ഏവം വിഷാദഃ സംജാതസ്തേഷാം ധര്മാര്ഥസംയുതഃ । വ്യൂഹം കൃത്വാ സ്ഥിതാഃ സര്വേ ബലതേജഃ സമാകുലാഃ
ഇങ്ങനെ, ധർമ്മവും ഉദ്ദേശവും നിറഞ്ഞ ദുഃഖം അവർക്കിടയിൽ ഉദിച്ചു. അവർ എല്ലാവരും ശക്തിയും ഉത്സാഹവും കൊണ്ട് ഒരു നിരയായി നിന്നു.
സാഹസോത്സാഹസംപന്നാഃ പശ്യംതി നൃപനംദനമ് । നദംതഃ പൌരുഷൈര്യുക്താഃ ക്രീഡമാനാ വനേ തദാ
ധൈര്യവും ഉത്സാഹവും നിറഞ്ഞ അവർ, അപ്പോൾ കാട്ടിൽ വീര്യത്തോടെ ഗർജിച്ച് കളിക്കുന്ന രാജകുമാരനെ കണ്ടു.
ത്രയശ്ചത്വാരിംശത്തമോഽധ്യായഃ 2.43 സുകലോവാച- ഏവം തേ ശൂകരാഃ സര്വേ യുദ്ധായ സമുപസ്ഥിതാഃ । പുരഃ സ്ഥിതസ്യ തേ രാജ്ഞോ ഹ്യവതസ്ഥുശ്ച ലുബ്ധകാഃ
സുകലൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, ആ ശൂകരങ്ങൾ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിനായി ഒന്നിച്ചു. രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ വേട്ടക്കാർ ഒരുക്കത്തോടെ നിന്നു.
മഹാവരാഹോ രാജേംദ്ര ഗിരിസാനും സമാശ്രിതഃ । മഹതാ യൂഥഭാവേന വ്യൂഹം കൃത്വാ പ്രതിഷ്ഠതി
മഹാവരാഹം, രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവ്, മലയുടെ മുകളിലേക്കു അഭയം തേടി. വലിയ കൂട്ടത്തിന്റെ ശക്തിയോടെ, അവൻ നിരയായി നിന്നു.
കപിലഃ സ്ഥൂലപീനാംഗോ മഹാദംഷ്ട്രോ മഹാമുഖഃ । ദുഃസഹഃ ശൂകരോ രാജന്ഗര്ജതേ ചാതിഭൈരവമ്
കപിലൻ, വലുതും ബലവാനുമായ ശരീരവും വലിയ കപ്പുകളും വൻ വായും ഉള്ള ഭയങ്കരമായ ശൂകരൻ, രാജാവേ, അത്യന്തം ഭീഷണിയായി ഗർജിക്കുന്നു.
താനപശ്യന്മഹാരാജഃ ശാലതാലവനാശ്രയാന് । തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മനുപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അവരെ ശാലയും താളവനവും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാവ് കണ്ടു. അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മനുവിന്റെ വീര്യശാലിയായ പുത്രൻ പ്രതികരിച്ചു.
ഗൃഹ്യതാം ശൂര വാരാഹോ വിധ്യതാം ബലദര്പിതഃ । ഏവമാഭാഷ്യ താന്വീരോ മനുപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
വീരനായ ശൂകരനെ പിടിക്കണം, അവൻറെ അഭിമാനം തകർക്കണം; അങ്ങനെ മനുവിന്റെ വീര്യശാലിയായ പുത്രൻ അവരോട് പറഞ്ഞു.
അഥ തേ ലുബ്ധകാഃ സര്വേ മൃഗയാ മദമോഹിതാഃ । സംനദ്ധാ ദംശിതാഃ സര്വേ ശ്വഭിഃ സാര്ദ്ധം പ്രജഗ്മിരേ
അപ്പോൾ ആ വേട്ടക്കാർ എല്ലാവരും വേട്ടയുടെ മദത്തിൽ മുഴുകി, ആയുധധാരികളായി നായകളുമായി ചേർന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടോ രാജരാജോ മഹാബലഃ । അശ്വാരൂഢഃ സുസൈന്യേന ചതുരംഗേണ സംയതഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, മഹാബലശാലിയായ രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവ് കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി, നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ച നാലു വിഭാഗങ്ങളായ സൈന്യവുമായി മുന്നേറി.
ഗംഗാതീരം സമായാതോ മേരൌ ഗിരിവരോത്തമേ । രത്നധാതുസമാകീര്ണേ നാനാവൃക്ഷൈരലംകൃതേ
അവൻ ഗംഗയുടെ തീരത്തും, മനോഹരമായ മെരു മലയിൽ എത്തി. വിവിധ രത്നങ്ങളും ധാതുക്കളും നിറഞ്ഞ, പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച സ്ഥലമായിരുന്നു അത്.
സുകലോവാച- യോ ബലധാമ മരീചിചയകരനികരമയപ്രോത്തുംഗോഽത്യുച്ചമ് । ഗഗനമേവ സംപ്രാപ്തോ നാനാ നഗാചരിതശോഭോ ഗിരിരാജോ ഭാതി
സുകലൻ പറഞ്ഞു: ശക്തിയുടെ ആധാരമായ, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ ഉയർന്ന, ആകാശത്തെത്തുന്ന ആ മലരാജാവ്, വിവിധ ജീവികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് പ്രകാശിക്കുന്നു.
യോജനബഹലവിമല ഗംഗാപ്രവാഹ സമുച്ചരത്തീരവീചീതരംഗഭംഗൈര്മുക്താഫലസദൃശൈര്നിര്മലാംബുകണൈഃ । സര്വത്ര പ്രക്ഷാലിത ധവലതലശിലാതലോഗിരീംദ്ര സുഃശ്രിയായുക്തഃ
വലിയതും വൃത്തിയുള്ളതുമായ ഗംഗയുടെ ഒഴുക്ക്, ഉയർന്ന കരകളും, മുത്തുപോലുള്ള തിരമാലകളും, വൃത്തിയുള്ള ജലകണങ്ങളുമായി, എല്ലായിടത്തും വെള്ളയുള്ള പാറകൾ കഴുകി, ആ മലരാജാവിന് മനോഹാരിത നൽകുന്നു.
ദേവൈശ്ചാരണകിന്നരൈഃ പരിവൃതോ ഗംധര്വവിദ്യാധരൈഃ സിദ്ധൈരപ്സരസാംഗണൈര്മുനിജനൈര്നാഗേംദ്ര വിദ്യാധരൈഃ । ശ്രീഖംഡൈര്ബഹുചംദനൈസ്സസരലൈഃ ശാലൈസ്തമാലൈര്ഗിരീ രുദ്രാ ക്ഷൈര്വരസിദ്ധിദായകഘനൈഃ കല്പദ്രുമൈഃ ശോഭതേ
ദേവന്മാരും ചാരണന്മാരും കിന്നരന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും അപ്സരസ്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും മുനിമാരും നാഗരാജാവും വിദ്യാധരന്മാരും ചുറ്റി, ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളും സുഗന്ധവൃക്ഷങ്ങളും ശാലയും തമാലവും, രുദ്രാക്ഷവൃക്ഷങ്ങളും കല്പവൃക്ഷങ്ങളും വരം നൽകുന്ന മേഘങ്ങളും കൊണ്ട് ആ മല മനോഹരമാണ്.
നാനാധാതുവിചിത്രോ വൈ നാനാരത്നവിചിത്രിതൈഃ । വിമാനൈഃ കാംചനൈര്ദംഡൈഃ കലത്രൈരുപശോഭതേ
വിവിധ ധാതുക്കളാൽ മനോഹരമായും, പലതരം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മാളികകളും തൂണുകളും കൂട്ടുകാരുമൊക്കെയും ചേർന്ന് ആ മല മനോഹരമാകുന്നു.
നാലികേരവനൈര്ദിവ്യൈഃ പൂഗവൃക്ഷൈര്വിരാജതേ । ദിവ്യപുന്നാഗബകുലൈഃ കദലീഖംഡമംഡിതൈഃ
ദിവ്യമായ തേങ്ങയും പാന്പും നിറഞ്ഞ വനങ്ങൾ, പുന്നാഗം, ബകുലം, കദളി ചെടികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ സ്ഥലം മനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു.
പുഷ്പകൈശ്ചംപകൈരദ്രി പാഃടലൈഃ കേതകൈസ്തഥാ । നാനാവല്ലീവിതാനൈശ്ച പുഷ്പിതൈഃ പദ്മകൈസ്തഥാ
പുഷ്പം, ചമ്പകം, പാടല, കേതക, വിവിധതരം പൂത്തവള്ളികൾ, പദ്മക മരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പൂക്കൾ കൊണ്ട് ആ മല മനോഹരമായി ഭാസിക്കുന്നു.
നാനാവര്ണൈഃ സുപുഷ്പൈശ്ച നാനാവൃക്ഷൈരലംകൃതഃ । ദിവ്യവൃക്ഷൈഃ സമാകീര്ണഃ സ്ഫാടികസ്യ ശിലാതലൈഃ
നാനാവർണ്ണമുള്ള മനോഹരമായ പൂക്കളും, വിവിധതരം മരങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; ദിവ്യമായ മരങ്ങളും സ്ഫടികം പോലെ തെളിഞ്ഞ പാറകളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യോഗിയോഗീന്ദ്ര സംസിദ്ധൈഃ കംദരാംതര്നിവാസിഭിഃ । നിര്ഝരൈശ്ചൈവ രമ്യൈശ്ച ബഹുപ്രസ്രവണൈര്ഗിരിഃ
യോഗികളും യോഗശ്രേഷ്ഠരും കുഹരങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു; ആ മലയിൽ മനോഹരമായ ജലധാരകളും അനേകം ഒഴുക്കുകളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നദീപ്രവാഹസംഹ്രഷ്ടൈഃ സംഗമൈരുപശോഭതേ । ഹ്രദൈശ്ച പല്വലൈഃ കുംഡൈര്നിര്മലോദകധാരിഭിഃ
നദികളുടെ ഒഴുക്കുകൾ തമ്മിലുള്ള സംഗമം കൊണ്ട് ആ സ്ഥലം ഭംഗിയായി കാണപ്പെടുന്നു; തടാകങ്ങൾ, കുളം, കുണ്ടുകൾ എന്നിവയും ശുദ്ധജലധാരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗിരിരാജോ വിഭാത്യേകഃ സാനുഭിഃ സഹ സംസ്ഥിതൈഃ । ശരഭൈശ്ചൈവ ശാര്ദൂലൈര്മൃഗയൂഥൈരലംകൃതഃ
മലราชൻ തന്റെ ശിഖരങ്ങളോടൊപ്പം തിളങ്ങുന്നു; ശരഭങ്ങൾ, കടുവകൾ, വന്യജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മഹാമത്തൈശ്ച മാതംഗൈര്മഹിഷൈരുരുഭിഃ സദാ । അനേകൈര്ദിവ്യഭാവൈശ്ച ഗിരിരാജോ വിഭാതി സഃ
വലിയ, മദം നിറഞ്ഞ ആനകളും ശക്തമായ കാളകളും അനേകം ദിവ്യജീവികളും കൊണ്ട് ആ മലരാജൻ എപ്പോഴും തിളങ്ങുന്നു.
അയോധ്യാധിപതിര്വീര ഇക്ഷ്വാകുര്മനുനംദനഃ । തയാ സുഭാര്യയാ യുക്തശ്ചതുരംഗബലേന ച
അയോധ്യയുടെ ധീരനായ രാജാവും, ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജനും, തന്റെ ഭംഗിയുള്ള ഭാര്യയോടും നാലുവിധ സൈന്യത്തോടും കൂടെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുരതോ ലുബ്ധകാ യാംതി ശൂരാഃ ശ്വാനശ്ച ശീഘ്രഗാഃ । യത്രാസ്തേ ശൂകരഃ ശൂരോ ഭാര്യയാ സഹിതോ ബലീ
മുന്നിൽ ധീരമായ വേട്ടക്കാർയും വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന നായകളും പോകുന്നു; അവിടെയാണ് ശക്തനായ കാട്ടുപന്നി തന്റെ കൂട്ടുകാരിയോടൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നത്.
ബഹുഭിഃ ശൂകരൈര്ഗുപ്തോ ഗുരുഭിഃ ശിശുഭിസ്തതഃ । മേരുഭൂമിം സമാശ്രിത്യ ഗംഗാതീരം സമംതതഃ
അനേകം കാട്ടുപന്നികൾ, മുതിർന്നവരും കുഞ്ഞുങ്ങളും ചേർന്ന് അവനെ കാത്തിരിക്കുന്നു; മെരുവിന്റെ മലഭാഗങ്ങളിലും ഗംഗയുടെ തീരങ്ങളിലും അവൻ താമസിക്കുന്നു.
സുകലോവാച-। താമുവാച വരാഹസ്തു സുപ്രിയാം ഹര്ഷസംയുതഃ । പ്രിയേ പശ്യ സമായാതഃ കോശലാധിപതിര്ബലീ
സുകല പറഞ്ഞു: ആ കാട്ടുപന്നി സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളോടു പറഞ്ഞു: 'പ്രിയേ, നോക്കൂ, കോശലയുടെ ശക്തനായ രാജാവെത്തിയിരിക്കുന്നു.'
മാമുദ്ദിശ്യ മഹാപ്രാജ്ഞോ മൃഗയാം ക്രീഡതേ നൃപഃ । യുദ്ധമേവ കരിഷ്യാമി സുരാസുരപ്രഹര്ഷകമ്
'ആ മഹാപണ്ഡിതൻ രാജാവ് എന്റെ കാരണത്താണ് ഇവിടെ വേട്ടയാടുന്നത്; ഞാൻ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന ഒരു യുദ്ധം നടത്തും.'
അഥ ഭൂപോ മഹാതേജാ ബാണപാണിര്ധനുര്ധരഃ । സുദേവാം സത്യധര്മാംഗീം താമുവാച പ്രഹര്ഷിതഃ
അപ്പോൾ മഹാ തേജസ്സുള്ള രാജാവ്, വില്ലും അമ്പും കൈയിൽ പിടിച്ച്, സത്യമുള്ള സുദേവയോടു സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു.
പശ്യ പ്രിയേ മഹാകോലം ഗര്ജമാനം മഹാബലമ് । പരിവാരസമായുക്തം ദുഃസഹം മൃഗഘാതിഭിഃ
'പ്രിയേ, നോക്കൂ, വലിയ കാട്ടുപന്നി ഉരസും, അതിന്റെ വലിയ ശക്തിയോടെ, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, വേട്ടക്കാർക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനായി നിലകൊള്ളുന്നു.'
അദ്യൈവാഹം ഹനിഷ്യാമി സുബാണൈര്നിശിതൈഃ പ്രിയേ । മാമേവ ഹി മഹാശൂരോ യുദ്ധായ സമുപാശ്രയേത്
'ഇന്ന് തന്നെ ഞാൻ ഉഗ്രവും മികച്ചതുമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ വധിക്കും, പ്രിയേ; ആ മഹാശൂരൻ യുദ്ധത്തിനായി എന്റെ അടുത്ത് വരട്ടെ.'
ഏവമുക്ത്വാ പ്രിയോ ഭാര്യാം ലുബ്ധകാന്വാക്യമബ്രവീത് । യഥാ ശൂരോ മഹാശൂരാഃ പ്രേഷയധ്വം ഹി ശൂകരമ്
ഇങ്ങനെ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയോടു പറഞ്ഞ ശേഷം, അവൻ വേട്ടക്കാർക്ക് പറഞ്ഞു: 'മഹാശൂരന്മാർ ഒരു ധീരനെ അയക്കുന്നപോലെ, നിങ്ങൾ കാട്ടുപന്നിയെ അയക്കൂ.'