വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദാച്ച പദം ഭുംക്തേ ത്രിലോകധൃക് । ഏവം തേ സര്വമാഖ്യാതമിംദ്രസ്യാപി വിചേഷ്ടിതമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും താങ്ങുന്നവൻ തന്റെ ആലയം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഇന്ദ്രന്റെ പ്രവർത്തികളും ഉൾപ്പെടെ ഞാൻ നിന്നോട് എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു.
ഭക്ത്യാ തുഷ്യതി ഗോവിംദോ ഭാവധ്യാനേന സത്തമ । സര്വം ദദാതി തുഷ്ടാത്മാ ഭക്ത്യാ സംതോഷിതോ ഹരിഃ
ഭക്തിയാൽ ഗോവിന്ദൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധമായ ധ്യാനത്താൽ ഉത്തമന്മാരിൽ ഉത്തമനായവൻ തൃപ്തനാകുന്നു. ഭക്തിയിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ച ഹരിയ് എല്ലാം നൽകുന്നു.
തസ്മാദാരാധ്യ ഗോവിംദം സര്വദം സര്വസംഭവമ് । സര്വജ്ഞം സര്വവേത്താരം സര്വേഷാം പുരുഷം വരമ്
അതുകൊണ്ട്, എല്ലാം നൽകുന്നവനും എല്ലായിടത്തെയും ഉത്ഭവവും എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും സകലപുരുഷന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനുമായ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കണം.
തസ്മാത്പ്രാപ്സ്യസി സര്വം ത്വം യദ്യദിച്ഛസി നംദന
അതിനാൽ, നന്ദന, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നേടും.
സുഖസ്യ ദാതാ പരമാര്ഥദാതാ മോക്ഷസ്യ ദാതാ ജഗതാം ഹി നാഥഃ । തസ്മാത്തമാരാധയ ഗച്ഛ പുത്ര സംപ്രാപ്സ്യസേ ഇംദ്രസമം ഹി പുത്രമ്
സുഖം നൽകുന്നവൻ, പരമാർത്ഥം നൽകുന്നവൻ, മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ — അതുകൊണ്ട്, മകനേ, അവനെ ആരാധിക്കു; അങ്ങനെ, നീ ഇന്ദ്രനോട് തുല്യനായ മകനെ പ്രാപിക്കും.
ആകര്ണ്യ വാക്യം പരമാര്ഥയുക്തമുക്തം മഹാത്മാ ഋഷിണാ ഹി തേന । സംഗൃഹ്യ തത്ത്വം വചനസ്യ തസ്യ പ്രണമ്യ തം ശാശ്വതമഭ്യയാത്സഃ
ആ മഹാത്മാവായ ഋഷി പറഞ്ഞ പരമാർത്ഥം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവന്റെ വചനത്തിന്റെ സാരം മനസ്സിലാക്കി, ശാശ്വതനായി അവനെ നമസ്കരിച്ച് അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
ആമംത്ര്യ ചാംഗഃ പിതരം മഹാത്മാ ബ്രഹ്മാത്മജം ബ്രഹ്മസമാനമേവ । സംപ്രാപ്തവാന്മേരുഗിരേസ്തു ശൃംഗം തം കാംചനൈ രത്നമയൈഃ സമേതമ്
ബുദ്ധിമാൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി ബ്രഹ്മാവിനോട് സമമായ പിതാവിനോട് വിനയപൂർവ്വം വിടപറഞ്ഞ്, സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ മേരുപർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ എത്തി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പംചപംചാശത്സഹസ്രസംഹിതായാം ഭൂമിഖംഡേ। വേനോപാഖ്യാനേ ഏകത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പത്തിരണ്ടായിരം പദ്യങ്ങളടങ്ങിയ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയിലെ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച- നാനാരത്നൈഃ സുദീപ്താംഗോ ഹാടകേനാപി സര്വതഃ । രാജമാനോ ഗിരിശ്രേഷ്ഠോ യഥാ സൂര്യഃ സ്വരശ്മിഭിഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അനേകം രത്നങ്ങളാൽ, സ്വർണ്ണത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അതി പ്രകാശത്തോടെ, ആ മഹാപർവതം സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി.
ഛായാമശോകാം സംപ്രാപ്യ ശീതലാം സുഖദായിനീമ് । ധ്യായംതി യോഗിനഃ സര്വേ ഉപവിഷ്ടാ ദൃഢാസനേ
അശോകവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ, തണുത്തും സുഖകരവുമായ സ്ഥലത്ത്, എല്ലാ യോഗികളും ഉറച്ചാസനത്തിൽ ഇരുന്നു ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി.
ക്വചിത്തപംതി മുനയഃ ക്വചിദ്ഗായംതി കിന്നരാഃ । സംതുഷ്ടാ ഋഷിഗംധര്വാ വീണാതാലകരാവിലാഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ മുനികൾ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു, മറ്റിടങ്ങളിൽ കിന്നരന്മാർ പാടുന്നു; തൃപ്തരായ ഋഷികളും ഗന്ധർവരും വീണയുടെ താളത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു.
താലമാനലയേ ലീനാഃ സ്വരൈഃ സപ്തഭിരന്വിതൈഃ । മൂര്ച്ഛനാരത്നിസംയുക്തൈര്വ്യക്തം ഗീതം മനോഹരമ്
താളത്തിന്റെയും ലയത്തിന്റെയും ആസ്വാദനത്തിൽ, ഏഴു സ്വരങ്ങളോടും സംഗീതത്തിന്റെ രത്നങ്ങളോടുംകൂടെ, മനോഹരവും വ്യക്തവുമായ ഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു.
തസ്മിന്വൈ പര്വതശ്രേഷ്ഠേ ചംദനച്ഛായസംശ്രിതാഃ । ഗംധര്വാ ഗീതതത്വജ്ഞാ ഗീതം ഗായംതി തത്പരാഃ
ആ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിൽ, ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ, സംഗീതത്തിന്റെ സാരാംശം അറിയുന്ന ഗന്ധർവന്മാർ ഭക്തിപൂർവ്വം പാടുന്നു.
നൃത്യംതി യോഷിതസ്തത്ര ദേവാനാം പര്വത്തോത്തമേ । പാപഹാ പുണ്യദോ ദിവ്യഃ സുശ്രേയസാം പ്രദായകഃ
അവിടെ, ദേവതകളുടെ ഉന്നതപർവതത്തിൽ, ദൈവീക സ്ത്രീകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; അതു പാപം നീക്കുകയും, പുണ്യം നൽകുകയും, ദൈവീകമായും പരമശ്രേയസ്സും നൽകുന്നതുമാണ്.
വേദധ്വനിഃ സമധുരഃ ശ്രൂയതേ പര്വതോത്തമേ । ചംദനാശോകപുന്നാഗൈഃ ശാലൈസ്താലൈസ്തമാലകൈഃ
ആ ഉന്നതപർവതത്തിൽ, അതിമധുരമായ വേദധ്വനി കേൾക്കാം; ചന്ദനം, അശോകം, പുന്നാഗം, ശാല, താളം, തമാലം തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
വടൈസ്തു മേഘസംകാശൈ രാജതേ പര്വതോത്തമഃ । സംതാനകൈഃ കല്പവൃക്ഷൈ രംഭാപാദപസംകുലൈഃ
മേഘംപോലെയുള്ള വടവൃക്ഷങ്ങളാൽ ആ മഹാപർവതം തിളങ്ങുന്നു; സന്താനകവും കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങളും രംഭാവൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നഗേംദ്രോ ഭാതി സര്വത്ര നാകവൃക്ഷൈഃ സുപുഷ്പിതൈഃ । നാനാധാതുസമാകീര്ണോ നാനാരത്നചയോ ഗിരിഃ
പർവതാധിപൻ എല്ലായിടത്തും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്വർഗ്ഗവൃക്ഷങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്നു; വിവിധ ധാതുക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, അനേകം രത്നങ്ങൾക്കു കൂമ്പാരമായിരിക്കുന്നു.
നാനാകൌതുകസംയുക്തോ നാനാമംഗലസംയുതഃ । വേദവൃംദൈഃ സുസംജുഷ്ടോ ഹ്യപ്സരോഗണസംകുലഃ
നാനാ അത്ഭുതങ്ങളും മംഗളപ്രദങ്ങളുമായി, വേദപാരായണികൾകൊണ്ടും അപ്സരസ്സുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാലും ആ പർവതം അലങ്കൃതമാണ്.
ഋഷിഭിര്മുനിഭിഃ സിദ്ധൈര്ഗംധര്വൈഃപരിഭാതിസഃ । ഗജൈശ്ചാചലസംകാശൈഃ സിംഹനാദൈര്വിരാജതേ
അവിടെ ഋഷിമാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന്, പർവതത്തിനെപ്പോലെയുള്ള വലിയാനകളുടെ സിംഹഘോഷത്തോടുകൂടി, ആ സ്ഥലം അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.
ശരഭൈര്മത്തശാര്ദൂലൈര്മൃഗധൂര്തൈരലംകൃതഃ । വാപീകൂപതഡാഗൈശ്ച സംപൂര്ണൈര്വിമലോദകൈഃ
ശരഭങ്ങളും മദംപോലുള്ള കടുവകളും ചതിയുള്ള മൃഗങ്ങളും, ശുദ്ധജലമുള്ള കിണറുകളും കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും ചേർന്ന് ആ പ്രദേശം അലങ്കരിക്കുന്നു.
ഹംസകാരംഡവാകീര്ണൈഃ സര്വത്ര പരിശോഭതേ । കനകോത്പലൈശ്ച ശ്വേതൈശ്ച രക്തോത്പലൈര്വിരാജതേ
എവിടെയും ഹംസകളും കുരുവികളും കൂട്ടമായി നിറഞ്ഞു, പൊന്നും വെള്ളയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള താമരകളാൽ ആ സ്ഥലം പ്രകാശിക്കുന്നു.
നദീസ്രവണസംഘാതൈര്വിമലൈശ്ചോദകൈസ്തഥാ । ശാലതാലൈശ്ച രൂപൈശ്ച സഗജൈഃ സ്ഫാടികൈസ്തഥാ
നദികളും ഒഴുകുന്ന ശുദ്ധജലവും, ശാലമരങ്ങളും താള്മരങ്ങളും, ആനകളോടുകൂടിയ സ്ഫടികക്കല്ലുകളും ചേർന്ന് അവിടെ കാണാം.
വിസ്തീര്ണൈഃ കാംചനൈര്ദിവ്യൈഃ സൂര്യവഹ്നിസമപ്രഭൈഃ । ശിലാതലൈശ്ച സംപൂര്ണഃ ശൈലരാജോ വിരാജതേ
വിശാലമായ പൊന്നുപോലുള്ള ദിവ്യമായ പീഠങ്ങളാൽ, സൂര്യനും അഗ്നിയുമെന്നതുപോലെ പ്രകാശമുള്ള കല്ലുപീഠങ്ങളാൽ, ആ പർവതരാജാവ് തിളങ്ങുന്നു.
വിമാനൈര്ദേവതാനാം ച പ്രാസാദൈഃ പര്വതോത്തമൈഃ । ഹംസചംദ്രപ്രതീകാശൈര്ഹേമദംഡൈരലംകൃതഃ
ദേവന്മാരുടെ വിഹായസമന്ദിരങ്ങളാൽ, ഉന്നതമായ പർവതപ്രാസാദങ്ങളാൽ, ഹംസയും ചന്ദ്രനും പോലെയുള്ള പൊന്നുനിലമ്പുകളാൽ ആ ഭൂപ്രദേശം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കലശൈശ്ചാമരൈര്യുക്തൈഃ പ്രാസാദൈഃ പരിശോഭിതഃ । നാനാഗുണപ്രമുദിത ദേവവൃംദൈശ്ച ശോഭിതഃ
കലയുകളും ചാമരികളും ഉള്ള പ്രാസാദങ്ങളാൽ, നാനാ ഗുണങ്ങളിൽ സന്തോഷമുള്ള ദേവസംഘങ്ങളാൽ, ആ സ്ഥലം ഭംഗിയായി കത്തുന്നു.
ദേവവൃംദൈരനേകൈശ്ച ഗംധര്വൈശ്ചാരണൈസ്തഥാ । സര്വത്ര രാജതേ പുണ്യോ മേരുര്ഗിരിവരോത്തമഃ
അനേകം ദേവസംഘങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണമാരും ഒത്തുചേർന്ന്, എല്ലാ ഭാഗത്തും പുണ്യമായ മഹാപർവതമായ മേരു തിളങ്ങുന്നു.
തസ്മാദ്ഗംഗാമഹാപുണ്യാ പുണ്യതോയാ മഹാനദീ । പ്രസൂതാ പുണ്യതീര്ഥാഢ്യാ ഹംസപദ്മൈഃ സമാകുലാ
അവിടെ നിന്ന് മഹാപുണ്യമായ ഗംഗ എന്ന മഹാനദി ഉദിച്ചുവന്നു; പുണ്യതീർഥങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, ഹംസകളും താമരകളും നിറഞ്ഞു, ശുദ്ധജലമുള്ളവളായി.
മുനിഭിഃ സേവ്യമാനാ സാ ഋഷിസംഘൈര്മഹാനദീ । ഏവംഗുണം ഗിരിശ്രേഷ്ഠം പുണ്യകൌതുകമംഗലമ്
മുനിമാരും ഋഷിസംഘങ്ങളും സേവിക്കുന്ന ആ മഹാനദി, ഈ സകല ഗുണങ്ങളോടുകൂടി, ഏറ്റവും പുണ്യവും അത്ഭുതവും നിറഞ്ഞ പർവതശ്രേഷ്ഠിയാണ്.
അംഗശ്ചാത്രിസുതഃ പുണ്യഃ പ്രവിവേശ മഹാമുനിഃ । ഗംഗാതീരേ സുപുണ്യേ ച ഏകാംതേ ചാരുകംദരേ
അത്രി മഹർഷിയുടെ ധർമ്മപുത്രനായ അംഗൻ, ഗംഗയുടെ തീരത്തുള്ള അതിപുണ്യമായ മനോഹരമായ ഒരു ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തത്രോപവിശ്യ മേധാവീ കാമക്രോധവിവര്ജിതഃ । സര്വേംദ്രിയാണി സംയമ്യ ഹൃഷീകേശം മനോഗതമ്
അവിടെ ആ ജ്ഞാനിയാകുന്ന അംഗൻ, ആഗ്രഹവും കോപവും വിട്ട്, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സിൽ ഹൃഷീകേശനെ ധ്യാനിച്ചു.