ശാലഗ്രാമോദ്ഭവം തീര്ഥം ഗല്ലികായാം സുരേശ്വരി । നര്മദായാം ശിവാഖ്യം തു മായായാം വിശ്വരൂപകമ്
ശാലഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച തീർഥം, ഗല്ലികയിൽ സുരേശ്വരി. നർമദയിൽ ശിവനാമം, മായയിൽ വിശ്വരൂപകം.
ഉത്പലാക്ഷം സഹസ്രാക്ഷം ജാതം വൈ രൈവതേ ഗിരൌ । ഗംഗായാം പിതൃതീര്ഥം ച വിഷ്ണുപാദോദ്ഭവം തഥാ
റൈവതപർവതത്തിൽ ഉത്പലാക്ഷനും സഹസ്രാക്ഷനും ജനിച്ചു. ഗംഗയിൽ പിതൃതീർഥവും, വിഷ്ണുപാദത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതും.
വിപാശായാം വിപാപാ ച പാടലേ പുംഡ്രവര്ദ്ധനമ് । നാരായണം സുപാര്ശ്വേ തു ത്രികൂടേ വിഷ്ണുമംദിരമ്
വിപാശയിൽ വിപാപാ, പാടലയിൽ പുണ്ഡ്രവർദ്ധനം. സുപാർശ്വയിൽ നാരായണനും, ത്രികൂട്ടത്തിൽ വിഷ്ണുമന്ദിരവും.
വിപുലേ വിപുലം നാമ കല്യാണം മലയാചലേ । കൌരവം കോടിതീര്ഥേ ച സുഗംധം ഗംധമാദനേ
വിപുലയിൽ വിപുലം, മലയാചലത്തിൽ കല്യാണം. കോടിതീർത്തിൽ കൗരവം, ഗന്ധമാദനത്തിൽ സുഗന്ധം.
കുബ്ജാമ്രകേ ത്രിസംധ്യം തു ഗംഗാംദ്വാരേ ഹരിപ്രിയമ് । ശൈലം വിംധ്യപ്രദേശേ തു ബദര്യാം സാരസ്വതം സ്മൃതമ്
കുബ്ജാമ്രകത്തിൽ ത്രിസന്ധ്യ, ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ ഹരിപ്രിയം. വിന്ധ്യപ്രദേശത്ത് ശൈലം, ബദരിയിൽ സാരസ്വതം.
കാലിദ്യാം കാലരൂപം ച സഹ്യേ വൈ സായകം സ്മൃതമ് । ചാംദ്രം ചംദ്രപ്രദേശേ തു രമണം തീര്ഥനായകമ്
കാലിദ്യയിൽ കാലരൂപം, സഹ്യപർവതത്തിൽ സായകം. ചന്ദ്രപ്രദേശത്ത് ചന്ദ്രം, രമണക്ഷേത്രം തീർത്ഥനാഥൻ.
യമുനായാം മൃഗാഖ്യം തു കരവീരേ കുരൂദ്ഭവമ് । വിനായകേ പര്വതേ വൈ ഉമാഖ്യം തീര്ഥമേവ ച
യമുനയിൽ മൃഗാക്ഷം, കരവീരത്തിൽ കുറുക്കളുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചത്. വിനായകപർവതത്തിൽ ഉമാനാമം തീർഥവും.
ആരോഗ്യം ഭാസ്കരേ ദേശേ മഹാകാലേ മഹേശ്വരമ് । തീര്ഥം അഭയദം നാമാമൃതാഖ്യം വിംധ്യകംധരേ
ഭാസ്കരദേശത്ത് ആരോഗ്യക്ഷേത്രം, മഹാകാലത്തിൽ മഹേശ്വരം. വിന്ധ്യകണ്ഠരത്തിൽ അമൃതനാമം, ഭയമില്ലാത്തതും.
മംഡപേ വിശ്വരൂപം ച സ്വാഹാഖ്യം ഈശ്വരേ പുരേ । വൈഗലേയം പ്രചംഡായാം ചാംഡികംമരകംടകേ
മണ്ഡപത്തിൽ വിശ്വരൂപം, ഈശ്വരപുരിയിൽ സ്വാഹാനാമം. പ്രകണ്ടായിൽ വൈഗലേയവും, മരകണ്ടകത്തിൽ ചണ്ഡികയും.
സോമേശ്വരം തഥാ തീര്ഥേ പ്രഭാസേ പുഷ്കരം തഥാ । ദേവമാത്രം സരസ്വത്യാം പാരാവതതടേ സ്ഥിതമ്
തീർത്ഥത്തിൽ സോമേശ്വരം, പ്രഭാസയിൽ പുഷ്കരം. സർസ്വതിയിൽ ദേവമാത്രം, പാരാവതത്തടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മഹാലയം മഹാപദ്മേ പയോഷ്ണ്യാം പിംഗലേശ്വരമ് । സിംഹികായാം തഥാ തീര്ഥം സൌരവേരവിസംജ്ഞകമ്
മഹാപദ്മത്തിൽ മഹാലയം, പയോഷ്ണിയിൽ പിംഗലേശ്വരം. സിംഹികയിൽ സൌരവേരനാമം തീർഥം.
കാര്തികം കൃത്തികാക്ഷേത്രേ ശാംകരം ശംകരേ ഗിരൌ । ഉത്പലാഖ്യം തതോ ദിവ്യം സുഭദ്രാ സിംധുസംഗമേ
കൃതികാക്ഷേത്രത്തിൽ കാർത്തികം, ശംകരപർവതത്തിൽ ശംകരം. അതിനുശേഷം ദിവ്യമായ ഉത്പലാഖ്യം, സിന്ധുസംഗമത്തിൽ സുഭദ്ര.
ഗാണപത്യം തതശ്ചൈവ പര്വതോ വിഷ്ണുസംജ്ഞകേ । ജാലംധരേ തതഃ പ്രോക്തം തീര്ഥം വിഷ്ണുമുഖം ച യത്
അതിനുശേഷം ഗാണപത്യം, വിഷ്ണുനാമമുള്ള പർവതം. ജാലന്ധരയിൽ വിഷ്ണുമുഖം എന്ന തീർഥം.
താരേ വൈ താരകം പ്രോക്തം പര്വതേ വിഷ്ണുസംജ്ഞകേ । ദേവദാരുവനേ പൌംഡ്രം പൌഷ്കം കാശ്മീരമംഡലേ
താരയിൽ താരകം, വിഷ്ണുനാമമുള്ള പർവതത്തിൽ. ദേവദാരുവനത്തിൽ പൊണ്ട്രം, കാശ്മീരമണ്ഡലത്തിൽ പോഷ്കം.
ഭൌമം ഹിമം ഹിമാദ്രൌ ച തുഷ്ടികം പൌഷ്ടികം പുനഃ । കപാലമോചനം തീര്ഥം ജാതം മായാപുരേ തഥാ
ഭൂമിയിലെ ഹിമവും, ഹിമാലയത്തിൽ തുഷ്ടികയും പോഷ്ടികയും വീണ്ടും, മായാപുരിയിൽ കപാലമോചനതീർത്ഥവും ഉദിച്ചു.
ശംഖോദ്ധാരം തതശ്ചൈവ ദേവം വൈ ശംഖധാരകമ് । പിംഡേ വൈ പിംഡനാമാനം സിദ്ധേ വൈഖാനസം ഭവേത്
ശംഖോദ്ധാരവും, ശംഖധാരകനെന്ന ദേവനും, പിണ്ഡയിൽ പിണ്ഡനാമൻ, സിദ്ധയിൽ വൈഖാനസനും കാണാം.
അച്ഛോദേ വിഷ്ണുകാമം തു ധര്മകാമാര്ഥമോക്ഷദമ് । ഔഷധ്യം ചോത്തരേകൂലേ കുശദ്വീപേ കുശോദകമ്
അച്ചോദയിൽ ധർമ്മവും കാമവും അർത്ഥവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന വിഷ്ണുകാമം, വടക്കേ കരയിൽ ഔഷധജലം, കുശദ്വീപിൽ കുശോദകം.
മന്മഥം ഹേമകൂടേ തു കുമുദേ സത്യവാദനമ് । വദംത്യാവാശ്വകം തീര്ഥം വിംധ്യേ വൈ മാതൃകം സ്മൃതമ്
ഹേമകൂട്ടത്തിൽ മന്മഥനും, കുമുദത്തിൽ സത്യവാദനും, അവാശ്വകം എന്ന തീർത്ഥം, വിന്ധ്യയിൽ മാതൃകയും പ്രശസ്തമാണ്.
ചിത്തേ ബ്രഹ്മമയം തീര്ഥം തീര്ഥാനാം പാവനം സ്മൃതമ് । ഏതേഷാം സര്വതീര്ഥാനാമുത്തമം ശൃണു സുംദരി
ചിത്തയിൽ ബ്രഹ്മമയമായ തീർത്ഥം, തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധിയുള്ളതെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ, സുന്ദരിയേ.
വിഷ്ണോര്നാമമയം തീര്ഥം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി । ബ്രഹ്മഹാ ഹേമഹാരീ വാ ബാലഹാ ഗോഘ്ന ഏവ ച
വിഷ്ണുവിന്റെ നാമത്തിൽ നിന്നുള്ള തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായതുമില്ല, പിന്നെയും ഉണ്ടാകയുമില്ല. ബ്രാഹ്മണഹത്യ, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കൽ, ബാലഹത്യ, പശുഹത്യ എന്നിവ ചെയ്തവരും,
മുച്യതേ നാമമാത്രേണ പ്രസാദാത്കേശവസ്യ തു । കലൌ ദ്വാരവതീ രമ്യാ ധന്യോ ദേവോ ജനാര്ദനഃ
മാത്രം നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ തന്നെ, കേശവന്റെ കൃപയാൽ മോചനം ലഭിക്കും. കലിയുഗത്തിൽ ദ്വാരക മനോഹരവും, ജനാർദ്ദനൻ ഭാഗ്യവാനുമാണ്.
യേ പശ്യംതി നരാ ദേവം മുക്തിസ്തേഷാം സുനിശ്ചലാ । ഏവം ധന്യതമം ദേവം വിഷ്ണും സര്വേശ്വരം പ്രഭുമ്
ആ ദേവനെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷം അചഞ്ചലമായിരിക്കും. അതുപോലെ, സർവ്വേശ്വരനും പ്രഭുവുമായ ഭാഗ്യശാലിയായ ദേവൻ വിഷ്ണുവാണ്.
ചിംതയാമി മഹാദേവി വിദ്വത്സംസ്ഥോ ജനാര്ദനമ് । അഷ്ടോത്തരം തു തീര്ഥാനാം ശതമേതദുദാഹൃതമ്
മഹാദേവിയേ, ജ്ഞാനികൾക്കിടയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായ ജനാർദ്ദനനെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു. ഇതാണ് നൂറൊന്നു എട്ട് തീർത്ഥങ്ങളുടെ വിവരവിവരണം.
യോ ജപേച്ഛൃണുയാദ്വാപി സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ । ഏഷു തീര്ഥേഷു യഃ സ്നാത്വാ പശ്യേന്നാരായണം ഹരിമ്
ഇത് ആരെങ്കിലും ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നാരായണൻ ഹരിയെ ദർശിക്കുന്നവൻ,
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ യാതി വിഷ്ണോഃ സനാതനമ് । ജഗന്നാഥം മഹാതീര്ഥം ലോകാനാം പാവനം സ്മൃതമ്
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതലോകം പ്രാപിക്കും. ജഗന്നാഥൻ ലോകങ്ങൾക്കു വിശുദ്ധിയുള്ള മഹാതീർത്ഥമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
യേ ഗച്ഛംതി നരശ്രേഷ്ഠാസ്തേപി യാംതി പരാം ഗതിമ് । ശതാഷ്ടകം മഹാപുണ്യം ശ്രാവയേത്പിതൃകര്മണി
അവിടെ പോകുന്ന ശ്രേഷ്ഠന്മാരായ മനുഷ്യരും പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കും. ഈ നൂറൊന്നു എട്ട് മഹാപുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ പിതൃകർമ്മത്തിൽ ശ്രവിപ്പിക്കണം.
ഇഹലോകേ സുഖം ഭുക്ത്വാ യാതി വിഷ്ണോഃ സനാതനമ് । ഗോദാനേ ശ്രാദ്ധദാനേ വാ അഹന്യഹനി വാ പുനഃ
ഇഹലോകത്തിൽ സുഖം അനുഭവിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതലോകം പ്രാപിക്കും. പശുദാനം, ശ്രാദ്ധദാനം, അല്ലെങ്കിൽ ദിവസേന വീണ്ടും,
ദേവാര്ചനവിധൌ വിദ്വാന്പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി
ദേവാരാധനാവിധിയിൽ പാണ്ഡിത്യം ഉള്ളവൻ പരബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഉത്തരഖംഡേ ജംബൂദ്വീപതീര്ഥവര്ണനംനാമ ത്രയസ്ത്രിംശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിൽ, അമ്പതിയഞ്ചായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ സംഹിതയിൽ, ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ, ജംബൂദ്വീപത്തിലെ തീർത്ഥവിവരണം എന്ന നൂറൊമ്പതാമത്തെ അധ്യായം.
മഹാദേവ ഉവാച। വേത്രവത്യാസ്തു മാഹാത്മ്യം വക്ഷ്യാമി ശൃണു സുംദരി । യത്ര സ്നാത്വാ വിമുച്യംതേ യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: വേത്രവതിയുടെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ പറയാം, സുന്ദരിയേ, കേൾക്കൂ. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.