സൂത ഉവാച- ഏകദാ വ്യാസ ദേവോഽസൌ ബ്രഹ്മാണം ജഗതഃ പതിമ് । സുവ്രതാഖ്യാനകം സര്വം പപ്രച്ഛാതീവ വിസ്മിതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ദൈവമായ വ്യാസൻ, ലോകത്തിന്റെ അധിപനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് സുവ്രതന്റെ കഥ മുഴുവനും അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച- ലോകാത്മഁല്ലോകവിന്യാസ ദേവദേവ മഹാപ്രഭോ । സുവ്രതസ്യാഥ ചരിതം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാംപ്രതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവേ, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ദൈവങ്ങളിലെ മഹാപ്രഭുവേ, ഇപ്പോൾ സുവ്രതന്റെ കഥ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മോവാച- പാരാശര്യമഹാഭാഗ ശ്രൂയതാം പുണ്യമുത്തമമ് । സുവ്രതസ്യ സുവിപ്രസ്യ തപശ്ചര്യാസമന്വിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: പരാശരന്റെ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ പുത്രനേ, സുവ്രതൻ എന്ന ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്റെ പുണ്യവും തപസ്സും നിറഞ്ഞ കഥ നീ കേൾക്കട്ടെ.
സുവ്രതോ നാമ മേധാവീ ബാല്യാദപി സ ചിംതയന് । ഗര്ഭേ നാരായണം ദേവം ദൃഷ്ടവാന്പുരുഷോത്തമമ്
സുവ്രതൻ എന്ന ബുദ്ധിശാലി ബാല്യത്തിൽ തന്നെ ചിന്തിച്ചു; ഗർഭത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാരായണൻ എന്ന പരമപുരുഷനെ കണ്ടു.
സ പൂര്വകര്മാഭ്യാസേന ഹരേര്ധ്യാനം ഗതസ്തദാ । ശംഖചക്രധരം ദേവം പദ്മനാഭം സുപുണ്യദമ്
അവന്റെ മുമ്പത്തെ സന്മാര്ഗങ്ങളാൽ, അന്ന് ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച്, ശംഖവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള ദൈവമായ പദ്മനാഭനെ കാണുകയും, അതിനാൽ വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
ധ്യായതേ ചിംതയേത്സോ ഹി ഗീതേ ജ്ഞാനേ പ്രപാഠനേ । ഏവം ദേവം ഹരിം ധ്യായന്സദൈവ ദ്വിജസത്തമഃ
അവൻ പാടുമ്പോഴും, പഠിക്കുമ്പോഴും, ജപിക്കുമ്പോഴും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഹരിയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മഹാനായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
ക്രീഡത്യേവം സദാ ഡിംഭൈഃ സാര്ദ്ധം ച ബാലകോത്തമഃ । ബാലകാനാം സ്വകം നാമ ഹരേശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ
അങ്ങനെ, ആ നല്ല ബാലൻ എപ്പോഴും മറ്റു കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിക്കുമ്പോൾ, തനിക്കുള്ള പേരും ഹരിയുടെ മഹത്തായ പേരും ഉപയോഗിച്ച് വിളിക്കുന്നു.
ചകാര സ ഹി മേധാവീ പുണ്യാത്മാ പുണ്യവത്സലഃ । സമാഹ്വയതി വൈ മിത്രം ഹരേര്നാമ്നാ മഹാമതിഃ
ആ ബുദ്ധിശാലിയും പുണ്യവാനുമായ ബാലൻ, പുണ്യപ്രിയനും, തന്റെ സുഹൃത്ത് ഹരിയുടെ പേരിൽ വിളിച്ചു കൂട്ടും.
ഭോഭോഃ കേശവ ഏഹ്യേഹി ഏഹി മാധവചക്രധൃക് । ക്രീഡസ്വ ച മയാ സാര്ധം ത്വമേവ പുരുഷോത്തമ
"കേശവാ, വരൂ വരൂ! മാധവാ, ചക്രധാരിയേ, വരൂ! പുരുഷോത്തമാ, എന്നോടൊപ്പം കളിക്കൂ!"
സമമേവം പ്രഗംതവ്യമാവാഭ്യാം മധുസൂദന । ഏവമേവ സമാഹ്വാനം നാമഭിശ്ച ഹരേര്ദ്വിജഃ
"നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പോകാം, മധുസൂദനാ!" ഇങ്ങനെ, ആ ദ്വിജൻ തന്റെ സുഹൃത്തിനെ ഹരിയുടെ പേരുകളിൽ വിളിച്ചു കൂട്ടും.
ക്രീഡനേ പഠനേ ഹാസ്യേ ശയനേ ഗീതപ്രേക്ഷണേ । യാനേ ച ഹ്യാസനേ ധ്യാനേ മംത്രേ ജ്ഞാനേ സുകര്മസു
കളിക്കുമ്പോഴും, പാഠം പറയുമ്പോഴും, ചിരിക്കുമ്പോഴും, കിടക്കുമ്പോഴും, പാട്ട് കാണുമ്പോഴും, യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴും, ഇരിക്കുമ്പോഴും, ധ്യാനിക്കുമ്പോഴും, മന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോഴും, പഠിക്കുമ്പോഴും, നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോഴും—
പശ്യത്യേവം വദത്യേവം ജഗന്നാഥം ജനാര്ദനമ് । സ ധ്യായതേ തമേകം ഹി വിശ്വനാഥം മഹേശ്വരമ്
അങ്ങനെ, അവൻ ജഗന്നാഥനെയും ജനാർദ്ദനനെയും കാണുകയും, അവരെപ്പറ്റി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ആ ഏകമായ വിശ്വനാഥനെ, മഹേശ്വരനെ, അവൻ ധ്യാനിക്കുന്നു.
തൃണേ കാഷ്ഠേ ച പാഷാണേ ശുഷ്കേ സാര്ദ്രേ ഹി കേശവമ് । പശ്യത്യേവം സ ധര്മാത്മാ ഗോവിംദം കമലേക്ഷണമ്
തൃണമേൽ, മരച്ചില്ല, കല്ല്, ഉണങ്ങിയതോ ഈരമായതോ എല്ലാം കണ്ടാൽ, ആ ധർമ്മാത്മാവ് കേശവനെയും, കമലാക്ഷനായ ഗോവിന്ദനെയും കാണുന്നു.
ആകാശേ ഭൂമിമധ്യേ തു പര്വതേഷു വനേഷു ച । ജലേ സ്ഥലേ ച പാഷാണേ ജീവേഷ്വേവ മഹാമതിഃ
ആകാശത്തിലും, ഭൂമിയിലും, പർവതങ്ങളിലും, കാടുകളിലും, ജലത്തിലും, കരയിലും, കല്ലിലും, ജീവികളിലും, ആ മഹാമനസ് അവനെ കാണുന്നു.
നൃസിംഹം പശ്യതേ വിപ്രഃ സുവ്രതഃ സുമനാസുതഃ । ബാലക്രീഡാം സമാസാദ്യ രമത്യേവം ദിനേദിനേ
സുവ്രതനും മനസ്സുതെളിഞ്ഞവനും ആയ ബ്രാഹ്മണൻ നരസിംഹനെയും കാണുന്നു; കുട്ടികളുടെ കളിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ഇങ്ങനെ ദിവസേന സന്തോഷിക്കുന്നു.
ഗീതൈശ്ച ഗായതേ കൃഷ്ണം സുരാഗൈര്മധുരാക്ഷരൈഃ । താലൈര്ലയസമായുക്തൈഃ സുസ്വരൈര്മൂര്ച്ഛനാന്വിതൈഃ
അവൻ കൃഷ്ണനെ കുറിച്ച്, ഭാവപൂർണ്ണവും മധുരവുമായ അക്ഷരങ്ങളിൽ, താളവും ലയവും ചേർന്ന്, മനോഹരമായ സ്വരങ്ങളിലും സംഗീതരാഗങ്ങളിലും പാടുന്നു.
സുവ്രത ഉവാച- ധ്യായംതി വേദവിദുഷഃ സതതം സുരാരിം യസ്യാംഗമധ്യേ സകലം ഹി വിശ്വമ് । യോഗേശ്വരം സകലപാപവിനാശനം ച വ്രജാമി ശരണം മധുസൂദനസ്യ
സുവ്രതൻ പറഞ്ഞു: വേദം അറിയുന്നവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ, ശരീരത്തിൽ സർവ്വലോകവും ഉള്ളയാളെ ധ്യാനിക്കുന്നു. യോഗേശ്വരനും പാപനാശകനുമായ മധുസൂദനന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിക്കുന്നു.
ലോകേഷു യോ ഹി സകലേഷ്വനുവര്തതേ യോ ലോകാശ്ച യസ്മിന്നിവസംതി സര്വേ । ദോഷൈര്വിഹീനമഖിലൈഃ പരമേശ്വരം തം തസ്യൈവ പാദയുഗലം സതതം നമാമി
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും ലോകങ്ങൾ പാർക്കുന്നവനും, പൂർണ്ണമായ ദോഷരഹിതനുമായ പരമേശ്വരന്റെ കാൽപാദങ്ങളിൽ ഞാൻ എന്നും നമസ്കരിക്കുന്നു.
നാരായണം ഗുണനിധാനമനംതവീര്യം വേദാംതശുദ്ധമതയഃ പ്രപഠംതി നിത്യമ് । സംസാരസാഗരമനംതമഗാധദുര്ഗമുത്താരണാര്ഥമഖിലം ശരണം പ്രപദ്യേ
നാരായണനെ, ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയെയും അനന്തശക്തിയെയും, വേദസാരത്തിൽ ശുദ്ധനായവനെ, ശുദ്ധഹൃദയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ജപിക്കുന്നു. ഈ അനന്തവും അതിരില്ലാത്തും ദുർഗമമായ സംസാരസമുദ്രം കടക്കാൻ ഞാൻ അവനിൽ പൂർണ്ണമായി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
യോഗീംദ്ര മാനസസരോവരരാജഹംസം ശുദ്ധം പ്രഭാവമഖിലം സതതം ഹി യസ്യ । തസ്യൈവ പാദയുഗലം വിമലം വിശാലം ദീനസ്യ മേഽസുരരിപോ കുരു തസ്യ രക്ഷാമ്
യോഗിമാരുടെ മനസ്സിന്റെ തടാകത്തിൽ രാജഹംസനായ, എല്ലായ്പ്പോഴും ശുദ്ധമായ മഹത്വം ഉള്ളവന്റെ വിശാലവും നിർമ്മലവുമായ കാൽപാദങ്ങളിൽ, അസുരരിപുവേ, ഈ ദീനനായ എനിക്ക് സംരക്ഷണം നൽകണമേ.
ധ്യായേഽഖിലസ്യ ഭുവനം സ്വപതിം ച ദേവം ദുഃഖാംധകാരദലനാര്ഥമിഹൈവ ചംദ്രമ് । ലോകസ്യ പാലനകൃതേ പരിണീതധര്മം സത്യാന്വിതം സകലലോകഗുരും സുരേശമ്
എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും അധിപതിയായ ദൈവത്തെ, ദു:ഖത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത്വം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ അകറ്റുന്നവനെ, ലോകസംരക്ഷണത്തിനായി ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായി സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനെ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ ദേവാധിപതിയെ ഞാൻ ഇവിടെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ഗായാമ്യഹം സുരസഗീതകതാലമാനൈഃ ശ്രീരംഗമേകമനിശം ഭുവനസ്യ ദേവമ് । അജ്ഞാനനാശകമലം ച ദിനേശതുല്യമാനംദകംദമഖിലം മഹിമാ സമേതമ്
സുരസഗീതവും താളമാനവുമൊക്കെയായി, ഞാൻ അനിശം ശ്രീരംഗത്തിലെ ഏകദൈവത്തെ പാടുന്നു; അജ്ഞാനത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ആനന്ദത്തിന്റെ ഉറവിടമായവൻ, സർവ്വമഹിമയുള്ളവൻ.
സംപൂര്ണമേവമമൃതസ്യകലാനിധാനം തം ഗീതകൌശലമനന്യരസൈഃ പ്രഗായേ । യുക്തം സ്വയോഗകരണൈഃ പരമാര്ഥദൃഷ്ടിം വിശ്വം സ പശ്യതി ചരാചരമേവ നിത്യമ്
അമൃതത്തിന്റെ സാരത്തോടെ നിറഞ്ഞവനും സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവനും മറ്റേതെങ്കിലും രസങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കാണാത്തവനും തന്റെ യോഗോപകരണങ്ങളാൽ ഏകാഗ്രനായി, പരമാർത്ഥദൃഷ്ടിയോടെ സകലചരാചരങ്ങളെയും എപ്പോഴും കാണുന്നു.
പശ്യംതി നൈവ യമിഹാഥ സുപാപലോകാസ്തം കേശവം ശരണമേവമുപൈതി നിത്യമ്
ഇവിടെ ദുഷ്ടലോകങ്ങളിൽ ഉള്ളവർ അവനെ കാണുന്നില്ല; എങ്കിലും അവൻ എപ്പോഴും കേശവനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നു.
കരാഭ്യാം വാദ്യമാനസ്തു താലം താലസമന്വിതമ് । ഗീതേനഗായതേ കൃഷ്ണം ബാലകൈഃ സഹ മോദതേ
കൈകളാൽ താളം കൊടുത്ത്, ശരിയായ സമയത്തിൽ, ബാലന്മാരോടൊപ്പം കൃഷ്ണനെ പാടിയും ആനന്ദിച്ചും ഇരിക്കുന്നു.
ഏവം ക്രീഡാരതോ നിത്യം ബാലഭാവേന വൈ തദാ । സുവ്രതഃ സുമനാപുത്രോ വിഷ്ണുധ്യാനപരായണഃ
ഇങ്ങനെ, ബാലഭാവത്തിൽ എപ്പോഴും കളിയിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, സുമനയുടെ ധർമ്മപുത്രൻ വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചവനായി തുടരുന്നു.
ക്രീഡമാനം പ്രാഹ മാതാ സുവ്രതം ചാരുലക്ഷണമ് । ഭോജനം കുരു മേ വത്സ ക്ഷുധാ ത്വാം പരിപീഡയേത്
അവനെ കളിക്കുമ്പോൾ കണ്ട അമ്മ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള സുവ്രതനോട് പറഞ്ഞു: 'എൻ കുഞ്ഞേ, ഭക്ഷണം കഴിക്കൂ, വിശപ്പു നിന്നെ വേദനിപ്പിക്കും.'
താമുവാച പുനഃ പ്രാജ്ഞഃ സുമനാ മാതരം പുനഃ । മഹാമൃതേന തൃപ്തോസ്മി ഹരിധ്യാനരസേന വൈ
അപ്പോൾ പ്രജ്ഞാനിയായ സുമന, അമ്മയോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഹരിയെ ധ്യാനിക്കുന്നതിന്റെ അമൃതരസത്തിൽ ഞാൻ തൃപ്തനാണ്.'
ഭോജനാസനമാരൂഢോ മിഷ്ടമന്നം പ്രപശ്യതി । ഇദമന്നം സ്വയം വിഷ്ണുരാത്മാ ഹ്യന്നം സമാശ്രിതഃ
ഭക്ഷണത്തിനായി ഇരുന്ന് രുചികരമായ അന്നത്തെ നോക്കി: 'ഈ അന്നം വിഷ്ണുവാണ്; ആത്മാവു തന്നെ അന്നത്തിൽ അഭയം തേടുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ആത്മരൂപേണ യോ വിഷ്ണുരനേനാന്നേന തൃപ്യതു । ക്ഷീരസാഗരസംവാസോ യസ്യൈവ പരിസംസ്ഥിതഃ
'ആത്മരൂപത്തിൽ ഉള്ള വിഷ്ണു ഈ അന്നത്തിൽ തൃപ്തനാകട്ടെ; ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, എല്ലാം അവനിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.'