സുശംഖസ്താഡിതോ വിപ്രാ മൃത്യോശ്ചൈവ ഹി കന്യയാ । തതഃ ക്രുദ്ധോ മഹാതേജാഃ ശശാപ തനുമധ്യമാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സുഷങ്കൻ മൃത്യുവിന്റെ മകളാൽ അടിയേറ്റു; അതിനുശേഷം, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ കോപത്തോടെ, അവൻ ആ സുന്ദരിയായ യുവതിയെ ശപിച്ചു.
നിര്ദോഷോ ഹി യതോ ദുഷ്ടേ ത്വയൈവ പരിതാഡിതഃ । അഹമത്ര വനേ സംസ്ഥസ്തസ്മാച്ഛാപം ദദാമ്യഹമ്
'നീ ദുഷ്ടയായിട്ടും, കുറ്റമില്ലാത്തവനായി വനത്തിൽ കഴിയുന്ന എന്നെ അടിച്ചതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ ശപിക്കുന്നു.'
ഗാര്ഹസ്ഥ്യം ച സമാസ്ഥായ സഹ ഭര്ത്രാ യദാ ശൃണു । പാപാചാരമയഃ പുത്രോ ദേവബ്രാഹ്മണനിംദകഃ
'ഭർത്താവിനോടൊപ്പം ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ കേൾക്കൂ: നീയ്ക്ക് ഒരു മകൻ ജനിക്കും; അവൻ പാപകൃത്യങ്ങളിൽ മുഴുകിയവനും ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അപമാനിക്കുന്നവനുമാകും.'
സര്വപാപരതോ ദുഷ്ടേ തവ ഗര്ഭേ ഭവിഷ്യതി । ഏവം ശപ്ത്വാ ഗതഃ സോപി തപ ഏവ സമാശ്രിതഃ
'എല്ലാ ദോഷങ്ങളിലും ആസ്വാദനമുള്ളവൻ, ദുഷ്ടയായ നീയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കും.' അങ്ങനെ ശപിച്ച ശേഷം, അവനും വീണ്ടും തപസ്സിലേർന്നു.
ഗതേ തസ്മിന്മഹാഭാഗേ സാ സുനീഥാ ഗൃഹം ഗതാ । സമാചഷ്ട മഹാത്മാനം പിതരം തപ്തമാനസാ
ആ മഹാത്മാവൻ അവിടെ നിന്ന് പോയതോടെ, സുനീത ദുഃഖഭാരിതയായ മനസ്സോടെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി, എല്ലാം തന്റെ മഹാത്മാവായ അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു.
യഥാ ശപ്താ തദാ തേന ഗംധര്വതനയേന സാ । തത്സര്വം സംശ്രുതം തേന മൃത്യുനാ പരിഭാഷിതമ്
ഗന്ധർവപുത്രൻ അവളെ എങ്ങനെ ശപിച്ചുവെന്നും, മൃത്യു അവളോട് പറഞ്ഞതെല്ലാം അവൾ അച്ഛനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
കസ്മാത്കൃതസ്ത്വയാഘാതസ്തപതി ദോഷവര്ജിതേ । യുക്തം നൈവ കൃതം പുത്രി സത്യസ്യൈവ ഹി താഡനമ്
'കുറ്റമില്ലാത്ത തപസ്വിയെ നീ എന്തിനാണ് അടിച്ചത്? സത്യവാനായവനെ അടിക്കുന്നത് ശരിയല്ല, മകളേ.'
ഏവമാഭാഷ്യ ധര്മാത്മാ മൃത്യുഃ പരമദുഃഖിതഃ । ബഭൂവ സ ഹി തത്തസ്യാദിഷ്ടമേവം വിചിംതയന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മാത്മാവായ മൃത്യു വളരെ ദുഃഖിതനായി, അവള്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടതെന്താണെന്ന് ആലോചിച്ചു.
സൂത ഉവാച- അത്രിപുത്രോ മഹാതേജാ അംഗോ നാമ പ്രതാപവാന് । ഏകദാ തു ഗതോ വിപ്രാ നംദനം പ്രതി സ ദ്വിജഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അത്രിയുടെ മഹാത്മാവായ പുത്രൻ, അങ്കൻ എന്ന മഹാശക്തനായ ദ്വിജൻ, ഒരിക്കൽ നന്ദനത്തിലേക്ക് പോയി.
തത്ര ദൃഷ്ട്വാ ദേവരാജം തമിംദ്രം പാകശാസനമ് । അപ്സരസാം ഗണൈര്യുക്തം ഗംധര്വൈഃ കിന്നരൈസ്തഥാ
അവിടെ, ഇന്ദ്രൻ എന്ന ദേവരാജാവിനെ, അപ്സരസ്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ, അവൻ കണ്ടു.
ഗീയമാനം ഗീതഗൈശ്ച സുസ്വരൈഃ സപ്തകൈസ്തഥാ । വീജ്യമാനം സുഗംധൈശ്ച വ്യജനൈഃ സര്വ ഏവ സഃ
അവിടെ, സുന്ദരമായ ശബ്ദത്തിൽ ഏഴു സ്വരങ്ങളാൽ പാടുന്നവർ പാടുകയും, സുഗന്ധമുള്ള ചാമരങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലാവരും അവനെ വീശുകയും ചെയ്യുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
യോഷിദ്ഭീ രൂപയുക്താഭിശ്ചാമരൈര്ഹംസഗാമിഭിഃ । ഛത്രേണ ഹംസവര്ണേന ചംദ്രബിംബാനുകാരിണാ
സൗന്ദര്യമുള്ള സ്ത്രീകൾ, ഹംസകൾ കൊണ്ടുള്ള ചാമരങ്ങൾ, ചന്ദ്രബിംബത്തെപ്പോലെയുള്ള ഹംസവർണ്ണമുള്ള കുടയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രാജമാനം സഹസ്രാക്ഷം സര്വാഭരണഭൂഷിതമ് । കാമക്രീഡാഗതം ദേവം ദൃഷ്ടവാനമിതൌജസമ്
അവൻ ആയിരം കണ്ണുകൾ ഉള്ള രാജാവിനെ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളിലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനെയും, അപ്പാരമായ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന ദേവനെയും, കാമവിലാസങ്ങളിൽ ലീനനായവനെയും കണ്ടു.
തസ്യ പാര്ശ്വേ മഹാഭാഗാം പൌലോമീം ചാരുമംഗലാമ് । രൂപേണ തേജസാ ചൈവ തപസാ ച യശസ്വിനീമ്
അവന്റെ അടുത്ത് അത്യുജ്ജ്വലമായ, സൗഭാഗ്യവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ, തപസ്സിലും പ്രശസ്തിയിലും തിളങ്ങുന്ന പൗലോമി എന്ന ഭാര്യമുണ്ടായിരുന്നു.
സൌഭാഗ്യേന വിരാജംതീം പാതിവ്രത്യേന താം സതീമ് । തയാ സഹ സഹസ്രാക്ഷഃ സ രേമേ നംദനേ വനേ
സൗഭാഗ്യത്തിലും ഭർത്തൃഭക്തിയിലും പ്രകാശിക്കുന്ന ആ സതീ അവനോടൊപ്പം ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ ആ നന്ദനവനത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു.
തസ്യ ലീലാം സമാലോക്യ അംഗശ്ചൈവ ദ്വിജോത്തമഃ । ധന്യോ വൈ ദേവരാജോഽയമീദൃശൈഃ പരിവാരിതഃ
അവന്റെ ഈ ലീലകൾ കണ്ടപ്പോൾ, മഹാനായ അംഗൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു: 'ഇത്തരം ഐശ്വര്യത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ദേവരാജാവ് എത്ര ഭാഗ്യവാനാണ്.'
അഹോഽസ്യ തപസോ വീര്യം യേന പ്രാപ്തം മഹത്പദമ് । യദാ മമേദൃശഃ പുത്രഃ സര്വലോകപ്രധാരകഃ
അവൻ ഈ മഹത്തായ സ്ഥാനം നേടിയത് എത്ര വലിയ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാലാണെന്ന്! എനിക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിൽ, ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി.
ഭവേത്തദാ മഹത്സൌഖ്യം പ്രാപ്സ്യാമീഹ ന സംശയഃ । ഇതി ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ ത്വരമാണോ ഗൃഹാഗതഃ
അപ്പോൾ എനിക്ക് വലിയ സന്തോഷം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ ചിന്തകളിൽ മുഴുകി, അവൻ വേഗത്തിൽ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു.
സൂത ഉവാച- അഥ ത്വംഗോ മഹാതേജാ ദൃഷ്ട്വാ ഇംദ്രസ്യ സംപദമ് । ഭോഗം ചൈവ വിലാസം ച ലീലാം തസ്യ മഹാത്മനഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള അംഗൻ, ഇന്ദ്രന്റെ ഐശ്വര്യവും ആനന്ദവും ലീലകളും കണ്ടു.
കഥം മേ ഇംദ്ര സദൃശഃ പുത്രഃ സ്യാദ്ധര്മസംയുതഃ । ചിംതയിത്വാ ക്ഷണം ചൈവ അംഗോ ധര്മഭൃതാം വരഃ
എനിക്ക് ഇന്ദ്രനുപോലെയുള്ള, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച മകൻ എങ്ങനെ ലഭിക്കും എന്ന് അംഗൻ, ധർമ്മത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു.
സ്വകം ഗേഹം സമായാതഃ സ ത്വംഗഃ സത്യതത്പരഃ । അത്രിം പപ്രച്ഛ പിതരം പ്രണതോ നമ്രകംധരഃ
സത്യത്തിൽ ഉറച്ച അംഗൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ചെന്നു, തല താഴ്ത്തി വിനയത്തോടെ അച്ഛനായ അത്രിയെ ചോദിച്ചു.
കോഽയം പുണ്യഃ സമാചാരൈരിംദ്രത്വം ഭുംജതേ മഹത് । കസ്യ പുണ്യസ്യ വൈ പുഷ്ടിഃ കിം കൃതം കര്മ കീദൃശമ്
'ഏത് നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ ഇന്ദ്രപദം ലഭിക്കും? ആരുടെ പുണ്യഫലമാണ് ഇത്? എന്താണ് ചെയ്തത്, എങ്ങനെയാണ് അതു?'
കീദൃശം തപ ഏതസ്യ കമാരാധിതവാന്പുരാ । ഏതന്മേ വിസ്തരേണ ത്വം ബ്രൂഹി സത്യവതാം വര
'അവൻ എങ്ങനെയൊരു തപസ്സാണ് ചെയ്തത്? ആരെയാണ് ആരാധിച്ചത്? ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, സത്യവ്രതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പിതാവേ.'
അത്രിരുവാച- സാധുസാധു മഹാഭാഗ യദ്യേവം പൃച്ഛസേ മയി । ചരിത്രമിംദ്രസ്യ വത്സ തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
അത്രി പറഞ്ഞു: 'നല്ലതാണു നീ ചോദിച്ചത്, ഭാഗ്യവാനായ മകനേ. ഇന്ദ്രന്റെ ജീവിതം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.'
സുവ്രതോ നാമ മേധാവീ പുരാ ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ । തേന കൃഷ്ണോ ഹൃഷീകേശസ്തപസാ ചൈവ തോഷിതഃ
'സുവ്രതൻ എന്നൊരു ബുദ്ധിമാൻ ബ്രാഹ്മണൻ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ തപസ്സിലൂടെ കൃഷ്ണനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.'
പുണ്യഗര്ഭം പുനഃ പ്രാപ്തോ ഹ്യദിത്യാഃ കശ്യപാത്കില । വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദേന സുരരാജോ ബഭൂവ ഹ
'അവൻ വീണ്ടും അദിതിയും കശ്യപനും ചേർന്ന് പുണ്യാത്മാവായി ജനിച്ചു; വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ദേവരാജാവായി.'
അംഗ ഉവാച- കഥമിംദ്രസമഃ പുത്രോ മമ സ്യാത്പുത്രവത്സല । തദുപായം സമാചക്ഷ്വ ഭവാഞ്ജ്ഞാനവതാം വരഃ
അംഗൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഇന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മകൻ എങ്ങനെ ലഭിക്കും, കരുണാനിധിയേ? അതിനുള്ള മാർഗം ദയവായി പറയൂ, ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.'
അത്രിരുവാച- സമാസേനൈവ തസ്യൈവ സുവ്രതസ്യ മഹാത്മനഃ । ചരിത്രമഖിലം പുണ്യം നിശാമയ മഹാമതേ
അത്രി പറഞ്ഞു: 'സുവ്രതൻ എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ പുണ്യജീവിതം മുഴുവൻ ചുരുക്കത്തിൽ ഞാൻ പറയാം, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.'
യഥാ സുവ്രത മേധാവീ പുരാരാധിതവാന്ഹരിമ് । തസ്യ ഭാവം ച ഭക്തിം ച ധ്യാനം ചൈവ മഹാത്മനഃ
'സുവ്രതൻ എങ്ങനെ ഹരിയെ ആരാധിച്ചു, അവന്റെ ഭാവവും ഭക്തിയും ധ്യാനവും എങ്ങനെയായിരുന്നു, മഹാത്മാവേ—'
സമാലോക്യ ജഗന്നാഥോ ദത്തവാന്വൈ മഹത്പദമ് । സ ഐംദ്രം സര്വഭോഗാഢ്യം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
'ഇതെല്ലാം കണ്ടുവെച്ച് ലോകനാഥൻ അവനു മഹത്തായ സ്ഥാനം നൽകി; അവൻ ഇന്ദ്രപദം നേടി, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സകലസുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.'