ദ്വിതീയായാം മഹോത്സര്ഗോ നാരകീയാശ്ച തര്പിതാഃ । പാപേഭ്യോ വിപ്രയുക്താസ്തേ മുക്താഃ സര്വനിബംധനാത്
രണ്ടാം തീയതിയിൽ വലിയ ബലി അർപ്പിക്കുന്നു, നരകത്തിലേക്കുള്ളവർ തൃപ്തരാകുന്നു; പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവർ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാകുന്നു.
ആശംസിതാശ്ച സംതുഷ്ടാഃ സ്ഥിതാഃ സര്വേ യദൃച്ഛയാ । തേഷാം മഹോത്സവോ വൃത്തോ യമരാഷ്ട്രസുഖാവഹഃ
ആശയോടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നവർക്ക് തങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ നിലനിൽക്കാം; അവർക്കായി യമലോകത്തിൽ സന്തോഷം നൽകുന്ന മഹോത്സവം നടന്നു.
അതോ യമദ്വിതീയേയം ത്രിഷുലോകേഷു വിശ്രുതാ । തസ്മാന്നിജഗൃഹേ വിപ്ര ന ഭോക്തവ്യം തതോ ബുധൈഃ
ഇവിടെ യമദ്വിതീയ എന്നത് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്. അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനിയേ, ആ ദിവസം സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
സ്നേഹേന ഭഗിനീഹസ്താദ്ഭോക്തവ്യം പുഷ്ടിവര്ദ്ധനം । ദാനാനി ച പ്രദേയാനി ഭഗിനീഭ്യോ വിധാനതഃ
സ്നേഹത്തോടെ സഹോദരിയുടെ കൈയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, അത് ദേഹബലം വർദ്ധിപ്പിക്കും. സഹോദരിമാർക്ക് ദാനം ചെയ്യുകയും വേണം.
സ്വര്ണാലംകാരവസ്ത്രാണി പൂജാസത്കാരസംയുതമ് । ഭോക്തവ്യം സഹ ജായാശ്ച ഭഗിന്യാഹസ്തതഃ പരമ്
പൊന്നും അലങ്കാരവും വസ്ത്രവും, പൂജയും ആദരവും ഉൾപ്പെടുത്തി, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരുന്നു ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; അതിനുശേഷം സഹോദരിയുടെ കൈയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കണം.
സര്വാസു ഭഗിനീഹസ്താദ്ഭോക്തവ്യം ബലവര്ദ്ധനമ് । ഊര്ജേ ശുക്ലദ്വിതീയായാം പൂജിതസ്തര്പിതോ യമഃ
എല്ലാ സഹോദരിമാരുടെയും കൈയിൽ നിന്നുള്ള ബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; ഊർജ്ജ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം ദിവസം യമനെ ആരാധിക്കുകയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണം.
മഹിഷാസനമാരൂഢോ ദംഡമുദ്ഗരഭൃത്പ്രഭുഃ । വേഷ്ടിതഃ കിംകരൈഹൃഷ്ടൈസ്തസ്മൈ യാമ്യാത്മനേ നമഃ 6.122.
മഹിഷത്തിൽ ഇരുന്നു, ദണ്ഡവും ഗദയും കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന, സന്തോഷത്തോടെ സേവകരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന യമസ്വരൂപനായ പ്രഭുവിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യൈര്ഭഗിന്യഃ സുവാസിന്യോ വസ്ത്രദാനാദി തോഷിതാഃ । ന തേഷാം വത്സരം യാവത്കലഹോ ന രിപോര്ഭയമ്
വസ്ത്രം മുതലായ ദാനങ്ങൾ നൽകി വിവാഹിതയായ സഹോദരിമാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവർക്കു ഒരു വർഷം മുഴുവൻ വഴക്കോ ശത്രുവിന്റെ ഭയമോ ഉണ്ടാകില്ല.
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യം ധര്മകാമാര്ഥസാധനമ് । വ്യാഖ്യാതം സകലം പുത്ര സരഹസ്യം മയാനഘ
ഇത് ഭാഗ്യവും പ്രശസ്തിയും ദീർഘായുസ്സും ധർമ്മവും കാമവും അർത്ഥവും നൽകുന്നതാണ്. പാപരഹിതനായ മകനേ, ഈ രഹസ്യം മുഴുവനായും ഞാൻ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
യസ്യാം തിഥൌ യമുനയാ യമരാജദേവഃ സംഭോജിതഃ പ്രതിതിഥൌ സ്വസൃസൌഹൃദേന । തസ്മാത്സ്വസുഃ കരതലാദിഹ യോ ഭുനക്തി പ്രാപ്നോതി വിത്തശുഭസംപദമുത്തമാം സഃ
യമരാജാവിനെ യമുന ഭക്ഷണം നൽകുകയും, ഓരോ തവണയും സഹോദരിയുടെ സ്നേഹത്താൽ അങ്ങനെ ചെയ്യപ്പെടുമ്പോഴും, സഹോദരിയുടെ കൈയിൽ നിന്നു ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർക്ക് ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യവും ഭാഗ്യവും ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സസഹസ്രസംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ കാര്തികമാഹാത്മ്യേ। ദ്വാവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിലെ കാർത്തികമാഹാത്മ്യത്തിൽ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കാര്തവീര്യ ഉവാച। ഹേതുനാ കേന വിപ്രര്ഷേ മാഘസ്നാനേ മഹാദ്ഭുതഃ । പ്രഭാവോ വര്ണ്യതേ നൂനം തന്മേ കഥയ സുവ്രത
കാർതവീര്യൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, മാഘസ്നാനത്തിന് ഇങ്ങനെ അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നതിന് കാരണമെന്താണ്? ദയവായി അതിന്റെ കാരണം എന്നോട് പറയൂ.
ഗതപാപോ യദേകേന ദ്വിതീയേന ദിവം ഗതഃ । വൈശ്യോഽസൌ മാഘപുണ്യേന ബ്രൂഹി മേ തത്കുതൂഹലമ്
ഒരു വ്യാപാരി, ഒരു പ്രവൃത്തിയാൽ പാപം വിട്ട് മറ്റൊന്നിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു; മാഘമാസത്തിലെ ഈ മഹത്വം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദത്താത്രേയ ഉവാച। നിസര്ഗാത്സലിലം മേധ്യം നിര്മലം ശുചിപാംഡുരമ് । മലഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ദ്രാവകം ദാഹനാശനമ് । താരകം സര്വഭൂതാനാം പോഷണം ജീവനം ച യത്
ദത്താത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ജലത്തിന് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ വിശുദ്ധിയും ശുദ്ധിയും ഉണ്ട്; പാപം നീക്കം ചെയ്യുകയും ദാഹം അകറ്റുകയും എല്ലാ ജീവികൾക്കും രക്ഷയും പോഷണവും ജീവനും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആപോ നാരായണോദേവഃ സര്വവേദേഷു പഠ്യതേ । ഗ്രഹാണാം ച യഥാ സൂര്യോ നക്ഷത്രാണാം യഥാ ശശീ । മാസാനാം ച തഥാ മാഘഃ ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വേഷു കര്മസു
ജലം എല്ലാ വേദങ്ങളിലും നാരായണൻ എന്നാണു പറയുന്നത്. ഗ്രഹങ്ങളിൽ സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ പോലെ, മാസങ്ങളിൽ മാഘം എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
മകരസ്ഥേ രവൌ മാഘേ പ്രാതഃ കാലേ തഥാഽമലേ । ഗോഷ്പദേഽപി ജലേ സ്നാനം സ്വര്ഗദം പാപിനാമപി
സൂര്യൻ മകരത്തിൽ നില്ക്കുന്ന മാഘമാസത്തിൽ, രാവിലെ ശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിൽ, ഒരു പശുവിന്റെ കുരുവിൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപികൾക്കു പോലും സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും.
യോഗോഽയം ദുര്ലഭോ രാജംസ്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ । അസ്മിന്യോഗേ ത്വശക്തോഽപി സ്നായാദ്യദി ദിനത്രയമ്
രാജാവേ, ഈ യോഗം മൂന്നു ലോകത്തുമുള്ള സകല ജീവികളിലും വളരെ അപൂർവമാണ്. ആരെങ്കിലും ഈ യോഗം ചെയ്യാൻ കഴിയാതിരുന്നാലും, മൂന്ന് ദിവസം മാഘമാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ദദ്യാത്കിംചിദശക്തോഽപി ദരിദ്രാഭാവവാംച്ഛയാ । ത്രിസ്നാനേനാപി മാഘസ്യ ധനിനോ ദീര്ഘജീവിനഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ദാരിദ്ര്യം മാറണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, കഴിയുന്നത്ര കുറച്ച് ദാനം ചെയ്താലും, മാഘത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്താൽ, സമ്പന്നരും ദീർഘായുസ്സുള്ളവരും അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കും.
പംച വാ സപ്ത വാഹാനി ചംദ്രവദ്വര്ധതേ ഫലമ് । സംപ്രാപ്തേ മകരാദിത്യേ പുണ്യേ പുണ്യപ്രദേ നൃണാമ്
അഞ്ചോ ഏഴോ ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ക്രമേണ വർദ്ധിക്കും. മകരത്തിൽ സൂര്യൻ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, അതു മനുഷ്യർക്കു വലിയ പുണ്യവും ഗുണവും നൽകും.
സത്കാര്യാസ്തിഥയഃ സര്വാ സ്നാനദാനാദി കര്മസു । കര്താരം ദാപയംതീഹ ഹ്യക്ഷയം ശാശ്വതം പദമ്
സ്നാനവും ദാനവും പോലുള്ള സത്കർമ്മങ്ങളിൽ എല്ലാ നല്ല പ്രവൃത്തികളും അതിഥികളും, ചെയ്യുന്നവർക്കു ഇവിടെ അക്ഷയവും ശാശ്വതവുമായ സ്ഥാനം നൽകുന്നു.
തസ്മാന്മാഘേ ബഹിഃ സ്നായാദാത്മനോ ഹിതകാമ്യയാ । അഥാതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി മാഘസ്നാനവിധിം പരമ്
അതിനാൽ, മാഘമാസത്തിൽ തനിക്കു ഭാവുകം ആഗ്രഹിച്ച് പുറത്തു സ്നാനം ചെയ്യണം. ഇനി ഞാൻ മാഘസ്നാനത്തിന്റെ ഉത്തമവിധി വിശദീകരിക്കാം.
കര്തവ്യോ നിയമഃ കശ്ചിദ്വ്രതരൂപീ നരോത്തമൈഃ । ഫലാതിശയഹേതോര്വൈ കിംചിദ്ഭോജ്യം ത്യജേദ്ബുധഃ
നല്ല മനുഷ്യർ ഒരു വ്രതം സ്വീകരിക്കണം. കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കാനായി, ബുദ്ധിമാന്മാർ ചില ഭക്ഷ്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഭൂമൌ ശയീത ഹോതവ്യമാജ്യം തിലവിമിശ്രിതമ് । ത്രികാലം ചാര്ചയേദ്വിഷ്ണും വാസുദേവം സനാതനമ്
ഭൂമിയിൽ കിടക്കണം, എള്ള് കലർത്തിയ നെയ്യ് ഹോമം ചെയ്യണം, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ശാശ്വതനായ വാസുദേവനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം.
ദാതവ്യോ ദീപകോഽഖംഡോ ദേവമുദ്ദിശ്യ മാധവമ് । ഇംധനം കംബലം വസ്ത്രമുപാനത്കുംകുമം ഘൃതമ്
മാധവനുവേണ്ടി ഒരു അക്ഷയദീപം സമർപ്പിക്കണം. ഇന്ധനം, കംബളം, വസ്ത്രം, ചെരിപ്പ്, കുങ്കുമം, നെയ്യ് എന്നിവയും ദാനം ചെയ്യണം.
തൈലം കാര്പാസകോഷ്ഠം ച തൂലീം തൂലവടീം പടീമ് । അന്നം ചൈവ യഥാശക്തി ദേയം മാഘേ നരാധിപ
എണ്ണ, പമ്ബ്, തൂലി, തൂലവടി, വസ്ത്രം, കഴിവിനനുസരിച്ച് അന്നം എന്നിവയും മാഘത്തിൽ ദാനം ചെയ്യണം, രാജാവേ.
സുവര്ണം രത്തികാമാത്രം ദദ്യാദ്വേദവിദേ തഥാ । തദ്ദാനമക്ഷയം രാജന്സമുദ്ര ഇവ സര്വദാ
വേദം അറിയുന്നവർക്കു ഒരൊറ്റ യവം തൂക്കമുള്ള പൊന്നു പോലും ദാനം ചെയ്യണം. ആ ദാനം, രാജാവേ, സമുദ്രംപോലെ എപ്പോഴും അക്ഷയമാണ്.
പരസ്യാഗ്നിം ന സേവേത ത്യജേച്ചൈവ പ്രതിഗ്രഹമ് । മാഘാംതേ ഭോജയേദ്വിപ്രാന്യഥാശക്തി നരാധിപ
മറ്റുള്ളവരുടെ അഗ്നി ഉപയോഗിക്കരുത്, സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കരുത്. മാഘം കഴിഞ്ഞാൽ, രാജാവേ, കഴിവിനനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം വിളമ്പണം.
ദേയാ ച ദക്ഷിണാ തേഭ്യ ആത്മനഃ ശ്രേയ ഇച്ഛതാ । ഏകാദശീവിധാനേന മാഘസ്യോദ്യാപനം തഥാ
സ്വന്തം ഭാവുകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവർക്കു ദക്ഷിണയും നൽകണം. മാഘസമാപനം ഏകാദശി ആചാരപ്രകാരം നടത്തണം.
കര്തവ്യം ശ്രദ്ദധാനേന ഹ്യക്ഷയ്യ സ്വര്ഗവാംഛയാ । അനംതപുണ്യാവാപ്ത്യര്ഥം വിഷ്ണുസംപ്രീതിഹേതവേ
വിശ്വാസമുള്ളവൻ അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിച്ച്, അനന്തമായ പുണ്യവും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രീതിയും നേടാനായി ഇത് നിർവഹിക്കണം.
മകരസ്ഥേ രവൌ മാഘേ ഗോവിംദാച്യുതമാധവ । സ്നാനേനാനേന ഭോ ദേവ യഥോക്തഫലദോ ഭവ
മകരത്തിൽ സൂര്യൻ നില്ക്കുമ്പോൾ, മാഘമാസത്തിൽ, ഭഗവനേ, ഗോവിന്ദാ, അച്യുതാ, മാധവാ, ഈ സ്നാനത്തിലൂടെ പറഞ്ഞതുപോലെ ഫലം ദയവായി നൽകണമേ.