഭിലൻ, ദൈത്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, യാത്ര ചെയ്തു. അപ്പോൾ വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള വൈദർഭി അവനെ ഭയമില്ലാതെ കണ്ടു.
സര്വയോഷിദ്വരാ സാ ഹി ഉഗ്രസേനസ്യ വൈ പ്രിയാ । രൂപേണാപ്രതിമാ ലോകേ സര്വാംഗേഷു വിരാജതേ
അവൾ എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും ഉത്തമയാണു, ഉഗ്രസേനന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്. ഈ ലോകത്ത് അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന് തുല്യമായവളില്ല, അവളുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗവും പ്രകാശിക്കുന്നു.
രതിര്വൈ മന്മഥസ്യാപി കിം വാപീയം ഹരിപ്രിയാ । കിം വാപി പാര്വതീ ദേവീ ശചീ കിം വാ ഭവിഷ്യതി
അവൾ മന്മഥന്റെ പ്രിയയായിരിക്കുംവോ? അല്ലെങ്കിൽ ഹരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവളോ? അതോ പാർവതി ദേവിയോ, ശചിയോ ആയിരിക്കുംവോ?
യാദൃശീ ദൃശ്യതേ ചേയം നാരീണാം പ്രവരോത്തമാ । അന്യാപി ഈദൃശീ നാസ്തി ദ്വിതീയാ ക്ഷിതിമംഡലേ
ഇവളെപ്പോലെയുള്ള സ്ത്രീ മറ്റൊന്നും ഭൂമിയിൽ ഇല്ല; സ്ത്രീകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമയായവളാണ് ഇവൾ.
നക്ഷത്രേഷു യഥാ ചംദ്രഃ സംപൂര്ണോ ഭാതി ശോഭനഃ । ഗുണരൂപകലാഭിസ്തു തഥാ ഭാതി വരാനനാ
നക്ഷത്രങ്ങളിൽ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ എങ്ങനെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നുവോ, അങ്ങനെ അവളുടെ മുഖവും ഗുണത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും കലയിലും പ്രകാശിക്കുന്നു.
പുഷ്കരേഷു യഥാ ഹംസസ്തഥേയം ചാരുഹാസിനീ । അഹോ രൂപമഹോഭാവ അസ്യാസ്തു പരിദൃശ്യതേ
പുഷ്കരിണികളിൽ ഹംസം എങ്ങനെ ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നുവോ, അങ്ങനെ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ അവളും തിളങ്ങുന്നു. അവളുടെ സൗന്ദര്യവും ഭാവവും വ്യക്തമായി കാണാം.
കാ കസ്യ ശോഭനാ ബാലാ ചാരുവൃത്തപയോധരാ । വ്യമൃശദ്ഗോഭിലോ ദൈത്യഃ പദ്മാവതീം വരാനനാമ്
ആരാണ് ഈ മനോഹരമായ രൂപവും ആകർഷകമായ വക്ഷസ്സും ഉള്ള ബാല? ഗൊഭിലൻ ദൈത്യൻ, ഉത്തമമുഖമുള്ള പത്മാവതിയെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
ചിംതയിത്വാ ക്ഷണം വിപ്ര കാ കസ്യാപി ഭവിഷ്യതി । ജ്ഞാനേന മഹതാ ജ്ഞാത്വാ വൈദര്ഭീതി ന സംശയഃ
ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച ശേഷം, 'ഇവൾ ആരുടെ ആകുമെന്നു?' എന്ന് ഗൊഭിലൻ വിചാരിച്ചു. തന്റെ വലിയ ജ്ഞാനത്താൽ അവൻ മനസ്സിലാക്കി: ഇവൾ വൈദർഭിയാണ്, സംശയമില്ല.
ദയിതാ ഉഗ്രസേനസ്യ പതിവ്രതപരായണാ । ആത്മബലേന തിഷ്ഠംതീ ദുഷ്പ്രാപ്യാ പുരുഷൈരപി
ഇവൾ ഉഗ്രസേനന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്, ഭർത്താവിനോടു അർപ്പിതയായവൾ. സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഇവളെ പുരുഷന്മാർക്കും എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയില്ല.
ഉഗ്രസേനോ മഹാമൂര്ഖഃ പ്രേഷിതാ യേന വൈ വരാ । പിതുര്ഗേഹമിയം ബാലാ സ തു ഭാഗ്യേന വര്ജിതഃ
ഉഗ്രസേനൻ വലിയ മൂഢനായി, ഈ ഉത്തമയായ ബാലയെ അവളുടെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് അയച്ചു. എന്നാൽ അവൻ ഭാഗ്യരഹിതനാണ്.
അനയാ വിനാ സ ജീവേച്ച കഥം കൂടമതിഃ സദാ । കിം വാ നപുംസകോ രാജാ ഏനാം യോ ഹി പരിത്യജേത്
അവളില്ലാതെ ആ കപടബുദ്ധിയുള്ളവൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കും? അല്ലെങ്കിൽ, അവളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന രാജാവിന് പുരുഷത്വം ഇല്ലേ?
താം ദൃഷ്ട്വാ സ തു കാമാത്മാ സംജാതസ്തത്ക്ഷണാദപി । ഇയം പതിവ്രതാ ബാലാ ദുഷ്പ്രാപ്യാ പുരുഷൈരപി
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ അവന്റെ മനസിൽ ആഗ്രഹം ഉണർന്നു. ഭർത്താവിനോടു അർപ്പിതയായ ഈ ബാലയെ പുരുഷന്മാർക്കും എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയില്ല.
കഥം ഭോക്ഷ്യാമ്യഹം ഗത്വാ കാമോ മാമതി പീഡയേത് । അഭുക്ത്വൈനാം യദാ യാസ്യേ തത്സ്യാന്മൃത്യുര്മമൈവ ഹി
ഞാൻ അവിടെ ചെന്നാൽ എങ്ങനെ അവളെ സുഖിക്കാമെന്ന് അറിയില്ല; ആഗ്രഹം എന്റെ മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു. അവളെ നേടാതെ ഞാൻ പോയാൽ, അതു തന്നെ എന്റെ മരണമായിരിക്കും.
അദ്യൈവ ഹി ന സംദേഹോ യതഃ കാമോ മഹാബലഃ । ഇതി ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ ഗോഭിലോ മനസൈക്ഷത
ഇന്ന് തന്നെ സംശയമില്ല, കാരണം ആഗ്രഹം വളരെ ശക്തമാണ്. ഇങ്ങനെ ആലോചനയിൽ മുഴുകി, ഗൊഭിലൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.
കൃത്വാ മായാമയം രൂപമുഗ്രസേനസ്യ ഭൂപതേഃ । യാദൃശസ്തൂഗ്രസേനശ്ച സാംഗോപാംഗോ മഹാനൃപഃ
ഉഗ്രസേനൻ രാജാവിന്റെ രൂപം മായാജാലം കൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ചു; ഉഗ്രസേനൻ എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളോടും കൂടിയ മഹാരാജാവായി.
ഗോഭിലസ്താദൃശോ ഭൂത്വാ ഗത്യാ ച സ്വരഭാഷയാ । യഥാവസ്ത്രോ യഥാവേശോ വയസാ ച തഥാ പുനഃ
ഗൊഭിലൻ അവന്റെ നടപ്പിലും സംസാരത്തിലും, വസ്ത്രധാരണത്തിലും രൂപത്തിലും, വയസ്സിലും പോലും ഉഗ്രസേനനെപ്പോലെ ആയിത്തീർന്നു.
ദിവ്യമാല്യാംബരധരോ ദിവ്യഗംധാനുലേപനഃ । സര്വാഭരണശോഭാംഗോ യാദൃശോ മാഥുരേശ്വരഃ
ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടി, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച്, മഥുരാപതിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ഭൂത്വാഥ താദൃശോ ദൈത്യ ഉഗ്രസേനമയസ്തദാ । മായയാ പരയാ യുക്തോ രൂപലാവണ്യസംപദാ
അപ്പോൾ ദൈത്യനായ ഗൊഭിലൻ ഉഗ്രസേനനെപ്പോലെ മുഴുവനും മാറി, പരമമായ മായയും സൗന്ദര്യവും ആകർഷണവും കൊണ്ട് സമ്പന്നനായി.