നാരദഉവാച- കോഽയം ദേവ സമാഖ്യാതോ ഭഗീരഥ മഹാതപാഃ । യേന തീര്ഥം സമാനീതം ലോകാനാം ഹിതകാരണാത്
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ദേവാ, മഹാതപസ്സായ ഭഗീരഥൻ ആരാണ്? ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ആരാണ് ഈ തീർത്ഥം എത്തിച്ചതെന്ന് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത്?
ഗംഗാതീര്ഥം മഹത്പുണ്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് । ലോകാഃ സര്വേ വദംത്യേവമേതത്തീര്ഥോത്തമോത്തമമ്
ഗംഗയുടെ തീർത്ഥം മഹാപുണ്യമുള്ളതും എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. എല്ലാ മനുഷ്യരും ഇതിനെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തീർത്ഥം എന്നാണ് പറയുന്നു.
ഗംഗാഗംഗേതി യോ ബ്രൂയാദ്യോജനാനാം ശതൈരപി । മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
'ഗംഗേ, ഗംഗേ' എന്ന് ആരെങ്കിലും നൂറുകണക്കിന് യോജനങ്ങൾ അകലത്തുനിന്നും വിളിച്ചാലും, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
കഥം തേന സമാനീതാ കിം കാര്യം വദ സുവ്രത । മഹാദേവ ഉവാച- യേന ഗംഗാ യഥാനീതാ ഗംഗാദ്വാരേഽതിശോഭനേ
അത് എങ്ങനെ എത്തിച്ചു? എന്തിനാണ് അത് ചെയ്തത്? പറയൂ, ധർമ്മനിഷ്ഠനേ. മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ഗംഗയെ അത്യന്തം ഭംഗിയുള്ള ഹരിദ്വാരത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.
തത്സര്വം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ക്രമാനുക്രമയോഗതഃ । പൂര്വമാസീദ്ധരിശ്ചംദ്രസ്ത്രൈലോക്യേ സത്യപാലകഃ
എല്ലാം ക്രമമായി വിശദമായി ഞാൻ പറയുന്നു. ആദ്യം, മൂന്ന് ലോകത്തും സത്യത്തെ കാത്തിരുന്ന ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രോഹിതസ്തസ്യപുത്രോഽഭൂദേകോ വിഷ്ണുപരായണഃ । തസ്യാപി ച വൃകഃ പുത്രോ ധര്മിഷ്ഠഃ സത്പഥിസ്ഥിതഃ
അവനു വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ള രോഹിതൻ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. രോഹിതന്റെ മകൻ വൃകൻ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും സത്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനും ആയിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രഃ സുബാഹുശ്ച ജാതോസ്മിന്വൈ കുലേ തദാ । തസ്യ പുത്രോ ഗരോ നാമ നാത്യംതം ധാര്മികോഽഭവത്
അവനു ആ കുടുംബത്തിൽ സുബാഹു എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. സുബാഹുവിന്റെ മകൻ ഗരൻ എന്നായിരുന്നു, എന്നാൽ അവൻ അത്രയും ധാർമ്മികൻ ആയിരുന്നില്ല.
കദാചിത്കാലയോഗേന ദുഃഖീ ജാതോഽത്ര കാരണാത് । രാജാ തു തത്ര ദേശേന തര്ജിതോ ധര്മകാരണാത്
ഒരു സമയത്ത്, സമയത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ, അവൻ ദുഃഖിതനായി. ആ ദേശത്ത് രാജാവിന് ധർമ്മം പാലിക്കാൻ ഭീഷണി നേരിടേണ്ടി വന്നു.
സ്വകുടുംബം ഗൃഹീത്വാ തു ഗതോഽസൌ ഭാര്ഗവാശ്രമേ । രക്ഷിതോ ഭാര്ഗവേണാഥ കൃപയാ തത്ര വൈ തദാ
അവൻ തന്റെ കുടുംബത്തെ കൂട്ടി ഭാർഗവരുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. ഭാർഗവന്റെ കരുണയാൽ അവിടെ അവൻ രക്ഷപ്പെട്ടു.
തത്ര പുത്രോ ഹ്യഭൂത്തസ്യ സഗരോ നാമ വൈ ദ്വിജ । വവൃധേ ചാശ്രമേ പുണ്യേ ഭാര്ഗവേണാഭിരക്ഷിതഃ
അവിടെ അവനു സഗരൻ എന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു, ദ്വിജനേ. ആ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ ഭാർഗവന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ സഗരൻ വളർന്നു.
ഉപവീതാദികം സര്വം ക്ഷത്രിയസ്യ തദാ കൃതമ് । ശസ്ത്രാണാം ച തഥാഭ്യാസോ വേദാനാം തു തഥൈവ ച
അന്ന് ക്ഷത്രിയർക്കു് ഉപവീതം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും നടത്തി. ആയുധങ്ങൾ പരിശീലിക്കുകയും, വേദപാഠവും നടന്നു.
ആഗ്നേയാസ്ത്രം തതോ ലബ്ധ്വാ ഭാര്ഗവാത്സഗരോ നൃപഃ । ജഘാന പൃഥിവീം ഗത്വാ താലജംഘാന്സഹൈഹയാന്
ഭാർഗവനിൽ നിന്ന് അഗ്നിയാസ്ത്രം ലഭിച്ച ശേഷം, സഗരൻ രാജാവ് ഭൂമിയിൽ യാത്രചെയ്ത് താളജംഘന്മാരെയും ഹേഹയന്മാരെയും തോല്പിച്ചു.
സശകാന് പാരദാംശ്ചൈവ ജഘാന സ മഹാതപാഃ । നാരദ ഉവാച- മാഹാത്മ്യം സഗരസ്യാഥ വദ ശംകര വിസ്തരാത്
ആ മഹാതപസ്സുകാരൻ ശകന്മാരെയും പാർദന്മാരെയും തോല്പിച്ചു. നാരദൻ ചോദിച്ചു: 'ശങ്കരാ, സഗരന്റെ മഹത്വം വിശദമായി പറയൂ.'
മഹാദേവ ഉവാച- സൂര്യവംശീ മഹാരാജോ വിഖ്യാതഃ സ മഹാബലീ । ഗരസ്യ വ്യസനേ താത ഹൃതം രാജ്യമഭൂത്കില
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: 'അവൻ സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച പ്രശസ്തനും അതീവശക്തനും ആയ മഹാരാജാവായിരുന്നു. പ്രിയനായവനേ, കുടുംബത്തിൽ ദുരന്തം വന്നപ്പോൾ അവന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായി.'
ഹൈഹയൈസ്താലജംഘാദ്യൈഃ ശകൈഃ സാര്ദ്ധം ച നാരദ । യവനാഃ പാരദാശ്ചൈവ കാംബോജാഃ പഹ്ലവാസ്തഥാ
ഹേഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും ശകന്മാരും കൂടി, നാരദാ, യവനന്മാർ, പാർദന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പഹ്ലവന്മാർ ഇവരും ചേർന്ന്—
ഏതേ പംചഗണാ ബ്രഹ്മന്ഹൈഹയാര്ഥേ പരാക്രമാന് । ഹൃതരാജ്യസ്തതോ രാജാ സഗരോഽഥ വനം യയൌ
ഈ അഞ്ചു കൂട്ടരും, ബ്രാഹ്മണാ, ഹേഹയന്മാരുടെ വേണ്ടി ശക്തി പ്രയോഗിച്ചു. അതുകൊണ്ട് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട സഗരൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
പത്ന്യാചാനുഗതോ ദുഃഖീ സ വൈ പ്രാണാനവാസൃജത് । തസ്യ പത്നീ തു കല്യാണീ സഗര്ഭാ ച വ്രതാന്വിതാ
ഭാര്യയും അനുഗമിച്ച് ദുഃഖിതനായി, അവൻ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അവന്റെ ഗർഭിണിയായ, സദാചാരമുള്ള ഭാര്യ വ്രതങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
സപത്ന്യാ ഭാര്ഗവസ്തസ്യ വൃതഃ പൂര്വം സുതേപ്സയാ । സാ തു ഭര്തൃചിതാം കൃത്വാ വനേ തം പ്രരുരോദ ഹ
മുൻപ് ഭർത്താവിന്റെ സഹഭാര്യ പുത്രാഗ്രഹാർത്ഥം ഭാർഗവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഭർത്താവിന്റെ ശവസംസ്കാരം വനംവെച്ച് നടത്തി അവൾ വിലാപിച്ചു.
ഔര്വസ്താം വാരയിത്വാ ച ഗരപത്നീം തു നാരദ । ന്യവേദയത തത്പുത്രം ധര്മിഷ്ഠം സാത്വികം പ്രിയമ്
ഔർവൻ ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയെ തടഞ്ഞു, നാരദാ, അവളെ അറിയിച്ചതു്—നിന്റെ മകൻ ധാർമ്മികനും സത്യവാനുമായ പ്രിയനാകും.
നിവേദിതേ തതോ ബാലേ മരണാത്സാ ന്യവര്ത്തത । തതോ മാസദ്വയേ ജാതേ വവര്ദ്ധൌര്വസ്യ ചാശ്രമേ
അവൾക്ക് ഇത് അറിയിച്ചപ്പോൾ, അവൾ മരണം വിട്ടു. രണ്ട് മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കുട്ടി ഔർവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ വളർന്നു.
ജാതകര്മാദിയോഗശ്ച ഔര്വേണ ച തഥാ കൃതഃ । ഉപവീതാദികം സര്വം ജാതം തത്ര മഹാമുനേഃ
ജനനചടങ്ങ് തുടങ്ങിയ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഔർവൻ നടത്തി. ഉപവീതം തുടങ്ങി എല്ലാം ആ മഹർഷി അവിടെ നിർവഹിച്ചു.
തത്ര വേദാദികം സര്വം പഠിതം ചൌര്വയോഗതഃ । അധ്യാപ്യ വേദശാസ്ത്രാണി തതോഽസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത്
അവിടെ വേദം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ഔർവന്റെ ഉപദേശത്തിൽ പഠിച്ചു. വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിപ്പിച്ച ശേഷം, ആയുധവിദ്യയും അവൻ നൽകി.
ആഗ്നേയം തം മഹാഭാഗ അമരൈരപി ദുഃസഹമ് । സ തേനാസുബലേനാജൌ ബലേന ച സമന്വിതഃ
ദേവന്മാർക്കും സഹിക്കാനാവാത്ത അഗ്നിയാസ്ത്രം അവൻ അവനു് നൽകി. അതിനെയും സ്വന്തം ശക്തിയെയും കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായവനായി.
ഹൈഹയാന്വൈ ജഘാനാശു സംക്രുദ്ധഃ സ്വബലേന ച । ആജഹാര ച ലോകേഷു സ ച കീര്തിമവാപ സഃ
കോപത്തോടെ, സഗരൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ ഹേഹയന്മാരെ വേഗത്തിൽ തോല്പിച്ചു. അങ്ങനെ അവൻ ലോകത്ത് പ്രശസ്തനായി.
തതഃ ശകാഃ സയവനാഃ കാംബോജാഃ പല്ലവാസ്തഥാ । ഹന്യമാനാസ്തദാ തേ തു വസിഷ്ഠം ശരണം യയുഃ
അപ്പോൾ ശകന്മാർ, യവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, പല്ലവന്മാർ എന്നിവരും അന്നത്തെ ആക്രമണത്തിൽ വീഴുമ്പോൾ, അവർ വസിഷ്ഠന്റെ അഭയം തേടി.
വസിഷ്ഠോഽപി ച താന്കൃത്വാ സമയേന മഹാദ്യുതിഃ । സഗരം വാരയാമാസ തേഷാം ദത്ത്വാഽഭയം നൃപഃ
വസിഷ്ഠൻ, മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ, അവരുമായി ഉടമ്പടി ചെയ്തു. രാജാവേ, അവർക്കു് അഭയം നൽകി സഗരനെ തടഞ്ഞു.
സഗരഃ സ്വാം പ്രതിജ്ഞാംതു ഗുരോര്വാക്യം നിശമ്യ ച । ധര്മൈര്ജഘാന താംശ്ചൈഷാം വികൃതത്വം ചകാര ഹ
സഗരൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കും സ്വന്തം പ്രതിജ്ഞയും ഓർത്ത്, ധർമ്മപാതത്തിൽ അവരെ കീഴടക്കി, അവരിൽ മാറ്റം വരുത്തി.
അര്ദ്ധംശകനാംശിരസോ മുംഡം കൃത്വാ വിസര്ജയത് । യവനാനാം ശിരഃ സര്വം കാംബോജാനാം തഥൈവ ച
ശകന്മാരുടെ തലയുടെ പാതി മുണ്ഡനം ചെയ്ത് അവരെ വിട്ടയച്ചു. യവനന്മാരുടെയും കാംബോജന്മാരുടെയും തല മുഴുവനും മുണ്ഡനം ചെയ്തു.
പാരദാ മുംഡകേശാശ്ച പല്ല്വാഃ ശ്മശ്രുരക്ഷകാഃ । ഏവം വിജിത്യ സര്വാന്വൈ കൃതവാന്ധര്മസംഗ്രഹമ്
പാരദന്മാരെയും മുണ്ടശിരസ്സുകാരെയും പല്ലവന്മാരെയും താടിയും മീശവും വളർത്തുന്നവരെയും ജയിച്ച്, അവൻ എല്ലാവരെയും കീഴടക്കി ധർമ്മങ്ങളുടെ സമാഹാരം സ്ഥാപിച്ചു.
സര്വധര്മജയീ രാജാ വിജിത്യേമാം വസുംധരാമ് । ആശു സംസ്കാരയാമാസ വാജിമേധായ പാര്ഥിവഃ
എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും വിജയിച്ച രാജാവ് ഈ ഭൂമിയെ കീഴടക്കി, വേഗത്തിൽ വാജപേയയാഗത്തിന് ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി.