ദാതാ ഭോക്താ ഗുണഗ്രാഹീ ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ । സുതീര്ഥേ മരണം ചാപി യാസ്യസി ത്വം പരാം ഗതിമ്
നീ ദാനിയും, സുഖഭോക്താവും, ഗുണങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നവനും ആകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുപോലെ, നീ വിശുദ്ധ തീർത്ഥത്തിൽ മരിച്ച് പരമഗതിയിലേക്കു എത്തും.
ഏവം വരം ഹരിര്ദത്ത്വാ സപ്രിയായ ദ്വിജായ സഃ । അംതര്ധാനം ഗതോ ദേവഃ സ്വപ്നവത്പരിദൃശ്യതേ
ഇങ്ങനെ, ഹരിയും തന്റെ പ്രിയയുമായ് ആ ദ്വിജനു വരം നൽകി, ദൈവം സ്വപ്നം പോലെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
തദാ സുമനയാ യുക്തഃ സോമശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । സുതീര്ഥേ പാവനേ തസ്മിന്രേവാതീരേ സുപുണ്യദേ
അപ്പോൾ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ സോമശർമൻ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആ വിശുദ്ധമായ നദിതീരത്ത് പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
അമരകംടകേ വിപ്രോ ദാനം പുണ്യം കരോതി സഃ । ഗതേ ബഹുതരേ കാലേ തസ്യ വൈ സോമശര്മണഃ
അമരകണ്ടകത്തിൽ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ധർമ്മവും ദാനവും ചെയ്തു; സോമശർമനു ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ,
കപിലാരേവയോഃ സംഗേ സ്നാനം കൃത്വാ സ നിര്ഗതഃ । ദൃഷ്ടവാന്പുരതോ വിപ്രഃ ശ്വേതമേകം ഹി കുംജരമ്
കപിലയും രേവയും ചേർന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത് അവൻ പുറപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ മുന്നിൽ വെളുത്ത ഒറ്റയാനെ കണ്ടു.
സുപ്രഭം സുംദരം ദിവ്യം സുമദം ചാരുലക്ഷണമ് । നാനാഭരണശോഭാംഗം ബഹുലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതമ്
അത് പ്രകാശമുള്ളതും മനോഹരവും ദിവ്യവും, മനോഹരമായ ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതും, വിവിധാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, സമൃദ്ധിയോടെ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.
സിംദൂരൈഃ കുംകുമൈസ്തസ്യ കുംഭസ്ഥലേ വിരാജിതേ । കര്ണനീലോത്പലയുതം പതാകാദംഡസംയുതമ്
അതിന്റെയല്പത്തലത്തിൽ ചോവയും കുങ്കുമവും തിളങ്ങുന്നു; കാതിൽ നീല ഉത്പലപൂക്കളും പതാകയും ദണ്ഡവും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാഗോപരിസ്ഥിതോ ദിവ്യഃ പുരുഷോ ദൃഢസുപ്രഭഃ । ദിവ്യലക്ഷണസംപന്നഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതഃ
ആ യാനത്തിന്റെ മേൽ ദിവ്യനായ പുരുഷൻ ഇരുന്നു; അവൻ ദൃഢനും പ്രകാശവാനുമായിരുന്നു, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചവനും.
ദിവ്യമാല്യാംബരധരോ ദിവ്യഗംധാനുലേപനഃ । സുസൌമ്യം സോമവത്പൂര്ണച്ഛത്രചാമരസംയുതമ്
ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞു, ദിവ്യഗന്ധം പുരട്ടിയവനും, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ സുഖപ്രദനും, കുടയും ചാമരവും കൂടെ ഉണ്ടായവനും.
നാഗാരൂഢം പ്രയാംതം തം പുനഃ പശ്യതി സത്തമഃ । സിദ്ധചാരണഗംധര്വൈഃ സ്തൂയമാനം സുമംഗലമ്
ആ മഹാത്മാവ് വീണ്ടും ആ യാനത്തിൽ കയറി പോകുന്നത് കണ്ടു; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അവനെ സ്തുതിച്ചു, അവൻ സർവ്വമംഗലമായവനായിരുന്നു.
സഗജം സുംദരം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷം ദിവ്യലക്ഷണമ് । വ്യതര്കയത്സോമശര്മാ വിസ്മയാവിഷ്ടമാനസഃ
ആ മനോഹരമായ യാനത്തെയും ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ള പുരുഷനെയും കണ്ടപ്പോൾ, സോമശർമന്റെ മനസ്സ് അത്ഭുതത്തിൽ ആകയാൽ ആലോചിച്ചു.
കോഽയം പ്രയാതി ദിവ്യാംഗഃ പംഥാനം പ്രാപ്യ സുവ്രതഃ । ഏവം ചിംതയതസ്തസ്യ യാവദ്ഗൃഹം സമാപ്തവാന്
ഈ ദിവ്യരൂപിയാരാണ്, ഈ പുണ്യപഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ആരാണ് എന്ന് സോമശർമൻ വിചാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ, അവൻ വീട്ടിലെത്തിച്ചു.
പ്രവിശംതം ഗൃഹദ്വാരം ദേവരൂപം മനോഹരമ് । ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടഃ സോമശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ
വീട്ടുവാതിലിൽ കയറിയപ്പോൾ, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ സോമശർമൻ ദൈവസദൃശവും മനോഹരവുമായ ആ രൂപം കണ്ടു വലിയ സന്തോഷത്തിൽ മുങ്ങി.
സ്വഗൃഹം പ്രതി ധര്മാത്മാ ത്വരമാണഃ പ്രയാതി ച । ഗൃഹദ്വാരം ഗതോ യാവത്താവത്തം തു ന പശ്യതി
ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്കു വേഗത്തിൽ പോയി; വീട്ടുവാതിലിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവനെ അവിടെ കാണാനായില്ല.
പതിതാന്യേവ പുഷ്പാണി സൌഹൃദ്യാനി മഹാമതിഃ । ദിവ്യാനി വാസയുക്താനി പ്രാംഗണേ ദ്വിജസത്തമഃ
അവിടെ വീണുകിടന്നത് സുഹൃദ്ബന്ധമുള്ള ദിവ്യമായ പൂക്കളും സുഗന്ധവും അലങ്കാരവും ഉള്ളവയുമാത്രം; ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്റെ പുരയിടത്തിൽ.
ചംദനൈഃ കുംകുമൈഃ പുണ്യൈഃ സുഗംധൈസ്തു വിലേപിതമ് । സ്വകീയം പ്രാംഗണേ ദൃഷ്ട്വാ ദൂര്വാക്ഷതസമന്വിതമ്
തൻ്റെ പുരയിടത്തിൽ ചന്ദനം, കുങ്കുമം, പുണ്യമായ സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ, ദൂർവയും അക്ഷതയും ചേർന്ന് പുരട്ടിയിരിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
സ ഏവം വിസ്മയാവിഷ്ടശ്ചിംതയാനഃ പുനഃ പുനഃ । ദദര്ശ സുമനാം പ്രാജ്ഞോ ദിവ്യമംഗലസംപദമ്
ഇങ്ങനെ അത്ഭുതത്തിൽ മുങ്ങി വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചപ്പോൾ, പ്രജ്ഞാനിയായ സോമശർമൻ ദിവ്യമായ മംഗലസമ്പത്തും കണ്ടു.
സോമശര്മോവാച- കേന ദത്താനി ദിവ്യാനി ഏതാന്യാഭരണാനി ച । ശൃംഗാരംരൂപസൌഭാഗ്യം വസ്ത്രാലംകാരഭൂഷണമ്
സോമശർമൻ പറഞ്ഞു: ആരാണ് ഈ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ തന്നത്? ഈ അലങ്കാരവും സൗന്ദര്യവും വസ്ത്രാഭരണവും ആരാണ് നൽകിയതെന്ന്?
തന്മേ ത്വം കാരണം ഭദ്രേ കഥയസ്വാവിശംകിതാ । ഏവം സംഭാഷ്യതാം ഭാര്യാം വിരരാമ ദ്വിജോത്തമഃ
ഭദ്രേ, ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് ഭയക്കാതെ പറയൂ. ഇങ്ങനെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ് ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ മൗനം പാലിച്ചു.
സുമനോവാച- ശൃണു കാംത സമായാതഃ കശ്ചിദ്ദേവവരോത്തമഃ । ശ്വേതനാഗസമാരൂഢോ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ
സുമനാ പറഞ്ഞു: പ്രിയനേ, കേൾക്കൂ, ഒരുപാട് ഉത്തമനായ ഒരു ദേവൻ വെള്ളി ആനയിൽ കയറി, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചു ഇവിടെ എത്തി.
ദിവ്യഗംധാനുലിപ്താംഗോ ദിവ്യാശ്ചര്യസമന്വിതഃ । ന ജാനേ കോ ഹി ദേവോസൌ വിപ്രഗംധര്വസേവിതഃ
അവന്റെ ശരീരം ദിവ്യസുഗന്ധിയിൽ തേച്ചിരിക്കുന്നു, അത്ഭുതങ്ങളാൽ സമൃദ്ധനാണ്; ബ്രാഹ്മണരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന ആ ദേവൻ ആരാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
സ്തൂയമാനഃ സമായാതോ ദേവഗംധര്വചാരണൈഃ । യോഷിതഃ പുണ്യരൂപാഢ്യാ രൂപശൃംഗാരസംയുതാഃ
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും അവനെ സ്തുതിച്ച് വരവേറ്റു; പുണ്യവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ, ആകർഷണവും ലാവണ്യവും ഉള്ള സ്ത്രീകളും അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വാഭരണശോഭാഢ്യാഃ സര്വാഃ പൂര്ണമനോരഥാഃ । താഭിഃ സഹ സമക്ഷം മേ പുരുഷേണ മഹാത്മനാ
അവരെല്ലാവരും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ആ മഹാത്മാവുമായും ആ സ്ത്രീകളുമായും ചേർന്ന് അവൻ എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ചതുഷ്കം പൂരിതം രത്നൈഃ സര്വശോഭാസമന്വിതമ് । തത്രാഹമാസനേ പുണ്യേ സ്ഥാപിതാ ബ്രാഹ്മണൈഃ കില
നാനാ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ഭംഗിയും ഉള്ള ഒരു നാലു വശമുള്ള ഇരിപ്പിടം ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവിടെ എനിക്ക് ഒരുക്കി.
വസ്ത്രാലംകാരഭൂഷാം മേ ദദുസ്തേ സര്വ ഏവ ഹി । വേദമംഗലഗീതൈസ്തു ശാസ്ത്രഗീതൈശ്ച പുണ്യദൈഃ
അവരെല്ലാവരും എനിക്ക് വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നൽകി, വേദമംഗളഗീതങ്ങളാലും ശാസ്ത്രഗാനങ്ങളാലും പുണ്യം നൽകുന്ന രീതിയിൽ ആലാപിച്ചു.
അഭിഷിക്താസ്മി തൈഃ സര്വൈരംതര്ധാനം പുനര്ഗതാഃ । മാമേവം പരിതഃ സര്വേ പുനരൂചുര്ദ്വിജോത്തമ
അവരെല്ലാവരും എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്തു, പിന്നെ അവരെല്ലാവരും അപ്രത്യക്ഷരായി. എന്നെ ചുറ്റി നിന്നവരൊക്കെയും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ—
തവ ഗേഹം വയം സര്വേ വസിഷ്യാമഃ സദൈവ ഹി । ശുചിര്ഭവ സുകല്യാണി ഭര്ത്രാ സാര്ദ്ധം സദൈവ ഹി
നാം എല്ലാവരും എന്നും നിന്റെ വീട്ടിൽ വസിക്കും; ഭർത്താവിനൊപ്പം നീ എപ്പോഴും ശുദ്ധയാകണം, സുകന്യേ.
ഏവമുക്ത്വാ ഗതാഃ സര്വേ ഏവം ദൃഷ്ടം മയൈവ ഹി । തയാ യത്കഥിതം വൃത്തം സമാകര്ണ്യ മഹാമതിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവരെല്ലാവരും പോയി; ഞാൻ ഇതെല്ലാം നേരിട്ട് കണ്ടു. അവൾ പറഞ്ഞത് കേട്ട് ആ മഹാമതിയൻ—
പുനശ്ചിംതാം പ്രപന്നോഽസൌ കിമിദം ദേവനിര്മിതമ് । വിചിന്തയിത്വാഥ തദാ സോമശര്മാ മഹാമതിഃ
ഇത് ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ചതാണോ എന്നോർത്തു വീണ്ടും ആലോചനയിൽ ആഴപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ ആലോചിച്ച് സോമശർമൻ, ആ മഹാമതിയൻ—
ബ്രഹ്മകര്മണി സംയുക്തഃ സാധര്മ്യം ധര്മമുത്തമമ് । തസ്മാദ്ഗര്ഭം മഹാഭാഗാ ദധാര വ്രതശാലിനീ
ബ്രാഹ്മണകർമ്മങ്ങളിലും ഉത്തമധർമ്മത്തിലും ഏർപ്പെട്ട്, അതുകൊണ്ട് ആ ഭാഗ്യശാലിയും വ്രതനിഷ്ഠയുമായ ഭാര്യ ഗർഭം ധരിച്ചു.