അത്യര്ഥം ഭാഷമാണം തം രാജാനം പാപചേതനമ് । കുപിതാസ്തേ മഹാത്മാനഃ സര്വേ വൈ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ
അവൻ, പാപചിന്തയുള്ള രാജാവ്, അത്യധികം സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാവരും കോപിച്ചു.
കുപിതേഷ്വേവ വിപ്രേഷു വേനോ രാജാ മഹാത്മസു । ബ്രഹ്മശാപഭയാത്തേഷാം വല്മീകം പ്രവിവേശ ഹ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ മഹാത്മാവായ വേനനോട് കോപിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മശാപത്തെ ഭയന്ന് വേനൻ വണ്ടിൻകുഴിയിൽ ഒളിച്ചു.
അഥ തേ മുനയഃ ക്രുദ്ധാ വേനം പശ്യംതി സര്വതഃ । ജ്ഞാത്വാ പ്രനഷ്ടം ഭൂപം തം വല്മീകസ്ഥം സുസാംപ്രതമ്
അപ്പോൾ ആ മുനികൾ, കോപത്തോടെ, വേനനെ എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചു; രാജാവ് നഷ്ടമായതായി മനസ്സിലാക്കി, അവരെ വണ്ടിൻകുഴിയിൽ കണ്ടു.
ബലാദാനിന്യുസ്തം വിപ്രാഃ ക്രൂരം തം പാപചേതനമ് । ദൃഷ്ട്വാ ച പാപകര്മാണം മുനയഃ സുസമാഹിതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ അതിക്രൂരനും പാപചിന്തയുള്ളവനുമായ വേനനെ ബലമായി പുറത്തെടുത്തു; അവന്റെ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടപ്പോൾ മുനികൾ ആന്തരമായി ശ്രദ്ധിച്ചു.
സവ്യം പാണിം മമംഥുസ്തേ ഭൂപസ്യ ജാതമന്യവഃ । തസ്മാജ്ജാതോ മഹാഹ്രസ്വോ നീലവര്ണോ ഭയംകരഃ
കോപത്തോടെ അവർ വേനന്റെ ഇടത് കൈ ചുരണ്ടി; അതിൽ നിന്ന് വളരെ ചെറുതും കറുത്തും ഭയങ്കരവുമായ ഒരാൾ ജനിച്ചു.
ബര്ബരോ രക്തനേത്രസ്തു ബാണപാണിര്ധനുര്ദ്ധരഃ । സര്വേഷാമേവ പാപാനാം നിഷാദാനാം ബഭൂവ ഹ
ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ബാർബരൻ, കൈയിൽ വില്ലും അമ്പും പിടിച്ച്, എല്ലാ പാപികളായ നിഷാദന്മാരുടെ പിതാവായി.
ധാതാ പാലയിതാ രാജാ മ്ലേച്ഛാനാം തു വിശേഷതഃ । തം ദൃഷ്ട്വാ പാപകര്മാണമൃഷയസ്തു മഹാമതേ
അവൻ പ്രത്യേകിച്ച് മ്ലേച്ഛന്മാരുടെ രക്ഷകനും ഭരണാധികാരിയും ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ടു; അവന്റെ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ മുനികൾ—
മമംഥുര്ദക്ഷിണം പാണിം വേനസ്യാപി മഹാത്മനഃ । തസ്മാജ്ജാതോ മഹാത്മാ സ യേന ദുഗ്ധാ വസുംധരാ
അവർ മഹാത്മാവായ വേനന്റെ വലത് കൈയും ചുരണ്ടി; അതിൽ നിന്ന് ഭൂമിയെ പാൽകൊടുത്ത മഹാത്മാവ് ജനിച്ചു.
പൃഥുര്നാമ മഹാപ്രാജ്ഞോ രാജരാജോ മഹാബലഃ । തസ്യ പുണ്യപ്രസാദാച്ച വേനോ ധര്മാര്ഥകോവിദഃ
അവനെ പൃഥു എന്നു വിളിച്ചു, മഹാപണ്ഡിതനും രാജാക്കളുടെ രാജാവും വലിയ ശക്തിയുള്ളവനും; അവന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ വേനൻ ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.
ചക്രവര്തിപദം ഭുക്ത്വാ പ്രസാദാത്തസ്യ ചക്രിണഃ । ജഗാമ വൈഷ്ണവം ലോകം തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
ചക്രധാരിയുടെ കൃപയാൽ ചക്രവർത്തിയുടെ സ്ഥാനം അനുഭവിച്ച്, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തേക്ക്, അതായത് പരമപദത്തിലേക്ക് പോയി.
ഋഷയ ഊചുഃ- കഥം വേനോ ഗതഃ സ്വര്ഗം പാപം ത്യക്ത്വാ പ്രദൂരതഃ । തന്നോ വിസ്തരതോഽത്രാപി വദ സത്യവതാം വര
മുനികൾ പറഞ്ഞു: വേനൻ എങ്ങനെ പാപം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൂരത്തുനിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി? സത്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അതിനെയിതിൽ വിശദമായി പറയൂ.
സൂതഉവാച- ഋഷീണാം പുണ്യസംസര്ഗാത്സംവാദാച്ച ദ്വിജോത്തമ । കായസ്യ മഥനാത്പാപോ ബഹിസ്തസ്യ വിനിര്ഗതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മുനികൾക്ക് പുണ്യസംഗമവും സംഭാഷണവും ഉണ്ടായതിനാൽ, അവന്റെ ശരീരം ചുരണ്ടിയപ്പോൾ പാപം പുറത്തേക്ക് പോയി.
പശ്ചാദ്വേനഃ സ പുണ്യാത്മാ ജ്ഞാനം ലേഭേ ച ശാശ്വതമ് । രേവായാ ദക്ഷിണേ കൂലേ തപശ്ചചാര സ ദ്വിജാഃ
പിന്നീട്, വേദനെന്ന ഈ പുണ്യാത്മാവ് ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനം നേടിയെടുത്തു. രേവാനദിയുടെ തെക്കേ കരയില് അദ്ദേഹം കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
തൃണബിന്ദോര്ഋഷേശ്ചൈവ ആശ്രമേ പാപനാശനേ । വര്ഷാണാം തു ശതം സാഗ്രം കാമക്രോധവിവര്ജിതഃ
പാപം അകറ്റുന്ന തൃണബിന്ദു മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തില്, ആ രാജാവ് ആഗ്രഹവും കോപവും വിട്ട്, നൂറുവര്ഷത്തേക്കാള് കൂടുതല് കാലം തപസ്സു ചെയ്തു.
തസ്യോഗ്രതപസാദേവഃ ശംഖചക്രഗദാധരഃ । പ്രസന്നോഭൂന്മഹാഭാഗാ നിഷ്പാപസ്യ നൃപസ്യ വൈ
അവന്റെ കഠിനതപസ്സിന്റെ ഫലമായി, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ള മഹാവിഷ്ണു പാപരഹിതനായ ആ രാജാവില് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഉവാച ച പ്രസന്നോഽസ്മി വ്രിയതാം വരഉത്തമഃ । വേന ഉവാച- യദി ദേവ പ്രസന്നോഽസി ദേഹി മേ വരമുത്തമമ്
അവന് പറഞ്ഞു: "ഞാന് സന്തുഷ്ടനാണ്; ഉത്തമമായൊരു വരം ചോദിക്കൂ." വേദനന് പറഞ്ഞു: "ദേവാ, നിങ്ങള് സന്തുഷ്ടനാണെങ്കില് എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വരം നല്കണം."
അനേനാപി ശരീരേണ ഗംതുമിച്ഛാമി ത്വത്പദമ് । പിത്രാ സാര്ധം മഹാഭാഗ മാത്രാ ചൈവ സുരേശ്വര । തവൈവ തേജസാ ദേവ തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
"ഈ ശരീരത്തോടുകൂടി, എന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും കൂടെ, ദൈവമേ, നിങ്ങളുടെ തിരുവടികള് എത്താന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ മഹത്തായ പ്രകാശത്താല്, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം നേടണമെന്നതാണ് എന്റെ മോഹം."
ശ്രീവാസുദേവ ഉവാച- ക്വഗതോഽസൌ മഹാമോഹോ യേന ത്വം മോഹിതോ നൃപ । ലോഭേന മോഹയുക്തേന തമോമാര്ഗേ നിപാതിതഃ
ശ്രീവാസുദേവന് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, നിന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ആ മഹാമോഹം എവിടെ പോയി? ലാലസയാല് നീ അന്ധതയിലായിരുന്നില്ലേ?"
വേന ഉവാച- യന്മേ പൂര്വകൃതം പാപം തേനാഹം മോഹിതോ വിഭോ । അതോ മാമുദ്ധരാസ്മാത്ത്വം പാപാച്ചൈവ സുദാരുണാത്
വേദനന് പറഞ്ഞു: "എന്റെ മുന്കാല പാപം കൊണ്ടാണ് ഞാന് ഭ്രമിച്ചുപോയത്, പ്രഭോ. അതുകൊണ്ട്, ദയവായി എന്നെ ഈ ഭയങ്കരമായ പാപത്തില് നിന്ന് രക്ഷിക്കണം."
പ്രജപ്തവ്യമഥോ പഠ്യം തദ്വദാനുഗ്രഹാദ്വിഭോ । ഭഗവാനുവാച- സാധു ഭൂപ മഹാഭാഗ പാപം തേ നാശമാഗതമ്
"എന്താണ് ജപിക്കേണ്ടതോ വായിക്കേണ്ടതോ ദയവായി എന്നോട് പറയണം, ദൈവമേ." ഭഗവാന് പറഞ്ഞു: "നല്ലതു, മഹാഭാഗനായ രാജാവേ, നിന്റെ പാപം നശിച്ചിരിക്കുന്നു."
ശുദ്ധോസി തപസാ ച ത്വം തതഃ പുണ്യം വദാമ്യഹമ് । പുരാ വൈ ബ്രഹ്മണാ താത പൃഷ്ടോഹം ഭവതാ യഥാ
"നീ തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധനായി. അതിനാല് ഞാന് നിന്നോട് പുണ്യമുള്ളത് പറയും. മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവും ഇങ്ങനെ തന്നെ എന്നോട് ചോദിച്ചിരുന്നു, പ്രിയനേ."
തസ്മൈ യദുദിതം വത്സ തത്തേ സര്വം വദാമ്യഹമ് । ഏകദാ ബ്രഹ്മണാ ധ്യാനസ്ഥിതേന നാഭിപംകജേ
"അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞത് എല്ലാം, കുട്ടിയേ, ഞാന് നിന്നോട് പറയും. ഒരിക്കല്, ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ നാഭിക്കമലത്തില് ധ്യാനത്തില് ആഴപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോള്—"
പ്രാദുരാസ തദാ തസ്യ വരദാനായ സുവ്രത । തേന പൃഷ്ടം മഹത്പുണ്യം സ്തോത്രം പാപപ്രണാശനമ്
"അപ്പോള്, വരം നല്കാനായി അവന് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മാവ് വലിയ പുണ്യമുള്ള, പാപം അകറ്റുന്ന ഒരു സ്തോത്രം ചോദിച്ചു."
വാസുദേവാഭിധാനം ച സുഗതിപ്രദമിച്ഛതാ । സ്തോത്രാണാം പരമം തസ്മൈ വാസുദേവാഭിധം മഹത്
"ശുഭഗതിയുണ്ടാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, വാസുദേവ എന്ന പേരിലുള്ള, സ്തോത്രങ്ങളില് ഉത്തമമായ മഹത്തായ സ്തോത്രം അവനു നല്കി."
സര്വസൌഖ്യപ്രദം നൄണാം പഠതാം ജപതാം സദാ । ഉപാദിശം മഹാഭാഗ വിഷ്ണുപ്രീതികരം പരമ്
"ആ സ്തോത്രം ജപിക്കുന്നവര്ക്കും വായിക്കുന്നവര്ക്കും എല്ലാ സുഖവും നല്കുന്നു. മഹാഭാഗനേ, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രീതിക്ക് കാരണമാകുന്ന പരമമായ സ്തോത്രം ഞാന് അവനു പഠിപ്പിച്ചു."
വിഷ്ണുരുവാച- ഏതത്സര്വം ജഗദ്വ്യാപ്തം മയാ ത്വവ്യക്തമൂര്തിനാ । അതോ മാം മുനയഃ പ്രാഹുര്വിഷ്ണും വിഷ്ണുപരായണാഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: "എന്റെ അദൃശ്യരൂപത്തില് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഞാനാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് വിഷ്ണുവില് ഭക്തിയുള്ള മുനികള് എന്നെ വിഷ്ണു എന്നു വിളിക്കുന്നത്."
വസംതി യത്ര ഭൂതാനി വസത്യേഷു ച യോ വിഭുഃ । സ വാസുദേവോ വിജ്ഞേയോ വിദ്വദ്ഭിരഹമാദരാത്
"എവിടെ സകല ജീവികളും വസിക്കുന്ത്, അവിടെ പരമേശ്വരന് വസിക്കുന്നു. പണ്ഡിതന്മാര് എന്നെ വാസുദേവന് എന്ന് ആദരപൂര്വം അറിയണം."
സംകര്ഷതി പ്രജാശ്ചാംതേ ഹ്യവ്യക്തായ യതോ വിഭുഃ । തതഃ സംകര്ഷണോ നാമ്നാ വിജ്ഞേയഃ ശരണാഗതൈഃ
"അവ്യക്തനില് നിന്നുള്ള ഈ പ്രഭു, സകല ജീവികളെയും അവസാനം തന്റെ അടുക്കല് ആകര്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവര് എന്നെ സംകര്ഷണന് എന്ന പേരില് അറിയണം."
ഇംഗിതേ കാമരൂപോഹം ബഹു സ്യാമിതി കാമ്യയാ । പ്രദ്യുമ്നോഹം ബുധൈസ്തസ്മാദ്വിജ്ഞേയോസ്മി സുതാര്ഥിഭിഃ
"ചിന്തയാല് ഞാന് ആഗ്രഹരൂപിയായി, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു പലരായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനികള് എന്നെ പ്രദ്യുമ്നന് എന്നു വിളിക്കുന്നു; പുത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര് എന്നെ അങ്ങനെ അറിയണം."
അത്ര ലോകേ വിനാ ചേശൌ സര്വേശൌ ഹരകേശവൌ । നിരുദ്ധോഹം യോഗബലാന്ന കേനാതോനിരുദ്ധവത്
"ഈ ലോകത്ത്, ഹരനും കേശവനും ഒഴികെ, ഞാന് യോഗശക്തിയാല് നിരുദ്ധനാണ്. അതിനാല് മറ്റാരും നിരുദ്ധനല്ല."