സര്വപാപസമാചാരോ നീയതേ യമകിംകരൈഃ । യമം പശ്യതി ദുഷ്ടാത്മാ കൃഷ്ണാംജനചയോപമമ്
എല്ലാ വിധ പാപങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടവൻ യമന്റെ ദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് കറുത്ത അഞ്ജനക്കൂട്ടംപോലെയുള്ള യമനെ കാണുന്നു.
തമുഗ്രം ദാരുണം ഭീമം ഭീമദൂതൈഃ സമാവൃതമ് । സര്വവ്യാധിസമാകീര്ണം ചിത്രഗുപ്തസമന്വിതമ്
അവൻ ഭയാനകനും ഭീമനുമായ യമനെ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ദൂതന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും എല്ലാ രോഗങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായ, ചിത്രഗുപ്തനോടൊപ്പം കാണുന്നു.
ആരൂഢം മഹിഷം ദേവം ധര്മരാജം ദ്വിജോത്തമ । ദംഷ്ട്രാകരാലമത്യുഗ്രം തസ്യാസ്യം കാലസംനിഭമ്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവൻ മഹിഷത്തിൽ കയറി ഇരിക്കുന്ന ധർമ്മരാജനെ കാണുന്നു. അവന്റെ മുഖം ഭയങ്കരവും, ദന്തങ്ങൾ പുറത്ത് കയറിയതും, മരണത്തെപ്പോലെയുള്ള കഠിനതയും ഉണ്ട്.
പീതവാസം ഗദാഹസ്തം രക്തഗംധാനുലേപനമ് । രക്തമാല്യകൃതാഭൂഷം ഗദാഹസ്തം ഭയംകരമ്
അവൻ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൈയിൽ ഗദയും ഉണ്ട്. ശരീരം ചുവപ്പൻ ചന്ദനത്താൽ പുരട്ടിയതും, ചുവപ്പ് മാലകൾ അണിഞ്ഞതും, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തിൽ ഗദയുമായി നില്ക്കുന്നു.
ഏവംവിധം മഹാകായം യമം പശ്യതി ദുര്മതിഃ । തം ദൃഷ്ട്വാ സമനുപ്രാപ്തം സര്വധര്മബഹിഷ്കൃതമ്
ഇങ്ങനെ ഭയാനകമായ വലിയ രൂപത്തിൽ യമനെ ആ ദുഷ്ടൻ കാണുന്നു. അവൻ അടുത്ത് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞവനായി അവൻ ഭയപ്പെടുന്നു.
യമഃ പശ്യതി തം ദുഷ്ടം പാപിഷ്ഠം ധര്മകംടകമ് । ശാസയേത്തു മഹാദുഃഖൈഃ പീഡാഭിര്ദാരുമുദ്ഗലൈഃ
യമൻ ആ പാപിയായ ദുഷ്ടനെ, ധർമ്മത്തിന് ശത്രുവായവനെ, കണ്ടു വലിയ വേദനകളും ക്രൂരമായ അടികളും കൊണ്ട് ശിക്ഷിക്കുന്നു.
യാവദ്യുഗസഹസ്രാംതം താവത്കാലം പ്രപച്യതേ । നാനാവിധേ ച നരകേ പച്യതേ ച പുനഃ പുനഃ
ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കാലം വരെ അവൻ വിവിധ നരകങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കഠിനമായ വേദനകൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
നാരകീം യാതി വൈ യോനിം കൃമികോടിഷു പാപകൃത് । അമേധ്യേ പച്യതേ നിത്യം ഹാഹാഭൂതോ വിചേതനഃ
പാപം ചെയ്തവൻ കോടിക്കണക്കിന് പുഴുക്കളുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച്, മലിനതയിൽ എപ്പോഴും വേദനയോടെ, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
മരണം ച സ പാപാത്മാ ഏവം യാതി സുനിശ്ചിതമ് । ഏവം പാപസ്യ സംയോഗം ഭുംക്തേ ചൈവ സു ദുര്മതിഃ
അങ്ങനെ ആ പാപാത്മാവിന് നിർഭാഗ്യകരമായ മരണം ഉറപ്പാണ്. ദുഷ്ടൻ തന്റെ പാപഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ചേ മതിയാവില്ല.
പുനര്ജന്മ പ്രവക്ഷ്യാമി യാസു യോനിഷു യാതി ച । ശുനാം യോനിശതം പ്രാപ്യ ഭുംക്തേ വൈ പാതകം പുനഃ
ഇനി അവൻ എങ്ങനെയുള്ള ജന്മങ്ങൾ പ്രാപിക്കുമെന്ന് ഞാൻ പറയും. നൂറ് പ്രാവശ്യം നായയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച്, വീണ്ടും പാപഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
വ്യാഘ്രോ ഭവതി ദുഷ്ടാത്മാ രാസഭീം യാതി വൈ പുനഃ । മാര്ജാര ശൂകരീം യോനിം സര്പയോനിം തഥൈവ ച
ദുഷ്ടചിത്തനായവൻ കടുവയായി ജനിക്കുന്നു, പിന്നെ കഴുതയുടെ ഗർഭത്തിൽ, പൂച്ച, പന്നി, പാമ്പ് എന്നിവയുടെ ഗർഭങ്ങളിലും ജനിക്കുന്നു.
നാനാഭേദാസു സര്വാസു തിര്യക്ഷു ച പുനഃ പുനഃ । പാപപക്ഷിഷു സംയാതി അന്യാസു മഹതീഷു ച
വിവിധ ജന്തുക്കളിൽ, പാപമുള്ള പക്ഷികളിൽ, മറ്റു താഴ്ന്ന ജന്മങ്ങളിലും അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
ചാംഡാല ഭില്ലയോനിം ച പുലിംദീം യാതി പാപകൃത് । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം പാപിനാം ജന്മ ചൈവ ഹി
പാപം ചെയ്തവൻ ചാണ്ഡാലൻ, ഭില്ലൻ, പുലിന്ദൻ തുടങ്ങിയവരുടെ ഗർഭത്തിലും ജനിക്കുന്നു. പാപികളുടെ ജന്മം എങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞു.
മരണേ ശൃണു കാംത ത്വം ചേഷ്ടാം തേഷാം സുദാരുണാമ് । പാപപുണ്യസമാചാരസ്തവാഗ്രേ കഥിതോ മയാ
പ്രിയേ, മരണസമയത്ത് അവരുടെ അത്യന്തം ഭയാനകമായ അവസ്ഥ കേൾക്കു. പാപവും പുണ്യവും സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
അന്യദേവം പ്രവക്ഷ്യാമി യദി പൃച്ഛസി മാനദ
മാനദ, നീ ചോദിച്ചാൽ ഞാൻ ഇനി മറ്റൊന്ന് പറയാം.
സോമശര്മോവാച- സര്വം ദേവി സമാഖ്യാതം ധര്മസംസ്ഥാനമുത്തമമ് । കഥം പുത്രമഹം വിംദ്യാം സര്വജ്ഞം ഗുണസംയുതമ്
സോമശർമൻ പറഞ്ഞു: ദേവി, നീ ധർമ്മത്തിന്റെ ഉത്തമമായ സാരാംശം മുഴുവനും പറഞ്ഞു. എല്ലാം അറിയുന്ന, ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ ഒരു മകനെ ഞാൻ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?
വദ ത്വം മേ മഹാഭാഗേ യദി ജാനാസി സുവ്രതേ । ദാനധര്മാദികം ഭദ്രേ പരത്രേഹ ന സംശയഃ
മഹാഭാഗേ, നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ ദയവായി എന്നോട് പറയൂ. ദാനം, ധർമ്മം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സംശയമില്ല.
സുമനോവാച- വസിഷ്ഠം ഗച്ഛ ധര്മജ്ഞം തം പ്രാര്ഥയ മഹാമുനിമ് । തസ്മാത്പ്രാപ്സ്യസി വൈ പുത്രം ധര്മജ്ഞം ധര്മവത്സലമ്
സുമന പറഞ്ഞു: നീ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന വസിഷ്ഠന്റെ അടുക്കൽ പോവൂ, ആ മഹാമുനിയെ അപേക്ഷിക്കൂ. അവനിൽ നിന്ന് നീ ധർമ്മജ്ഞനുമായ, ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന മകനെ നേടും.
സൂത ഉവാച- ഏവമുക്തേ തയാ വാക്യേ സോമശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । ഏവം കരിഷ്യേ കല്യാണി തവ വാക്യം ന സംശയഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സോമശർമൻ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'കല്ല്യാണി, ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യും; നിന്റെ വാക്കിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.'
ഏവമുക്ത്വാ ജഗാമാശു സോമശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ । വസിഷ്ഠം സര്വവേത്താരം ദിവ്യം തം തപതാം വരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സോമശർമൻ, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ, ഉടൻ തന്നെ സകലവും അറിയുന്ന ദിവ്യനായ വസിഷ്ഠന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ഗംഗാതീരേ സ്ഥിതം പുണ്യമാശ്രമസ്ഥം ദ്വിജോത്തമമ് । തേജോജ്വാലാസമാകീര്ണം ദ്വിതീയമിവ ഭാസ്കരമ്
ഗംഗയുടെ തീരത്ത്, ഒരു പുണ്യശാലിയായ അശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ നില്ക്കുന്നു. അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി പ്രകാശം പടർന്നിരിക്കുന്നു, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനെന്നപോലെ.
രാജമാനം മഹാത്മാനം ബ്രഹ്മണ്യം ച ദ്വിജോത്തമമ് । ഭക്ത്യാ പ്രണമ്യ വിപ്രേശം ദംഡവച്ച പുനഃ പുനഃ
ആ മഹാത്മാവായ, പ്രശസ്തനും ബ്രഹ്മണ്യനും ആയ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ട രാജാവ് ഭക്തിയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു.
തമുവാച മഹാതേജാ ബ്രഹ്മസൂനുരകല്മഷഃ । ഉപാവിശാസനേ പുണ്യേ സുഖേന സുമഹാമതേ
വലിയ തേജസ്സുള്ള, പാപരഹിതനായ ബ്രഹ്മപുത്രൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഈ പുണ്യമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ സുഖമായി ഇരിക്കൂ.
ഏവമുക്ത്വാ സ യോഗീംദ്രഃ പുനഃ പ്രാഹ തപോധനമ് । ഗൃഹേ പുത്രേഷു തേ വത്സ ദാരഭൃത്യേഷു സര്വദാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം യോഗീശ്വരൻ വീണ്ടും തപസ്സുകാരനോട് ചോദിച്ചു: മകനേ, നിന്റെ വീട്ടിലും മക്കളിലും ഭാര്യയിലും ദാസന്മാരിലും എല്ലായ്പ്പോഴും സുഖമാണോ?
ക്ഷേമമസ്തി മഹാഭാഗ പുണ്യകര്മസു ചാഗ്നിഷു । നിരാമയോസി ചാംഗേഷു ധര്മം പാലയസേ സദാ
മഹാഭാഗവനേ, നിന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളിലും ഹോമങ്ങളിലും എല്ലാം സുഖമാണോ? ശരീരത്തിൽ രോഗമില്ലേ? നീ സദാ ധർമ്മം പാലിക്കുമോ?
ഏവമുക്ത്വാ മഹാപ്രാജ്ഞഃ പുനഃ പ്രാഹ സുശര്മണമ് । കിം കരോമി പ്രിയം കാര്യം സുപ്രിയം തേ ദ്വിജോത്തമ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹാപ്രജ്ഞൻ വീണ്ടും സുശർമനോട് ചോദിച്ചു: ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ നിനക്കു ഏറ്റവും ഇഷ്ടമായതോ പ്രിയപ്പെട്ടതോ എന്ത് ചെയ്യണമെന്നു പറയൂ.
ഏവം സംഭാഷിതം വിപ്രം വിരരാമ സ കുംഭജഃ । തസ്മിന്നുക്തേ മഹാഭാഗേ വസിഷ്ഠേ മുനിപുംഗവേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞു, കുംഭജനാമനായ മുനി ആ ബ്രാഹ്മണനോട് സംസാരിക്കുന്നത് നിർത്തി. മഹാഭാഗനായ വസിഷ്ഠൻ, മുനിശ്രേഷ്ഠൻ, അങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ—
സ ഹോവാച മഹാത്മാനം വസിഷ്ഠം തപതാം വരമ് । ഭഗവഞ്ഛ്രൂയതാം വാക്യം സുപ്രസന്നേന ചേതസാ
അവൻ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠനോട്, തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ എന്റെ വാക്കുകൾ ദയവായി കേൾക്കൂ.
യദി മേ സുപ്രിയം കാര്യം ത്വയൈവ മുനിപുംഗവ । മമ പ്രശ്നാര്ഥസംദേഹം വിച്ഛേദയ ദ്വിജോത്തമ
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എന്റെ സംശയവും ചോദ്യവും നീ തീർക്കണം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
ദാരിദ്ര്യം കേന പാപേന പുത്രസൌഖ്യം കഥം നഹി । ഏതന്മേ സംശയം താത കസ്മാത്പാപാദ്വദസ്വ മേ
ഏത് പാപം മൂലമാണ് ദാരിദ്ര്യം വരുന്നത്? മക്കളിൽ നിന്നു സന്തോഷം എങ്ങനെ ഇല്ലാതാകുന്നു? അപ്പാ, എന്റെ ഈ സംശയം ഏത് പാപം കൊണ്ടാണെന്ന് ദയവായി പറയൂ.