അപാം സംസ്പര്ശനാത്പാനാത്സ്നാനാത്തത്ര മഹാധിയഃ । മുനയഃ സിദ്ധിമായാംതി ബാഹ്യാഭ്യംതരക്ഷാലിതാഃ
ജലത്തിൽ സ്പർശിച്ചാലോ കുടിച്ചാലോ കുളിച്ചാലോ, മഹാത്മാക്കൾ പുറവും ഉള്ളും ശുദ്ധരായി സിദ്ധി നേടുന്നു.
ശുചിഷ്മംതോ ഭവംത്യേതേ ലോകാഃ സര്വേ ചരാചരാഃ । ആപഃ ശാംതാഃ സുശീതാശ്ച മൃദുഗാത്രാഃ പ്രിയംകരാഃ
ഈ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ശുദ്ധമാകുന്നു; ജലങ്ങൾ ശാന്തവും തണുത്തതും മൃദുവായ സ്പർശവും പ്രിയകരവുമാണ്.
നിര്മലാ രസവത്യശ്ച പുണ്യവീര്യാ മലാപഹാഃ । തഥാ സംതസ്ത്വയാ ജ്ഞേയാ നിഷേവ്യാശ്ച പ്രയത്നതഃ
അവ ശുദ്ധവും രസമുള്ളതും പുണ്യശക്തിയുള്ളതും മലങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമാണ്; അതുപോലെ നല്ലവരെയും നീ അറിയണം, ശ്രദ്ധയോടെ സേവിക്കണം.
യഥാ വഹ്നിപ്രസംഗാച്ച മലം ത്യജതി കാംചനമ് । തഥാ സതാം ഹി സംസര്ഗാത്പാപം ത്യജതി മാനവഃ
പൊന്നിന് തീയുടെ സ്പർശം മലങ്ങൾ മാറ്റുന്നതുപോലെ, നല്ലവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ മനുഷ്യൻ പാപം വിട്ടൊഴിയും.
സത്യവഹ്നിഃ പ്രദീപ്തശ്ച പ്രജ്വലേത്പുണ്യതേജസാ । സത്യേന ദീപ്തതേജാസ്തു ജ്ഞാനേനാപി സുനിര്മലഃ
സത്യത്തിന്റെ തീ ജ്വലിച്ച് പുണ്യത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ കത്തുന്നു; സത്യത്തിൽ അതിന്റെ തേജസ് പ്രകാശിക്കുന്നു, ജ്ഞാനത്തിൽ അതു ശുദ്ധമാവുന്നു.
അത്യുഷ്ണോ ധ്യാനഭാവേന അസ്പൃശ്യഃ പാപജൈര്നരൈഃ । സത്യവഹ്നേഃ പ്രസംഗാച്ച പാപം സര്വം വിനശ്യതി
ധ്യാനത്തിന്റെ അത്യുശ്ണത്വം കൊണ്ടു പാപികളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടില്ല; സത്യത്തിന്റെ തീയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ എല്ലാ പാപവും നശിക്കും.
തസ്മാത്സത്യസ്യ സംസര്ഗഃ കര്തവ്യഃ സര്വഥാ ത്വയാ । പാപഭാരം പരിത്യജ്യ പുണ്യമേവം സമാശ്രയ
അതിനാൽ സത്യത്തിന്റെ കൂട്ടം നീ എപ്പോഴും അന്വേഷിക്കണം; പാപഭാരം ഉപേക്ഷിച്ച് പുണ്യത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയം വഹിക്കണം.
സൂത ഉവാച- ഏവം പിത്രാ സുനീഥാ സാ ദുഃഖിതാ പ്രതിബോധിതാ । നമസ്കൃത്യ പിതുഃ പാദൌ ഗതാ സാ നിര്ജനം വനമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, പിതാവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട് ദു:ഖിതയായ സുനീതാ പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു, അവൾ ഒരിടംപോലും ഇല്ലാത്ത വനത്തിലേക്ക് പോയി.
കാമം ക്രോധം പരിത്യജ്യ ബാല്യഭാവം തപസ്വിനീ । മോഹദ്രോഹൌ ച മായാം ച ത്യക്ത്വാ ഏകാംതമാസ്ഥിതാ
ആശയും കോപവും ബാല്യഭാവവും മോഹവും വൈരവും മായയും എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ സന്യാസിനി ഒരിടവേളയിൽ ഒറ്റയ്ക്കായി മാറി.
തസ്യാഃ സഖ്യഃ സമാജഗ്മുഃ ക്രീഡാര്ഥം ലീലയാന്വിതാഃ । താം ദദൃശുര്വിശാലാക്ഷ്യഃ സുനീഥാം ദുഃഖഭാഗിനീമ്
സുഖപ്രവൃത്തിയോടെ കളിക്കാൻ കൂട്ടുകാരികൾ അവളോടൊപ്പം ചേർന്നു; വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള അവർ സുനീതയെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയതായാണ് കണ്ടത്.
ധ്യായംതീം ചിംതയാനാം താമൂചുശ്ചിംതാപരായണാഃ । കസ്മാച്ചിംതസി ഭദ്രേ ത്വമനയാ ചിംതയാന്വിതാ
അവളെ ധ്യാനത്തിലും ആലോചനയിലും മുഴുകിയതായി കണ്ടു, ആലോചനയിൽ താൽപര്യമുള്ളവർ ചോദിച്ചു: 'സൗഭാഗ്യവതിയായ നീ ഇങ്ങനെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയും ആലോചനയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്?'
തന്നോ വൈ കാരണം ബ്രൂഹി ചിംതാദുഃഖപ്രദായിനീ । ഏകൈവ സാര്ഥകീ ചിംതാ ധര്മസ്യാര്ഥേ വിചിംത്യതേ
'ഇങ്ങനെ ദുഃഖം നൽകുന്ന ആലോചനയ്ക്ക് കാരണം പറയൂ. ധർമ്മം സംബന്ധിച്ച ആലോചന മാത്രമേ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോജനമുള്ളതാകൂ.'
ദ്വിതീയാ സാര്ഥകാ ചിംതാ യോഗിനാം ധര്മനംദിനീ । അന്യാ നിരര്ഥികാ ചിംതാ താം നൈവ പരികല്പയേത്
'യോഗികൾക്കിടയിൽ ധർമ്മത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന ആലോചനയും പ്രയോജനമുള്ളതാണ്. മറ്റെല്ലാ ആലോചനകളും ഫലമില്ലാത്തതും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതുമാണ്.'
കായനാശകരീ ചിംതാ ബല തേജഃ പ്രണാശിനീ । നാശയേത്സര്വസൌഖ്യം തു രൂപഹാനിം നിദര്ശയേത്
'ആലോചന ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും ശക്തിയും തേജസ്സും കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതു സുഖം മുഴുവനും നശിപ്പിക്കുകയും സൗന്ദര്യത്തിൽ കുറവ് വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.'
തൃഷ്ണാം മോഹം തഥാ ലോഭമേതാംശ്ചിംതാ ഹി പ്രാപയേത് । പാപമുത്പാദയേച്ചിംതാ ചിംതിതാ ച ദിനേ ദിനേ
'ആലോചന തൃഷ്ണയിലേക്കും മോഹത്തിലേക്കും ലാഭത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു; ദിവസേന ഇതിൽ മുഴുകുമ്പോൾ പാപം ഉണ്ടാകുന്നു.'
ചിംതാവ്യാധിപ്രകാശായ നരകായ പ്രകല്പയേത് । തസ്മാച്ചിംതാം പരിത്യജ്യ ചാനുവര്തസ്വ ശോഭനേ
'ആലോചന രോഗങ്ങൾക്കും നരകത്തിനും കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട്, സുന്ദരിയായവളേ, ആലോചന ഉപേക്ഷിച്ച് നല്ല വഴിയിൽ പോവണം.'
അര്ജിതം കര്മണാ പൂര്വം സ്വയമേവ നരേണ തു । തദേവ ഭുംക്തേഽസൌ ജംതുര്ജ്ഞാനവാന്ന വിചിംതയേത്
'മനുഷ്യൻ മുമ്പ് ചെയ്ത കർമ്മഫലങ്ങൾ തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും; ജ്ഞാനികൾ അങ്ങനെ വിഷമിക്കാറില്ല.'
തസ്മാച്ചിംതാം പരിത്യജ്യ സുഖദുഃഖാദികം വദ । താസാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സുനീഥാ വാക്യമബ്രവീത്
'അതുകൊണ്ട്, ആലോചന ഉപേക്ഷിച്ച് നിന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.' അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുനീത പറഞ്ഞു.
സൂത ഉവാച- യഥാ ശപ്താ വനേ പൂര്വം സുശംഖേന മഹാത്മനാ । താസു സര്വം സമാഖ്യാതം സഖീഷ്വേവ വിചേഷ്ടിതമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സുനീതക്ക് മുമ്പ് കാട്ടിൽ മഹാത്മാവായ സുശങ്കൻ ശപിച്ചത് പോലെ, അവൾ സംഭവിച്ച എല്ലാം കൂട്ടുകാരിക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ആത്മനശ്ച മഹാഭാഗാ ദുഃഖേനാതിപ്രപീഡിതാ । സുനീഥോവാച- അന്യച്ചൈവ പ്രവക്ഷ്യാമി സഖ്യഃ ശൃണ്വംതു സാംപ്രതമ്
സ്വന്തം മനസ്സിൽ വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച സുനീത പറഞ്ഞു: 'കൂട്ടുകാരികളേ, ഇനി മറ്റൊന്ന് ഞാൻ പറയാം, നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.'
മദീയരൂപസംപത്തി വയഃ സഗുണസംപദഃ । വിലോക്യ താതശ്ചിംതാത്മാ സംജാതോ മമ കാരണാത്
'എന്റെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഗുണസമ്പത്തും കണ്ടു, അച്ഛൻ എന്റെ കാരണത്താൽ വിഷമിച്ചു.'
ദേവേഭ്യോ ദാതുകാമോഽസൌ മുനിഭ്യസ്തു മഹായശാഃ । മാം ച ഹസ്തേ വിഗൃഹ്യൈവ സര്വാന്വാക്യമുദാഹരത്
'ദേവന്മാരോ മഹർഷിമാരോ എന്നെ നൽകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു, അച്ഛൻ എന്റെ കൈ പിടിച്ച് എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.'
ഗുണയുക്താ സുതാ ബാലാ മമേയം ചാരുലോചനാ । ദാതുകാമോസ്മി ഭദ്രം വോ ഗുണിനേ സുമഹാത്മനേ
'ഈ ബാലിക എന്റെ മകൾ, ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയും മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ളവളുമാണ്. ഗുണവാനായ മഹാത്മാവിന് ഞാൻ അവളെ നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഭാവുകങ്ങളും നേരുന്നു.'
മൃത്യോര്വാക്യം തതോ ദേവാ ഋഷയഃ ശുശ്രുവുസ്തദാ । തമൂചുര്ഭാഷമാണം തേ ദേവാ ഇംദ്ര പുരോഗമാഃ
അപ്പോൾ മൃത്യുവിന്റെ വാക്കുകൾ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും കേട്ടു; ഇന്ദ്രൻ മുന്നിൽ നിന്ന ദേവന്മാർ അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു.
തവ കന്യാ ഗുണാഢ്യേയം ശീലാനാം പരമോ നിധിഃ । ദോഷേണൈകേന സംദുഷ്ടാ ഋഷിശാപേന തേന വൈ
'നിന്റെ മകൾ ഗുണസമ്പന്നയും നല്ല സ്വഭാവത്തിന്റെയും ഉത്കൃഷ്ടമായ നിധിയുമാണ്; പക്ഷേ, ഒരു ദോഷം, അതായത് ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപം അവളിൽ ഉണ്ടായി.'
അസ്യാമുത്പത്സ്യതേ പുത്രോ യസ്യ വീര്യാത്പുമാന്കില । ഭവിതാ സ മഹാപാപീ പുണ്യവംശവിനാശകഃ
'അവളിൽ നിന്നു ഒരു മകൻ ജനിക്കും; അവന്റെ ശക്തിയാൽ പുരുഷനാകും; എന്നാൽ അവൻ വലിയ പാപിയും ഉത്തമ വംശത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും ആകും.'
ഗംഗാതോയേന സംപൂര്ണഃ കുംഭ ഏവ പ്രദൃശ്യതേ । സുരായാബിന്ദുനാലിപ്തോ മദ്യകുമ്ഭഃ പ്രജായതേ
ഗംഗാജലത്തിൽ നിറച്ച ഒരു കലശം ഗംഗാജലമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഒരു തുള്ളി മദ്യമെങ്കിലും തൊട്ടാൽ ആ കലശം മുഴുവൻ മദ്യമായിത്തീരുന്നു.
പാപസ്യ പാപസംസര്ഗാത്കുലം പാപി പ്രജായതേ । ആരനാലസ്യ വൈ ബിംദുഃ ക്ഷീരമധ്യേ പ്രയാതി ചേത്
പാപികളുമായി ചേർന്നാൽ ഒരു കുടുംബം പാപത്തിൽ ആകുന്നു. ഒരു തുള്ളി മോര് പാലിൽ ചേർന്നാൽ
പശ്ചാന്നാശയതേ ക്ഷീരമാത്മരൂപം പ്രകാശയേത് । തദ്വദ്വിനാശയേദ്വംശം പാപഃ പുത്രോ ന സംശയഃ
ശേഷം ആ തുള്ളി പാൽ മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ച്, അതിന്റെ സ്വഭാവം പുറത്തുകൊണ്ടുവരും. അതുപോലെ, ഒരു പാപിയായ മകൻ കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അനേനാപി ഹി ദോഷേണ തവേയം പാപഭാഗിനീ । അന്യസ്മൈ ദീയതാം ഗച്ഛ ദേവൈരുക്തഃ പിതാ മമ
ഈ ദോഷം കൊണ്ടു നീ പാപഭാഗ്യവതിയായിരിക്കുന്നു. അവളെ മറ്റൊരാള്ക്ക് നൽകുക, പോവൂ—എന്റെ അച്ഛനോട് ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.