ശിഖരാച്ച ഹ്രദേ പുണ്യേ രേവായാഃ പാപനാശനേ । ശ്വാനശ്ച ത്വരമാണാസ്തേ പതിതാ വിമലേ ഹ്രദേ
കുന്നിൻമുകളിൽ നിന്ന് അവൾ പാപം അകറ്റുന്ന രേവാനദിയുടെ വിശുദ്ധമായ തടാകത്തിലേക്ക് വീണു. നായ്ക്കളും അതിവേഗം ഓടി, ആ ശുദ്ധമായ തടാകത്തിലേക്ക് ചാടിക്കയറി.
മൃഗവ്യാധോ വദത്യേവ ധീവരം ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ । മദീയേയം മൃഗീ ദുഷ്ട കസ്മാദ്ബാണൈര്ഹതാ ത്വയാ
വേട്ടക്കാരൻ കോപത്താൽ ഉന്മാദമായ് മീനവലക്കാരനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവൾ എന്റെ മാൻ ആണ്, ദുഷ്ടനേ! നീ എന്തുകൊണ്ട് അമ്പുകൊണ്ട് അവളെ കൊന്നു?'
തമുവാച പുനഃ സോഽപി മീനഹാ മൃഗഘാതകമ് । മദീയേയം ന സംദേഹോ അവലിപ്ത പ്രഭാഷസേ
അപ്പോൾ മീനവലക്കാരനും വീണ്ടും വേട്ടക്കാരനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവൾ എന്റെതാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നീ അഹങ്കാരത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു.'
യുധ്യമാനൌ തതസ്തൌ തു ദ്വാവേതൌ തു പരസ്പരമ് । ക്രോധലോഭാന്മഹാഭാഗൌ പതിതൌ വിമലേ ജലേ
അതിനുശേഷം ആ ഇരുവരും കോപവും ലാലസയും കൊണ്ട് പരസ്പരം പോരാടിയപ്പോൾ, അവർ ഇരുവരും ആ ശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു.
തസ്മിന്കാലേ മഹാപര്വ വര്തതേ ഗതിദായകമ് । അമാവാസ്യാ സമായോഗം മഹാപുണ്യഫലപ്രദമ്
അപ്പോൾ മോക്ഷം നൽകുന്ന മഹോത്സവം, അതായത് അമാവാസ്യയുടെ യോഗം, അത്യുത്തമമായ പുണ്യഫലം നൽകുന്ന സമയമായിരുന്നു.
വേലായാം പതിതാഃ സര്വേ പര്വണസ്തസ്യ സത്തമ । ജപധ്യാനവിഹീനാസ്തേ ഭാവസത്യവിവര്ജിതാഃ
ആ മഹോത്സവ സമയത്ത്, ജപമോ ധ്യാനമോ ഭാവസത്യമോ ഇല്ലാതെ, അവരൊക്കെയും വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു, ഭവാനേ.
തീര്ഥസ്നാനപ്രസംഗേന മൃഗീ ശ്വാ ച സ ലുബ്ധകഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്താസ്തേ ഗതാഃ പരമാം ഗതിമ്
ആ തീർത്ഥസ്നാനത്തിന്റെ ഫലത്താൽ, ആ മാൻ, നായ്ക്കൾ, വേട്ടക്കാരൻ — എല്ലാവരും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരായി പരമഗതിയിലേക്കു ചെന്നു.
തീര്ഥാനാം ച പ്രഭാവേണ സതാം സംഗാദ്ദ്വിജോത്തമാഃ । നാശയേത്പാപിനാം പാപം ദഹേദഗ്നിരിവേംധനമ്
തീർത്ഥങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ, സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, പാപികളുടെ പാപം തീപൊന്തുപോലെയാണു നശിക്കുന്നത്.
സൂത ഉവാച- തേഷാമേവം ഹി സംസര്ഗാദൃഷീണാം ച മഹാത്മനാമ് । സംഭാഷാദ്ദര്ശനാന്നഷ്ടം സ്പര്ശാച്ചൈവ നൃപസ്യ ച
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെ, സംസാരത്തിലൂടെ, ദർശനത്തിലൂടെ, സ്പർശത്തിലൂടെ പോലും രാജാവിന്റെ പാപം നശിച്ചു.
വേനസ്യ കല്മഷം നഷ്ടം സതാം സംഗാത്പുരാ കില । അത്യുഗ്രപുണ്യസംസര്ഗാത്പാപം നശ്യതി പാപിനാമ്
പണ്ടു സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെ വേനന്റെ പാപം നശിച്ചു; അത്യധികം പുണ്യമുള്ളവരുമായി ചേർന്നാൽ പാപികളുടെ പാപം നശിക്കും.
അത്യുഗ്രപാപിനാം സംഗാത്പാപമേവ പ്രസംചരേത് । മാതാമഹസ്യ ദോഷേണ സംലിപ്തോ വേന ഏവ സഃ
അത്യന്തം പാപികളുമായി ചേർന്നാൽ പാപം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ; അമ്മാവന്റെ ദോഷം കൊണ്ടാണ് വേനൻ അശുദ്ധനായത്.
ഋഷയ ഊചുഃ- മാതാമഹസ്യ കോ ദോഷസ്തം നോ വിസ്തരതോ വദ । സ മൃത്യുഃ സ ച വൈ കാലഃ സ യമോ ധര്മ ഏവ ച
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: അമ്മാവന്റെ എന്താണ് ദോഷം? അതു ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ. അവൻ മരണമാണ്, അവൻ കാലമാണ്, അവൻ യമനും ധർമ്മവുമാണ്.
ന ഹിംസകോ ഹി കസ്യാപി പദേ തസ്മിന്പ്രതിഷ്ഠിതഃ । ചരാചരാശ്ച യേ ലോകാഃ സ്വകര്മവശവര്തിനഃ
അവൻ ആരെയും ഹാനികരനല്ല, ആ സ്ഥാനത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവനാണ്; സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം തങ്ങളുടെ കർമ്മപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ജീവംതി ച മ്രിയംതേ ച ഭുംജംത്യേവം സ്വകര്മഭിഃ । പാപാഃ പശ്യംതി തം ഘോരം തേഷാം കര്മവിപാകതഃ
അവർ ജീവിക്കുകയും മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലപ്രകാരം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പാപികൾ അവരുടെ കർമ്മഫലത്താൽ ആ ഭയങ്കരനെ കാണുന്നു.
നിരയേഷു ച സര്വേഷു കര്മണൈവം സുപുണ്യവാന് । യോജയേത്താഡയേത്സൂത യമ ഏഷ ദിനേദിനേ
എല്ലാ നരകങ്ങളിലും, കർമ്മപ്രകാരം, സൂതനേ, മഹാപുണ്യമുള്ള യമൻ അവരെ ദിവസേന ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സര്വേഷ്വേവ സുപുണ്യേഷു കര്മസ്വേവം സപുണ്യവാന് । യോജയത്യേവ ധര്മാത്മാ തസ്യ ദോഷോ ന ദൃശ്യതേ
എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളിലും, പുണ്യവാൻ കർമ്മപ്രകാരം മാത്രം ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു; അവനിൽ ഒരു ദോഷവും കാണപ്പെടുന്നില്ല.
സ മൃത്യോഃ കേന ദോഷേണ പാപീ വേനസ്ത്വജായത । സൂത ഉവാച- സ മൃത്യുഃ ശാസകോ നിത്യം പാപാനാം ദുഷ്ടചേതസാമ്
മരണത്തിന് എന്ത് പിഴവാണ് പാപിയായ വേനനെ ജനിപ്പിച്ചത്? സൂതൻ പറഞ്ഞു: മരണം ദുഷ്ടമായ മനസ്സുള്ളവരുടെ ഭരണാധികാരിയാണ് എന്നും.
വര്തതേ കാലരൂപേണ തേഷാം കര്മ വിമൃശ്യതി । ദുഷ്കൃതം കര്മ യസ്യാപി കര്മണാ തേന ഘാതയേത്
അവൻ കാലത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, അവരുടെ പ്രവൃത്തികൾ പരിശോധിക്കുന്നു; ആരെങ്കിലും ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലത്തിൽ അവരെ തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
തസ്യ പാപം വിദിത്വാഽസൌ നയത്യേവം ഹി തം യമഃ । സുകൃതാത്മാ ലഭേത്സ്വര്ഗം കര്മണാ സുകൃതേന വൈ
അവന്റെ പാപം അറിഞ്ഞ്, യമൻ അവനെ അങ്ങനെ നയിക്കുന്നു; എന്നാൽ സദാചാരമുള്ളവൻ നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് സ്വർഗം നേടുന്നു.
യോജയത്യേഷ താന്സര്വാന്മൃത്യുരേവ സുദൂതകൈഃ । മഹതാ സൌഖ്യഭാവേന ഗീതമംഗലകാരിണാ
മരണം തന്നെ അതിവേഗ ദൂതന്മാരിലൂടെ എല്ലാവരെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, വലിയ സന്തോഷത്തോടും ഗാനം, മംഗളമേളം എന്നിവയോടും.
ദാനഭോഗാദിഭിശ്ചൈവ യോജയേച്ച കൃതാത്മകാന് । പീഡാഭിര്വിവിധാഭിശ്ച ക്ലേശൈഃ കാഷ്ഠൈശ്ച ദാരുണൈഃ
ദാനങ്ങൾ, ആസ്വാദനം എന്നിവയിലൂടെ സദാചാരമുള്ളവരെ ചേർക്കുന്നു; എന്നാൽ വിവിധ വേദനകളും കഷ്ടതകളും കഠിനമായ ദുഃഖങ്ങളും കൊണ്ട്.
ത്രാസയേത്താഡയേദ്വിപ്രാന്സ ക്രോധോ മൃത്യുരേവ താന് । കര്മണ്യേവം ഹി തസ്യാപി വ്യാപാരഃ പരിവര്തതേ
അവൻ ദുഷ്ടരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും അടിക്കുകയുമാണ്; മരണം അവരുടെ കോപമാണ്. അങ്ങനെ, അവന്റെ പ്രവർത്തനം അവരുടെ പ്രവൃത്തികൾക്കനുസരിച്ച് മാറുന്നു.
മൃത്യോശ്ചാപി മഹാഭാഗ ലോഭാത്പുണ്യാത്പ്രജായതേ । സുനീഥാ നാമ വൈ കന്യാ സംജാതൈഷാ മഹാത്മനഃ
മഹാഭാഗ്യവതിയേ, മരണം പോലും ലോഭത്താൽ, പുണ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മകളെ ജനിപ്പിച്ചു; അവൾ മഹാത്മാവിന്റെ മകളായ സുനീതാ എന്നായിരുന്നു.
പിതുഃകര്മ വിമൃശ്യൈവ ക്രീഡമാനാ സദൈവ സാ । പ്രജാനാം ശാസ്തി കര്താരം പുണ്യപാപനിരീക്ഷണമ്
അവൾ എപ്പോഴും കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, പിതാവിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ നിരീക്ഷിച്ചു; അവൾ ജീവികളിൽ പുണ്യവും പാപവും നോക്കി, പ്രവർത്തനക്കാരനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
സാ തു കന്യാ മഹാഭാഗാ സുനീഥാ നാമ തസ്യ സാ । രമമാണാ വനം പ്രാപ്താ സഖീഭിഃ പരിവാരിതാ
മഹാഭാഗ്യവതിയായ സുനീതാ എന്ന ആ കന്യക, സഖികളെ ചുറ്റി, സന്തോഷത്തോടെ കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തത്രാപശ്യന്മഹാഭാഗം ഗംധര്വതനയം വരമ് । ഗീതകോലാഹലസ്യാപി സുശംഖം നാമ സാ തദാ
അവിടെ അവൾ സംഗീതത്തിൽ പ്രശസ്തനായ ഗന്ധർവപുത്രൻ സুশംഖനെ കണ്ടു.
ദദര്ശ ചാരുസര്വാംഗം തപ്യംതം സുമഹത്തപഃ । ഗീതവിദ്യാസു സിദ്ധ്യര്ഥം ധ്യായമാനം സരസ്വതീമ്
അവൻ സുന്ദരമായ ശരീരമുള്ളവനായി, സംഗീതവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാൻ, സരസ്വതിയെ ധ്യാനിച്ച് വലിയ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് അവൾ കണ്ടു.
തസ്യോപഘാതമേവാസൌ സാ ചകാര ദിനേ ദിനേ । സുശംഖഃ ക്ഷമതേ നിത്യം ഗച്ഛഗച്ഛേതി സോഽബ്രവീത്
അവൾ അവനെ ദിവസേന വേദനിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ സുഷംഖൻ എപ്പോഴും ക്ഷമിച്ചു, 'പോകൂ, പോകൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
പ്രേഷിതാ നൈവ ഗച്ഛേത്സാ വിഘ്നമേവ സമാചരേത് । തേനാപ്യുക്താ സാ ഹി ക്രുദ്ധാ താഡയത്തപസി സ്ഥിതമ്
അവൾ അയച്ചിട്ടും പോകാതെ, തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; അവൻ പറഞ്ഞാലും, അവൾ കോപത്തോടെ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന അവനെ അടിച്ചു.
താമുവാച തതഃ ക്രുദ്ധഃ സുശംഖഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ । ദുഷ്ടേ പാപസമാചാരേ കസ്മാദ്വിഘ്നസ്ത്വയാ കൃതഃ
അതിനുശേഷം, സുഷംഖൻ കോപത്തിൽ മുങ്ങി അവളോട് പറഞ്ഞു: 'ദുഷ്ടേ, പാപപരമായ പെരുമാറ്റമുള്ളവളേ, നീ എന്തുകൊണ്ട് ഈ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു?'