ധ്യായംതീം ചിംതയാനാം താമൂചുശ്ചിംതാപരായണാഃ । കസ്മാച്ചിംതസി ഭദ്രേ ത്വമനയാ ചിംതയാന്വിതാ
അവളെ ധ്യാനത്തിലും ആലോചനയിലും മുഴുകിയതായി കണ്ടു, ആലോചനയിൽ താൽപര്യമുള്ളവർ ചോദിച്ചു: 'സൗഭാഗ്യവതിയായ നീ ഇങ്ങനെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയും ആലോചനയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്?'
തന്നോ വൈ കാരണം ബ്രൂഹി ചിംതാദുഃഖപ്രദായിനീ । ഏകൈവ സാര്ഥകീ ചിംതാ ധര്മസ്യാര്ഥേ വിചിംത്യതേ
'ഇങ്ങനെ ദുഃഖം നൽകുന്ന ആലോചനയ്ക്ക് കാരണം പറയൂ. ധർമ്മം സംബന്ധിച്ച ആലോചന മാത്രമേ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോജനമുള്ളതാകൂ.'
ദ്വിതീയാ സാര്ഥകാ ചിംതാ യോഗിനാം ധര്മനംദിനീ । അന്യാ നിരര്ഥികാ ചിംതാ താം നൈവ പരികല്പയേത്
'യോഗികൾക്കിടയിൽ ധർമ്മത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന ആലോചനയും പ്രയോജനമുള്ളതാണ്. മറ്റെല്ലാ ആലോചനകളും ഫലമില്ലാത്തതും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതുമാണ്.'
കായനാശകരീ ചിംതാ ബല തേജഃ പ്രണാശിനീ । നാശയേത്സര്വസൌഖ്യം തു രൂപഹാനിം നിദര്ശയേത്
'ആലോചന ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ശക്തിയും തേജസ്സും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതു സുഖം മുഴുവനും നശിപ്പിക്കുകയും സൗന്ദര്യത്തിൽ കുറവ് വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.'
തൃഷ്ണാം മോഹം തഥാ ലോഭമേതാംശ്ചിംതാ ഹി പ്രാപയേത് । പാപമുത്പാദയേച്ചിംതാ ചിംതിതാ ച ദിനേ ദിനേ
'ആലോചന തൃഷ്ണയിലേക്കും മോഹത്തിലേക്കും ലാഭത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു; ദിവസേന ഇതിൽ മുഴുകുമ്പോൾ പാപം ഉണ്ടാകുന്നു.'
ചിംതാവ്യാധിപ്രകാശായ നരകായ പ്രകല്പയേത് । തസ്മാച്ചിംതാം പരിത്യജ്യ ചാനുവര്തസ്വ ശോഭനേ
'ആലോചന രോഗങ്ങൾക്കും നരകത്തിനും കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട്, സുന്ദരിയായവളേ, ആലോചന ഉപേക്ഷിച്ച് നല്ല വഴിയിൽ പോവണം.'
അര്ജിതം കര്മണാ പൂര്വം സ്വയമേവ നരേണ തു । തദേവ ഭുംക്തേഽസൌ ജംതുര്ജ്ഞാനവാന്ന വിചിംതയേത്
'മനുഷ്യൻ മുമ്പ് ചെയ്ത കർമ്മഫലങ്ങൾ തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും; ജ്ഞാനികൾ അങ്ങനെ വിഷമിക്കാറില്ല.'
തസ്മാച്ചിംതാം പരിത്യജ്യ സുഖദുഃഖാദികം വദ । താസാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സുനീഥാ വാക്യമബ്രവീത്
'അതുകൊണ്ട്, ആലോചന ഉപേക്ഷിച്ച് നിന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.' അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുനീത പറഞ്ഞു.
സൂത ഉവാച- യഥാ ശപ്താ വനേ പൂര്വം സുശംഖേന മഹാത്മനാ । താസു സര്വം സമാഖ്യാതം സഖീഷ്വേവ വിചേഷ്ടിതമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സുനീതക്ക് മുമ്പ് കാട്ടിൽ മഹാത്മാവായ സുശങ്കൻ ശപിച്ചത് പോലെ, അവൾ സംഭവിച്ച എല്ലാം കൂട്ടുകാരിക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ആത്മനശ്ച മഹാഭാഗാ ദുഃഖേനാതിപ്രപീഡിതാ । സുനീഥോവാച- അന്യച്ചൈവ പ്രവക്ഷ്യാമി സഖ്യഃ ശൃണ്വംതു സാംപ്രതമ്
സ്വന്തം മനസ്സിൽ വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച സുനീത പറഞ്ഞു: 'കൂട്ടുകാരികളേ, ഇനി മറ്റൊന്ന് ഞാൻ പറയാം, നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.'
മദീയരൂപസംപത്തി വയഃ സഗുണസംപദഃ । വിലോക്യ താതശ്ചിംതാത്മാ സംജാതോ മമ കാരണാത്
'എന്റെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഗുണസമ്പത്തും കണ്ടു, അച്ഛൻ എന്റെ കാരണത്താൽ വിഷമിച്ചു.'
ദേവേഭ്യോ ദാതുകാമോഽസൌ മുനിഭ്യസ്തു മഹായശാഃ । മാം ച ഹസ്തേ വിഗൃഹ്യൈവ സര്വാന്വാക്യമുദാഹരത്
'ദേവന്മാരോ മഹർഷിമാരോ എന്നെ നൽകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു, അച്ഛൻ എന്റെ കൈ പിടിച്ച് എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.'
ഗുണയുക്താ സുതാ ബാലാ മമേയം ചാരുലോചനാ । ദാതുകാമോസ്മി ഭദ്രം വോ ഗുണിനേ സുമഹാത്മനേ
'ഈ ബാലിക എന്റെ മകൾ, ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയും മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ളവളുമാണ്. ഗുണവാനായ മഹാത്മാവിന് ഞാൻ അവളെ നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഭാവുകങ്ങളും നേരുന്നു.'
മൃത്യോര്വാക്യം തതോ ദേവാ ഋഷയഃ ശുശ്രുവുസ്തദാ । തമൂചുര്ഭാഷമാണം തേ ദേവാ ഇംദ്ര പുരോഗമാഃ
അപ്പോൾ മൃത്യുവിന്റെ വാക്കുകൾ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും കേട്ടു; ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിന്ന ദേവന്മാർ അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു.
തവ കന്യാ ഗുണാഢ്യേയം ശീലാനാം പരമോ നിധിഃ । ദോഷേണൈകേന സംദുഷ്ടാ ഋഷിശാപേന തേന വൈ
'നിന്റെ മകൾ ഗുണസമ്പന്നയും നല്ല സ്വഭാവത്തിന്റെയും ഉത്കൃഷ്ടമായ നിധിയുമാണ്; പക്ഷേ, ഒരു ദോഷം, അതായത് ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപം അവളിൽ ഉണ്ടായി.'
അസ്യാമുത്പത്സ്യതേ പുത്രോ യസ്യ വീര്യാത്പുമാന്കില । ഭവിതാ സ മഹാപാപീ പുണ്യവംശവിനാശകഃ
'അവളിൽ നിന്നു ഒരു മകൻ ജനിക്കും; അവന്റെ ശക്തിയാൽ പുരുഷനാകും; എന്നാൽ അവൻ വലിയ പാപിയും ഉത്തമ വംശത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും ആകും.'
ഗംഗാതോയേന സംപൂര്ണഃ കുംഭ ഏവ പ്രദൃശ്യതേ । സുരായാബിന്ദുനാലിപ്തോ മദ്യകുമ്ഭഃ പ്രജായതേ
ഗംഗാജലത്തിൽ നിറച്ച ഒരു കലശം ഗംഗാജലമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഒരു തുള്ളി മദ്യമെങ്കിലും തൊട്ടാൽ ആ കലശം മുഴുവൻ മദ്യമായിത്തീരുന്നു.
പാപസ്യ പാപസംസര്ഗാത്കുലം പാപി പ്രജായതേ । ആരനാലസ്യ വൈ ബിംദുഃ ക്ഷീരമധ്യേ പ്രയാതി ചേത്
പാപികളുമായി ചേർന്നാൽ ഒരു കുടുംബം പാപത്തിൽ ആകുന്നു. ഒരു തുള്ളി മോര് പാലിൽ ചേർന്നാൽ
പശ്ചാന്നാശയതേ ക്ഷീരമാത്മരൂപം പ്രകാശയേത് । തദ്വദ്വിനാശയേദ്വംശം പാപഃ പുത്രോ ന സംശയഃ
ശേഷം ആ തുള്ളി പാൽ മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ച്, അതിന്റെ സ്വഭാവം പുറത്തുകൊണ്ടുവരും. അതുപോലെ, ഒരു പാപിയായ മകൻ കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അനേനാപി ഹി ദോഷേണ തവേയം പാപഭാഗിനീ । അന്യസ്മൈ ദീയതാം ഗച്ഛ ദേവൈരുക്തഃ പിതാ മമ
ഈ ദോഷം കൊണ്ടു നീ പാപഭാഗ്യവതിയായിരിക്കുന്നു. അവളെ മറ്റൊരാള്ക്ക് നൽകുക, പോവൂ—എന്റെ അച്ഛനോട് ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവൈശ്ചാപി സഗംധര്വൈര്ഋഷിഭിശ്ച മഹാത്മഭിഃ । തൈശ്ചാപി സംപരിത്യക്തഃ പിതാ മേ ദുഃഖപീഡിതഃ
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരും ചേർന്ന് എന്റെ അച്ഛനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതുകൊണ്ട് അച്ഛൻ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്നു.
മമാന്യേ ചാപി സ്വീകാരം ന കുര്വംതി ഹി സജ്ജനാഃ । ഏവം പാപമയം കര്മ മയാ ചൈവ പുരാ കൃതമ്
മറ്റുള്ളവരും നല്ലവരും എന്നെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ പാപം നിറഞ്ഞ പ്രവൃത്തി ഞാൻ മുമ്പ് ചെയ്തതാണ്.
സംതപ്താ ദുഃഖശോകേന വനമേവ സമാശ്രിതാ । തപ ഏവ ചരിഷ്യാമി കരിഷ്യേ കായശോഷണമ്
ദുഃഖവും വേദനയും കൊണ്ട് ഞാൻ കാടിൽ അഭയം തേടി. ഞാൻ കഠിനതപസ്സു ചെയ്യുകയും ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഭവതീഭിഃ സുപൃഷ്ടാഹം കാര്യകാരണമേവ ഹി । മമ ചിംതാനുഗം കര്മ മയാ തദ്വഃ പ്രകാശിതമ്
നിങ്ങൾ കാരണഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് നന്നായി ചോദിച്ചു. എന്റെ ചിന്തകൾ അനുസരിച്ച് ഞാൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ നിങ്ങളോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്ത്വാ സുനീഥാ സാ മൃത്യോഃ കന്യാ യശസ്വിനീ । വിരരാമ ച ദുഃഖാര്താ കിംചിന്നോവാച വൈ പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മരണമഹതിയുടെ മകൾ സുനീത ദുഃഖത്തിൽ മൗനമായി നിന്നു, പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
സഖ്യ ഊചുഃ- ദുഃഖമേവ മഹാഭാഗേ ത്യജ കായവിനാശനമ് । നാസ്തി കസ്യ കുലേ ദോഷോ ദേവൈഃ പാപം സമാശ്രിതമ്
സുഹൃത്തുക്കൾ പറഞ്ഞു— മഹാഭാഗേ, ദുഃഖത്തിൽ ശരീരം നശിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. ഏത് കുടുംബത്തിനാണ് പൂർണ്ണമായ ദോഷമില്ലാത്തത്? ദേവന്മാർക്കും പാപം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജിഹ്മമുക്തം പുരാ തേന ബ്രഹ്മണാ ഹരസംനിധൌ । ദേവൈശ്ചാപി സ ഹി ത്യക്തോ ബ്രഹ്മാഽപൂജ്യതമോഽഭവത്
പണ്ടു ബ്രഹ്മാവ് ശിവന്റെ സന്നിധിയിൽ വഞ്ചനാപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു. ദേവന്മാർ അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു, ബ്രഹ്മാവ് ഏറ്റവും അപമാനിതനായി.
ബ്രഹ്മഹത്യാ പ്രയുക്തോഽസൌ ദേവരാജോപി പശ്യ ഭോഃ । ദേവൈഃ സാര്ധം മഹാഭാഗസ്ത്രൈലോക്യം പരിഭുംജതി
ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്—നോക്കൂ മഹാഭാഗേ, എന്നിരുന്നാലും ദേവന്മാരോടൊപ്പം മൂന്ന് ലോകവും അനുഭവിക്കുന്നു.
ഗൌതമസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാമഹല്യാം ഗതവാന്പുരാ । പരദാരാഭിഗാമീ സ ദേവത്വേ പരിവര്ത്തതേ
ഗൗതമന്റെ പ്രിയഭാര്യയായ അഹല്യയോട് പണ്ടു ചെന്നു; മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുമായി ചേർന്നിട്ടും, അവൻ ദേവത്വത്തിൽ തുടരുന്നു.
ബ്രഹ്മഹത്യോപമം കര്മ ദാരുണം കൃതവാന്ഹരഃ । ബ്രഹ്മണസ്തു കപാലേന ചാദ്യാപി പരിവര്തതേ
ശിവൻ ബ്രഹ്മഹത്യക്ക് സമമായ ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു; ഇന്നും ബ്രഹ്മാവിന്റെ കപ്പാലം കൈവശം വെച്ചാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്.