പുത്രസ്യ ജാതമാത്രസ്യ ചൌലമൌംജ്യാദികം തഥാ । പ്രാസാദധ്വജദേവാനാം പ്രതിഷ്ഠാദികകര്മണി
പുതുതായി ജനിച്ച മകനുവേണ്ടിയുള്ള ചൂലം, പൂണൂൽ ധാരണം, ക്ഷേത്രധ്വജപ്രതിഷ്ഠ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സമയങ്ങൾ,
വാപീകൂപതഡാഗാനാം ഗൃഹവാസ്തുമയം നൃപ । തദാഭ്യുദയികം പ്രോക്തം മാതൄണാം യത്ര പൂജനമ്
കിണർ, കുളം, തടാഗം, വീടുകളുടെ നിർമാണം എന്നിവയ്ക്കും മാതാക്കളെ ആരാധിക്കുന്ന സമയങ്ങൾക്കും രാജാവേ, ഉത്തമമായ സമയങ്ങളാണിവ.
തസ്മിന്കാലേ ദദേദ്ദാനം സര്വസിദ്ധിപ്രദായകമ് । ആഭ്യുദയിക ഏവായം കാലഃ പ്രോക്തോ നൃപോത്തമ
അത്തരം സമയങ്ങളിൽ ദാനം നൽകുന്നത് എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നു; ഈ സമയമാണ് ഉത്തമമായതെന്ന് പറയുന്നത്, മഹാരാജാവേ.
അന്യച്ചൈവ പ്രവക്ഷ്യാമി പാപപീഡാനിവാരണമ് । മൃത്യുകാലേ ച സംപ്രാപ്തേ ക്ഷയം ജ്ഞാത്വാ നരോത്തമ
പാപഭാരങ്ങൾ നീക്കാൻ മറ്റൊരു മാർഗവും ഞാൻ പറയാം, മഹാനുഭാവാ, മരണസമയവും ക്ഷയകാലവും അറിയുമ്പോൾ.
തത്ര ദാനം പ്രദാതവ്യം യമമാര്ഗസുഖപ്രദമ് । നിത്യനൈമിത്തികാഃ കാലാഃ കാമ്യാഭ്യുദയികാസ്തഥാ
അപ്പോൾ ദാനം നൽകണം; അത് യമന്റെ വഴിയിൽ സുഖം നൽകും. സ്ഥിരമായും പ്രത്യേകമായും ആഗ്രഹിച്ചതായും ഉത്തമമായതുമായ സമയങ്ങളുണ്ട്.
അംത്യഃകാലോ മഹാരാജ സമാഖ്യാതസ്തവാഗ്രതഃ । ഏതേ കാലാഃ സമാഖ്യാതാഃ സ്വകര്മഫലദായകാഃ
മഹാരാജാവേ, അന്ത്യം എന്ന സമയവും മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഓരോ സമയവും അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ്.
തീര്ഥസ്യ ലക്ഷണം രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി തവാഗ്രതഃ । സുതീര്ഥാനാമിയം ഗംഗാ ഭാതി പുണ്യാ സരസ്വതീ
തീർത്ഥത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം, രാജാവേ; മഹാതീർത്ഥങ്ങളിൽ ഗംഗയും പുണ്യമായ സരസ്വതിയും പ്രകാശിക്കുന്നു.
രേവാ ച യമുനാ താപീ തഥാ ചര്മണ്വതീ നദീ । സരയൂര്ഘര്ഘരാ വേണാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ
രേവ, യമുന, താപി, ചർമണ്വതി, ശരയു, ഘർഘര, വേണാ ഇവ എല്ലാം പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.
കാവേരീ കപിലാ ചാന്യാ വിശാലാ വിശ്വതാരണീ । ഗോദാവരീ സമാഖ്യാതാ തുംഗഭദ്രാ നരോത്തമ
കാവേരി, കപില, വിശാല, വിശ്വതാരിണി, ഗോദാവരി, പ്രശസ്തയായ തുങ്ഗഭദ്ര, മഹാനുഭാവാ, ഇവയും ഉണ്ട്.
പാപാനാം ഭീതിദാ നിത്യം ഭീമരഥ്യാ പ്രപഠ്യതേ । ദേവികാ കൃഷ്ണഗംഗാ ച അന്യാഃ സരിദ്വരോത്തമാഃ
പാപികൾക്ക് ഭയമുണ്ടാക്കുന്ന ഭീമരഥി എന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്; ദേവിക, കൃഷ്ണഗംഗ, മറ്റു ഉത്തമ നദികൾ എന്നിവയും.
ഏതാസാം പുണ്യകാലേഷു സംതി തീര്ഥാന്യനേകശഃ । ഗ്രാമേ വാ യദി വാരണ്യേ നദ്യഃ സര്വത്ര പാവനാഃ
ഇവയുടെ ഉത്തമ സമയങ്ങളിൽ അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഗ്രാമത്തിലോ കാടിലോ എവിടെയും നദികൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
തത്ര തത്ര പ്രകര്തവ്യാഃ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ । യദാ ന ജ്ഞായതേ നാമ താസാം തീര്ഥസ്യ സത്തമാഃ
അവിടവിടെ സ്നാനം, ദാനം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം; അവിടുത്തെ ഉത്തമ തീർത്ഥങ്ങളുടെ പേരുകൾ അറിയില്ലെങ്കിൽ പോലും.
നാമോച്ചാരം പ്രകുര്വീത വിഷ്ണുതീര്ഥമിദം നൃപ । തീര്ഥസ്യ ദേവതാ തദ്വദഹമേവ ന സംശയഃ
രാജാവേ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ തിരുനാമം ഇവിടെ ഉച്ചരിക്കണം. ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ ദേവത ഞാൻ തന്നെയാണ് — ഇതിൽ ഒരു സംശയവും വേണ്ട.
മാമേവമുച്ചരേദ്യോ വൈ തീര്ഥേ ദേവേഷു സാധകഃ । തസ്യ പുണ്യഫലം ജാതം മന്നാമ്നാ നൃപനംദന
രാജകുമാരാ, ഈ തിരുത്തലിൽ ഭക്തിയോടെ എന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവന് എന്റെ നാമത്തിന്റെ പുണ്യഫലം ലഭിക്കും.
അജ്ഞാതാനാം സുതീര്ഥാനാം ദേവാനാം നൃപസത്തമ । സ്നാനേ ദാനേ മഹാരാജ മന്നാമ ഹി സമുച്ചരേത്
രാജാവേ, അറിയാത്ത തീർത്ഥങ്ങളിലും, അറിയാത്ത ദേവന്മാരോടും, സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോഴും ദാനം നൽകുമ്പോഴും, എന്റെ നാമം ഉറപ്പായി ഉച്ചരിക്കണം.
തീര്ഥാനാമേവ രാജേംദ്ര ധാത്രാ ധാത്ര്യ ഇമാഃ കൃതാഃ । സിംധവഃ സര്വപുണ്യാനാം സര്വസ്ഥാഃ ക്ഷിതിമംഡലേ
രാജാവേ, സ്രഷ്ടാവ് ഈ നദികളെ ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥരൂപങ്ങളാക്കി സൃഷ്ടിച്ചു. സമുദ്രങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും പുണ്യങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനം തന്നെയാണ്.
യത്രതത്ര പ്രകര്ത്തവ്യം സ്നാനദാനാദികം നൃപ । അക്ഷയം ഫലമാപ്നോതി സുതീര്ഥാനാം പ്രസാദതഃ
രാജാവേ, എവിടെയായാലും സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുമ്പോൾ, ആ തിരുത്തലുകളുടെ കൃപയാൽ ക്ഷയമില്ലാത്ത ഫലം ലഭിക്കും.
തീര്ഥരൂപാ മഹാപുണ്യാഃ സാഗരാ സപ്ത ഏവ ച । മാനസാദ്യാസ്തഥാ രാജന്സരസ്യശ്ച പ്രകീര്തിതാഃ
രാജാവേ, മാനസസരസ്സും മറ്റ് പ്രശസ്തമായ തടാകങ്ങളും, ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും, എല്ലാം മഹാപുണ്യമുള്ള തീർത്ഥരൂപങ്ങളാണ്.
നിര്ഝരാഃ പല്വലാഃ പ്രോക്താസ്തീര്ഥരൂപാ ന സംശയഃ । സ്വല്പാ നദ്യോ മഹാരാജ താസു തീര്ഥം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
മഹാരാജാവേ, പുഴികൾക്കും കുളങ്ങൾക്കും തീർത്ഥരൂപം ഉണ്ടെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ചെറു നദികളിലും തീർത്ഥം നിലകൊള്ളുന്നു.
ഖാതേഷ്വേവം ച സര്വേഷു വര്ജയിത്വാ ച കൂപകമ് । പര്വതാസ്തീര്ഥരൂപാശ്ച മേര്വാദ്യാശ്ച മഹീതലേ
കിണർ ഒഴികെ എല്ലാ കുഴിച്ചെടുത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും, ഭൂമിയിലെ മേരു തുടങ്ങിയ പർവതങ്ങളിലും തീർത്ഥരൂപം നിലനിൽക്കുന്നു.
യജ്ഞഭൂമിശ്ച യജ്ഞശ്ച അഗ്നിഹോത്രേ യഥാ സ്ഥിതഃ । ശ്രാദ്ധഭൂമിസ്തഥാ ശുദ്ധാ ദേവശാലാ തഥാ പുനഃ
യജ്ഞഭൂമി, യജ്ഞം, അഗ്നിഹോത്രം എന്നിവയിൽ എങ്ങനെ സ്ഥാപിതമാണോ, അതുപോലെ ശുദ്ധമായ ശ്രാദ്ധഭൂമിയും ദേവാലയവും തീർത്ഥമാണ്.
ഹോമശാലാ തഥാ പ്രോക്താ വേദാധ്യയനവേശ്മ ച । ഗൃഹേഷു പുണ്യസംയുക്തം ഗോസ്ഥാനം വരമുത്തമമ്
ഹോമശാലയും വേദപാഠശാലയും ഇതുപോലെ തന്നെ. വീടുകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമവും പുണ്യമുള്ളതും പശുക്കളുള്ള സ്ഥലം തന്നെയാണ്.
സോമപായീ ഭവേദ്യത്ര തീര്ഥം തത്ര പ്രതിഷ്ഠിതമ് । ആരാമോ യത്ര വൈ പുണ്യോ അശ്വത്ഥോ യത്ര തിഷ്ഠതി
സോമപാനം നടക്കുന്നിടത്ത് തീർത്ഥം നിലനിൽക്കുന്നു. പുണ്യമുള്ള വനം, അശ്വത്ത്വൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നിടം — അവിടെയും തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
ബ്രഹ്മവൃക്ഷോ ഭവേദ്യത്ര വടവൃക്ഷസ്തഥൈവ ച । അന്യേ ച വന്യസംസ്ഥാനേ തത്ര തീര്ഥം പ്രതിഷ്ഠിതമ്
ബ്രഹ്മവൃക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ വടവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നിടം, മറ്റ് കാട്ടുവൃക്ഷങ്ങൾ വളരുന്നിടം — അവിടെയും തീർത്ഥം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഏതേ തീര്ഥാഃ സമാഖ്യാതാഃ പിതാമാതാ തഥൈവ ച । പുരാണം പഠ്യതേ യത്ര ഗുരുര്യത്ര സ്വയം സ്ഥിതഃ
ഇവയൊക്കെയും തീർത്ഥങ്ങൾ തന്നെയാണ്. അച്ഛനും അമ്മയും ഉള്ളിടം, പുരാണം വായിക്കുന്നിടം, ഗുരു സ്വയം താമസിക്കുന്നിടം — ഇവിടെയും തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
സുഭാര്യാ തിഷ്ഠതേ യത്ര തത്ര തീര്ഥം ന സംശയഃ । സുപുത്രസ്തിഷ്ഠതേ യത്ര തത്ര തീര്ഥം ന സംശയഃ
നല്ല ഭാര്യ താമസിക്കുന്നിടം തീർത്ഥം തന്നെയാണ് — സംശയമില്ല. നല്ല മകൻ താമസിക്കുന്നിടം തീർത്ഥം തന്നെയാണ് — സംശയമില്ല.
ഏതേ തീര്ഥാഃ സമാഖ്യാതാ രാജവേശ്മ തഥൈവ ച । വേന ഉവാച- പാത്രസ്യ ലക്ഷണം ബ്രൂഹി യസ്മൈ ദേയം സുരോത്തമ
ഇവയൊക്കെയും തീർത്ഥങ്ങളാണ്, രാജമന്ദിരവും അതുപോലെ. വേനൻ ചോദിച്ചു: ദാനം നൽകേണ്ട ആളിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ദയവായി പറയൂ, ദേവന്മാരിൽ ഉത്തമനായവനേ.
പ്രസാദസുമുഖോ ഭൂത്വാ കൃപയാ മമ മാധവ । വാസുദേവ ഉവാച- ശൃണു രാജന്മഹാപ്രാജ്ഞ പാത്രസ്യാപി സുലക്ഷണമ്
ദയയും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, എന്റെ കാരുണ്യത്താൽ, മാധവാ... വാസുദേവൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, മഹാപണ്ഡിതനേ, ദാനം സ്വീകരിക്കേണ്ടവന്റെ ഉത്തമ ലക്ഷണങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
യസ്മൈ ദേയം സുദാനം ച ശ്രദ്ധാപൂതൈര്മഹാത്മഭിഃ । ബ്രാഹ്മണം സുകുലോപേതം വേദാധ്യയനതത്പരമ്
ശ്രദ്ധയോടെ ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള മഹാത്മാക്കൾക്ക്, ഉത്തമ ദാനം നൽകേണ്ടത് നല്ല കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച, വേദപഠനത്തിൽ ലയിച്ച ബ്രാഹ്മണനാണ്.
ശാംതം ദാംതം തപോയുക്തം ശുക്ലമേവ വിശേഷതഃ । പ്രജ്ഞാവംതം ജ്ഞാനവംതം ദേവപൂജനതത്പരമ്
ശാന്തനും, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ളവനും, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടവനും, പ്രത്യേകിച്ച് ശുദ്ധനും, ബുദ്ധിയുള്ളവനും, ജ്ഞാനമുള്ളവനും, ദേവപൂജയിൽ താല്പര്യമുള്ളവനും ആയിരിക്കണം.