യദാതിഥിര്ഗൃഹേ യാതി മഹോക്ഷം പചതേ ദ്വിജഃ । അജം വാ രാജരാജേംദ്ര അതിഥിം പരിഭോജയേത്
ഒരു അതിഥി വീട്ടിൽ എത്തിയാൽ, ദ്വിജൻ വലിയ കാളയോ, അല്ലെങ്കിൽ ആടോ പാകം ചെയ്ത് അതിഥിയെ ഭക്ഷിപ്പിക്കണം, രാജാധിരാജാ.
അശ്വമേധമഖേ അശ്വം ഗോമേധേ വൃഷമേവ ച । നരമേധേ നരം രാജന്വാജപേയേ തഥാ ഹ്യജാന്
അശ്വമേധയാഗത്തിൽ കുതിര, ഗോമേധയിൽ കാള, നരമേധയിൽ മനുഷ്യൻ, രാജാവേ, വാജപേയയാഗത്തിൽ ആടുകൾ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
രാജസൂയേ മഹാരാജ പ്രാണിനാം ഘാതനം ബഹു । പുംഡരീകേ ഗജം ഹന്യാദ്ഗജമേധേഽഥ കുംജരമ്
രാജസൂയയാഗത്തിൽ, മഹാരാജാവേ, അനേകം ജീവികൾ കൊല്ലപ്പെടുന്നു. പുണ്ഡരീകയാഗത്തിൽ ആനയെ, ഗജമേധയിൽ കാട്ടാനയെ കൊല്ലുന്നു.
സൌത്രാമണ്യാം പശും മേധ്യം മേഷമേവ പ്രദൃശ്യതേ । നാനാരൂപേഷു സര്വേഷു ശ്രൂയതാം നൃപനംദന
സൗത്രാമണി യാഗത്തിൽ യാഗപശുവായ ആട്ടിനെ അർപ്പിക്കുന്നു. വിവിധയാഗരൂപങ്ങളിൽ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് കേൾക്കൂ, രാജകുമാരാ.
നാനാജാതിവിശേഷാണാം പശൂനാം ഘാതനം സ്മൃതമ് । യച്ചാപി ദീയതേ ദാനം കിം തദ്ദാനസ്യ ലക്ഷണമ്
വിവിധ ജാതികളിലെയും മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലണമെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. എന്താണ് ദാനത്തിന്റെ ലക്ഷണം, എന്ത് തരത്തിലുള്ളത് ദാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു?
ജ്ഞേയം തദന്നമുച്ഛിഷ്ടം ക്രിയതേ ഭൂരിഭോജനമ് । അത്യംതദോഷഹീനാംസ്താന്ഹിംസംതി യന്മഹാമഖേ
ഉച്ചിഷ്ടമായ അന്നം ധാരാളം ഭോജനമായി ഒരുക്കുന്നു. പൂർണ്ണമായും ദോഷരഹിതരായവർ മഹായാഗത്തിൽ ഹിംസ ചെയ്യുന്നു.
തത്ര കിം ദൃശ്യതേ ധര്മഃ കിം ഫലം തത്ര ഭൂപതേ । പശൂനാം മാരണം യത്ര നിര്ദിഷ്ടം വേദപംഡിതൈഃ
അവിടെ എന്താണ് ധർമ്മം, എന്താണ് ഫലം, രാജാവേ? വേദപണ്ഡിതർ മൃഗഹത്യ നിർദ്ദേശിച്ചിടത്ത്.
തസ്മാദ്വിനഷ്ടധര്മം ച ന പുണ്യം മോക്ഷദായകമ് । ദയാം വിനാ ഹി യോ ധര്മഃ സ ധര്മോ വിഫലായതേ
അതിനാൽ ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടിടത്ത് മോക്ഷം നൽകുന്ന പുണ്യം ഇല്ല. കാരുണ്യം ഇല്ലാത്ത ധർമ്മം ഫലമില്ലാത്തതായിപ്പോകുന്നു.
ജീവാനാം പാലനം യത്ര തത്ര ധര്മോ ന സംശയഃ । സ്വാഹാകാരഃ സ്വധാകാരസ്തപഃ സത്യം നൃപോത്തമ
ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മം, സംശയമില്ല. സ്വാഹാ, സ്വധാ, തപസ്, സത്യം എന്നിവയും രാജാവേ.
ദയാഹീനം ചാപലം സ്യാന്നാസ്തി ധര്മസ്തു തത്ര ഹി । ഏതേ വേദാ ന വേദാഃ സ്യുര്ദയാ യത്ര ന വിദ്യതേ
കാരുണ്യം ഇല്ലാത്തിടത്ത് ചഞ്ചലത്വം ഉണ്ടാകും; അവിടെ ധർമ്മം ഇല്ല. കാരുണ്യം ഇല്ലാത്തിടത്ത് ആ വേദങ്ങൾ വേദമല്ല.
ദയാദാനപരോ നിത്യം ജീവമേവ പ്രരക്ഷയേത് । ചാംഡാലോഽപ്യഥ ശൂദ്രോ വാ സ വൈ ബ്രാഹ്മണ ഉച്യതേ
എപ്പോഴും കാരുണ്യവും ദാനവും ചെയ്യുന്നവൻ ജീവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ചാണ്ഡാളനോ ശൂദ്രനോ ആയാലും അവൻ ബ്രാഹ്മണനാണ്.
ബ്രാഹ്മണോ നിര്ദയോ യോ വൈ പശുഘാതപരായണഃ । സ വൈ സുനിര്ദയഃ പാപീ കഠിനഃ ക്രൂരചേതനഃ
കാരുണ്യമില്ലാത്ത, മൃഗഹത്യയിൽ താൽപര്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ പാപിയും കഠിനഹൃദയനും ക്രൂരചിത്തനുമാണ്.
വംചകൈഃ കഥിതോ വേദോ യോ വേദോ ജ്ഞാനവര്ജിതഃ । യത്ര ജ്ഞാനം ഭവേന്നിത്യം തത്ര വേദഃ പ്രതിഷ്ഠതി
വഞ്ചകരാൽ പറഞ്ഞ വേദം ജ്ഞാനമില്ലാത്തതാണ്; എവിടെ ജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുന്നു, അവിടെയാണ് വേദം ഉറപ്പുള്ളത്.
ദയാഹീനേഷു വേദേഷു വിപ്രേഷു ച മഹാമതേ । നാസ്തി സത്യം ക്രിയാ തത്ര വേദവിപ്രേഷു വൈ തദാ
കാരുണ്യമില്ലാത്ത വേദങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും, മഹാമതിയുള്ളവനേ, അവിടെ സത്യം അല്ലെങ്കിൽ യാഗം ഇല്ല.
വേദാ ന വേദാ രാജേംദ്ര ബ്രാഹ്മണാഃ സത്യവര്ജിതാഃ । ദാനസ്യാപി ഫലം നാസ്തി തസ്മാദ്ദാനം ന ദീയതേ
വേദങ്ങൾ വേദമല്ല, രാജാധിരാജാ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ സത്യരഹിതരാണ്; ദാനത്തിനും ഫലം ഇല്ല, അതിനാൽ ദാനം ചെയ്യേണ്ടതില്ല.
യഥാ ശ്രാദ്ധസ്യ വൈ ചിഹ്നം തഥാ ദാനസ്യ ലക്ഷണമ് । ജിനസ്യാപി ച യദ്ധര്മം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ്
ശ്രാദ്ധത്തിന് ഒരു ലക്ഷണമുണ്ടെന്നപോലെ, ദാനത്തിനും ഒരു ലക്ഷണമുണ്ട്; ജിനന്റെ ധർമ്മം അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
തവാഗ്രേഽഹം പ്രവക്ഷ്യാമി ബഹുപുണ്യപ്രദായകമ് । ആദൌ ദയാ പ്രകര്തവ്യാ ശാംതഭൂതേന ചേതസാ
നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ വലിയ പുണ്യം നൽകുന്നതിനെ കുറിച്ച് പറയും; ആദ്യം മനസ്സിൽ ശാന്തതയോടെ കാരുണ്യം പുലർത്തണം.
ആരാധയേദ്ധൃദാ ദേവം ജിനം യേന ചരാചരമ് । മനസാ ശുദ്ധഭാവേന ജിനമേകം പ്രപൂജയേത്
ഹൃദയപൂർവ്വം ദേവനായ ജിനനെ ആരാധിക്കണം, അവനാൽ ചലനസ്ഥാവരങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു; ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഏകജിനനെ ആദരിക്കണം.
നമസ്കാരഃ പ്രകര്തവ്യസ്തസ്യ ദേവസ്യ നാന്യഥാ । മാതാപിത്രോസ്തു വൈ പാദൌ കദാ നൈവ പ്രവംദയേത്
ദേവനോടു മാത്രം നമസ്കാരം അർപ്പിക്കണം, വേറൊരുവിധത്തിലും അല്ല. അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും കാലിൽ ഒരിക്കലും വന്ദനം ചെയ്യരുത്.
അന്യേഷാമപി കാ വാര്താ ശ്രൂയതാം രാജസത്തമ । വേന ഉവാച- ഏതേ വിപ്രാശ്ച ആചാര്യാ ഗംഗാദ്യാഃ സരിതസ്തഥാ
മറ്റുള്ളവരെപ്പറ്റി പറയേണ്ടതുണ്ടോ? രാജാവേ, കേൾക്കൂ. വേനൻ പറഞ്ഞു: ഈ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഗുരുക്കന്മാരും ഗംഗാദി പുണ്യനദികളും—
വദംതി പുണ്യതീര്ഥാനി ബഹുപുണ്യപ്രദാനി ച । തത്കിം വദസ്വ സത്യം മേ യദി ധര്മമിഹേച്ഛസി
ഇവയെല്ലാം പുണ്യപ്രദമായ തിരുത്തലങ്ങൾ ആണെന്ന് അവർ പറയുന്നു. നീ ഇവിടെ ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സത്യമായുള്ള നിന്റെ അഭിപ്രായം പറയൂ.
പാതക ഉവാച- ആകാശാദ്വൈ മഹാരാജ മേഘാ വര്ഷംതി വൈ ജലമ് । ഭൂമൌ ഹി പര്വതേഷ്വേവം സര്വത്ര പതിതേ ജലമ്
പാപസ്വരൂപൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, മേഘങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ചൊരിയുന്നു; ആ വെള്ളം ഭൂമിയിലും മലകളിലും എല്ലായിടത്തും വീഴുന്നു.
സ ആപ്ലാവ്യ തതസ്തിഷ്ഠേദ്ദയാം സര്വത്ര ഭാവയേത് । നദ്യഃ പാപപ്രവാഹാസ്തു താസു തീര്ഥം ശ്രുതം കഥമ്
ആ വെള്ളം എല്ലായിടത്തും ഒഴുകി നില്ക്കുന്നു; ദയയും കരുണയും എല്ലായിടത്തും പുലർത്തണം. എന്നാൽ നദികൾ പാപം ഒഴുകുന്നവയാണ്—അവയെ എങ്ങനെ തിരുത്തലുകൾ എന്ന് വിളിക്കും?
ജലാശയാ മഹാരാജ തഡാഗാഃ സാഗരാസ്തഥാ । പൃഥിവ്യാധാരകാശ്ചൈവ ഗിരയോ അശ്മരാശയഃ
രാജാവേ, ജലാശയങ്ങൾ, കായലുകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന മലകളും കല്ല് കിടക്കകളും—
നാസ്ത്യേതേഷു ച വൈ തീര്ഥം ജലൈര്ജലദമുത്തമമ് । സ്നാനേ യദാ മഹത്പുണ്യം കസ്മാന്മത്സ്യേഷു വൈ നഹി
ഇവയിൽ ഒന്നിലും തിരുത്തലുകളില്ല; വെള്ളം വെള്ളത്തേക്കാൾ ഉത്തമമല്ല. കുളിച്ചാൽ വലിയ പുണ്യം കിട്ടുമെങ്കിൽ, മീനുകൾക്ക് അങ്ങനെ എന്തുകൊണ്ട് സംഭവിക്കില്ല?
ദൃഷ്ടാ സ്നാനേന വൈ സിദ്ധിര്മീനാഃ ശുദ്ധ്യംതി നാന്യഥാ । യത്ര ജിനസ്തത്ര തീര്ഥം തത്ര ധര്മഃ സനാതനഃ
കുളിച്ചാൽ മാത്രമേ മീനുകൾ ശുദ്ധിയാകൂ, മറ്റുവഴിയില്ല. ജിനൻ എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെയാണ് തിരുത്തലും ശാശ്വതധർമ്മവും.
തപോദാനാദികം സര്വം പുണ്യം തത്ര പ്രതിഷ്ഠിതമ്
തപസ്സും ദാനവും പോലുള്ള എല്ലാ പുണ്യഫലങ്ങളും അവിടെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഏകോ ജിനഃ സര്വമയോ നൃപേംദ്ര നാസ്ത്യേവ ധര്മം പരമം ഹി തീര്ഥമ് । അയം തു ലാഭഃ പരമസ്തു തസ്മാദ്ധ്യ്യാസ്വ നിത്യം സുസുഖോ ഭവിഷ്യസി
ഒരു ജിനൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, രാജാവേ; അതിനേക്കാൾ ഉന്നതമായ ധർമ്മമോ തിരുത്തലോ ഇല്ല. ഇതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ലാഭം; അതിനാൽ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കൂ, നീ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
വിനിംദ്യ ധര്മം സകലം സവേദം ദാനം സപുണ്യം പരയജ്ഞരൂപമ് । പാപസ്വഭാവൈര്ബഹുബോധിതോ നൃപസ്ത്വംഗസ്യ പുത്രോ ഭുവി തേന പാപിനാ
സകലധർമ്മവും വേദവും ദാനവും പുണ്യവും ഉത്തമയാഗവും ഉപേക്ഷിച്ച്, പാപസ്വഭാവമുള്ള പലരാലും ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടവനാണ് നീ, രാജാവേ; അങ്കന്റെ മകനായ ആ പാപിയെ കൊണ്ടാണ് ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്.
സൂത ഉവാച- ഏവം സംബോധിതോ വേനഃ പാപഭാവം ഗതഃ കില । പുരുഷേണ തേന ജൈനേന മഹാപാപേന മോഹിതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട വേനൻ പാപഭാവം കൈവരിച്ചു; ആ ജൈനൻ മഹാപാപിയാൽ അവൻ ഭ്രമിച്ചുപോയി.