ഉപവീതാദികം സര്വം ക്ഷത്രിയസ്യ തദാ കൃതമ് । ശസ്ത്രാണാം ച തഥാഭ്യാസോ വേദാനാം തു തഥൈവ ച
അന്ന് ക്ഷത്രിയർക്കു് ഉപവീതം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും നടത്തി. ആയുധങ്ങൾ പരിശീലിക്കുകയും, വേദപാഠവും നടന്നു.
ആഗ്നേയാസ്ത്രം തതോ ലബ്ധ്വാ ഭാര്ഗവാത്സഗരോ നൃപഃ । ജഘാന പൃഥിവീം ഗത്വാ താലജംഘാന്സഹൈഹയാന്
ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് അഗ്നിയാസ്ത്രം ലഭിച്ച ശേഷം, സഗരൻ രാജാവ് ഭൂമിയിൽ യാത്രചെയ്ത് താളജംഘന്മാരെയും ഹേഹയന്മാരെയും തോല്പിച്ചു.
സശകാന് പാരദാംശ്ചൈവ ജഘാന സ മഹാതപാഃ । നാരദ ഉവാച- മാഹാത്മ്യം സഗരസ്യാഥ വദ ശംകര വിസ്തരാത്
ആ മഹാതപസ്സുകാരൻ ശകന്മാരെയും പാർദന്മാരെയും തോല്പിച്ചു. നാരദൻ ചോദിച്ചു: 'ശങ്കരാ, സഗരന്റെ മഹത്വം വിശദമായി പറയൂ.'
മഹാദേവ ഉവാച- സൂര്യവംശീ മഹാരാജോ വിഖ്യാതഃ സ മഹാബലീ । ഗരസ്യ വ്യസനേ താത ഹൃതം രാജ്യമഭൂത്കില
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'അവൻ സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച പ്രശസ്തനും അതീവശക്തനും ആയ മഹാരാജാവായിരുന്നു. പ്രിയനായവനേ, കുടുംബത്തിൽ ദുരന്തം വന്നപ്പോൾ അവന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായി.'
ഹൈഹയൈസ്താലജംഘാദ്യൈഃ ശകൈഃ സാര്ദ്ധം ച നാരദ । യവനാഃ പാരദാശ്ചൈവ കാംബോജാഃ പഹ്ലവാസ്തഥാ
ഹേഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ശകന്മാരും കൂടി, നാരദാ, യവനന്മാർ, പാർദന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ ഇവരും ചേർന്ന്—
ഏതേ പംചഗണാ ബ്രഹ്മന്ഹൈഹയാര്ഥേ പരാക്രമാന് । ഹൃതരാജ്യസ്തതോ രാജാ സഗരോഽഥ വനം യയൌ
ഈ അഞ്ചു കൂട്ടരും, ബ്രാഹ്മണാ, ഹേഹയന്മാരുടെ വേണ്ടി ശക്തി പ്രയോഗിച്ചു. അതുകൊണ്ട് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട സഗരൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
പത്ന്യാചാനുഗതോ ദുഃഖീ സ വൈ പ്രാണാനവാസൃജത് । തസ്യ പത്നീ തു കല്യാണീ സഗര്ഭാ ച വ്രതാന്വിതാ
ഭാര്യയും അനുഗമിച്ച് ദുഃഖിതനായി, അവൻ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അവന്റെ ഗർഭിണിയായ, സദാചാരമുള്ള ഭാര്യ വ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
സപത്ന്യാ ഭാര്ഗവസ്തസ്യ വൃതഃ പൂര്വം സുതേപ്സയാ । സാ തു ഭര്തൃചിതാം കൃത്വാ വനേ തം പ്രരുരോദ ഹ
മുൻപ് ഭർത്താവിന്റെ സഹഭാര്യ പുത്രാഗ്രഹാർത്ഥം ഭാർഗവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഭർത്താവിന്റെ ശവസംസ്കാരം വനംവെച്ച് നടത്തി അവൾ വിലാപിച്ചു.
ഔര്വസ്താം വാരയിത്വാ ച ഗരപത്നീം തു നാരദ । ന്യവേദയത തത്പുത്രം ധര്മിഷ്ഠം സാത്വികം പ്രിയമ്
ഔർവൻ ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയെ തടഞ്ഞു, നാരദാ, അവളെ അറിയിച്ചതു്—നിന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും സത്യവാനുമായ പ്രിയനാകും.
നിവേദിതേ തതോ ബാലേ മരണാത്സാ ന്യവര്ത്തത । തതോ മാസദ്വയേ ജാതേ വവര്ദ്ധൌര്വസ്യ ചാശ്രമേ
അവൾക്ക് ഇത് അറിയിച്ചപ്പോൾ, അവൾ മരണം വിട്ടു. രണ്ട് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുട്ടി ഔർവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വളർന്നു.
ജാതകര്മാദിയോഗശ്ച ഔര്വേണ ച തഥാ കൃതഃ । ഉപവീതാദികം സര്വം ജാതം തത്ര മഹാമുനേഃ
ജനനചടങ്ങ് തുടങ്ങിയ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഔർവൻ നടത്തി. ഉപവീതം തുടങ്ങി എല്ലാം ആ മഹർഷി അവിടെ നിർവഹിച്ചു.
തത്ര വേദാദികം സര്വം പഠിതം ചൌര്വയോഗതഃ । അധ്യാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണി തതോഽസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത്
അവിടെ വേദം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ഔർവന്റെ ഉപദേശത്തിൽ പഠിച്ചു. വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ച ശേഷം, ആയുധവിദ്യയും അവൻ നൽകി.
ആഗ്നേയം തം മഹാഭാഗ അമരൈരപി ദുഃസഹമ് । സ തേനാസുബലേനാജൌ ബലേന ച സമന്വിതഃ
ദേവന്മാർക്കും സഹിക്കാനാവാത്ത അഗ്നിയാസ്ത്രം അവൻ അവനു് നൽകി. അതിനെയും സ്വന്തം ശക്തിയെയും കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായവനായി.
ഹൈഹയാന്വൈ ജഘാനാശു സംക്രുദ്ധഃ സ്വബലേന ച । ആജഹാര ച ലോകേഷു സ ച കീര്തിമവാപ സഃ
കോപത്തോടെ, സഗരൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ഹേഹയന്മാരെ വേഗത്തിൽ തോല്പിച്ചു. അങ്ങനെ അവൻ ലോകത്ത് പ്രശസ്തനായി.
തതഃ ശകാഃ സയവനാഃ കാംബോജാഃ പല്ലവാസ്തഥാ । ഹന്യമാനാസ്തദാ തേ തു വസിഷ്ഠം ശരണം യയുഃ
അപ്പോൾ ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പല്ലവന്മാർ എന്നിവരും അന്നത്തെ ആക്രമണത്തിൽ വീഴുമ്പോൾ, അവർ വസിഷ്ഠന്റെ അഭയം തേടി.
വസിഷ്ഠോഽപി ച താന്കൃത്വാ സമയേന മഹാദ്യുതിഃ । സഗരം വാരയാമാസ തേഷാം ദത്ത്വാഽഭയം നൃപഃ
വസിഷ്ഠൻ, മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, അവരുമായി ഉടമ്പടി ചെയ്തു. രാജാവേ, അവർക്കു് അഭയം നൽകി സഗരനെ തടഞ്ഞു.
സഗരഃ സ്വാം പ്രതിജ്ഞാംതു ഗുരോര്വാക്യം നിശമ്യ ച । ധര്മൈര്ജഘാന താംശ്ചൈഷാം വികൃതത്വം ചകാര ഹ
സഗരൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കും സ്വന്തം പ്രതിജ്ഞയും ഓർത്ത്, ധർമ്മപാതത്തിൽ അവരെ കീഴടക്കി, അവരിൽ മാറ്റം വരുത്തി.
അര്ദ്ധംശകനാംശിരസോ മുംഡം കൃത്വാ വിസര്ജയത് । യവനാനാം ശിരഃ സര്വം കാംബോജാനാം തഥൈവ ച
ശകന്മാരുടെ തലയുടെ പാതി മുണ്ഡനം ചെയ്ത് അവരെ വിട്ടയച്ചു. യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവനും മുണ്ഡനം ചെയ്തു.
പാരദാ മുംഡകേശാശ്ച പല്ല്വാഃ ശ്മശ്രുരക്ഷകാഃ । ഏവം വിജിത്യ സര്വാന്വൈ കൃതവാന്ധര്മസംഗ്രഹമ്
പാരദന്മാരെയും മുണ്ടശിരസ്സുകാരെയും പല്ലവന്മാരെയും താടിയും മീശവും വളർത്തുന്നവരെയും ജയിച്ച്, അവൻ എല്ലാവരെയും കീഴടക്കി ധർമ്മങ്ങളുടെ സമാഹാരം സ്ഥാപിച്ചു.
സര്വധര്മജയീ രാജാ വിജിത്യേമാം വസുംധരാമ് । ആശു സംസ്കാരയാമാസ വാജിമേധായ പാര്ഥിവഃ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും വിജയിച്ച രാജാവ് ഈ ഭൂമിയെ കീഴടക്കി, വേഗത്തിൽ വാജപേയയാഗത്തിന് ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി.
തസ്യ ചാരയതഃസോഽശ്വഃ സമുദ്രേ പൂര്വദക്ഷിണേ । വേലാ സമീപേഽപഹൃതോ ഭൂമിം ചൈവ പ്രവേശിതഃ
യാഗം നടത്തുമ്പോൾ, അവന്റെ കുതിര കിഴക്കും തെക്കുമുള്ള സമുദ്രത്തിൻ സമീപം തീരത്തോട് ചേർന്ന് കാണാതായി, ഭൂമിയിലേക്ക് കടന്നുപോയി.
സ തം ദേശം തദാ പുത്രൈഃ ഖാനയാമാസ സര്വതഃ । നാശ്വം പ്രാപുസ്തദാതേവൈ ഖന്യമാനേ മഹാര്ണവേ
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ആ പ്രദേശം എല്ലാടും ഖനനം ചെയ്തു; വലിയ സമുദ്രം വരെ തുഴഞ്ഞിട്ടും അവർക്ക് ആ കുതിരയെ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തത്രൈകമാദിപുരുഷം ദദൃശുസ്തേ ത്വരാന്വിതാഃ । തമാദിപുരുഷം ദേവം കപിലം ജഗതാം പ്രഭുമ്
അവർ അതിവേഗത്തിൽ അവിടെ ആദിപുരുഷനായ കപിലദേവനെ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ ദൈവത്തെ, കണ്ടു.
തസ്യ ചക്ഷുഃ സമുത്പന്ന വഹ്നിനാ പ്രതിബുധ്യതഃ । ദഗ്ധാഃ ഷഷ്ടി സഹസ്രാണി ചത്വാരസ്തേഽവശേഷിതാഃ
അവൻ ഉണർന്നപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നു തീ പടർന്നു; അറുപതിനായിരം പേർ അഗ്നിയിൽ ചുട്ടുപോയി, നാലുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ഹൃഷീകേതുഃ സുകേതുശ്ച തഥാ ധര്മരഥോപരഃ । ശൂരഃ പംചജനശ്ചൈവ തസ്യ വംശകരാ ദ്വിജ
ഹൃഷീകേതു, സുകേതു, ധർമ്മരഥോപരൻ, ശൂരൻ, പഞ്ചജനൻ ഇവരാണ് അവന്റെ വംശത്തിൻ്റെ തുടക്കം.
പ്രാദാച്ച തസ്മൈ ഭഗവാന്ഹരിഃ പംചവരാന്സ്വയമ് । വംശം മോക്ഷം സുകീര്തിഞ്ച സമുദ്രം തനയം വിഭുഃ
ഭഗവാൻ ഹരിഃ അവന് സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് അഞ്ചു വരങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു: വംശം, മോക്ഷം, നല്ല കീർത്തി, സമുദ്രം, ഒരു പുത്രൻ.
സാഗരത്വം ച ലേഭേഥ കര്മണാ തേന തസ്യ വൈ । തമാശ്വമേധികം സോഽശ്വം സമുദ്രാദുപലബ്ധവാന് । ആജഹാരാശ്വമേധാനാം ശതം സ ച മഹായശാഃ
അവൻ ചെയ്ത ആ പ്രവർത്തനത്താൽ സമുദ്രമായ സ്ഥാനം ലഭിച്ചു; സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് യാഗത്തിനുള്ള കുതിരയെ വീണ്ടെടുത്തു, അപ്രശസ്തൻ നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി.
മഹാദേവ ഉവാച-। ഗാംഗം വക്ഷ്യാമി മാഹാത്മ്യം യഥോക്തം മുനിസത്തമ । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ അഘം നശ്യതി തത്ക്ഷണാത്
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ഗംഗയുടെ മഹാത്മ്യം പറയാം; അതു കേൾക്കുന്നയാൾക്ക് പാപം ഉടൻ തന്നെ നശിക്കും.
ഗംഗാഗംഗേതി യോബ്രൂയാദ്യോജനാനാം ശതൈരപി । മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ അകലെ നിന്നാലും 'ഗംഗ, ഗംഗ' എന്ന് ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിലും നിന്ന് മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിലെത്തും.
ചരണാബ്ജസമുദ്ഭൂതാ ഗംഗാ നാമേതി വിശ്രുതാ । പാപാനാം സ്ഥൂലരാശീനാം നാശിനീ ചേതി നാരദ
കാൽപാദത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളാണ് ഗംഗ എന്ന് പ്രശസ്തി; വലിയ വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്, നാരദാ.