ആചാരേണ വിനാ മര്ത്യോ ജ്ഞാനഹീനോ യതിര്യഥാ । മംത്രഹീനോ യഥാ രാജാ തഥായം നൈവ ശോഭതേ
ശീലമില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ, ജ്ഞാനമില്ലാത്ത യതി, ഉപദേശമില്ലാത്ത രാജാവു ഇവർക്ക് തിളക്കം ഇല്ല; അതുപോലെ തന്നെയാണ് ഈ സ്ഥിതി.
കൈവര്തേന വിനാ നൌര്വാ സംപൂര്ണാ പരിസാഗരേ । ന ഭാത്യേവം യഥാ സാര്ഥഃ സാര്ഥവാഹേന വൈ വിനാ
കയവാർതനില്ലാത്ത നാവ, സമുദ്രം കടക്കാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ തന്നെ, സാർഥവാഹനില്ലാത്ത കർവാൻ തിളങ്ങുന്നില്ല.
സേനാധ്യക്ഷേണ ച വിനാ യഥാ സൈന്യം ന ഭാതി ച । ത്വാം വിനാ വൈ തഥാ സൈന്യം ശൂകരാണാം മഹാമതേ
സേനാധിപതിയില്ലാത്ത സൈന്യത്തിന് തിളക്കം ഇല്ല; മഹാമതിയേ, നിങ്ങളില്ലാതെ പന്നികളുടെ സൈന്യവും അങ്ങനെ തന്നെ.
ദീനോ ഭവിഷ്യതി തഥാ വേദഹീനോ യഥാ ദ്വിജഃ । മയി ഭാരം കുടുംബസ്യ വിനിവേശ്യ പ്രഗച്ഛസി
വേദമില്ലാത്ത ദ്വിജൻ ദുഃഖിതനാകുന്നതുപോലെ, കുടുംബത്തിന്റെ ഭാരവും എനിക്ക് ഏൽപ്പിച്ച് നിങ്ങൾ പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.
മരണം സുലഭം ജ്ഞാത്വാ കാ പ്രതിജ്ഞാ തവേദൃശീ । ത്വാം വിനാഹം ന ശക്നോമി ധര്തും പ്രാണാന്പ്രിയേശ്വര
മരണം എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഈ പ്രതിജ്ഞ എന്താണ്? പ്രിയേശ്വരാ, നിങ്ങളില്ലാതെ ഞാൻ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല.
ത്വയൈവ സഹിതാ സ്വര്ഗം ഭൂമിം വാഥ മഹാമതേ । നരകം വാപി ഭോക്ഷ്യാമി സത്യംസത്യം വദാമ്യഹമ്
നിങ്ങളോടൊപ്പം, മഹാമതിയേ, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും, നരകവും പോലും ഞാൻ അനുഭവിക്കും; സത്യം, സത്യം ഞാൻ പറയുന്നു.
ത്വം വാ പുത്രാംസ്തുപൌത്രാംസ്തു ഗൃഹീത്വാ യൂഥമുത്തമമ് । ആവാം വ്രജാവ യൂഥേശ ദുര്ഗമേവം സുകംദരമ്
നിങ്ങളുടെ മക്കളെയും കൊച്ചുമക്കളെയും, മികച്ച കൂട്ടത്തെയും എടുത്ത്, കൂട്ടത്തിന്റെ തലവനേ, നമുക്ക് ആ ദുഷ്കരവും മനോഹരവുമായ കുഴിയിൽ പോകാം.
ജീവിതവ്യം പരിത്യജ്യ രണായ പരിഗമ്യതേ । തത്ര കോ ദൃശ്യതേ ലാഭോ മരണേ വദ സാംപ്രതമ്
ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതാണ്; മരണത്തിൽ എന്താണ് ലാഭം? ഇപ്പോൾ പറയൂ.
വാരാഹ ഉവാച- വീരാണാം ത്വം ന ജാനാസി സുധര്മം ശൃണു സാംപ്രതമ് । യുദ്ധാര്ഥിനാ ഹി വീരേണ വീരം ഗത്വാ പ്രയാചിതമ്
വാരാഹൻ പറഞ്ഞു: വീരന്മാരുടെ സത്യമായ കടമ നീ അറിയുന്നില്ല; ഇപ്പോൾ കേൾക്കു. യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വീരൻ മറ്റൊരു വീരനോട് ചെന്നു യുദ്ധം ചോദിച്ചാൽ,
ദേഹി മേ യോധനം സംഖ്യേ യുദ്ധാര്ഥ്യഹം സമാഗതഃ । പരേണ യാചിതം യുദ്ധം ന ദദാതി യദാ നരഃ
“എനിക്ക് യുദ്ധം തരിക, ഞാൻ യുദ്ധം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു” എന്ന് മറ്റൊരാൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ മനുഷ്യൻ അതിന് സമ്മതിക്കാതെ പോയാൽ,
കാമാല്ലോഭാദ്ഭയാദ്വാപി മോഹാദ്വാ ശൃണു വല്ലഭേ । കുംഭീപാകേ തു നരകേ വസേദ്യുഗസഹസ്രകമ്
ആഗ്രഹം, ലാഭം, ഭയം അല്ലെങ്കിൽ മായയാലോ, പ്രിയേ, കേൾക്കു—അവൻ കുംഭീപാകം എന്ന നരകത്തിൽ ആയിരം വർഷം വാസം ചെയ്യും.
ക്ഷത്രിയാണാം പരോ ധര്മോ യുദ്ധം ദേയം ന സംശയഃ । തദ്യുദ്ധം ദീയമാനേന രണഭൂമിഗതേന വൈ
ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ കടമ യുദ്ധം സമ്മതിക്കുകയാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ടാൽ അവൻ യുദ്ധം സ്വീകരിക്കണം.
നിര്ജിതം തു പരം തത്ര യശഃകീര്ത്തിം പ്രഭുംജതേ । സ വാ ഹതോ യുധ്യമാനഃ പൌരുഷേണാതിനിര്ഭയഃ
അവിടെ തോറ്റവനും പ്രശസ്തിയും മഹത്വവും നേടുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ധൈര്യത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്ത് വീഴുകയാണെങ്കിൽ, ഭയമില്ലാതെ,
വീരലോകമവാപ്നോതി ദിവ്യാന്ഭോഗാന്പ്രഭുംജതേ । യാവദ്വര്ഷസഹസ്രാണാം വിംശത്യേകാം പ്രിയേ ശൃണു
അവൻ വീരന്മാരുടെ ലോകം പ്രാപിച്ചു ദൈവികമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും, പ്രിയേ, ഇരുപതിനായിരത്തി ഒരായിരം വർഷം വരെ—കേൾക്കു.
വീരലോകേ വസേത്താവദ്ദേവാചാരൈര്മഹീയതേ । മനുപുത്രഃ സമായാത അയം വീരോ ന സംശയഃ
അവൻ ആ കാലം മുഴുവൻ വീരലോകത്ത് ദേവന്മാരുടെ ആദരത്തോടെ വസിക്കും. ഈ മനുഷ്യൻ, മനുവിന്റെ പുത്രൻ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വീരനാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സംഗ്രാമം യാചമാനസ്തു യുദ്ധം ദേയം മയാ ധ്രുവമ് । യുദ്ധാതിഥിഃ സമായാതോ വിഷ്ണുരൂപഃ സനാതനഃ
അവൻ യുദ്ധം ചോദിച്ച് വന്നതിനാൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും യുദ്ധം സമ്മതിക്കണം. യുദ്ധം തേടി വരുന്ന അതിഥി ശാശ്വതനായ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമാണ്.
സത്കാരോ യുദ്ധരൂപേണ കര്തവ്യശ്ച മയാ ശുഭേ । ശൂകര്യുവാച- യദാ യുദ്ധം ത്വയാ ദേയം രാജ്ഞേ ചൈവ മഹാത്മനേ
അതിനാൽ, ഞാൻ യുദ്ധം കൊണ്ടാണ് അവനെ ആദരിക്കേണ്ടത്, ഭദ്രേ. ശൂകരി പറഞ്ഞു: നീ രാജാവിനും മഹാത്മാവിനും യുദ്ധം സമ്മതിക്കേണ്ടതായതിനാൽ,
തതോഽഹം പൌരുഷം കാംത പശ്യാമി തവ കീദൃശമ് । ഏവമുക്ത്വാ പ്രിയാന്പുത്രാന്സമാഹൂയ ത്വരാന്വിതാ
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, ഞാൻ നിന്റെ ധൈര്യം എങ്ങനെയാണെന്ന് കാണാം. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മക്കളെ വേഗത്തിൽ വിളിച്ചു.
ഉവാച പുത്രകാ യൂയം ശൃണുധ്വം വചനം മമ । യുദ്ധാതിഥിഃ സമായാതോ വിഷ്ണുരൂപഃ സനാതനഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: “എന്റെ മക്കളേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. യുദ്ധം തേടി വരുന്ന അതിഥി ശാശ്വതനായ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമാണ്.
മയാ തത്ര പ്രഗംതവ്യം യത്രായം ഹി ഗമിഷ്യതി । യാവത്തിഷ്ഠതി വൈ നാഥോ ഭവതാം പ്രതിപാലകഃ
അവൻ പോകുന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ പോകേണ്ടതുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ ഉണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ,
യൂയം ഗച്ഛത വൈ ദൂരം ദുര്ഗം ഗിരിഗുഹാമുഖമ് । സുഖം ജീവത മേ വത്സാ വര്ജയിത്വാ സുലുബ്ധകാന്
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ദൂരെയുള്ള ഒരു സുരക്ഷിതമായ പർവ്വതഗുഹയിലേക്ക് പോവൂ. എന്റെ മക്കളേ, അത്യാഗ്രഹികളായ വേട്ടക്കാരെ ഒഴിവാക്കി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ.
മയാ തത്രൈവ ഗംതവ്യം യത്രൈഷ ഹി ഗമിഷ്യതി । ഭവതാം ശ്രേഷ്ഠോഽയം ഭ്രാതാ യൂഥരക്ഷാം കരിഷ്യതി
അവൻ പോകുന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ പോകേണ്ടതുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ മൂത്ത സഹോദരൻ ആടുമാടുകളുടെ സംരക്ഷണം ചെയ്യും.
ഏതേ പിതൃവ്യകാഃ സര്വേ ഭവതാം ത്രാണകാരകാഃ । ദൂരം പ്രയാത വൈ സര്വേ മാം വിഹായ സുപുത്രകാഃ
നിങ്ങളുടെ എല്ലാ അമ്മാവന്മാരും നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ ഉണ്ടാകും. എന്റെ നല്ല മക്കളേ, നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്നെ വിട്ട് ദൂരെയ്ക്ക് പോവൂ.
പുത്രാ ഊചുഃ- അയം ഹി പര്വതശ്രേഷ്ഠോ ബഹുമൂലഫലോദകഃ । ഭയം തു കസ്യ വൈ നാസ്തി സുഖം ജീവനമസ്തി വൈ
മക്കൾ പറഞ്ഞു: ഈ പർവ്വതം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്, ധാരാളം കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും വെള്ളവും ഉണ്ട്. പക്ഷേ, ഭയം ആര്ക്ക് ഇല്ല? ഇവിടെ സന്തോഷമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുമോ?
യുവാഭ്യാം ഹി അകസ്മാദ്വൈ ഇദമുക്തം ഭയംകരമ് । തന്നോ ഹി കാരണം മാതര്വദ സത്യമിഹൈവ ഹി
നിങ്ങൾ ഇരുവരും അപ്രതീക്ഷിതമായി ഈ ഭയകരമായ കാര്യം പറഞ്ഞു. അതിന്റെ കാരണം പറയൂ, അമ്മേ, സത്യമായി ഇവിടെ തന്നെ പറയൂ.
ശൂകര്യുവാച-। അയം രാജാ മഹാരൌദ്രഃ കാലരൂപഃ സമാഗതഃ । ക്രീഡതേ മൃഗയാ ലുബ്ധോ മൃഗാന്ഹത്വാ ബഹൂന്വനേ
ശൂകരി പറഞ്ഞു: ഈ രാജാവ് ഭയങ്കരനും മരണത്തിന്റെ രൂപവും ആണു്, ഇപ്പോൾ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. വേട്ടയിലേയ്ക്ക് ആസ്വാദനത്തോടെ ആഗ്രഹംകൊണ്ട്, വനത്തിൽ അനേകം മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്നു.
ഇക്ഷ്വാകുര്നാമ ദുര്ധര്ഷോ മനുപുത്രോ മഹാബലഃ । സംഹരിഷ്യതി കാലോഽയം ദൂരം യാത സുപുത്രകാഃ
മനുവിന്റെ മഹാബലശാലിയായ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകു എന്ന രാജാവ്, ആരെയും തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ഈ സമയത്ത് നാശം വരുത്തും. അതിനാൽ, നല്ല മക്കളേ, നിങ്ങൾ ദൂരേയ്ക്ക് പോകൂ.
പുത്രാ ഊചുഃ-। മാതരം പിതരം ത്യക്ത്വാ യഃ പ്രയാതി സ പാപധീഃ । മഹാരൌദ്രം സുഘോരം തു നരകം പ്രതിപദ്യതേ
മക്കൾ പറഞ്ഞു: അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവൻ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനാണ്; അത്തരം ആളുകൾ ഭയങ്കരവും അത്യന്തം ഭീഷണിയുമുള്ള നരകത്തിൽ വീഴുന്നു.
മാതുഃ പുണ്യം പയഃ പീത്വാ പുഷ്ടോ ഭവതി നിര്ഘൃണഃ । മാതരം പിതരം ത്യക്ത്വാ യഃ പ്രയാതി സുദുര്ബലഃ
അമ്മയുടെ പുണ്യമായ പാലു കുടിച്ച് വളർന്നിട്ടും, കരുണയില്ലാത്തവനാകും; അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഉപേക്ഷിച്ച് പോകുന്നവൻ വളരെ ദുർബലനായി മാറുന്നു.
പൂയം നരകമേതീഹ കൃമിദുര്ഗംധസംകുലമ് । മാതുസ്തസ്മാന്ന യാസ്യാമോ ഗുരും ത്യക്ത്വാ ഇഹൈവ ച
അവൻ കീടങ്ങളും ദുർഗന്ധവും നിറഞ്ഞ അശുദ്ധമായ നരകത്തിൽ വീഴുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ അമ്മയെയും ഗുരുവിനെയും ഉപേക്ഷിക്കാതെ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കും.