അവിമുക്തേ മൃതഃ കശ്ചിന്നരകം നേതി കില്ബിഷീ । അവിമുക്തേ കൃതം കിംചിത്പാപം വജ്രീ ഭവേദ്ദൃഢമ്
അവിമുക്തത്തിൽ മരിച്ചാൽ എത്ര പാപിയാണെങ്കിലും നരകത്തിൽ പോകില്ലെന്ന് പറയുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ ചെയ്ത പാപം വജ്രംപോലെ ഉറപ്പായിത്തീരും.
വജ്രലേപേന പാപേന തേന മേ ജന്മ രാക്ഷസമ് । രൌദ്രം ക്രൂരതരം പാപം സംഭൂതം ഹിമപര്വതേ
അങ്ങനെ വജ്രംപോലെ ഉറച്ച ആ പാപം കൊണ്ടു ഞാൻ രാക്ഷസജന്മം പ്രാപിച്ചു. അതിനാൽ എനിക്ക് ഹിമപർവ്വതങ്ങളിൽ ക്രൂരവും ഭയങ്കരവുമായ പാപജന്മം ലഭിച്ചു.
ദ്വിര്ജാതോ ഗൃധ്രയോനൌ പ്രാക്ത്രിര്വ്യാഘ്രോ ദ്വിഃ സരീസൃപഃ । ഏകവാരമുലൂകസ്തു വിഡ്വരാഹസ്തതഃ പരമ്
രണ്ടുതവണ ഞാൻ കഴുകന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചു, അതിനു മുമ്പ് മൂന്നു പ്രാവശ്യം പുലിയായി, രണ്ടുതവണ പാമ്പായി, ഒരിക്കൽ ആണ്ടിപ്പക്ഷിയായി, പിന്നെ കാട്ടുപന്നിയായി ജനിച്ചു.
ഇദം തു ദശമം ജന്മ രാക്ഷസം മമ ഭാമിനീ । അതീതാനി സഹസ്രാണി വര്ഷാണി മമ ജന്മനഃ
ഇത് എന്റെ പത്താമത്തെ രാക്ഷസജന്മമാണ്, പ്രകാശമുള്ളവളേ. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ എന്റെ ജന്മങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞു.
നാസ്തി മേ നിഷ്കൃതിര്ഭദ്രേ ഏതസ്മാദ്ദുഃഖസാഗരാത് । അത്ര ത്രിയോജനം സുഭ്രൂര്നിര്ജംതു ഹി മയാ കൃതമ്
സുന്ദരഭ്രൂവളേ, ഈ ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് മോചനം ഇല്ല. ഇവിടെ ഞാൻ മൂന്ന് യോജന ദൂരത്തോളം ജീവികൾ ഇല്ലാതാക്കി.
അനാഗസാം ച ഭൂതാനാം ബഹൂനാം ച കൃതഃ ക്ഷയഃ । കര്മണാ തേന മേ സുഭ്രൂര്ദഹ്യതേ സതതം മനഃ
അപരാധമില്ലാത്ത അനേകം ജീവികളെ ഞാൻ നശിപ്പിച്ചു. ആ പാപം കൊണ്ടു, സുന്ദരഭ്രൂവളേ, എന്റെ മനസ്സ് എല്ലായ്പ്പോഴും ദഹിക്കുന്നു.
ത്വദ്ദര്ശനസുധാസിക്തം ഗതം ശൈത്യം മനോ മമ । തീര്ഥം ഫലതി കാലേന സദ്യഃ സാധുസമാഗമഃ
നിന്നെ കണ്ടതിന്റെ അമൃതം പോലെ എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തിയായി. തീർത്ഥം സമയത്തോടെ ഫലം തരുമ്പോൾ, സദാചാരികളുടെ സാന്നിധ്യം ഉടൻ ഫലം നൽകുന്നു.
അതഃ സത്സംഗതിം സുഭ്രൂഃ പ്രശംസംതി മനീഷിണഃ । ഏതത്തേ കഥിതം സര്വം സ്വദുഃഖം ഹൃദ്ഗതം മയാ
അതുകൊണ്ടാണ്, സുന്ദരഭ്രൂവളേ, ജ്ഞാനികൾ സദാചാരികളുടെ കൂട്ടം പ്രശംസിക്കുന്നത്. എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖവും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
വിരലഃ സജ്ജനഃ സുഭ്രൂഃ സ്വാത്മാ യസ്യ ന ഖിദ്യതേ । ജാനാസ്യത്രോചിതം ത്വം ഹി കിംചിന്നോ വച്മ്യതഃ പരമ്
സുന്ദരഭ്രൂവളേ, സ്വന്തം മനസ്സിന് ദുഃഖം ഇല്ലാത്ത സദാചാരി വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. ഇവിടെ എന്താണ് ഉചിതം എന്നത് നീ അറിയുന്നു, അതിനാൽ ഞാൻ ഇനി ഒന്നും പറയുന്നില്ല.
അസ്യ ദുഃഖോദധേഃ പാരം കഥം യാമീതി ചിംതയന് । സജ്ജനാനാം സമാ ഭൂതിഃ സര്വേഷാമുപജീവനമ്
ഈ ദുഃഖസമുദ്രം എങ്ങനെ കടക്കാമെന്ന് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, സദാചാരികളുടെ സാന്നിധ്യമാണ് എല്ലാവർക്കും ആശ്രയവും ആജീവികയും.
ക്ഷീരാര്ണവഃ പയോ ദത്തേ ഹംസായ ന ബകായ കിമ് । ദത്താത്രേയ ഉവാച। ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ദയാര്ദ്രീകൃതമാനസാ 6.127.
പാൽസമുദ്രം തനിക്കുള്ള വെള്ളം ഹംസയ്ക്ക് മാത്രം നൽകുന്നു, ബകയ്ക്ക് അല്ല. ദത്താത്രേയൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവരുടെ മനസ്സ് കരുണയാൽ ഉരുകി.
ധര്മദാനേ മതിം കൃത്വാ ജഗൌ കാംചനമാലിനീ । കരിഷ്യേ നിഷ്കൃതിം രക്ഷ ഇദാനീം ഖലു മാ ശുചഃ
ധർമ്മം ദാനമായി നൽകണമെന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച കാഞ്ചനമാലിനി പാടിച്ചു: ഞാൻ പാപപരിഹാരം ചെയ്യും, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, ദുഃഖിക്കേണ്ട.
പ്രതിജ്ഞാം തു ദൃഢാം കൃത്വാ യതിഷ്യേ തവ മുക്തയേ । ബഹവോ ഹി കൃതാ മാഘാ വര്ഷേ വര്ഷേ യഥാവിധി
ഉറച്ച വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, ഞാൻ നിന്റെ മോക്ഷത്തിനായി ശ്രമിക്കും; ഓരോ വർഷവും ഞാൻ മാഘമാസ വ്രതങ്ങൾ നിർദേശപ്രകാരം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശ്രദ്ധാപൂര്വം മയാ ഭദ്ര ബ്രഹ്മക്ഷേത്രേ സിതാസിതേ । താം വദാമി തു സംഖ്യാതിം തസ്യ ധര്മസ്യ രാക്ഷസ
വിശ്വാസത്തോടെ, ഭദ്രേ, ഞാൻ ബ്രഹ്മാക്ഷേത്രത്തിൽ വെളുപ്പും കറുപ്പും രണ്ടിടത്തും ഈ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു; ആ ധർമ്മഫലത്തിന്റെ എണ്ണം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും, രാക്ഷസാ.
ഗൂഢോ ധര്മോ ഹി കര്തവ്യ ഇത്യൂചുര്വിബുധാ ജനാഃ । ആര്തേ ദാനം പ്രശംസംതി മുനയോ വേദവാദിനഃ
ധർമ്മം രഹസ്യമായി ചെയ്യണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; കഷ്ടത്തിൽ ഉള്ളവർക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നത് വേദജ്ഞർ പ്രശംസിക്കുന്നു.
സാഗരേ വര്ഷതോ ഭദ്ര കിം മേഘസ്യ ഫലം ഭവേത് । അനുഭൂതം മയാ രക്ഷഃ സ്വയം തത്പുണ്യജം ഫലമ്
സമുദ്രത്തിൽ മഴപെയ്യുമ്പോൾ മേഘത്തിന് എന്ത് ഫലമുണ്ട്, ഭദ്രേ? ആ ധർമ്മഫലത്തിന്റെ അനുഭവം ഞാൻ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്, രാക്ഷസാ.
തത്തു ദാസ്യാമി തേ മിത്ര സദ്യഃ പാപവിനാശനമ് । നിഷ്പീഡ്യാഥ തതോ വസ്ത്രം ജലം കൃത്വാ കരാംബുജേ
അത് ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം, സ്നേഹിതാ, ഉടൻ പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതാണത്; പിന്നെ അവൾ വസ്ത്രം ഞെരിച്ചു കൈക്കൊമ്പിലേയ്ക്ക് വെള്ളം ഒഴിച്ചു.
ദദൌ സാ മാഘജം പുണ്യം തസ്മൈ വൃദ്ധായ രക്ഷസേ । ശൃണു രാജന്വിചിത്രം ഹി പ്രഭാവം മാഘധര്മജമ്
അവൾ ആ മാഘവ്രതഫലം വൃദ്ധനായ രാക്ഷസനു നൽകി; രാജാവേ, മാഘവ്രതത്തിൽ നിന്നുള്ള അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
തദൈവം പ്രാപ്യ തത്പുണ്യം വിമുക്താ രാക്ഷസീ തനുഃ । സംഭൂതോ ദേവതാകാരസ്തേജോ ഭാസ്കരവിഗ്രഹഃ
അത് ലഭിച്ചപ്പോൾ രാക്ഷസന്റെ ശരീരം മോചിതമായി; ദൈവസ്വരൂപം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, സൂര്യന്റെ പ്രതിമപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ദേവയാനം സമാരൂഢഃ സഹര്ഷോത്ഫുല്ലലോചനഃ । ദ്യോതമാനസ്തദാ വ്യോമ്നി ഭാസയന്പ്രഭയാ ദിശഃ
ദേവയാനമാർഗത്തിൽ കയറി, സന്തോഷത്തിൽ കണ്ണുകൾ വിരിഞ്ഞ്, ആകാശത്ത് പ്രകാശിച്ചു, തന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് ദിക്കുകൾ ഉജ്ജ്വലമാക്കി.
ദിവ്യരൂപധരോ രേജേ ദ്വിതീയ ഇവ ഭാസ്കരഃ । തതോഽഭിനംദയാമാസ സതാം കാംചനമാലിനീമ്
ദൈവസ്വരൂപം ധരിച്ച്, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനുപോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു; ശേഷം സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ കാഞ്ചനമാലിനിയെ സന്തോഷത്തോടെ സ്തുതിച്ചു.
ഭദ്രേ വേത്തീശ്വരോ ദേവഃ കര്മണാം യഃ ഫലപ്രദഃ । തത്ത്വയോപകൃതം സര്വം യത്ര മേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ
ഭദ്രേ, കര്മ്മഫലദാതാവായ ഈശ്വരൻ എല്ലാം അറിയുന്നു; നീ എന്നുവേണ്ടി ചെയ്തതെല്ലാം എനിക്ക് തിരിച്ചടവൊന്നുമില്ല.
ഇദാനീമപി കാരുണ്യാത്പ്രസീദാനുഗ്രഹം കുരു । ശിക്ഷാം വിധേഹി മേ ദേവി സര്വനീതിമയീം ശുഭാമ്
ഇപ്പോൾ ദയയാൽ ദയചെയ്ത്, അനുഗ്രഹം നൽകണമേ; ദേവി, എല്ലാ നല്ല ധർമ്മങ്ങൾക്കും എന്നെ പഠിപ്പിക്കണമേ.
സര്വധര്മകരീം നൂനം ന കുര്വേ പാതകം യഥാ । താം ശ്രുത്വാ ത്വദനുജ്ഞാതഃ പശ്ചാദ്യാമി സുരാലയമ്
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ചെയ്യാൻ എന്നെ പഠിപ്പിക്കണം, ഞാൻ ഒരിക്കലും പാപം ചെയ്യാതിരിക്കട്ടെ; നീ അനുമതി നൽകിയാൽ, പിന്നീടു ഞാൻ ദേവലോകത്തേക്ക് പോകും.
ദത്താത്രേയ ഉവാച। ഏതന്നിശമ്യ തേനോക്തം പ്രിയം ധര്മമയം വചഃ । അതിപ്രീത്യാബ്രവീദ്ധര്മം രാജന്കാംചനമാലിനീ
ദത്താത്രേയൻ പറഞ്ഞു: അവൻ പറഞ്ഞ ആ പ്രിയവും ധർമ്മപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കാഞ്ചനമാലിനി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, രാജാവേ.
ധര്മം ഭജസ്വ സതതം ത്യജ ഭൂതഹിംസാം സേവസ്വ സാധുപുരുഷാന്ജഹി കാമശത്രുമ് । അന്യസ്യ ദോഷഗുണകീര്തനമാശു ഹിത്വാ സത്യം വദാര്ചയ ഹരിം വ്രജ ദേവലോകമ്
എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊൾക, ജീവികളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കൂ, സത്പുരുഷന്മാരെ സേവിക്കൂ, കാമശത്രുവിനെ ജയിക്കൂ; മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷഗുണങ്ങൾ പറയുന്നത് വേഗം ഉപേക്ഷിക്കൂ, സത്യം പറയൂ, ഹരിയെ ആരാധിക്കൂ, ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകൂ.
ദേഹേഽസ്ഥിമാംസരുധിരേ സ്വമതിം ത്യജ ത്വം ജായാസുതാദിഷു സദാ മമതാം വിമുംച । പശ്യാനിശം ജഗദിദം ക്ഷണഭംഗുരം ഹി വൈരാഗ്യഭാവരസികോ ഭവ യോഗനിഷ്ഠഃ
എല്ലാം അസ്ഥി, മാംസം, രക്തം എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരത്തിൽ ആശയിടരുത്; ഭാര്യ, മക്കൾ തുടങ്ങിയവരിൽ എപ്പോഴും മമത ഉപേക്ഷിക്കണം; ഈ ലോകം എപ്പോഴും ക്ഷണികമാണെന്ന് കാണുക, വിരക്തിയുടെ രുചിയിൽ ആസ്വദിക്കൂ, യോഗത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനാകൂ.
പ്രീത്യാ മയാ നിഗദിതം തവ ധര്മമാര്ഗം ചിത്തോ നിധേഹി സകലം ഭവശീലയുക്തഃ । സംത്യജ്യ രാക്ഷസതനും ധൃതദേവദേഹോ ജ്യോതിര്മയോ വ്രജ യഥാസുഖമാശു നാകമ്
പ്രേമത്തോടെ ഞാൻ നിനക്കു ധർമ്മമാർഗം പറഞ്ഞു; മനസ്സു അതിൽ പൂർണ്ണമായി നിർത്തൂ, നല്ല സ്വഭാവം പുലർത്തൂ; രാക്ഷസശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൈവസ്വരൂപം ധരിച്ച് പ്രകാശമായി, സന്തോഷത്തോടെ വേഗം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകൂ.
ശ്രുത്വാധര്മം തതോ ഹൃഷ്ടഃ സംതുഷ്ടോ രാക്ഷസോഽബ്രവീത് । ഭവപ്രമുദിതാ നിത്യം സര്വദാ ശിവമസ്തു തേ
അവളുടെ ധാർമ്മികമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ സന്തോഷത്തോടെയും തൃപ്തിയോടെയും പറഞ്ഞു: നീ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ, എല്ലായ്പ്പോഴും നിനക്കു ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആചന്ദ്രാര്കം രമസ്വ ത്വം കൈലാസേ ശിവസന്നിധൌ । ഉമയാഽഖംഡിതം പ്രേമ തവാസ്തു വരവര്ണിനി
നീ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കൈലാസത്തിൽ ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വാസം ചെയ്യുക. ഉമയോടുള്ള നിന്റെ സ്നേഹം ഒരിക്കലും തകരരുതേ, മനോഹരവണ്ണമേ.