ഇതി ശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സസഹസ്രസംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ കാര്തികമാഹാത്മ്യേ। ദ്വാവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിലെ കാർത്തികമാഹാത്മ്യത്തിൽ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കാര്തവീര്യ ഉവാച। ഹേതുനാ കേന വിപ്രര്ഷേ മാഘസ്നാനേ മഹാദ്ഭുതഃ । പ്രഭാവോ വര്ണ്യതേ നൂനം തന്മേ കഥയ സുവ്രത
കാർതവീര്യൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, മാഘസ്നാനത്തിന് ഇങ്ങനെ അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നതിന് കാരണമെന്താണ്? ദയവായി അതിന്റെ കാരണം എന്നോട് പറയൂ.
ഗതപാപോ യദേകേന ദ്വിതീയേന ദിവം ഗതഃ । വൈശ്യോഽസൌ മാഘപുണ്യേന ബ്രൂഹി മേ തത്കുതൂഹലമ്
ഒരു വ്യാപാരി, ഒരു പ്രവൃത്തിയാൽ പാപം വിട്ട് മറ്റൊന്നിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു; മാഘമാസത്തിലെ ഈ മഹത്വം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദത്താത്രേയ ഉവാച। നിസര്ഗാത്സലിലം മേധ്യം നിര്മലം ശുചിപാംഡുരമ് । മലഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ദ്രാവകം ദാഹനാശനമ് । താരകം സര്വഭൂതാനാം പോഷണം ജീവനം ച യത്
ദത്താത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ജലത്തിന് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ വിശുദ്ധിയും ശുദ്ധിയും ഉണ്ട്; പാപം നീക്കം ചെയ്യുകയും ദാഹം അകറ്റുകയും എല്ലാ ജീവികൾക്കും രക്ഷയും പോഷണവും ജീവനും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആപോ നാരായണോദേവഃ സര്വവേദേഷു പഠ്യതേ । ഗ്രഹാണാം ച യഥാ സൂര്യോ നക്ഷത്രാണാം യഥാ ശശീ । മാസാനാം ച തഥാ മാഘഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വേഷു കര്മസു
ജലം എല്ലാ വേദങ്ങളിലും നാരായണൻ എന്നാണു പറയുന്നത്. ഗ്രഹങ്ങളിൽ സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ പോലെ, മാസങ്ങളിൽ മാഘം എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
മകരസ്ഥേ രവൌ മാഘേ പ്രാതഃ കാലേ തഥാഽമലേ । ഗോഷ്പദേഽപി ജലേ സ്നാനം സ്വര്ഗദം പാപിനാമപി
സൂര്യൻ മകരത്തിൽ നില്ക്കുന്ന മാഘമാസത്തിൽ, രാവിലെ ശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിൽ, ഒരു പശുവിന്റെ കുരുവിൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപികൾക്കു പോലും സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും.
യോഗോഽയം ദുര്ലഭോ രാജംസ്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ । അസ്മിന്യോഗേ ത്വശക്തോഽപി സ്നായാദ്യദി ദിനത്രയമ്
രാജാവേ, ഈ യോഗം മൂന്നു ലോകത്തുമുള്ള സകല ജീവികളിലും വളരെ അപൂർവമാണ്. ആരെങ്കിലും ഈ യോഗം ചെയ്യാൻ കഴിയാതിരുന്നാലും, മൂന്ന് ദിവസം മാഘമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ദദ്യാത്കിംചിദശക്തോഽപി ദരിദ്രാഭാവവാംച്ഛയാ । ത്രിസ്നാനേനാപി മാഘസ്യ ധനിനോ ദീര്ഘജീവിനഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ദാരിദ്ര്യം മാറണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, കഴിയുന്നത്ര കുറച്ച് ദാനം ചെയ്താലും, മാഘത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്താൽ, സമ്പന്നരും ദീർഘായുസ്സുള്ളവരും അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കും.
പംച വാ സപ്ത വാഹാനി ചംദ്രവദ്വര്ധതേ ഫലമ് । സംപ്രാപ്തേ മകരാദിത്യേ പുണ്യേ പുണ്യപ്രദേ നൃണാമ്
അഞ്ചോ ഏഴോ ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ക്രമേണ വർദ്ധിക്കും. മകരത്തിൽ സൂര്യൻ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, അതു മനുഷ്യർക്കു വലിയ പുണ്യവും ഗുണവും നൽകും.
സത്കാര്യാസ്തിഥയഃ സര്വാ സ്നാനദാനാദി കര്മസു । കര്താരം ദാപയംതീഹ ഹ്യക്ഷയം ശാശ്വതം പദമ്
സ്നാനവും ദാനവും പോലുള്ള സത്കർമ്മങ്ങളിൽ എല്ലാ നല്ല പ്രവൃത്തികളും അതിഥികളും, ചെയ്യുന്നവർക്കു ഇവിടെ അക്ഷയവും ശാശ്വതവുമായ സ്ഥാനം നൽകുന്നു.
തസ്മാന്മാഘേ ബഹിഃ സ്നായാദാത്മനോ ഹിതകാമ്യയാ । അഥാതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി മാഘസ്നാനവിധിം പരമ്
അതിനാൽ, മാഘമാസത്തിൽ തനിക്കു ഭാവുകം ആഗ്രഹിച്ച് പുറത്തു സ്നാനം ചെയ്യണം. ഇനി ഞാൻ മാഘസ്നാനത്തിന്റെ ഉത്തമവിധി വിശദീകരിക്കാം.
കര്തവ്യോ നിയമഃ കശ്ചിദ്വ്രതരൂപീ നരോത്തമൈഃ । ഫലാതിശയഹേതോര്വൈ കിംചിദ്ഭോജ്യം ത്യജേദ്ബുധഃ
നല്ല മനുഷ്യർ ഒരു വ്രതം സ്വീകരിക്കണം. കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കാനായി, ബുദ്ധിമാന്മാർ ചില ഭക്ഷ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഭൂമൌ ശയീത ഹോതവ്യമാജ്യം തിലവിമിശ്രിതമ് । ത്രികാലം ചാര്ചയേദ്വിഷ്ണും വാസുദേവം സനാതനമ്
ഭൂമിയിൽ കിടക്കണം, എള്ള് കലർത്തിയ നെയ്യ് ഹോമം ചെയ്യണം, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ശാശ്വതനായ വാസുദേവനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം.
ദാതവ്യോ ദീപകോഽഖംഡോ ദേവമുദ്ദിശ്യ മാധവമ് । ഇംധനം കംബലം വസ്ത്രമുപാനത്കുംകുമം ഘൃതമ്
മാധവനുവേണ്ടി ഒരു അക്ഷയദീപം സമർപ്പിക്കണം. ഇന്ധനം, കംബളം, വസ്ത്രം, ചെരിപ്പ്, കുങ്കുമം, നെയ്യ് എന്നിവയും ദാനം ചെയ്യണം.
തൈലം കാര്പാസകോഷ്ഠം ച തൂലീം തൂലവടീം പടീമ് । അന്നം ചൈവ യഥാശക്തി ദേയം മാഘേ നരാധിപ
എണ്ണ, പമ്ബ്, തൂലി, തൂലവടി, വസ്ത്രം, കഴിവിനനുസരിച്ച് അന്നം എന്നിവയും മാഘത്തിൽ ദാനം ചെയ്യണം, രാജാവേ.
സുവര്ണം രത്തികാമാത്രം ദദ്യാദ്വേദവിദേ തഥാ । തദ്ദാനമക്ഷയം രാജന്സമുദ്ര ഇവ സര്വദാ
വേദം അറിയുന്നവർക്കു ഒരൊറ്റ യവം തൂക്കമുള്ള പൊന്നു പോലും ദാനം ചെയ്യണം. ആ ദാനം, രാജാവേ, സമുദ്രംപോലെ എപ്പോഴും അക്ഷയമാണ്.
പരസ്യാഗ്നിം ന സേവേത ത്യജേച്ചൈവ പ്രതിഗ്രഹമ് । മാഘാംതേ ഭോജയേദ്വിപ്രാന്യഥാശക്തി നരാധിപ
മറ്റുള്ളവരുടെ അഗ്നി ഉപയോഗിക്കരുത്, സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കരുത്. മാഘം കഴിഞ്ഞാൽ, രാജാവേ, കഴിവിനനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം വിളമ്പണം.
ദേയാ ച ദക്ഷിണാ തേഭ്യ ആത്മനഃ ശ്രേയ ഇച്ഛതാ । ഏകാദശീവിധാനേന മാഘസ്യോദ്യാപനം തഥാ
സ്വന്തം ഭാവുകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവർക്കു ദക്ഷിണയും നൽകണം. മാഘസമാപനം ഏകാദശി ആചാരപ്രകാരം നടത്തണം.
കര്തവ്യം ശ്രദ്ദധാനേന ഹ്യക്ഷയ്യ സ്വര്ഗവാംഛയാ । അനംതപുണ്യാവാപ്ത്യര്ഥം വിഷ്ണുസംപ്രീതിഹേതവേ
വിശ്വാസമുള്ളവൻ അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിച്ച്, അനന്തമായ പുണ്യവും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രീതിയും നേടാനായി ഇത് നിർവഹിക്കണം.
മകരസ്ഥേ രവൌ മാഘേ ഗോവിംദാച്യുതമാധവ । സ്നാനേനാനേന ഭോ ദേവ യഥോക്തഫലദോ ഭവ
മകരത്തിൽ സൂര്യൻ നില്ക്കുമ്പോൾ, മാഘമാസത്തിൽ, ഭഗവനേ, ഗോവിന്ദാ, അച്യുതാ, മാധവാ, ഈ സ്നാനത്തിലൂടെ പറഞ്ഞതുപോലെ ഫലം ദയവായി നൽകണമേ.
ഇതി മംത്രം സമുച്ചാര്യ സ്നായാന്മൌനീ സമാഹിതഃ । വാസുദേവം ഹരിം കൃഷ്ണം മാധവം ച സ്മരേത്പുനഃ
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, മൗനത്തിൽ മനസ്സാക്ഷി കൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യണം. പിന്നെ വീണ്ടും വാസുദേവനെയും ഹരിയെയും കൃഷ്ണനെയും മാധവനെയും ഓർക്കണം.
ഗൃഹേഽപി സജലം കുംഭം വായുനാ നിശിപീഡിതമ് । തത്സ്നാനം തീര്ഥസദൃശം സര്വകാമഫലപ്രദമ്
വീട്ടിൽ പോലും, വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കുംഭം രാത്രിയിൽ കാറ്റിൽ വെച്ചാൽ, ആ വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അതു തീർത്ഥസ്നാനത്തോടു തുല്യവും എല്ലാ ഭാവനകളും ഫലപ്രദവുമാണ്.
തത്ര വ്രതേന ദാതവ്യം സാന്നം ചോപസ്കരാന്വിതമ് । തത്സ്നാനസ്യ പ്രഭാവേണ നരോ ന നിരയം വ്രജേത്
അവിടെ വ്രതം പാലിച്ച്, അനുബന്ധങ്ങളോടുകൂടിയ അന്നം ദാനം ചെയ്യണം. ആ സ്നാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ആൾക്കാർ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നില്ല.
തപ്തേന വാരിണാ സ്നാനം യദ്ഗൃഹേ ക്രിയതേ നരൈഃ । ഷഡബ്ദഫലദം തദ്ധി മകരസ്ഥേ ദിവാകരേ
വീട്ടിൽ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, സൂര്യൻ മകരത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ, ആ സ്നാനത്തിന് ആറു വർഷം ഫലം ലഭിക്കും.
ബഹിഃ സ്നാനം തു വാപ്യാദൌ ദ്വാദശാബ്ദഫലം സ്മൃതമ് । തഡാഗേ ദ്വിഗുണം രാജന്നദ്യാം ചൈവ ചതുര്ഗുണമ്
പുറത്ത് കുളിക്കുന്നത് ഒരു കുളംവെള്ളത്തിൽ ആണെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ടു വർഷം കുളിച്ച ഫലം ലഭിക്കും. ഒരു വലിയ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാകും, നദിയിൽ കുളിച്ചാൽ അതിന്റെ നാലിരട്ടിയാകും.
ശതധാ ദേവഖാതേഷു ശതധാ തു മഹാനദേ । ശതം ചതുര്ഗുണം രാജന്മഹാനദ്യാശ്ച സംഗമേ
ദൈവികമായ ഒരു കുളത്തിൽ കുളിച്ചാൽ നൂറിരട്ടി ഫലമാണ്, വലിയ നദിയിലും അതുപോലെയാണ്. വലിയ നദികൾ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്ന സ്ഥലത്ത് കുളിച്ചാൽ അതിന്റെ നാലുനൂറിരട്ടി ഫലമാണ്.
സഹസ്രഗുണിതം സര്വം തത്ഫലം മകരേ രവൌ । ഗംഗായാം സ്നാനമാത്രേണ ലഭതേ മാനവോ നൃപ
സൂര്യൻ മകരത്തിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ ആ ഫലം ആയിരംപട്ടികയും വർധിക്കും. ഗംഗയിൽ കുളിച്ചാൽ മാത്രം മതി, മനുഷ്യൻക്ക് ആ മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കും.
ഗംഗായാം യേഽവഗാഹംതി മാഘമാസേ നൃപോത്തമ । ചതുര്യുഗസഹസ്രം തു ന പതംതി സുരാലയാത്
മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗയിൽ മുഴുകുന്നവർ, രാജാവേ, നാലായിരം യുഗങ്ങൾ ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണുപോകുന്നില്ല.
ദിനേദിനേ സഹസ്രം തു സുവര്ണാനാം വിശാംപതേ । തേന ദത്തം തു ഗംഗായാം യോ മാഘേ സ്നാതി മാനവഃ
മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗയിൽ കുളിക്കുന്നവൻ ഓരോ ദിവസവും ആയിരം പൊന്നു നാണയം ദാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ് ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.
ശതേന ഗുണിതം മാഘേ സഹസ്രം രാജസത്തമ । നിര്ദിഷ്ടമൃഷിഭിഃ സ്നാനം ഗംഗായാമുനസംഗമേ
മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗയും യമുനയും ചേരുന്ന സ്ഥലത്ത് കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, ആയിരംപട്ടികയും നൂറിരട്ടി കൂടി ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.