സ്വകം ഗേഹം സമായാതഃ സ ത്വംഗഃ സത്യതത്പരഃ । അത്രിം പപ്രച്ഛ പിതരം പ്രണതോ നമ്രകംധരഃ
സത്യത്തിൽ ഉറച്ച അംഗൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ചെന്നു, തല താഴ്ത്തി വിനയത്തോടെ അച്ഛനായ അത്രിയെ ചോദിച്ചു.
കോഽയം പുണ്യഃ സമാചാരൈരിംദ്രത്വം ഭുംജതേ മഹത് । കസ്യ പുണ്യസ്യ വൈ പുഷ്ടിഃ കിം കൃതം കര്മ കീദൃശമ്
'ഏത് നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ ഇന്ദ്രപദം ലഭിക്കും? ആരുടെ പുണ്യഫലമാണ് ഇത്? എന്താണ് ചെയ്തത്, എങ്ങനെയാണ് അതു?'
കീദൃശം തപ ഏതസ്യ കമാരാധിതവാന്പുരാ । ഏതന്മേ വിസ്തരേണ ത്വം ബ്രൂഹി സത്യവതാം വര
'അവൻ എങ്ങനെയൊരു തപസ്സാണ് ചെയ്തത്? ആരെയാണ് ആരാധിച്ചത്? ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, സത്യവ്രതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പിതാവേ.'
അത്രിരുവാച- സാധുസാധു മഹാഭാഗ യദ്യേവം പൃച്ഛസേ മയി । ചരിത്രമിംദ്രസ്യ വത്സ തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
അത്രി പറഞ്ഞു: 'നല്ലതാണു നീ ചോദിച്ചത്, ഭാഗ്യവാനായ മകനേ. ഇന്ദ്രന്റെ ജീവിതം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.'
സുവ്രതോ നാമ മേധാവീ പുരാ ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ । തേന കൃഷ്ണോ ഹൃഷീകേശസ്തപസാ ചൈവ തോഷിതഃ
'സുവ്രതൻ എന്നൊരു ബുദ്ധിമാൻ ബ്രാഹ്മണൻ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ തപസ്സിലൂടെ കൃഷ്ണനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.'
പുണ്യഗര്ഭം പുനഃ പ്രാപ്തോ ഹ്യദിത്യാഃ കശ്യപാത്കില । വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദേന സുരരാജോ ബഭൂവ ഹ
'അവൻ വീണ്ടും അദിതിയും കശ്യപനും ചേർന്ന് പുണ്യാത്മാവായി ജനിച്ചു; വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ദേവരാജാവായി.'
അംഗ ഉവാച- കഥമിംദ്രസമഃ പുത്രോ മമ സ്യാത്പുത്രവത്സല । തദുപായം സമാചക്ഷ്വ ഭവാഞ്ജ്ഞാനവതാം വരഃ
അംഗൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഇന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മകൻ എങ്ങനെ ലഭിക്കും, കരുണാനിധിയേ? അതിനുള്ള മാർഗം ദയവായി പറയൂ, ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'
അത്രിരുവാച- സമാസേനൈവ തസ്യൈവ സുവ്രതസ്യ മഹാത്മനഃ । ചരിത്രമഖിലം പുണ്യം നിശാമയ മഹാമതേ
അത്രി പറഞ്ഞു: 'സുവ്രതൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ പുണ്യജീവിതം മുഴുവൻ ചുരുക്കത്തിൽ ഞാൻ പറയാം, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.'
യഥാ സുവ്രത മേധാവീ പുരാരാധിതവാന്ഹരിമ് । തസ്യ ഭാവം ച ഭക്തിം ച ധ്യാനം ചൈവ മഹാത്മനഃ
'സുവ്രതൻ എങ്ങനെ ഹരിയെ ആരാധിച്ചു, അവന്റെ ഭാവവും ഭക്തിയും ധ്യാനവും എങ്ങനെയായിരുന്നു, മഹാത്മാവേ—'
സമാലോക്യ ജഗന്നാഥോ ദത്തവാന്വൈ മഹത്പദമ് । സ ഐംദ്രം സര്വഭോഗാഢ്യം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
'ഇതെല്ലാം കണ്ടുവെച്ച് ലോകനാഥൻ അവനു മഹത്തായ സ്ഥാനം നൽകി; അവൻ ഇന്ദ്രപദം നേടി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സകലസുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.'
വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദാച്ച പദം ഭുംക്തേ ത്രിലോകധൃക് । ഏവം തേ സര്വമാഖ്യാതമിംദ്രസ്യാപി വിചേഷ്ടിതമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും താങ്ങുന്നവൻ തന്റെ ആലയം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഇന്ദ്രന്റെ പ്രവർത്തികളും ഉൾപ്പെടെ ഞാൻ നിന്നോട് എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു.
ഭക്ത്യാ തുഷ്യതി ഗോവിംദോ ഭാവധ്യാനേന സത്തമ । സര്വം ദദാതി തുഷ്ടാത്മാ ഭക്ത്യാ സംതോഷിതോ ഹരിഃ
ഭക്തിയാൽ ഗോവിന്ദൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധമായ ധ്യാനത്താൽ ഉത്തമന്മാരിൽ ഉത്തമനായവൻ തൃപ്തനാകുന്നു. ഭക്തിയിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ച ഹരിയ് എല്ലാം നൽകുന്നു.
തസ്മാദാരാധ്യ ഗോവിംദം സര്വദം സര്വസംഭവമ് । സര്വജ്ഞം സര്വവേത്താരം സര്വേഷാം പുരുഷം വരമ്
അതുകൊണ്ട്, എല്ലാം നൽകുന്നവനും എല്ലായിടത്തെയും ഉത്ഭവവും എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും സകലപുരുഷന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനുമായ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കണം.
തസ്മാത്പ്രാപ്സ്യസി സര്വം ത്വം യദ്യദിച്ഛസി നംദന
അതിനാൽ, നന്ദന, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നേടും.
സുഖസ്യ ദാതാ പരമാര്ഥദാതാ മോക്ഷസ്യ ദാതാ ജഗതാം ഹി നാഥഃ । തസ്മാത്തമാരാധയ ഗച്ഛ പുത്ര സംപ്രാപ്സ്യസേ ഇംദ്രസമം ഹി പുത്രമ്
സുഖം നൽകുന്നവൻ, പരമാർത്ഥം നൽകുന്നവൻ, മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ — അതുകൊണ്ട്, മകനേ, അവനെ ആരാധിക്കു; അങ്ങനെ, നീ ഇന്ദ്രനോട് തുല്യനായ മകനെ പ്രാപിക്കും.
ആകര്ണ്യ വാക്യം പരമാര്ഥയുക്തമുക്തം മഹാത്മാ ഋഷിണാ ഹി തേന । സംഗൃഹ്യ തത്ത്വം വചനസ്യ തസ്യ പ്രണമ്യ തം ശാശ്വതമഭ്യയാത്സഃ
ആ മഹാത്മാവായ ഋഷി പറഞ്ഞ പരമാർത്ഥം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവന്റെ വചനത്തിന്റെ സാരം മനസ്സിലാക്കി, ശാശ്വതനായി അവനെ നമസ്കരിച്ച് അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
ആമംത്ര്യ ചാംഗഃ പിതരം മഹാത്മാ ബ്രഹ്മാത്മജം ബ്രഹ്മസമാനമേവ । സംപ്രാപ്തവാന്മേരുഗിരേസ്തു ശൃംഗം തം കാംചനൈ രത്നമയൈഃ സമേതമ്
ബുദ്ധിമാൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി ബ്രഹ്മാവിനോട് സമമായ പിതാവിനോട് വിനയപൂർവ്വം വിടപറഞ്ഞ്, സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ മേരുപർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ എത്തി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ പംചപംചാശത്സഹസ്രസംഹിതായാം ഭൂമിഖംഡേ। വേനോപാഖ്യാനേ ഏകത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പത്തിരണ്ടായിരം പദ്യങ്ങളടങ്ങിയ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയിലെ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച- നാനാരത്നൈഃ സുദീപ്താംഗോ ഹാടകേനാപി സര്വതഃ । രാജമാനോ ഗിരിശ്രേഷ്ഠോ യഥാ സൂര്യഃ സ്വരശ്മിഭിഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അനേകം രത്നങ്ങളാൽ, സ്വർണ്ണത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അതി പ്രകാശത്തോടെ, ആ മഹാപർവതം സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി.
ഛായാമശോകാം സംപ്രാപ്യ ശീതലാം സുഖദായിനീമ് । ധ്യായംതി യോഗിനഃ സര്വേ ഉപവിഷ്ടാ ദൃഢാസനേ
അശോകവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ, തണുത്തും സുഖകരവുമായ സ്ഥലത്ത്, എല്ലാ യോഗികളും ഉറച്ചാസനത്തിൽ ഇരുന്നു ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി.
ക്വചിത്തപംതി മുനയഃ ക്വചിദ്ഗായംതി കിന്നരാഃ । സംതുഷ്ടാ ഋഷിഗംധര്വാ വീണാതാലകരാവിലാഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ മുനികൾ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു, മറ്റിടങ്ങളിൽ കിന്നരന്മാർ പാടുന്നു; തൃപ്തരായ ഋഷികളും ഗന്ധർവരും വീണയുടെ താളത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നു.
താലമാനലയേ ലീനാഃ സ്വരൈഃ സപ്തഭിരന്വിതൈഃ । മൂര്ച്ഛനാരത്നിസംയുക്തൈര്വ്യക്തം ഗീതം മനോഹരമ്
താളത്തിന്റെയും ലയത്തിന്റെയും ആസ്വാദനത്തിൽ, ഏഴു സ്വരങ്ങളോടും സംഗീതത്തിന്റെ രത്നങ്ങളോടുംകൂടെ, മനോഹരവും വ്യക്തവുമായ ഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു.
തസ്മിന്വൈ പര്വതശ്രേഷ്ഠേ ചംദനച്ഛായസംശ്രിതാഃ । ഗംധര്വാ ഗീതതത്വജ്ഞാ ഗീതം ഗായംതി തത്പരാഃ
ആ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിൽ, ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിൽ, സംഗീതത്തിന്റെ സാരാംശം അറിയുന്ന ഗന്ധർവന്മാർ ഭക്തിപൂർവ്വം പാടുന്നു.
നൃത്യംതി യോഷിതസ്തത്ര ദേവാനാം പര്വത്തോത്തമേ । പാപഹാ പുണ്യദോ ദിവ്യഃ സുശ്രേയസാം പ്രദായകഃ
അവിടെ, ദേവതകളുടെ ഉന്നതപർവതത്തിൽ, ദൈവീക സ്ത്രീകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; അതു പാപം നീക്കുകയും, പുണ്യം നൽകുകയും, ദൈവീകമായും പരമശ്രേയസ്സും നൽകുന്നതുമാണ്.
വേദധ്വനിഃ സമധുരഃ ശ്രൂയതേ പര്വതോത്തമേ । ചംദനാശോകപുന്നാഗൈഃ ശാലൈസ്താലൈസ്തമാലകൈഃ
ആ ഉന്നതപർവതത്തിൽ, അതിമധുരമായ വേദധ്വനി കേൾക്കാം; ചന്ദനം, അശോകം, പുന്നാഗം, ശാല, താളം, തമാലം തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
വടൈസ്തു മേഘസംകാശൈ രാജതേ പര്വതോത്തമഃ । സംതാനകൈഃ കല്പവൃക്ഷൈ രംഭാപാദപസംകുലൈഃ
മേഘംപോലെയുള്ള വടവൃക്ഷങ്ങളാൽ ആ മഹാപർവതം തിളങ്ങുന്നു; സന്താനകവും കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങളും രംഭാവൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നഗേംദ്രോ ഭാതി സര്വത്ര നാകവൃക്ഷൈഃ സുപുഷ്പിതൈഃ । നാനാധാതുസമാകീര്ണോ നാനാരത്നചയോ ഗിരിഃ
പർവതാധിപൻ എല്ലായിടത്തും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്വർഗ്ഗവൃക്ഷങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്നു; വിവിധ ധാതുക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, അനേകം രത്നങ്ങൾക്കു കൂമ്പാരമായിരിക്കുന്നു.
നാനാകൌതുകസംയുക്തോ നാനാമംഗലസംയുതഃ । വേദവൃംദൈഃ സുസംജുഷ്ടോ ഹ്യപ്സരോഗണസംകുലഃ
നാനാ അത്ഭുതങ്ങളും മംഗളപ്രദങ്ങളുമായി, വേദപാരായണികൾകൊണ്ടും അപ്സരസ്സുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളാലും ആ പർവതം അലങ്കൃതമാണ്.
ഋഷിഭിര്മുനിഭിഃ സിദ്ധൈര്ഗംധര്വൈഃപരിഭാതിസഃ । ഗജൈശ്ചാചലസംകാശൈഃ സിംഹനാദൈര്വിരാജതേ
അവിടെ ഋഷിമാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന്, പർവതത്തിനെപ്പോലെയുള്ള വലിയാനകളുടെ സിംഹഘോഷത്തോടുകൂടി, ആ സ്ഥലം അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.
ശരഭൈര്മത്തശാര്ദൂലൈര്മൃഗധൂര്തൈരലംകൃതഃ । വാപീകൂപതഡാഗൈശ്ച സംപൂര്ണൈര്വിമലോദകൈഃ
ശരഭങ്ങളും മദംപോലുള്ള കടുവകളും ചതിയുള്ള മൃഗങ്ങളും, ശുദ്ധജലമുള്ള കിണറുകളും കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും ചേർന്ന് ആ പ്രദേശം അലങ്കരിക്കുന്നു.