ശുദ്ധോസി തപസാ ച ത്വം തതഃ പുണ്യം വദാമ്യഹമ് । പുരാ വൈ ബ്രഹ്മണാ താത പൃഷ്ടോഹം ഭവതാ യഥാ
"നീ തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധനായി. അതിനാല് ഞാന് നിന്നോട് പുണ്യമുള്ളത് പറയും. മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവും ഇങ്ങനെ തന്നെ എന്നോട് ചോദിച്ചിരുന്നു, പ്രിയനേ."
തസ്മൈ യദുദിതം വത്സ തത്തേ സര്വം വദാമ്യഹമ് । ഏകദാ ബ്രഹ്മണാ ധ്യാനസ്ഥിതേന നാഭിപംകജേ
"അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞത് എല്ലാം, കുട്ടിയേ, ഞാന് നിന്നോട് പറയും. ഒരിക്കല്, ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ നാഭിക്കമലത്തില് ധ്യാനത്തില് ആഴപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോള്—"
പ്രാദുരാസ തദാ തസ്യ വരദാനായ സുവ്രത । തേന പൃഷ്ടം മഹത്പുണ്യം സ്തോത്രം പാപപ്രണാശനമ്
"അപ്പോള്, വരം നല്കാനായി അവന് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മാവ് വലിയ പുണ്യമുള്ള, പാപം അകറ്റുന്ന ഒരു സ്തോത്രം ചോദിച്ചു."
വാസുദേവാഭിധാനം ച സുഗതിപ്രദമിച്ഛതാ । സ്തോത്രാണാം പരമം തസ്മൈ വാസുദേവാഭിധം മഹത്
"ശുഭഗതിയുണ്ടാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, വാസുദേവ എന്ന പേരിലുള്ള, സ്തോത്രങ്ങളില് ഉത്തമമായ മഹത്തായ സ്തോത്രം അവനു നല്കി."
സര്വസൌഖ്യപ്രദം നൄണാം പഠതാം ജപതാം സദാ । ഉപാദിശം മഹാഭാഗ വിഷ്ണുപ്രീതികരം പരമ്
"ആ സ്തോത്രം ജപിക്കുന്നവര്ക്കും വായിക്കുന്നവര്ക്കും എല്ലാ സുഖവും നല്കുന്നു. മഹാഭാഗനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രീതിക്ക് കാരണമാകുന്ന പരമമായ സ്തോത്രം ഞാന് അവനു പഠിപ്പിച്ചു."
വിഷ്ണുരുവാച- ഏതത്സര്വം ജഗദ്വ്യാപ്തം മയാ ത്വവ്യക്തമൂര്തിനാ । അതോ മാം മുനയഃ പ്രാഹുര്വിഷ്ണും വിഷ്ണുപരായണാഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: "എന്റെ അദൃശ്യരൂപത്തില് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഞാനാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് വിഷ്ണുവില് ഭക്തിയുള്ള മുനികള് എന്നെ വിഷ്ണു എന്നു വിളിക്കുന്നത്."
വസംതി യത്ര ഭൂതാനി വസത്യേഷു ച യോ വിഭുഃ । സ വാസുദേവോ വിജ്ഞേയോ വിദ്വദ്ഭിരഹമാദരാത്
"എവിടെ സകല ജീവികളും വസിക്കുന്ത്, അവിടെ പരമേശ്വരന് വസിക്കുന്നു. പണ്ഡിതന്മാര് എന്നെ വാസുദേവന് എന്ന് ആദരപൂര്വം അറിയണം."
സംകര്ഷതി പ്രജാശ്ചാംതേ ഹ്യവ്യക്തായ യതോ വിഭുഃ । തതഃ സംകര്ഷണോ നാമ്നാ വിജ്ഞേയഃ ശരണാഗതൈഃ
"അവ്യക്തനില് നിന്നുള്ള ഈ പ്രഭു, സകല ജീവികളെയും അവസാനം തന്റെ അടുക്കല് ആകര്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവര് എന്നെ സംകര്ഷണന് എന്ന പേരില് അറിയണം."
ഇംഗിതേ കാമരൂപോഹം ബഹു സ്യാമിതി കാമ്യയാ । പ്രദ്യുമ്നോഹം ബുധൈസ്തസ്മാദ്വിജ്ഞേയോസ്മി സുതാര്ഥിഭിഃ
"ചിന്തയാല് ഞാന് ആഗ്രഹരൂപിയായി, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു പലരായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനികള് എന്നെ പ്രദ്യുമ്നന് എന്നു വിളിക്കുന്നു; പുത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര് എന്നെ അങ്ങനെ അറിയണം."
അത്ര ലോകേ വിനാ ചേശൌ സര്വേശൌ ഹരകേശവൌ । നിരുദ്ധോഹം യോഗബലാന്ന കേനാതോനിരുദ്ധവത്
"ഈ ലോകത്ത്, ഹരനും കേശവനും ഒഴികെ, ഞാന് യോഗശക്തിയാല് നിരുദ്ധനാണ്. അതിനാല് മറ്റാരും നിരുദ്ധനല്ല."
വിശ്വാഖ്യോഹം പ്രതിജഗജ്ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസംയുതഃ । അഹമിത്യഭിമാനീ ച ജാഗ്രച്ചിംതാസമാകുലഃ
എനിക്ക് വിശ്വ എന്ന പേരാണ്. ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും വിവേകവും ഉള്ളവനാണ് ഞാൻ. 'ഞാൻ' എന്ന ഭാവനയിൽ ആകുലനായി, ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ ചിന്തകളാൽ മനസ്സ് അലഞ്ഞു പോകുന്നു.
തൈജസോഹം ജഗച്ചേഷ്ടാമയശ്ചേംദ്രിയരൂപവാന് । ജ്ഞാനകര്മസമുദ്രിക്തഃ സ്വപ്നാവസ്ഥാം ഗതോ ഹ്യഹമ്
ഞാൻ തൈജസൻ ആകുന്നു. ലോകത്തിലെ പ്രവർത്തികളാൽ രൂപംകൊണ്ടവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവനും, അറിവിലും പ്രവർത്തിയിലും നിറഞ്ഞവനും, സ്വപ്നാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചവനും ഞാൻ തന്നെയാണ്.
പ്രാജ്ഞോഹമധിദൈവാത്മാ വിശ്വാധിഷ്ഠാനഗോചരഃ । സുഷുപ്താവാസ്ഥിതോ ലോകാദുദാസീനോ വികല്പിതഃ
ഞാൻ പ്രാജ്ഞൻ, ദേവതകളുടെ അന്തരാത്മാവും, വിശ്വയുടെ അടിസ്ഥാനമായവനും. സുഷുപ്തി അവസ്ഥയിൽ ഞാൻ ലോകത്തോട് ഉദാസീനനായി, വ്യത്യാസമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തുരീയോഽഹം നിര്വികാരീ ഗുണാവസ്ഥാവിവര്ജിതഃ । നിര്ലിപ്തഃ സാക്ഷിവദ്വിശ്വ പ്രതിബിംബിത വിഗ്രഹഃ
ഞാൻ തുരീയാവസ്ഥയിലാണു്, മാറ്റമില്ലാത്തവനും ഗുണങ്ങളുടെ അവസ്ഥകളിൽ നിന്ന് അകന്നവനും. ഞാൻ ആസ്വാദനമില്ലാതെ സാക്ഷിയെപ്പോലെ, വിശ്വത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമായ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ചിദാഭാസശ്ചിദാനംദശ്ചിന്മയശ്ചിത്സ്വരൂപവാന് । നിത്യോക്ഷരോ ബ്രഹ്മരൂപോ ബ്രഹ്മന്നേവമവേഹി മാമ്
ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം, ആനന്ദം, ചൈതന്യസ്വരൂപം, ചൈതന്യമാത്രമായവൻ. ഞാൻ ശാശ്വതനും അക്ഷരനുമായ ബ്രഹ്മസ്വരൂപനാണ്. എന്നെ ബ്രഹ്മമെന്നു മനസ്സിലാക്കണം.
ഭഗവാനുവാച- ഇത്യുക്ത്വാംതര്ദധേ വിഷ്ണുഃ സ്വരൂപം ബ്രഹ്മണേ പുരാ । സോപി ജ്ഞാത്വാ ജഗദ്വ്യാപ്തിം കൃതാത്മാ സമഭൂത്ക്ഷണാത്
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വിഷ്ണു തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി. ബ്രഹ്മാവു ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, ഉടൻ മനസ്സിൽ സമാധാനമായി.
രാജംസ്ത്വമപി ശുദ്ധാത്മാ പൃഥോര്ജന്മന ഏവ ച । തഥാപ്യാരാധയ വിഭും സ്തോത്രേണാനേന സുവ്രത
രാജാവേ, നീയും ശുദ്ധാത്മാവാണ്, പൃഥുവിന്റെ ജനനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ. എങ്കിലും, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ, ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം.
തുഷ്ടോ വിഷ്ണുസ്തമഭ്യാഹ വരം വരയ മാനദ । വേന ഉവാച- സുഗതിം ദേഹി മേ വിഷ്ണോ ദുഷ്കൃതാത്താരയസ്വ മാമ്
സന്തുഷ്ടനായ വിഷ്ണു അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, മഹാനായവനേ.' വേനൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് നല്ല ഗതി തരിക, വിഷ്ണുവേ, ദുഷ്കൃതികളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണം.'
ശരണം ത്വാം പ്രപന്നോസ്മി കാരണം വദ സദ്ഗതേഃ । വിഷ്ണുരുവാച- പൂര്വമേവ മഹാഭാഗ ത്വംഗേനാപി മഹാത്മനാ
'ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു; ശുഭഗതിയുടെ കാരണം പറയൂ.' വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'മുൻപേയും, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, നിന്റെ മഹാത്മാവിന്റെ ഒരു ഭാഗത്താലെങ്കിലും—'
അഹമാരാധിതസ്തേന തസ്മൈ ദത്തോ വരോ മയാ । പ്രയാസ്യസി മഹാഭാഗ വൈഷ്ണവം ലോകമുത്തമമ്
'അവൻ എന്നെ ആരാധിച്ചു, ഞാൻ അവനു് ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു. ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, നീ ഉത്തമമായ വൈഷ്ണവ ലോകത്തിൽ എത്തും.'
കര്മണാ സ്വേന വിപ്രേംദ്ര പുണ്യേന നൃപനംദന । ആത്മാര്ഥേ ത്വം മഹാഭാഗ വരമേവ പ്രയാചയ
നിന്റെ സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, രാജകുമാരനേ, നിന്റെ പുണ്യത്താൽ, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, നിന്റെ ഗതിക്കായി ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.
ശൃണു വേന മഹാഭാഗ വൃത്താംതം പൂര്വസംഭവമ് । തവ മാത്രേ പുരാ ദത്തഃ ശാപഃ ക്രുദ്ധേന ഭൂപതേ
വേനേ, ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, മുൻകാല സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം: പഴയകാലത്ത്, രാജാവ് കോപത്തിൽ നിന്നു് നിന്റെ അമ്മയെ ശപിച്ചു.
സുശംഖേന സുനീഥായൈ ബാല്യേ പൂര്വം മഹാത്മനാ । തതസ്ത്വംഗേ വരോ ദത്തോ മയൈവ വിദിതാത്മനാ
സുശംഖൻ, മഹാത്മാവായവൻ, ബാല്യത്തിൽ സുനീതയെ ശപിച്ചു. അതിനുശേഷം, അങ്കന് ഞാൻ തന്നെ, സ്വയം അറിയുന്നവൻ, ഒരു വരം നൽകി.
ത്വാം സമുദ്ധര്ത്തുകാമേന സുപുത്രസ്തേ ഭവിഷ്യതി । ഏവമുക്ത്വാ തു പിതരം തവാഹം ഗുണവത്സല
നിന്നെ രക്ഷിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, നല്ലൊരു മകൻ ജനിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഗുണപ്രിയനായ നിന്റെ പിതാവിനോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ഭവദംഗാത്സമുദ്ഭൂതഃ കരിഷ്യേ ലോകപാലനമ് । ദിവീംദ്രോ ഹി യഥാ ഭാതി തഥാഹം ഭൂതലേ സ്ഥിതഃ
'നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൻ ആയി ഞാൻ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കും. സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, ഭൂമിയിൽ ഞാൻ പ്രകാശിക്കും.' എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ആത്മാ വൈ ജായതേ പുത്ര ഇതി സത്യവതീ ശ്രുതിഃ । അതസ്ത്വം സുഗതിം വത്സ ലഭിഷ്യസി വരാന്മമ
'ആത്മാവാണ് മകനായി ജനിക്കുന്നത്' എന്ന് സത്യമായ ശ്രുതി പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മകനേ, എന്റെ വരത്താൽ നീ നല്ല ഗതി പ്രാപിക്കും.
ഗത്യര്ഥമാത്മനോ രാജന്ദാനമേകം സമാചര । യസ്ത്വാം പാതകരൂപോഽഹം സുനീഥായാഃ പരംതപ
നിന്റെ ഗതിക്കായി, രാജാവേ, ഒരു ദാനം ചെയ്യണം. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, പാപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഞാൻ സുനീതയിലേക്കു വന്നു.
അബ്രുവന്നഗ്നരൂപേണ കര്തും ത്വാം തു വിധര്മഗമ് । അന്യഥാ തു സുശംഖസ്യ വാക്യമേവാന്യഥാ ഭവേത്
അവർ നഗ്നരൂപത്തിൽ നിന്നോട് സംസാരിച്ച്, നിന്നെ അധർമ്മത്തിൽ ആക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അല്ലെങ്കിൽ, സുശംഖന്റെ വാക്കുകൾ വ്യത്യസ്തമായി സംഭവിച്ചേനെ.
അതോ വിധിര്നിഷേധശ്ച ഹ്യഹമേവ നൃപോത്തമ । കര്മാനുരൂപഫലദോ ബുദ്ധ്യതീതോ ഗുണാഗ്രഹഃ
രാജാവേ, നിയമവും വിലക്കുകളും ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഓരോ പ്രവൃത്തിക്കും അനുയോജ്യമായ ഫലങ്ങൾ ഞാൻ തന്നെയാണ് നൽകുന്നത്. ബുദ്ധിക്ക് അതീതനായി, ഗുണങ്ങളിൽ പറ്റിപ്പിടിക്കാതെയും ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ദാനമേവ പരം ശ്രേഷ്ഠം ദാനം സര്വപ്രഭാവകമ് । തസ്മാദ്ദാനം ദദസ്വ ത്വം ദാനാത്പുണ്യം പ്രവര്തതേ
ദാനം മാത്രമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവും. ദാനമാണ് എല്ലാ ശക്തിയുടെയും ഉറവിടം. അതുകൊണ്ട്, നീ ദാനം ചെയ്യണം, കാരണം ദാനത്തിലൂടെ പുണ്യം ഉണ്ടാകുന്നു.