നിജധര്മപ്രസാദാത്സ കുലം പുണ്യം പ്രയാതി വൈ । ബ്രാഹ്മണസ്യ സുപുണ്യസ്യ ക്ഷത്രിയസ്യ തഥൈവ ച
തന്റെ ധർമ്മത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവൻ ഒരു പുണ്യകുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ മഹാപുണ്യശാലിയായ ബ്രാഹ്മണനായാലും, ക്ഷത്രിയനായാലും.
ധനാഢ്യസ്യ സുപുണ്യസ്യ വൈശ്യസ്യൈവ മഹാമതേ । ധര്മേണ മോദതേ തത്ര പുനഃ പുണ്യം കരോതി സഃ
അഥവാ ധനികനും മഹാപുണ്യശാലിയുമായ വൈശ്യനായാലും, അവിടെ ധർമ്മത്തിൽ സന്തോഷിച്ച് വീണ്ടും പുണ്യം ചെയ്യുന്നു.
സോമശര്മോവാച- പാപിനാം മരണം ഭദ്രേ കീദൃശൈര്ലക്ഷണൈര്യുതമ് । തന്മേ ത്വം വിസ്തരാദ്ബ്രൂഹി യദി ജാനാസി ഭാമിനി
സോമശർമൻ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, പാപികൾ മരിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ എങ്ങനെയാണെന്ന് നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ ദയവായി വിശദമായി പറയൂ.
സുമനോവാച- ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി തസ്മാത്സിദ്ധാച്ഛ്രുതം മയാ । പാപിനാം മരണേ കാംത യാദൃശം ലിംഗമേവ ച
സുമന പറഞ്ഞു: ഞാൻ സിദ്ധന്മാരിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ പാപികളുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയാം, കേൾക്കൂ പ്രിയനേ.
മഹാപാതകിനാം ചൈവ സ്ഥാനം ചേഷ്ടാം വദാമ്യഹമ് । വിണ്മൂത്രാമേധ്യസംയുക്താം ഭൂമിം പാപസമന്വിതാമ്
വലിയ പാപികൾ എവിടെയാണ് മരിക്കുന്നത്, അവർ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് എന്നതും ഞാൻ പറയുന്നു: മലവും മൂത്രവും അകൃത്യവും നിറഞ്ഞ, പാപം നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിലാണ് അവർ.
സതാം പ്രാപ്യ സുദുഷ്ടാത്മാ പ്രാണാന്ദുഃഖേന മുംചതി । ചാംഡാലഭൂമിം സംപ്രാപ്യ മരണം യാതി ദുഃസ്ഥിതഃ
സന്മാർക്കിടയിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ, ദുഷ്ടഹൃദയൻ വലിയ വേദനയോടെ ജീവൻ വിടുന്നു; ചാണ്ഡാലരുടെ സ്ഥലത്ത് എത്തി, ദുരിതത്തിൽ മരണം നേരിടുന്നു.
ഗര്ദഭാചരിതാം ഭൂമിം വേശ്യാഗേഹം സമാശ്രിതഃ । കല്പപാലഗൃഹം ഗത്വാ നിധനായോപഗച്ഛതി
കഴുതകൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ, വേശ്യയുടെ വീട്ടിലോ, അഥവാ ചവിട്ടുകുടിയുടെ വീട്ടിലോ പാർത്തു, അവൻ മരണത്തിലേക്ക് അടുക്കുന്നു.
അസ്ഥിചര്മനഖൈഃ പൂര്ണമാശ്രിതം പാപകില്ബിഷൈഃ । താം പ്രാപ്യ ച സ ദുഷ്ടാത്മാ മൃത്യും യാതി സുനിശ്ചിതമ്
എല്ല്, ത്വക്ക്, നഖം എന്നിവ നിറഞ്ഞ, പാപം നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് പാർത്തു, ആ ദുഷ്ടഹൃദയൻ അവിടെ ഉറപ്പായും മരിക്കുന്നു.
അന്യാം പാപസമാചാരാം പ്രാപ്യ മൃത്യും സ ഗച്ഛതി । അഥ ചേഷ്ടാം പ്രവക്ഷ്യാമി ദൂതാനാം തു തമിച്ഛതാമ്
മറ്റൊരു പാപകരമായ ഇടത്തിലും എത്തിയാൽ അവൻ മരിക്കുന്നു; ഇനി അവനെ തേടുന്ന ദൂതന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ പറയുന്നു.
ഭൈരവാന്ദാരുണാന്ഘോരാനതികൃഷ്ണാന്മഹോദരാന് । പിംഗാക്ഷാന്പീതനീലാംശ്ച അതിശ്വേതാന്മഹോദരാന്
ഭയങ്കരവും ഭീഷണിയും അത്യന്തം കറുപ്പും വലിയ വയറുമുള്ളവരും, കവിള് നിറം, മഞ്ഞയും നീലയും, അത്യന്തം വെളുപ്പും വലിയ വയറുമുള്ളവരുമാണ് അവർ.
അത്യുച്ചാന്വികരാലാംശ്ച ശുഷ്കമാംസവസോപമാന് । രൌദ്രദംഷ്ട്രാന്കരാലാംശ്ച സിംഹാസ്യാന്സര്പഹസ്തകാന്
വളരെ ഉയരവും ഭീകരമായ രൂപവും ഉണങ്ങിയ മാംസംപോലെയും, ക്രൂരമായ പല്ലുകളും ഭയങ്കരമായ മുഖവും, സിംഹംപോലെയുള്ള വായും പാമ്പുപോലെയുള്ള കൈകളും ഉള്ളവരാണ് അവർ.
സതാന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രകംപേത ഖിദ്യതേ ച മുഹുര്മുഹുഃ । ശിവാസംനാദവദ്ഘോരാന്മഹാരാവാന്മഹാമതേ
അവരെ കണ്ടാൽ അവൻ വിറെച്ചു വീണ്ടും വീണ്ടും വിഷമിക്കുന്നു; അവർ ഭയങ്കരമായ ഉച്ചത്തിൽ കൂകുന്നു, മഹാമതിയുള്ളവനേ.
മുംചംതി ദൂതകാഃ സര്വേ കര്ണമൂലേ തു തസ്യ ഹി । ഗലേ പാശൈഃ പ്രബദ്ധ്വാ തേ കടിം ബദ്ധ്വാ തഥോദരേ
എല്ലാ ദൂതന്മാരും അവനെ ചെവിയുടെ അടിയിൽ പിടിക്കുന്നു; കഴുത്തിലും കമരത്തിലും വയറിലും കയറ്റി കെട്ടുന്നു.
സമാധൃഷ്യ നിപാത്യംതേ ഹാഹേതി വദതേ മുഹുഃ । മ്രിയമാണസ്യ യാ ചേഷ്ടാ താമേവം പ്രവദാമ്യഹമ്
അവനെ പിടിച്ചു താഴെ ഇടുമ്പോൾ, 'അയ്യോ' എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ മരിക്കുന്നവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നു.
പരദ്രവ്യാപഹരണം പരഭാര്യാവിഡംബനമ് । ഋണം പരസ്യ സര്വസ്വം ഗൃഹീതം യത്തു പാപിഭിഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിക്കൽ, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കൽ, മറ്റൊരാളുടെ മുഴുവൻ സമ്പത്ത് കടമായി എടുത്തു പിന്വലിക്കാതിരിക്കുക — ഇതൊക്കെയാണ് പാപികൾ ചെയ്യുന്ന ദോഷങ്ങൾ.
പുനര്നൈവ പ്രദത്തം ഹി ലോഭാസ്വാദവിമോഹതഃ । അന്യദേവം മഹാപാപം കുപ്രതിഗ്രഹമേവ ച
ലാഭം, രുചി, മായ എന്നിവ കാരണം വീണ്ടും തിരിച്ചു കൊടുക്കാതിരിക്കുക, തെറ്റായ ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കൽ — ഇതൊക്കെയും വലിയ പാപങ്ങളാണ്.
കംഠമായാംതി തേ സര്വേ മ്രിയമാണസ്യ തസ്യ ച । യാനികാനി ച പാപാനി പൂര്വമേവ കൃതാനി ച
ഇവയെല്ലാം മരിക്കുമ്പോൾ ആ മനുഷ്യന്റെ കഴുത്തിൽ എത്തുന്നു, അവൻ മുമ്പ് ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റു പാപങ്ങൾക്കൊപ്പം.
ആയാംതി കംഠമൂലം തേ മഹാപാപസ്യ നാന്യഥാ । ദുഃഖമുത്പാദയംത്യേതേ കഫബംധേന ദാരുണമ്
വലിയ പാപികൾക്ക് ഇവ കഴുത്തിന്റെ അടിയിൽ എത്തി കഫം തടഞ്ഞ് ഭയങ്കരമായ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു.
പീഡാഭിര്ദാരുണാഭിസ്തു കംഠോ ഘുരഘുരായതേ । രോദതേ കംപതേഽത്യര്ഥം മാതരം പിതരം പുനഃ
ഭയങ്കരമായ വേദനകൾ കാരണം കഴുത്തിൽ ഗർഗര ശബ്ദം ഉണ്ടാകുന്നു; അവൻ കരയുന്നു, വളരെയധികം വിറയുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വിളിക്കുന്നു.
സ്മരതേ ഭ്രാതരം തത്ര ഭാര്യാം പുത്രാന്പുനഃപുനഃ । പുനര്വിസ്മരണം യാതി മഹാപാപേന മോഹിതഃ
അവിടെ അവൻ സഹോദരനെയും ഭാര്യയെയും മക്കളെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുന്നു; വലിയ പാപം മൂലം അവൻ വീണ്ടും മറക്കലിലേക്കു വീഴുന്നു.
തസ്യ പ്രാണാന ഗച്ഛംതി ബഹുപീഡാസമാകുലാഃ । പതതേ കംപതേ ചൈവ മൂര്ച്ഛതേ ച പുനഃപുനഃ
അവന്റെ പ്രാണൻ വലിയ വേദനയിൽ മുക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ വീഴുന്നു, വിറയുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും ബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ഏവം പീഡാസമായുക്തോ ദുഃഖം ഭുംക്തേതി മോഹിതഃ । തസ്യ പ്രാണാഃ സുദുഃഖേന മഹാകഷ്ടൈഃ പ്രചാലിതാഃ
ഇങ്ങനെ വേദനയിൽ പെടുന്നവൻ മോഹത്തിൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു; വലിയ കഷ്ടതകളും വേദനകളും കൊണ്ട് അവന്റെ പ്രാണൻ അലയുന്നു.
അപാനമാര്ഗമാശ്രിത്യ ശൃണു കാംത പ്രയാംതി തേ । ഏവം പ്രാണീ മഹാമുഗ്ധോ ലോഭമോഹസമന്വിതഃ
പ്രിയേ, അവന്റെ പ്രാണൻ താഴേക്ക് പോകുന്ന വഴി സ്വീകരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ വലിയ ലാഭവും മായയും ഉള്ള ജീവൻ അജ്ഞതയിൽ വീഴുന്നു.
നീയതേ യമദൂതൈസ്തു തസ്യ ദുഃഖം വദാമ്യഹമ്
അവനെ യമദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോകുന്നു; അവൻ അനുഭവിക്കുന്ന ദു:ഖം ഞാൻ പറയാം.
സുമനോവാച- അംഗാരസംചയേ മാര്ഗേ ഘൃഷ്യമാണോ ഹി നീയതേ । ദഹ്യമാനഃ സ ദുഷ്ടാത്മാ ചേഷ്ടമാനഃ പുനഃ പുനഃ
സുമന പറഞ്ഞു: ചൂടുള്ള അഗ്നിക്കനലുകൾ നിറഞ്ഞ വഴിയിൽ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും കത്തിക്കൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
യത്രാതപോ മഹാതീവ്രോ ദ്വാദശാദിത്യതാപിതഃ । നീയതേ തേന മാര്ഗേണ സംതപ്തഃ സൂര്യരശ്മിഭിഃ
പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരുടെ ചൂടിൽ പൊള്ളുന്ന അതി ശക്തമായ താപമുള്ള വഴിയിലൂടെ അവനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു; സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവൻ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
പര്വതേഷ്വേവ ദുര്ഗേഷു ഛായാഹീനേഷു ദുര്മതിഃ । നീയതേ തേന മാര്ഗേണ ക്ഷുധാതൃഷ്ണാപ്രപീഡിതഃ
നിഴലില്ലാത്ത കഠിനമായ മലകളിൽ, ആ ദുഷ്ടചിന്തയുള്ളവൻ ആ വഴിയിലൂടെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് അവൻ വേദനിക്കുന്നു.
സ ദൂതൈര്ഹന്യമാനസ്തു ഗദാഖഡ്ഗൈഃ പരശ്വധൈഃ । കശാഭിസ്താഡ്യമാനസ്തു നിംദ്യമാനസ്തു ദൂതകൈഃ
അവിടെ ദൂതന്മാർ ഗദ, വാൾ, വെട്ടി മുതലായ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് അടിക്കുന്നു; ചവിട്ടിയും നിന്ദിച്ചും അവനെ ശിക്ഷിക്കുന്നു.
തതഃ ശീതമയേ മാര്ഗേ വായുനാ സേവ്യതേ പുനഃ । തേന ശീതേന ദുഃഖീ സ ഭൂത്വാ യാതി ന സംശയഃ
അതിനുശേഷം തണുത്തതായ വഴിയിൽ കാറ്റ് വീശി അവനെ വീണ്ടും പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ആ തണുപ്പിൽ അവൻ ദു:ഖിതനാകുന്നു, സംശയമില്ല.
ആകൃഷ്യമാണോ ദൂതൈസ്തു നാനാദുര്ഗേഷു നീയതേ । ഏവം പാപീ സ ദുഷ്ടാത്മാ ദേവബ്രാഹ്മണനിംദകഃ
ദൂതന്മാർ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ പലവിധ കഠിനമായ ഇടങ്ങളിലൂടെ അവനെ കൊണ്ടുപോകുന്നു; ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും അപമാനിച്ച ആ പാപി ഇങ്ങനെ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.