യഥാ വിനാശം തേജോഭിരംധകാരഃ പ്രയാതി സഃ । തഥാ തവാഭിഷേകേണ മമ പാപം ഗതം ശുഭേ
പ്രകാശം വന്നാൽ ഇരുണ്ടിരിപ്പ് എങ്ങനെ അകന്നുപോകുന്നുവോ, അതുപോലെ, ഭദ്രയായവളേ, നിന്റെ അഭിഷേകത്താൽ എന്റെ പാപം അകന്നു.
പ്രസാദാത്തവ ചാര്വംഗി ലബ്ധം ജ്ഞാനം പുരാതനമ് । പുണ്യാം ഗതിം പ്രയാസ്യാമി ഇതി ജ്ഞാതം മയാ ശുഭേ
നിന്റെ കൃപകൊണ്ടു, സുന്ദരിയായവളേ, എനിക്ക് പഴയ ജ്ഞാനം വീണ്ടും ലഭിച്ചു; ഞാൻ പുണ്യമായ ഗതിയിലേക്കു പോകുമെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം, ഭദ്രയായവളേ.
ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി പൂര്വം വൃത്താംതമാത്മനഃ । യത്കൃതം തു മയാ ഭദ്രേ പാപയാ ദുഷ്കൃതം ബഹു
കേൾക്കൂ, ഞാൻ എന്റെ പഴയ ജീവിതം പറയാം; ദുഷ്ടതകൊണ്ടു ഞാൻ പലതും പാപം ചെയ്തിരുന്നു, ഭദ്രയായവളേ.
കലിംഗാഖ്യേ മഹാദേശേ ശ്രീപുരംനാമ പത്തനമ് । സര്വസിദ്ധിസമാകീര്ണം ചതുര്വര്ണനിഷേവിതമ്
കലിംഗ എന്ന മഹാദേശത്തിൽ ശ്രീപുരം എന്നൊരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാ സിദ്ധികളും നിറഞ്ഞു, നാലു വർണ്ണക്കാരും സേവിച്ചിരുന്ന നഗരം.
വസതി സ്മ ദ്വിജഃ കോപി വസുദത്ത ഇതി ശ്രുതഃ । ബ്രഹ്മാചാരപരോനിത്യം സത്യധര്മപരായണഃ
അവിടെ വസുദത്തൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചിരുന്നതായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം എല്ലായ്പ്പോഴും വേദാചാരത്തിലും സത്യധർമ്മത്തിലും നിലകൊണ്ടിരുന്നവൻ.
വേദവേത്താ ജ്ഞാനവേത്താ ശുചിമാന്ഗുണവാന്ധനീ । ധനധാന്യസമാകീര്ണഃ പുത്രപൌത്രൈരലംകൃതഃ
അദ്ദേഹം വേദങ്ങളിലും ജ്ഞാനത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ, ശുദ്ധനും ഗുണവാനുമായിരുന്നു; ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധമായവൻ, മക്കളാലും മുമ്മക്കളാലും അലങ്കൃതനായവൻ.
തസ്യാഹം തനയാ ഭദ്രേ സോദരൈഃ സ്വജനബാംധവൈഃ । അലംകാരൈസ്തു ശൃംഗാരൈര്ഭൂഷിതാസ്മി വരാനനേ
ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളായിരുന്നു, ഭദ്രയായവളേ; സഹോദരന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി, അലങ്കാരങ്ങളാലും ഭൂഷണങ്ങളാലും അലങ്കൃതയായവളായിരുന്നു ഞാൻ, മനോഹരമുഖിയായവളേ.
സുദേവാനാമ മേ താതശ്ചകാര സ മഹാമതിഃ । തസ്യാഹം ദയിതാ നിത്യം പിതുശ്ചാപി മഹാമതേ
എന്റെ അച്ഛൻ, മഹാമതിയായവൻ, സുദേവൻ എന്നായിരുന്നു പേരു; ഞാൻ എപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന് പ്രിയപ്പെട്ടവളായിരുന്നു, അദ്ദേഹം മഹാമതിയുമായിരുന്നു.
രൂപേണാപ്രതിമാ ജാതാ സംസാരേ നാസ്തി താദൃശീ । രൂപയൌവനഗര്വേണ മത്താഹം ചാരുഹാസിനീ
രൂപത്തിൽ എനിക്കു തുല്യരില്ലാത്തവളായി ഞാൻ ജനിച്ചു; ലോകത്ത് അങ്ങനെ ആരുമില്ലായിരുന്നു. എന്റെ സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും ഞാൻ അഹങ്കാരത്തോടെ മദിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു, സുന്ദരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ.
അഹം കന്യാ സുരൂപാ വൈ സര്വാലംകാരശോഭിതാ । മാം ച ദൃഷ്ട്വാ തതോ ലോകാഃ സര്വേ സ്വജനവര്ഗകാഃ
ഞാൻ വളരെ സുന്ദരിയായ കന്യകയായിരുന്നു, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു; എന്നെ കണ്ടു എല്ലാവരും, എന്റെ ബന്ധുക്കളും ജനങ്ങളും—
മാമേവം യാചമാനാസ്തേ വിവാഹാര്ഥേ വരാനനേ । യാചിതാഹം ദ്വിജൈഃ സര്വൈര്ന ദദാതി പിതാ മമ
എന്നെ വിവാഹത്തിനായി എല്ലാവരും, മനോഹരമുഖിയായവളേ, അപേക്ഷിച്ചു; എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും എന്നെ ചോദിച്ചു, പക്ഷേ എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ നൽകില്ലായിരുന്നു.
സ്നേഹാച്ചൈവ മഹാഭാഗേ മുമോഹ സ മഹാമതിഃ । ന ദത്താഹം തദാ തേന പിത്രാ ചൈവ മഹാത്മനാ
സ്നേഹത്താൽ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവളേ, ആ മഹാമതിയ്ക്ക് മായയുണ്ടായി; അപ്പോൾ എന്റെ മഹാത്മാവായ അച്ഛൻ എന്നെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചില്ല.
സംപ്രാപ്തം യൌവനം ബാലേ മയി ഭാവസമന്വിതമ് । രൂപം മേ താദൃശം ദൃഷ്ട്വാ മമ മാതാ സുദുഃഖിതാ
ഞാൻ ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് യൗവനത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സിൽ പുതിയ വികാരങ്ങൾ ഉണർന്നുവന്നു. അപ്പോൾ എന്റെ രൂപം കണ്ട അമ്മയ്ക്ക് അതീവ ദു:ഖം തോന്നി.
പിതരം മേ ഉവാചാഥ കസ്മാത്കന്യാ ന ദീയതേ । ത്വം കസ്മൈ സുദ്വിജായൈവ ബ്രാഹ്മണായ മഹാത്മനേ
അമ്മ അപ്പനോട് പറഞ്ഞു: 'നമ്മുടെ മകളെ ഇതുവരെ ആര്ക്കും വിവാഹം നൽകാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? നീ ഈ കുട്ടിയെ ഒരു നല്ല, മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണനോട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കണം.'
ദേഹി കന്യാം മഹാഭാഗ സംപ്രാപ്താ യൌവനം ത്വിയമ് । വസുദത്തോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ പ്രത്യുവാച ദ്വിജോത്തമഃ
'നിന്റെ മകൾ ഇപ്പോൾ യൗവനത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു, മഹാഭാഗ്യവാനേ, അവളെ വിവാഹം നൽകുക,' എന്നു ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ വസുദത്തൻ അപ്പനോട് പറഞ്ഞു.
മാതരം മേ മഹാഭാഗേ ശ്രൂയതാം വചനം മമ । മഹാമോഹേനമുഗ്ധോഽസ്മി സുതായാ വരവര്ണിനി
'മഹാഭാഗ്യവതിയായ അമ്മേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ: നമ്മുടെ മനോഹരിയായ മകളോടുള്ള അതിയായ സ്നേഹത്തിൽ ഞാൻ മുഴുവനായി ആകൃഷ്ടനായി പോയിരിക്കുന്നു.'
യോ മേ ഗൃഹസ്ഥോ വിപ്രോ വൈ ഭവിഷ്യതി ശുഭേ ശൃണു । തസ്മൈ കന്യാം പ്രദാസ്യാമി ജാമാത്രേ തു ന സംശയഃ
'സൗഭാഗ്യവതിയായവളേ, ആരാണ് എന്റെ വീട്ടിൽ ബ്രാഹ്മണനായും ഭർത്താവായും വരിക, അവനാണ് ഞാൻ മകളെ വിവാഹം നൽകുക. വരന്റെ കാര്യത്തിൽ ഒരു സംശയവുമില്ല.'
മമ പ്രാണപ്രിയാ ചൈഷാ സുദേവാ നാത്ര സംശയഃ । ഏവമൂചേ മദര്ഥേ സ വസുദത്തഃ പിതാ മമ
'സുദേവ എന്നെ ജീവനെക്കാൾ പ്രിയമാണ്, ഇതിൽ ഒരു സംശയവുമില്ല.' എന്റെ خاطرിൽ അപ്പൻ വസുദത്തൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കൌശികസ്യ കുലേ ജാതഃ സര്വവിദ്യാവിശാരദഃ । ബ്രാഹ്മണാനാം ഗുണൈര്യുക്തഃ ശീലവാന്ഗുണവാഞ്ഛുചിഃ
കൗശിക വംശത്തിൽ ജനിച്ച, എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ശുദ്ധിയും ഉള്ളവൻ.
വേദാധ്യയനസംപന്നം പഠമാനം ഹി സുസ്വരമ് । ഭിക്ഷാര്ഥം ദ്വാരമായാംതം പിതൃമാതൃവിവര്ജിതമ്
വേദപാഠത്തിൽ നിപുണൻ, മനോഹരമായ ശബ്ദത്തിൽ വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ, ഭിക്ഷയ്ക്കായി വാതിലിൽ എത്തുന്ന, അച്ഛനെയും അമ്മയെയും നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ.
തം ദൃഷ്ട്വാസമനുപ്രാപ്തം രൂപം വീക്ഷ്യ മഹാമതിഃ । തം പ്രോവാച പിതാ ഏവം കോ ഭവാന്വൈ ഭവിഷ്യതി
അവനെ വരുന്നത് കണ്ടു, അവന്റെ രൂപം നിരീക്ഷിച്ച്, ധീരനായ അച്ഛൻ അവനോട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? നീ എന്താകാൻ പോകുന്നു?''
കിം തേ നാമ കുലം ഗോത്രമാചാരം വദ സാംപ്രതമ് । സമാകര്ണ്യ പിതുര്വാക്യം വസുദത്തമുവാച സഃ
'നിന്റെ പേര് എന്താണ്, വംശം, കുടുംബരീതി എന്നിവ പറയൂ.' അച്ഛന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വസുദത്തൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
കൌശികസ്യാന്വയേ ജാതോ വേദവേദാംഗപാരഗഃ । ശിവശര്മേതി മേ നാമ പിതൃമാതൃവിവര്ജിതഃ
'ഞാൻ കൗശിക വംശത്തിൽ ജനിച്ചു, വേദങ്ങളിലും അതിന്റെ ശാഖകളിലും പ്രാവീണ്യമുണ്ട്. എന്റെ പേര് ശിവശർമ്മൻ. എനിക്ക് അച്ഛനുമില്ല അമ്മയുമില്ല.'
സംതി മേ ഭ്രാതരശ്ചാന്യേ ചത്വാരോ വേദപാരഗാഃ । ഏവം കുലം സമാഖ്യാതമാചാരഃ കുലസംഭവഃ
'എനിക്ക് മറ്റ് നാല് സഹോദരന്മാരുണ്ട്, അവരും വേദപഠനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാണ്. ഇങ്ങനെ എന്റെ കുടുംബവും ആചാരവും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.'
ഏവം സര്വം സമാഖ്യാതം പിതരം ശിവശര്മണാ । ശുഭേ ലഗ്നേ തിഥൌ പ്രാപ്തേ നക്ഷത്രേ ഭഗദൈവതേ
ഇങ്ങനെ ശിവശർമ്മൻ അച്ഛനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു. ഭഗദൈവം അദ്ധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന ശുഭലഗ്നവും തിഥിയും നക്ഷത്രവും എത്തിയപ്പോൾ—
പിത്രാ ദത്താസ്മി സുഭഗേ തസ്മൈ വിപ്രായ വൈ തദാ । പിതൃഗേഹേ വസാമ്യേകാ തേന സാര്ധം മഹാത്മനാ
അപ്പോൾ അച്ഛൻ എന്നെ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് വിവാഹം നൽകി. ഞാൻ അത്തവണ ആ മഹാത്മാവിനൊപ്പം അപ്പന്റെ വീട്ടിൽ ഒറ്റക്കായിരുന്നു.
നൈവ ശുശ്രൂഷിതോ ഭര്താ മയാ സ പാപയാ തദാ । പിതൃമാതൃസുദ്രവ്യേണ ഗര്വേണാപി പ്രമോഹിതാ
അപ്പോൾ ഞാൻ പാപബുദ്ധിയാൽ ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചില്ല. അച്ഛനുടെയും അമ്മയുടെയും സമ്പത്തിൽ അഭിമാനിച്ച് ഞാൻ മയക്കത്തിലായിരുന്നു.
അംഗസംവാഹനം തസ്യ ന കൃതം ഹി മയാ കദാ । രതിഭാവേന സ്നേഹേന വചനേന മയാ ശുഭേ
ഭർത്താവിന്റെ ശരീരം ഒരിക്കലും ഞാൻ മസാജ് ചെയ്തിട്ടില്ല. സ്നേഹത്താലോ, സ്നേഹപൂർവമായ വാക്കുകളാലോ ഞാൻ ഒരിക്കലും സേവനം ചെയ്തില്ല.
ക്രൂരബുദ്ധ്യാ ഹി ദൃഷ്ടോസൌ സര്വദാ പാപയാ മയാ । പുംശ്ചലീനാം പ്രസംഗേന തദ്ഭാവം ഹി ഗതാ ശുഭേ
ക്രൂരമായ മനസ്സോടെ ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭർത്താവിനെ അവഹേളിച്ചു. ദുഷ്ട സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരുന്നതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവം വന്നത്.
മാതാപിത്രോശ്ച ഭര്തുശ്ച ഭ്രാതൄണാം ഹിതമേവ ച । ന കരോമ്യഹമേവാപി യത്രയത്ര വ്രജാമ്യഹമ്
എവിടെയായാലും ഞാൻ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനുമോ ഭർത്താവിനോ സഹോദരന്മാർക്കോ ഒരിക്കലും നല്ലതു ചെയ്തിട്ടില്ല.