മേരുര്ദോഗ്ധാ ച സംജാതഃ പാത്രം കൃത്വാ തു ശൈലജമ് । തേന ക്ഷീരേണ സംവൃദ്ധാഃ ശൈലാഃ സര്വേ മഹൌജസഃ
മേരു പാൽപിഴിഞ്ഞവനായി, പർവതത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പാത്രം ഉപയോഗിച്ചു; ആ പാലിനാൽ മഹാബലമുള്ള എല്ലാ പർവതങ്ങളും വളർന്നു.
പുനര്ദുഗ്ധാ മഹാവൃക്ഷൈഃ പുണ്യൈഃ കല്പദ്രുമാദിഭിഃ । പാലാശം പാത്രാമാനിന്യുശ്ഛിന്നദഗ്ധപ്രരോഹണമ്
വീണ്ടും, കല്പവൃക്ഷം പോലെയുള്ള മഹാപുണ്യവൃക്ഷങ്ങൾ ഭൂമിയെ പാൽകൊടുത്തു; അവർ വെട്ടി ചുട്ടു വീണ്ടും മുളച്ച പാലാശം പാത്രമായി കൊണ്ടുവന്നു.
ശാലോ ദുദോഹ പുഷ്പാംഗഃ പ്ലക്ഷോ വത്സോഽഭവത്തദാ । ഗുഹ്യകൈശ്ചാരണൈഃ സിദ്ധൈര്വിദ്യാധരഗണൈസ്തദാ
പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ശാലവൃക്ഷം പാൽപിഴിഞ്ഞു; പ്ലക്ഷം കിടാവായിരുന്നു; അപ്പോൾ ഗുഹ്യകർ, കാട്ടുപ്രേതങ്ങൾ, സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരഗണങ്ങൾ എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു.
ദുഗ്ധാ ചേയം സര്വധാത്രീ സര്വകാമപ്രദായിനീ । യം യമിച്ഛംതി യേ ലോകാഃ പാത്രവത്സവിശേഷണൈഃ
ഈ ഭൂമി, എല്ലാം പോഷിപ്പിക്കുന്നതും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നതുമായവൾ, ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏത് ജീവികളും തങ്ങളുടെ പാത്രവും കിടാവും ഉപയോഗിച്ച് പാൽപിഴിഞ്ഞു.
തൈസ്തൈസ്തേഷാം ദദാത്യേവ ക്ഷീരം സദ്ഭാവമീദൃശമ് । ഇയം ധാത്രീ വിധാത്രീ തു ഇയം ശ്രേഷ്ഠാ വസുംധരാ
ആർക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതനുസരിച്ച് അവരവരുടെ പാത്രവും കിടാവും കൊണ്ടു ഈ ഭൂമി അത്തരത്തിലുള്ള പാൽ നൽകുന്നു; ഇവൾ പോഷകയും സൃഷ്ടികർത്താവും എല്ലാ ഭൂമികളിലും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്.
സര്വകാമദുഘാ ധേനുരിയം പുണ്യൈരലംകൃതാ । ഇയം ജ്യേഷ്ഠാ പ്രതിഷ്ഠാ തു ഇയം സൃഷ്ടിരിയം പ്രജാ
പുണ്യങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഈ പശു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നു; ഇവൾ മൂത്തവളും അടിസ്ഥാനവുമാണ്, സൃഷ്ടിയും സന്തതിയും ഇവളാണ്.
പാവനീ പുണ്യദാ പുണ്യാ സര്വസസ്യ പ്രരോഹിണീ । ചരാചരസ്യ സര്വസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ യോനിരേവ ച
ഇവൾ ശുദ്ധിയുള്ളവളും പുണ്യം നൽകുന്നവളും എല്ലാ വിളകളുടെയും വളർച്ചയ്ക്കു കാരണവളുമാണ്; സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ എല്ലാറ്റിന്റെയും അടിസ്ഥാനവും യോനിയും ഇവളാണ്.
മഹാലക്ഷ്മീരിയം വിദ്യാ സര്വവിശ്വമയീ സദാ । സര്വകാമദുഘാ ദോഗ്ധ്രീ സര്വബീജപ്രരോഹിണീ
ഇവൾ മഹാലക്ഷ്മിയും ജ്ഞാനവും എല്ലായ്പ്പോഴും സർവ്വവിശ്വത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്; ഇവൾ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും പാൽപിഴിഞ്ഞു നൽകുന്നവളും എല്ലാ വിത്തുകൾക്കും വളർച്ച നൽകുന്നവളുമാണ്.
സര്വേഷാം ശ്രേയസാം മാതാ സര്വലോകധരാ ഇയമ് । പംചാനാമപി ഭൂതാനാം പ്രകാശോ രൂപമേവ ച
എല്ലാ ശ്രേയസ്സുകളുടെ മാതാവും എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും താങ്ങുന്നവളുമാണ് ഇവൾ; അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളുടെയും പ്രകാശവും രൂപവുമാണ് ഇവൾ.
അസീദിയം സമുദ്രാംതാ മേദിനീതി പരിശ്രുതാ । മധുകൈടഭയോഃ കൃത്സ്നാ മേദസാ സമഭിപ്ലുതാ
സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഭൂമിയെ 'മേദിനി' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; മധുവും കൈടഭനും ചേർന്ന മേദസ്സിൽ മുഴുവനും തുളുമ്പിയവളാണ് ഇവൾ.
തേനേയം മേദിനീ നാമ പ്രോച്യതേ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ । തതോഭ്യുപഗമാത്പ്രാജ്ഞ പൃഥോര്വൈന്യസ്യ സത്തമാഃ
അതിനാൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഇവളെ 'മേദിനി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ്, പ്രഥുവിന്റെ വംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇവൾക്ക് ആ പേര് ലഭിച്ചത്.
ദുഹിതൃത്വമനുപ്രാപ്താ ദേവീ പൃഥ്വീതി ചോച്യതേ । തേന രാജ്ഞാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പാലിതേയം വസുംധരാ
ദുഹിതാവായതുകൊണ്ട് ഇവളെ 'പൃഥ്വി' എന്ന ദേവിയായി വിളിക്കുന്നു; ആ രാജാവാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഈ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിച്ചത്.
ഗ്രാമാധാരം ഗൃഹാണാം ച പുരപത്തനമാലിനീ । സസ്യാകരവതീ സ്ഫീതാ സര്വതീര്ഥമയീ ദ്വിജാഃ
ഗ്രാമങ്ങൾക്കും വീടുകൾക്കും നഗരങ്ങൾക്കും ആലങ്കാരമായ പട്ടണങ്ങൾക്കുമായി, വിളവു നിറഞ്ഞ വയൽപോലെ സമൃദ്ധമായ ഭൂമി, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്, ദ്വിജന്മാരേ.
ഏവം വസുമതീ ദേവീ സര്വലോകമയീ സദാ । ഏവം പ്രഭാവോ രാജേംദ്രഃ പുരാണേ പരിപഠ്യതേ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമിദേവി എപ്പോഴും ഈ ശക്തി പുലർത്തുന്നു, രാജാവേ; പുരാണത്തിൽ ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് പറയുന്നത്.
പൃഥുര്വൈന്യോ മഹാഭാഗഃ സര്വകര്മപ്രകാശകഃ । യഥാ വിഷ്ണുര്യഥാ ബ്രഹ്മാ യഥാ രുദ്രഃ സനാതനഃ
വേനന്റെ പുത്രനായ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ പൃഥു, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നവൻ, വിഷ്ണുവിനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും ശാശ്വതനായ രുദ്രനെയും പോലെ തന്നെയാണ്.
നമസ്കാര്യാസ്ത്രയോ ദേവാ ദേവാദ്യൈര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ । ബ്രാഹ്മണൈര്ഋഷിഭിഃ സര്വൈര്നമസ്കാര്യോ നൃപോത്തമഃ
ഈ മൂന്നു ദേവന്മാരെയും ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളും വന്ദിക്കേണ്ടവരാണ്; അതുപോലെ തന്നെ, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും ഋഷിമാരും രാജാവിൽ ശ്രേഷ്ഠനെയും വന്ദിക്കേണ്ടവനാണ്.
വര്ണാനാമാശ്രമാണാം യഃ സ്ഥാപകഃ സര്വലോകധൃക് । പാര്ഥിവൈശ്ച മഹാഭാഗൈഃ പാര്ഥിവത്വമിഹേപ്സുഭിഃ
വർണ്ണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും സ്ഥാപകനായി എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും താങ്ങുന്നവനെ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ രാജാക്കന്മാരും ഭൂപതിത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ആദരിക്കണം.
ആദിരാജോ നമസ്കാര്യഃ പൃഥുര്വൈന്യഃ പ്രതാപവാന് । ധനുര്വേദാര്ഥിഭിര്യോധൈഃ സദൈവ ജയകാംക്ഷിഭിഃ
ആദിരാജാവായ, മഹത്വവും ശക്തിയും ഉള്ള പൃഥുവിനെ, ധനുര്വേദം പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന യോദ്ധാക്കളും എപ്പോഴും ജയത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും വന്ദിക്കണം.
നമസ്കാര്യോ മഹാരാജോ വൃത്തിദാതാ മഹീഭൃതാമ് । ഏവം പാത്രവിശേഷാശ്ച മയാ ഖ്യാതാ ദ്വിജോത്തമാഃ
മഹാരാജാവും ഭൂപതിമാരുടെ ഉപജീവനത്തിനായി ദാനമിടുന്നവനും വന്ദിക്കേണ്ടവനാണ്; ഇങ്ങനെ പ്രത്യേകമായ പാത്രങ്ങളെ ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ.
വത്സാനാം സുവിശേഷാശ്ച ദോഗ്ധൄണാം ഭവദഗ്രതഃ । ക്ഷീരസ്യാപി വിശേഷം തു യഥോദ്ദിഷ്ടം ഹി ഭൂഭുജാ
നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ, പശുക്കളുടെ പ്രത്യേകതകളും പാൽകറുക്കുന്നവരുടെ പ്രത്യേകതകളും, രാജാവു പറഞ്ഞതുപോലെ പാൽക്കുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സമാഖ്യാതം തഥാഗ്രേ ച ഭവതാം വൈ യഥാര്ഥതഃ । ധന്യം യശസ്യമാരോഗ്യം പുണ്യം പാപപ്രണാശനമ്
ഇതുപോലെ തന്നെ, നേരത്തെ ഞാൻ നിങ്ങളോടു സത്യം പറഞ്ഞത്, ഭാഗ്യം, പ്രശസ്തി, ആരോഗ്യവും പുണ്യവും പാപനാശവും നൽകുന്നതാണ്.
പൃഥോര്വൈന്യസ്യ ചരിതം യഃ ശൃണോതി ദ്വിജോത്തമാഃ । തസ്യ ഭാഗീരഥീ സ്നാനമഹന്യഹനി ജായതേ
ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, വേനന്റെ പുത്രനായ പൃഥുവിന്റെ കഥ കേൾക്കുന്നവന്, പ്രതിദിനം ഗംഗയിൽ കുളിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ വിഷ്ണുലോകം പ്രയാതി സഃ
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധനായ്, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
ഋഷയ ഊചുഃ- യോഽസൌ വേനസ്ത്വയാഖ്യാതഃ പാപാചാരേണ വര്തിതഃ । തസ്യ പാപസ്യ കാ വൃത്തിഃ കിം ഫലം പ്രാപ്തവാന്ദ്വിജ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: നീ പറഞ്ഞ വേനൻ പാപമാർഗ്ഗത്തിൽ നടന്നവൻ; ആ പാപിയുടെ വിധി എന്തായിരുന്നു, ദ്വിജനേ? അവൻക്ക് ലഭിച്ച ഫലം എന്താണ്?
ചരിത്രം തസ്യ വേനസ്യ സമാഖ്യാഹി യഥാ പുരാ । വിസ്തരേണ വിദാം ശ്രേഷ്ഠ ത്വം ന ഏതന്മഹാമതേ
ആ വേനന്റെ കഥ എങ്ങിനെയായിരുന്നു എന്ന് വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ ഈ കാര്യങ്ങൾ അറിയുന്നവനല്ലേ.
സൂത ഉവാച- ചരിത്രം തസ്യ വേനസ്യ വൈന്യസ്യാപി മഹാത്മനഃ । പ്രവക്ഷ്യാമി സുപുണ്യം ച യഥാന്യായം ശ്രുതം പുരാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആ വേനന്റെയും മഹാത്മാവായ വേനന്റെ പുത്രന്റെയും കഥ ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടതുപോലെ, അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും യുക്തിയുള്ളതുമായ രീതിയിൽ പറയാം.
ജാതേ പുത്രേ മഹാഭാഗസ്തസ്മിന്പൃഥൌ മഹാത്മനി । വിമലത്വം ഗതോ രാജാ ധര്മത്വം ഗതവാന്പുനഃ
മഹാഭാഗ്യശാലിയായ പൃഥു എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് പാപരഹിതനായി വീണ്ടും ധർമ്മപഥത്തിൽ എത്തി.
മഹാപാപാനി സര്വാണി അര്ജിതാനി നരാധമൈഃ । തീര്ഥസംഗപ്രസംഗേന തേഷാം പാപം പ്രയാതി ച
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരുടെ എല്ലാ വലിയ പാപങ്ങളും, തീർത്ഥസംഗമത്തിന്റെ ഫലമായി അകറ്റപ്പെടുന്നു.
സതാം സംഗാത്പ്രജായേത പുണ്യമേവ ന സംശയഃ । പാപാനാം തു പ്രസംഗേന പാപമേവ പ്രജായതേ
നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് പുണ്യമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, സംശയമില്ല; പക്ഷേ, ദുഷ്ടരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് പാപം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
സംഭാഷാദ്ദര്ശനാത്സ്പര്ശാദാസനാദ്ഭോജനാത്കില । പാപിനാം സംഗമാച്ചൈവ കില്ബിഷം പരിസംചരേത്
സംഭാഷണം, കാഴ്ച, സ്പർശനം, കൂടെ ഇരിക്കുക, കൂടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, പാപികളുമായി സാന്നിധ്യം — ഇതെല്ലാം കൊണ്ടും പാപം പടരുന്നു.