ദത്താത്രേയ ഉവാച। ശൃണു രാജന്വിചിത്രം ത്വമിതിഹാസം പുരാതനമ് । യസ്യ സ്മരണമാത്രേണ വാജപേയഫലം ലഭേത്
ദത്താത്രേയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ ഈ അത്ഭുതകരമായ പുരാതന കഥ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കണം. ഇതിനെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കാൻ മതിയാകും.
അപ്സരാരൂപസംപന്നാ നാമ്നാ കാംചനമാലിനീ । പ്രയാഗേ മാഘമാസേ സാ സ്നാത്വാ യാതി ഹരാലയമ്
അപൂർവസൗന്ദര്യമുള്ള ഒരു അപ്സരസ്സുണ്ടായിരുന്നു, അവളുടെ പേര് കാഞ്ചനമാലിനി. മാഘമാസത്തിൽ അവൾ പ്രയാഗത്തിൽ കുളിച്ച് ഹരന്റെ ആലയത്തേക്ക് പോയി.
നികുംജേ ഗിരിരാജസ്യ തിഷ്ഠതാ ഗിരിരൂപിണാ । ദൃഷ്ടാ ഗഗനമാരൂഢാ തേന വൃദ്ധേന രക്ഷസാ
പർവ്വതരാജാവിന്റെ ഒരു കുഞ്ചിൽ പർവ്വതരൂപം ധരിച്ചിരുന്ന ഒരു വയസ്സനായ രാക്ഷസൻ ആ അപ്സരസിനെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നത് കണ്ടു.
തേജസ്വിനീ സുഹേമാഭാ സുശ്രോണീ ദീര്ഘലോചനാ । ചംദ്രാനനാ സുകേശീ ച പീനോന്നതപയോധരാ
അവൾ ദീപ്തിയുള്ളവളായിരുന്നു, പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറം, മനോഹരമായ കമർ, നീണ്ട കണ്ണുകൾ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖം, സുന്ദരമായ മുടി, നിറഞ്ഞ ഉയർന്ന മുലകൾ—ഇവയൊക്കെയായിരുന്നു അവളിൽ.
താം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസംപന്നാമുവാച രാക്ഷസസ്തദാ । കാ ത്വം കമലപത്രാക്ഷി കുത ആഗമ്യതേ ത്വയാ
അവളിൽ ഈ സൗന്ദര്യം കണ്ട രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു: കമലദളനേത്രളേ, നീ ആരാണ്? എവിടുനിന്നാണ് നീ വന്നത്?
ആര്ദ്രം ച വസനം കസ്മാത്സാര്ദ്രാ തേ കബരീ കുതഃ । കുത്ര ആഗമ്യതേ ഭീരു കുതസ്തേ ഖേചരീ ഗതിഃ
നിന്റെ വസ്ത്രം എന്തുകൊണ്ടാണ് നനഞ്ഞത്? മുടി എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈർപ്പമുള്ളത്? ഭയക്കരിയായേ, നീ എവിടുനിന്നാണ് വരുന്നത്? എങ്ങനെ ആകാശത്തിലൂടെ നീ സഞ്ചരിക്കുന്നു?
കേന പുണ്യേന വാ ഭദ്രേ തവ തേജോമയം വപുഃ । അതീവരൂപസംപന്നം സംഭൂതം ച മനോഹരമ്
സൗഭാഗ്യവതിയായേ, നിനക്ക് ഈ പ്രകാശമുള്ള മനോഹരമായ രൂപം ലഭിക്കാൻ ഏത് പുണ്യമാണ് കാരണമെന്നു പറയാമോ?
ത്വദ്വസ്ത്രബിംദുപാതേന മമ മൂര്ധ്നി സുലോചനേ । ക്ഷണേന ഹ്യഗമച്ഛാംതിം ക്രൂരം മേ മാനസം സദാ
പ്രകാശമുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവളേ, നിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം എന്റെ തലയിൽ വീണതുമാത്രത്തിൽ എപ്പോഴും ക്രൂരമായിരുന്ന എന്റെ മനസ്സ് ഒരു നിമിഷത്തിൽ ശാന്തമായി.
നീരസ്യ മഹിമാ കോഽയമേതദ്വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി । ത്വം മേ ശീലവതീ ഭാസി നാകൃതിര്നിര്ഗുണാ ഭവേത്
രുചിയില്ലാത്ത ഈ വെള്ളത്തിന് എങ്ങനെയാണ് ഇത്ര മഹത്വം? നീ എനിക്കു വിശദീകരിക്കണം. നീ നല്ലവളാണെന്ന് തോന്നുന്നു; ഗുണമില്ലാതെ രൂപം ഉണ്ടാകില്ലല്ലോ.
അപ്സരാ ഉവാച। ശ്രൂയതാമപ്സരാശ്ചാഹം ഭോ രക്ഷഃ കാമരൂപിണീ । പ്രയാഗതശ്ചാഗതാഽഹം നാമ്നാ കാംചനമാലിനീ
അപ്സരസ് പറഞ്ഞു: രാക്ഷസേ, ഞാൻ ഒരു അപ്സരസ്സാണ്, ഇഷ്ടംപോലെ രൂപം മാറാൻ കഴിയുന്നവൾ. ഞാൻ പ്രയാഗത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു, എന്റെ പേര് കാഞ്ചനമാലിനി.
ആര്ദ്രഃ പരികരോ മേഽതഃ സുസ്നാതാഽഹം സിതാസിതേ । ഗംതവ്യം തു മയാ രക്ഷഃ കൈലാസേ തു നഗോത്തമേ
എന്റെ അരക്കെട്ട് നനഞ്ഞിരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം ഞാൻ വെളുപ്പും കറുപ്പും കലർന്ന ശുദ്ധജലത്തിൽ കുളിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ എനിക്ക് കൈലാസം എന്ന ഉന്നതപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതുണ്ട്, രാക്ഷസേ.
തത്രാസ്തേ പാര്വതീനാഥഃ സുരാസുരസുപൂജിതഃ । വേണീവാരിപ്രഭാവേണ രക്ഷസ്തേ ക്രൂരതാ ഗതാ
അവിടെ പാർവതിയുടെ നാഥൻ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ആരാധനയാർഹനായവൻ വസിക്കുന്നു. എന്റെ മുടിയിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, രാക്ഷസേ, നിന്റെ ക്രൂരത ഇല്ലാതായി.
ജാതാഹം യേന പുണ്യേന ഗംധര്വസ്യ സുമേധസഃ । കന്യകാ ദിവ്യരൂപാ തു തത്സര്വം കഥയാമി തേ
ഏത് പുണ്യഫലത്താൽ ഞാൻ ഗന്ധർവനായ സുമേധസിന്റെ ദിവ്യരൂപമുള്ള മകളായി ജനിച്ചുവെന്നതും എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞുതരാം.
കലിംഗാധിപതേ രാജ്ഞസ്ത്വഹമാസീച്ച വേശ്യകാ । രൂപലാവണ്യസംപന്നാ സൌഭാഗ്യമദഗര്വിതാ
കളിങ്ങരാജാവിന്റെ നഗരത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ജന്മത്തിൽ ഒരു വേശ്യയായിരുന്നു. സൗന്ദര്യത്തിലും ആകർഷണത്തിലും സമ്പന്നയായിരുന്നു, എങ്കിലും ഭാഗ്യത്തിൽ അഹങ്കാരമില്ലായിരുന്നു.
അന്യാസാം യുവതീനാം ച തത്പുരേഽഹം ശിരോമണിഃ । തജ്ജന്മനി മയാ രക്ഷോ ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്യഥേച്ഛയാ
ആ നഗരത്തിലെ യുവതികളിൽ ഞാൻ ഏറ്റവും പ്രധാനം ആയിരുന്നു. ആ ജന്മത്തിൽ, രാക്ഷസേ, ഞാൻ ഇഷ്ടംപോലെ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.
മോഹിതം തത്പുരം സര്വം മയാ യൌവനസംപദാ । രത്നാനി ച വിചിത്രാണി ഭൂഷണാനി ധനാനി ച
എന്റെ യൗവനത്തിന്റെ ആകർഷണത്തിൽ ആ നഗരം മുഴുവൻ ഞാൻ വിസ്മയിപ്പിച്ചു; പലവിധ രത്നങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ധനവും സമ്പാദിച്ചു.
വാസാംസി ചിത്രരൂപാണി കര്പൂരാഗുരുചംദനമ് । ഏതച്ചോപാര്ജിതം സര്വം മയാ മോഹനരൂപയാ
നാനാരൂപത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ, കർപ്പൂരം, അഗരു, ചന്ദനം—ഇതൊക്കെയും ഞാൻ എന്റെ ആകർഷണശക്തിയാൽ സമ്പാദിച്ചു.
നാഹം ജാനാമി ഹേമ്നോംതം സ്വനിവാസേ നിശാചര । സംസേവംതേ യുവാനോ മേ ചരണൌ കാമപീഡിതാഃ
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ, എന്റെ വീട്ടിൽ പൊന്നിന്റെ അളവ് എത്രയാണെന്ന് പോലും എനിക്ക് അറിയില്ല; കാമഭാരത്തിൽ പെടുന്ന യുവാക്കൾ എന്റെ കാലിൽ സേവനം ചെയ്തു.
മയാ തേ വംചിതാഃ സര്വേ സര്വസ്വേന തു മായയാ । അന്യോന്യസ്പര്ധാഭാവേന മൃതാഃ കേചിത്തു കാമിനഃ
എന്റെ മായയാൽ ഞാൻ അവരെല്ലാവരെയും വഞ്ചിച്ചു, അവരിൽ ചിലർ പരസ്പരം മത്സരിച്ച് മരിച്ചു, ചിലർ മോഹത്തിൽ അകപ്പെട്ടു.
ഇത്ഥം തന്നഗരേ രമ്യേ സകലേ മേ ഗതിസ്തദാ । പ്രാപ്തേ തു വാര്ദ്ധകേ കാലേ ശുശോച ഹൃദയം മമ । ന ദത്തം ന ഹുതം ജപ്തം ന വ്രതം ചരിതം മയാ
അങ്ങനെ ആ മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി; പക്ഷേ വയസ്സായപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ദുഃഖിച്ചു: ഞാൻ ദാനം ചെയ്തില്ല, ഹോമം ചെയ്തില്ല, ജപം ചെയ്തില്ല, വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചില്ല.
നാരാധിതോ മയാ ദേവശ്ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദഃ। ന മയാ പൂജിതാ ദേവീ ദുര്ഗാ ദുര്ഗതിനാശിനീ । സര്വപാപഹരോ വിഷ്ണുര്ന സ്മൃതോ ഭോഗലുബ്ധയാ
നാലു പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ നൽകുന്ന ദൈവത്തെ ഞാൻ ആരാധിച്ചില്ല; ദുർഗതികൾ നീക്കുന്ന ദുർഗാദേവിയെ ഞാൻ പൂജിച്ചില്ല; എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ ഓർത്തില്ല, ഭോഗലോലതയിൽ.
ന ച സംതര്പിതാ വിപ്രാ ന കൃതം പ്രാണിനാം ഹിതമ് । അണുമാത്രമിദം പുണ്യം ന കൃതം ച പ്രമാദതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഞാൻ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയില്ല, ജീവികൾക്ക് ഉപകാരമൊന്നും ചെയ്തില്ല; ചെറിയൊരു പുണ്യവും ഞാൻ അനാസ്ഥയിൽ ചെയ്തില്ല.
പാതകം തു കൃതം ഭദ്ര തേന മേ ദഹ്യതേ മനഃ । ബഹുധൈവം വിലപ്യാഹം ബ്രാഹ്മണം ശരണം ഗതാ
എന്നാൽ പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് കത്തുന്നു; പലവിധം വിലപിച്ച് ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ആശ്രയിച്ചു.
ബ്രഹ്മണ്യം വേദവിദ്വാംസം തസ്യ രാജ്ഞഃ പുരോഹിതമ് । സ ഹി പൃഷ്ടോ മയാ രക്ഷഃ കഥം മേ നിഷ്കൃതിര്ഭവേത്
അവൻ ബ്രഹ്മണ്യനും വേദപണ്ഡിതനും രാജാവിന്റെ പുരോഹിതനും ആയിരുന്നു; ഞാൻ അവനോടു ചോദിച്ചു, എങ്ങനെ ഞാൻ എന്റെ പാപങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താം എന്ന്.
പാപസ്യാസ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കഥം യാസ്യാമി സദ്ഗതിമ് । സ്വേനൈവ കര്മണാ തപ്താം വരാകീം ദീനമാനസാമ്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ പാപത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ഞാൻ നല്ല വഴി നേടാം? എന്റെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത്രയും ദുർബലയും ദുഃഖിതയും ആയത്.
പാപപംകനിമഗ്നാം ത്വം മാമുദ്ധര കചഗ്രഹൈഃ । മയി കാരുണ്യംജം വാരി വര്ഷഹര്ഷദൃശാ ദ്വിജ
പാപത്തിന്റെ ചതിയിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എന്നെ, നിന്റെ ഉപദേശത്തിന്റെ കൊക്കുകൊണ്ട് ഉയർത്തിക്കൊൾക; നിന്റെ കരുണയുടെ ജലം സന്തോഷഭരിതമായ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് എന്നിലേക്കു ചൊരിയട്ടെ, ബ്രാഹ്മണാ.
സജ്ജനേ സാധവഃ സര്വേ സാധുഃ സാധുരസജ്ജനേ । ഇത്യസൌ മദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ചകാരാനുഗ്രഹം മയി
നല്ലവരോട് സജ്ജന്മാർ എല്ലാം നല്ലവരാണ്, ദുഷ്ടരോടും നല്ലവരാണ്; ഞാൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട് അവൻ എന്നോട് അനുഗ്രഹം കാണിച്ചു.
ദ്വിജ ഉവാച। നിഷിദ്ധാചരണം ജാനേ സര്വം തേഽഹം വരാനനേ । കുരു മേ സത്വരം വാക്യം യാഹി ക്ഷേത്രം പ്രജാപതേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: മനോഹരിയേ, ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ നിരോധിത പ്രവർത്തികളും അറിയുന്നു; എന്റെ വാക്ക് വേഗത്തിൽ അനുസരിച്ച് പ്രജാപതിയുടെ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോ.
തത്ര ഗത്വാ കുരു സ്നാനം തേന പാപക്ഷയസ്തവ । സര്വം മനോഗതം ഭദ്രേ ത്വദീയം ശോചിതം മയാ
അവിടെ ചെന്നു സ്നാനം ചെയ്യുക; അതിനാൽ നിന്റെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും. ഭദ്രേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ വിഷമവും ഞാൻ പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നാഹമന്യത്പ്രപശ്യാമി യത്തേ പാപപ്രണാശനമ് । പ്രായശ്ചിത്തം പരം തീര്ഥേ സ്നാനം ച ഋഷിഭിഃ സ്മൃതമ്
നിന്റെ പാപം നശിപ്പിക്കാൻ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ഞാൻ കാണുന്നില്ല; മഹർഷിമാർ സ്മരിക്കുന്ന പരമമായ പ്രായശ്ചിത്തം ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുക എന്നതാണ്.