ജഗതോഽസ്യ ഹിതാര്ഥായ സാധു ചൈവ വസുംധരേ । ഹനിഷ്യേ ത്വാം ശിതൈര്ബാണൈര്മദ്വാക്യാത്തു പരാങ്മുഖീമ്
ഈ ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും ധർമ്മത്തിനും വേണ്ടി, ഭൂമിയേ, നീ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്നെ പ്രഹരിക്കും.
സ്വീയേന തേജസാ ചൈവ പുണ്യാം ത്രൈലോക്യവാസിനീമ് । പ്രജാം ചൈവ ധരിഷ്യാമി ധര്മേണാപി ന സംശയഃ
എന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന സത്സംഗതികളെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും, ജനങ്ങളെ ഞാൻ ധർമ്മപാതത്തിലൂടെ പോഷിപ്പിക്കും—ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
മച്ഛാസനം സമാസ്ഥായ ധര്മയുക്തം വസുംധരേ । ഇമാഃ പ്രജാ ആജ്ഞയാ മേ സംജീവയ സദൈവ ഹി
ഭൂമിദേവി, നീ എന്റെ ധാർമ്മികമായ ആജ്ഞ പാലിച്ച്, ഈ ജനങ്ങളെ എപ്പോഴും എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ജീവിപ്പിക്കണം.
ഏവം മേ ശാസനം ഭദ്രേ അദ്യ യര്ഹി കരിഷ്യസി । തതഃ പ്രീതോഽസ്മി തേ നിത്യം ഗോപായിഷ്യാമി സര്വദാ
ഭാഗ്യവതിയായവളേ, നീ ഇങ്ങനെ ഇന്നേ എന്റെ കല്പന നടപ്പിലാക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കും.
ത്വാമേവ ഹി ന സംദേഹ അന്യേ ചൈവ നൃപോത്തമാഃ । ധേനുരൂപേണ സാ പൃഥ്വീ ബാണാംചിതകലേവരാ
ഭൂമിദേവി, സംശയമില്ല, നീയും മറ്റ് മഹാരാജാക്കളും പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ അമ്പുകൾ കൊണ്ടുള്ള മുറിവുകളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉവാചേദം പൃഥും വൈന്യം ധര്മാധാരം മഹാമതിമ് । ധരണ്യുവാച-। തവാദേശം മഹാരാജ സത്യപുണ്യാര്ഥസംയുതമ്
അപ്പോൾ ഭൂമി, ധർമ്മത്തിന്റെ ആധാരനും മഹാമതിയുമായ വൈന്യപുത്രനായ പൃഥുവിനോട്这样 പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, സത്യം ധർമ്മം എന്നിവയാൽ യുക്തമായ നിന്റെ കല്പന—'
പ്രജാനിമിത്തമത്യര്ഥം വിധാസ്യാമി ന സംശയഃ । ഉദ്യമേനാപി പുണ്യേന ഉപായേന നരേശ്വര
'ജനങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി ഞാൻ അതിനായുള്ള എല്ലാ ശ്രമവും ധാർമ്മികമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർവഹിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല, രാജാധിരാജാവേ.'
സമാരംഭാഃ പ്രസിദ്ധ്യംതി പുണ്യാശ്ചൈവാപ്യുപക്രമാഃ । ഉപായം പശ്യ രാജേംദ്ര യേന ത്വം സത്യവാന്ഭവേഃ
'ധാർമ്മികമായ പ്രവർത്തികളും സൽകൃത്യങ്ങളും ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമാകും; നീ സത്യം പാലിക്കാൻ ഏത് മാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കാമെന്ന് ആലോചിക്കണം, മഹാരാജാവേ.'
ധാരയേഥാഃ പ്രജാശ്ചേമാ യേന സര്വാഃ പ്രവര്ദ്ധയേ । സംലഗ്നാശ്ചോത്തമാ ബാണാ മമാംഗേ തേ ശിലാശിതാഃ
'നീ ഈ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ച് അവരെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന വിധം ചെയ്യണം; എന്റെ ശരീരത്തിൽ കല്ലുകൊണ്ടുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കയറിയിരിക്കുന്നു.'
സമുദ്ധര സ്വയം രാജംശ്ഛല്യംതി ഭൃശമേവ തേ । സമാം കുരു മഹാരാജ തിഷ്ഠേന്മയി യഥാ പയഃ
'രാജാവേ, അവ നീയേ തന്നെ എടുത്തു കളയണം, കാരണം അവ എനിക്ക് വളരെ വേദനയാണു്; മഹാരാജാവേ, എനിക്ക് വീണ്ടും വെള്ളം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്നപോലെ ഭൂമി സമമായി ആക്കണം.'
സൂത ഉവാച-। ധനുഷോഗ്രേണ താഞ്ഛൈലാന്നാനാരൂപാന്ഗുരൂംസ്തഥാ । ഉത്സാരയംസ്തതഃ സര്വാം സമരൂപാം ചകാര സഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: തന്റെ ശക്തമായ വില്ലുകൊണ്ട് പൃഥു വിവിധ വലിപ്പത്തിലുള്ള കല്ലുകൾ പുറത്താക്കി, പിന്നെ ഭൂമിയെ മുഴുവൻ സമമായി ആക്കി.
തദാപ്രഭൃതി തേ ശൈലാ വൃദ്ധിമാപുര്ദ്വിജോത്തമാഃ । തസ്യാ അംഗാത്സ്വയം ബാണാന്സ്വകീയാന്നൃപനംദനഃ
അത് മുതൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആ കല്ലുകൾ വളർന്നു; രാജകുമാരനായ പൃഥു തന്റെ അമ്പുകൾ ഭൂമിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് എടുത്തു.
സമുദ്ധൃത്യ തതോ വൈന്യഃ പ്രീതേന മനസാ തദാ । ഗര്താശ്ച കംദരാശ്ചൈവ ബാണാഘാതൈഃ സമീകൃതാഃ
അപ്പോൾ വൈന്യപുത്രൻ സന്തോഷത്തോടെ അവ എടുത്തു; അമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്താൽ കുഴികളും താഴ്വരകളും സമമായി മാറി.
ഏവം പൃഥ്വദ്യംസമാം സര്വാം ചകാര പുണ്യവര്ദ്ധനഃ । സമീകൃത്യ മഹാഭാഗോ വത്സം തസ്യാ വ്യകല്പയത്
ഇങ്ങനെ പുണ്യവാനായ പൃഥു ഭൂമിയുടെ മുഴുവൻ ഉപരിതലം സമമാക്കി; അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ അവൻ അവൾക്കു ഒരു കിടാവിനെ ഒരുക്കി.
മനും സ്വായംഭുവം പൂര്വം പരിചിംത്യ പുനഃ പുനഃ । അതീതേഷ്വഥ സര്വേഷു മന്വംതരേഷു സത്തമാഃ
പഴയകാലത്തെ സ്വായംഭുവമനുവിനെയും, കഴിഞ്ഞ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്ത്—
വിഷമത്വം ഗതാ ഭൂമിഃ പംഥാ നാസീച്ച കുത്രചിത് । സമാനി വിഷമാണ്യേവം സ്വയമാസന്ദ്വിജോത്തമാഃ
ഭൂമി അപ്പോൾ അസമമായിരുന്നു, എവിടെയും വഴികൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അങ്ങനെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സമതലവും അസമതലവും ഒരുമിച്ച് നിലനിന്നിരുന്നു.
പൂര്വം മനോശ്ചാക്ഷുഷസ്യ പ്രാപ്തേ ചൈവാംതരേ തദാ । ജാതേ പൂര്വവിസര്ഗേ ച വിഷമേ ച ധരാതലേ
പണ്ടു, ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്തും അതിനു മുൻപുള്ള സൃഷ്ടിയിലുമാണ് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം അസമമായിരുന്നത്.
ഗ്രാമാണാം ച പുരാണാം ച പത്തനാനാം തഥൈവ ച । ദേശാനാം ക്ഷേത്രപന്നാനാം മര്യാദാ ന ഹി ദൃശ്യതേ
ഗ്രാമങ്ങൾക്കും പട്ടണങ്ങൾക്കും നഗരങ്ങൾക്കും ദേശങ്ങൾക്കും വയലുകൾക്കും അതിരുകൾ എവിടെയും കാണാനായിരുന്നില്ല.
കൃഷിര്നൈവ ന വാണിജ്യം ന ഗോരക്ഷാ പ്രവര്തതേ । നാനൃതം ഭാഷതേ കശ്ചിന്ന ലോഭോ ന ച മത്സരഃ
അവിടെ കൃഷിയും വ്യാപാരവും പശുപാലനവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ആരും കള്ളം പറഞ്ഞില്ല, ആരിലും ദ്രോഹമോ അസൂയയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
നാഭിമാനം ച വൈ പാപം ന കരോതി കദാ കില । വൈവസ്വതസ്യ സംപ്രാപ്തേ അംതരേ ദ്വിജസത്തമ
അവിടെ ആരും അഹങ്കാരത്തോടെ പെരുമാറുകയോ പാപം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല, വൈവസ്വതന്റെ വരവിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത്, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.
വൈന്യസ്യ സംഭവാത്പൂര്വം പ്രജാനാമേവ സംഭവഃ । ഇമാഃ പ്രജാ ദ്വിജാഃ സര്വാ നിവാസം സമരോചയന്
വൈന്യന്റെ ജനനത്തിന് മുമ്പ്, ജനങ്ങളുടെ ജനനം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; ഈ ദ്വിജന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങള്ക്ക് ഇഷ്ടമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ താമസമുറപ്പിച്ചു.
ക്വചിദ്ഭൂമൌ ഗിരൌ ക്വാപി നദീതീരേഷു വൈ തദാ । കുംജേഷു സര്വതീര്ഥേഷു സാഗരസ്യ തടേഷു ച
ആ സമയത്ത് ചിലർ നിലത്തും, ചിലർ പർവതങ്ങളിൽ, ചിലർ നദീതീരങ്ങളിലും, കാട്ടിലും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും, സമുദ്രത്തിൻറെ കരയിലും താമസമുറപ്പിച്ചു.
നിവാസം ചക്രിരേ സര്വാഃ പ്രജാഃ പുണ്യേന വൈ തദാ । താസാമാഹാരഃ സംജാതഃ ഫലമൂലമധുസ്തഥാ
അവിടെ എല്ലാവരും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ താമസമുറപ്പിച്ചു; അവർക്കുള്ള ഭക്ഷണം പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും തേനും ആയിരുന്നു.
മഹതാ കൃച്ഛ്രേണ താസാമാഹാരശ്ച ദ്വിജോത്തമാഃ । പൃഥുര്വൈന്യഃ സമാലോക്യ പ്രജാനാം കഷ്ടമേവ ഹി
മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, അവർക്കു ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നത് വളരെ കഷ്ടമായിരുന്നു; വൈന്യനായ പൃഥു ജനങ്ങളുടെ ഈ കഷ്ടം കണ്ടു.
സ്വായംഭുവോ മനുര്വത്സഃ കല്പിതസ്തേന ഭൂഭുജാ । സ്വപാണിഃ കല്പിതസ്തേന പാത്രമേവം മഹാമതേ
അവൻ സ്വായംഭുവമനുവിനെ കിടാവായി ആക്കി, തന്റെ കൈ തന്നെ പാത്രമായി ഒരുക്കി.
സ പൃഥുഃ പുരുഷവ്യാഘ്രോ ദുദോഹ വസുധാം തദാ । സര്വസസ്യമയം ക്ഷീരം സസര്വാന്നം ഗുണാന്വിതമ്
പൃഥു, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ, അന്നത്തെ ഭൂമിയെ പാൽകയറി; എല്ലാ വിളകളും ഗുണമുള്ള അന്നവും അവിടുന്ന് ലഭിച്ചു.
തേന പുണ്യേന ചാന്നേന സുധാകല്പേന താഃ പ്രജാഃ । തൃപ്തിം നയംതി ദേവാന്വൈ പ്രജാഃ പിതൄംസ്തഥാപരാന്
ആ പുണ്യമായ, അമൃതംപോലെയുള്ള അന്നംകൊണ്ട് ആ ജനങ്ങൾ തൃപ്തരായി; അവർ ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
പ്രസാദാത്തസ്യ വൈന്യസ്യ സുഖം ജീവംതി താഃ പ്രജാഃ । ദേവേഭ്യശ്ച പിതൃഭ്യശ്ച ദത്വാ ചാന്നം പ്രജാസ്തതഃ
വൈന്യന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആ ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു; ദേവന്മാര്ക്കും പിതാക്കള്ക്കും അന്നം അർപ്പിച്ച ശേഷം,
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ വിശേഷേണഅതിഥിഭ്യസ്തഥൈവ ച । പശ്ചാദ്ഭുംജംതി പുണ്യാസ്താഃ പ്രജാഃ സര്വാ ദ്വിജോത്തമാഃ
പ്രധാനമായി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും അതിഥികൾക്കും അന്നം നൽകി, അവശേഷിച്ച അന്നം ആ പുണ്യശാലികൾ എല്ലാവരും കഴിച്ചു.
യജ്ഞൈശ്ചാന്യേ യജംത്യേവ തര്പയംതി ജനാര്ദനമ് । തേന ചാന്നേന ദേവേശം തൃപ്തിം ഗച്ഛംതി ദേവതാഃ
മറ്റുള്ളവർ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയും ജനാർദ്ദനനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയും, ആ അന്നംകൊണ്ട് ദേവതകൾ തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു.