അഹം ബ്രഹ്മാ അഹം രുദ്രോ മിത്ര ഇംദ്രഃ സദാഗതിഃ । അഹമേവ പ്രഭോക്താ ച ഹവ്യം കവ്യം ന സംശയഃ
"ഞാനാണ് ബ്രഹ്മാവ്, ഞാനാണ് രുദ്രൻ, മിത്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ; ഹവ്യവും കാവ്യവും അനുഭവിക്കുന്നതും ഞാനേ, സംശയമില്ല."
അഥ തേ മുനയഃ ക്രുദ്ധാ വേനം പ്രതി മഹാബലാഃ । ഊചുസ്തേ സംഗതാഃ സര്വേ രാജാനം പാപചേതനമ്
അപ്പോൾ ആ മഹാബലശാലികളായ മുനികൾ, കോപത്തോടെ ഒന്നിച്ചു കൂടിയ് പാപചിന്തകളുള്ള രാജാവായ വേനനോട് പറഞ്ഞു.
ഋഷയ ഊചുഃ- രാജാ ഹി പൃഥിവീനാഥഃ പ്രജാം പാലയതേ സദാ । ധര്മമൂര്തിഃ സ രാജേംദ്ര തസ്മാദ്ധര്മം ഹി രക്ഷയേത്
മുനികൾ പറഞ്ഞു: "രാജാവാണ് ഭൂമിയുടെ നാഥൻ, ജനങ്ങളെയെല്ലാം എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നു. രാജാധിരാജാ, അവൻ തന്നെ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം, അതുകൊണ്ട് ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കണം."
വയം ദീക്ഷാം പ്രവേക്ഷ്യാമോ യജ്ഞേ ദ്വാദശവാര്ഷികീമ് । അധര്മം കുരു മാ യാഗേ നൈഷ ധര്മഃ സതാം ഗതിഃ
"നാം പന്ത്രണ്ടുവർഷം നീളുന്ന യജ്ഞവ്രതം സ്വീകരിക്കും; യജ്ഞത്തിൽ അദ്ധർമ്മം ചെയ്യരുത്—അത് സത്പുരുഷന്മാരുടെ വഴി അല്ല."
കുരു ധര്മം മഹാരാജ സത്യം പുണ്യം സമാചര । പ്രജാഹം പാലയിഷ്യാമി ഇതി തേ സമയഃ കൃതഃ
"മഹാരാജാവേ, നീ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം, സത്യം ചെയ്യണം, പുണ്യം ചെയ്യണം; ജനങ്ങളെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും"—അങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ ഉടമ്പടി ചെയ്തു.
താംസ്തഥാബ്രുവതഃ സര്വാന്മഹര്ഷീനബ്രവീത്തദാ । വേനഃ പ്രഹസ്യ ദുര്ബുദ്ധിരിമമര്ഥമനര്ഥകമ്
അങ്ങനെ മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള വേനൻ ചിരിച്ച്, അർത്ഥമില്ലാത്ത ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വേന ഉവാച- സ്രഷ്ടാ ധര്മസ്യ കശ്ചാന്യഃ ശ്രോതവ്യം കസ്യ വാ മയാ । ശ്രുതവീര്യതപഃ സത്യേ മയാ വാ കഃ സമോ ഭുവി
വേനൻ പറഞ്ഞു: "ധർമ്മം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ വേറെ ആരാണ്? ഞാൻ ആരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം? ഈ ഭൂമിയിൽ പഠനത്തിലും ശക്തിയിലും തപസ്സിലും സത്യത്തിലും എനിക്ക് തുല്യൻ ആരുണ്ട്?"
പ്രഭവം സര്വഭൂതാനാം ധര്മാണാം ച വിശേഷതഃ । സംമൂഢാ ന വിദുര്നൂനം ഭവംതോ മാം വിചേതസഃ
"എല്ലാ ജീവികളും, പ്രത്യേകിച്ച് ധർമ്മവും, എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; നിങ്ങൾക്ക് ബോധമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് തന്നെ എന്നെ അറിയുന്നില്ല, നിങ്ങളെല്ലാം മൂടിയവരാണ്."
ഇച്ഛന്ദഹേയം പൃഥിവീം പ്ലാവയേയം ജലൈസ്തഥാ । ദ്യാം ഭുവം ചൈവ രുംധേയം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
"ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഭൂമി കത്തിക്കും, വെള്ളംകൊണ്ട് മുങ്ങിക്കും, ആകാശവും ഭൂമിയും അടച്ചിടും—ഇവയിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല."
യദാ ന ശക്യതേ മോഹാദവലേപാച്ച പാര്ഥിവ । അപനേതും തദാ വേനം തതഃ ക്രുദ്ധാ മഹര്ഷയഃ
അഹങ്കാരത്തിലും മായയിലും പെട്ട് വേനനെ തടയാൻ കഴിയാതിരുന്നപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ അതികോപത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.
വിസ്ഫുരംതം തദാ വേനം ബലാദ്ഗൃഹ്യ തതോ രുഷാ । വേനസ്യ തസ്യ സവ്യോരും മമംഥുര്ജാതമന്യവഃ
അപ്പോൾ, വേനനെ ബലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ക്രുദ്ധരായ മഹർഷിമാർ അവന്റെ ഇടതു publicly ഉരുണ്ടു ചുരണ്ടി.
കൃഷ്ണാംജനചയോപേതമതിഹ്രസ്വം വിലക്ഷണമ് । ദീര്ഘാസ്യം ച വിരൂപാക്ഷം നീലകംചുകവര്ചസമ്
അവിടെ നിന്ന് ഒരു ചെറുതും, വിചിത്രവുമായ, കറുത്ത കുരുമണ്ണ് പൂശിയതുപോലെയും, നീണ്ട മുഖവും, വക്രമായ കണ്ണുകളും, ഇരുണ്ട വസ്ത്രം ധരിച്ചവനും പുറത്ത് വന്നു.
ലംബോദരം വ്യൂഢകര്ണമതിഭീതം ദുരോദരമ് । ദദൃശുസ്തേ മഹാത്മാനോ നിഷീദേത്യബ്രുവംസ്തതഃ
അവന് വലിയ വയറും, വലിയ ചെവികളും, അതീവ ഭയപ്പെട്ട മുഖവും, അകത്തേക്ക് കുഴിഞ്ഞ വയറും ഉണ്ടായിരുന്നു. മഹർഷിമാർ അവനെ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'ഇരിക്കൂ.'
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നിഷസാദ ഭയാതുരഃ । പര്വതേഷു വനേഷ്വേവ തസ്യ വംശഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭയത്താൽ അവൻ ഇരുന്നു. മലകളിലും കാടുകളിലും അവന്റെ വംശം നിലനിന്നു.
നിഷാദാശ്ച കിരാതാശ്ച ഭില്ലാനാഹലകാസ്തഥാ । ഭ്രമരാശ്ച പുലിംദാശ്ച യേ ചാന്യേ മ്ലേച്ഛജാതയഃ
നിഷാദന്മാർ, കിരാതന്മാർ, ഭില്ലന്മാർ, ആഹലകന്മാർ, ഭ്രമരന്മാർ, പുലിന്ദന്മാർ, മറ്റു അന്യജാതികളും അവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
പാപാചാരാസ്തു തേ സര്വേ തസ്മാദംഗാത്പ്രജജ്ഞിരേ । അഥ തേ ഋഷയഃ സര്വേ പ്രസന്നമനസസ്തതഃ
അവരൊക്കെയും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവരായിരുന്നു; ആ അവയവത്തിൽ നിന്നാണ് അവർ ജനിച്ചത്. പിന്നെ മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു.
ഗതകല്മഷമേവം തം ജാതം വേനം നൃപോത്തമമ് । മമംഥുര്ദക്ഷിണം പാണിം തസ്യൈവ ച മഹാത്മനഃ
അങ്ങനെ പാപം നീക്കിയശേഷം, മഹാത്മാവായ വേനന്റെ വലതുകൈ മഹർഷിമാർ വീണ്ടും ചുരണ്ടി.
മഥിതേ തസ്യ പാണൌ തു സംജാതം സ്വേദമേവ ഹി । പുനര്മമംഥുസ്തേ വിപ്രാ ദക്ഷിണം പാണിമേവ ച
അവന്റെ കൈ ചുരണ്ടിയപ്പോൾ, അവിടെ വിയർപ്പ് പിറന്നു. വീണ്ടും ബ്രാഹ്മണന്മാർ വലതുകൈ ചുരണ്ടി.
സുകരാത്പുരുഷോ ജജ്ഞേ ദ്വാദശാദിത്യസന്നിഭഃ । തപ്തകാംചനവര്ണാംഗോ ദിവ്യമാല്യാംബരാവൃതഃ
വലതുകൈയിൽ നിന്ന്, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയുള്ള ശരീരവും, ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞവനും ജനിച്ചു.
ദിവ്യാഭരണശോഭാംഗോ ദിവ്യഗംധാനുലേപനഃ । മുകുടേനാര്കവര്ണേന കുംഡലാഭ്യാം വിരാജതേ
ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ശരീരം, ദിവ്യസൗരഭ്യം പൂശിയതും, സൂര്യനുപോലെയുള്ള മുടിയും കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ളവനും അവിടെ തെളിഞ്ഞു.
മഹാകായോ മഹാബാഹൂ രൂപേണാപ്രതിമോ ഭുവി । ഖഡ്ഗബാണധരോ ധന്വീ കവചീ ച മഹാപ്രഭുഃ
വലിയ ശരീരവും, വീർയ്യമുള്ള കൈകളും, ഭൂമിയിൽ ഉപമയില്ലാത്ത രൂപവും, വാൾ, അമ്പ്, വില്ല്, കവചം എന്നിവയുമായി മഹാശക്തനായവനും ആയിരുന്നു.
സര്വലക്ഷണസംപന്നഃ സര്വാലംകാരഭൂഷണഃ । തേജസാ രൂപഭാവേന സുവര്ണൈശ്ച മഹാമതിഃ
എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും നിറഞ്ഞവനും, തേജസ്സിലും സൗന്ദര്യത്തിലും പൊന്നുപോലെയുള്ള ബുദ്ധിയിലും അതുല്യനായിരുന്നു.
ദിവി ഇംദ്രോ യഥാ ഭാതി ഭുവി വേനാത്മജസ്തഥാ । തസ്മിഞ്ജാതേ മഹാഭാഗേ ദേവാശ്ച ഋഷയോമലാഃ
സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതുപോലെ ഭൂമിയിൽ വേനന്റെ മകൻ പ്രകാശിച്ചു. ആ മഹാനായവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ദേവന്മാരും വിശുദ്ധമഹർഷിമാരും സന്തോഷിച്ചു.
ഉത്സവം ചക്രിരേ സര്വേ വേനസ്യ തനയം പ്രതി । ദീപ്യമാനഃ സ്വവപുഷാ സാക്ഷാദഗ്നിരിവോജ്ജ്വലഃ
വേനന്റെ മകന്റെ ജനനത്തിൽ എല്ലാവരും ഉത്സവം നടത്തി. തന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ പ്രകാശിച്ചവൻ അഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തനായിരുന്നു.
ആദ്യമാജഗവം നാമ ധനുര്ഗൃഹ്യ മഹാവരമ് । ശരാന്ദിവ്യാംശ്ച രക്ഷാര്ഥേ കവചം ച മഹാപ്രഭമ്
ആദ്യമായ ആജഗവം എന്ന വില്ലും, ദിവ്യമായ അമ്പുകളും, രക്ഷയ്ക്കായി മഹത്തായ കവചവും അവൻ കൈവശമെടുത്തു.
ജാതേ സതി മഹാഭാഗേ പൃഥൌ വീരേ മഹാത്മനി । സംപ്രഹ്രഷ്ടാനി ഭൂതാനി സമസ്താനി ദ്വിജോത്തമ
മഹാത്മാവും വീരനുമായ പൃഥു ജനിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
സര്വതീര്ഥാനി തോയാനി പുണ്യാനി വിവിധാനി ച । തസ്യാഭിഷേകേ വിപ്രേംദ്രാഃ സര്വ ഏവ പ്രതസ്ഥിരേ
എല്ലാ തിര്ഥങ്ങളും, വിവിധ പുണ്യജലങ്ങളും അവന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി ഒന്നിച്ചു. ബ്രാഹ്മണപ്രഭുക്കൾ എല്ലാവരും അവിടെ എത്തി.
പിതാമഹാദ്യാ ദേവാസ്തു ഭൂതാനി വിവിധാനി ച । സ്ഥാവരാണി ചരാണ്യേവ അഭ്യഷിംചന്നരാധിപമ്
പിതാമഹന്മാരെ തുടക്കംവെച്ച് ദേവന്മാരും, നിലനിൽക്കുന്നവരും സഞ്ചരിക്കുന്നവരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും രാജാവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
മഹാവീരം പ്രജാപാലം പൃഥുമേവ ദ്വിജോത്തമ । പൃഥുര്വൈന്യോ രാജരാജ്യേ അഭിഗമ്യ ചരാചരൈഃ
വേനന്റെ മകനായ മഹാവീരനും ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനുമായ പൃഥു രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, സഞ്ചരിക്കുന്നവരും സഞ്ചരിക്കാത്തവരുമായ എല്ലാ ജീവികളും അവനെ സമീപിച്ചു.
ദേവൈര്വിപ്രൈസ്തഥാ സര്വൈരഭിഷിക്തോ മഹാമനാഃ । രാജ്ഞാം സമധിരാജ്യേ വൈ പൃഥുര്വൈന്യഃ പ്രതാപവാന്
ദേവന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാവരും ചേർന്ന്, ഉത്തമബുദ്ധിയുള്ള പൃഥുവിനെ രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രഭാവശാലിയായ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.