ഭക്ത്യാ പ്രണമ്യ തേ സര്വേ സമൂചുഃ കശ്യപം തദാ । ദാനവാ ഊചുഃ- ഭവദ്വീര്യാത്സമുത്പത്തിരസ്മാകം ദ്വിജസത്തമ
അവരെല്ലാം ഭക്തിയോടെ കശ്യപനെ വന്ദിച്ചു, പിന്നെ പറഞ്ഞു:
ദേവതാനാം മഹാഭാഗ ദാനവാനാം തഥൈവ ച । വയം ച ദാനവാഃ സര്വേ ബലവീര്യപരാക്രമാഃ
ദാനവർ പറഞ്ഞു: ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, നിന്റെ വീര്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം; മഹാഭാഗ, ദേവന്മാർക്കും ദാനവർക്കും ഒരുപോലെ.
ഉപായജ്ഞാഃ സുധീരാശ്ച ഉദ്യമേന സമന്വിതാഃ । വയം തു ബഹവസ്താത ദേവാസ്ത്വല്പാസ്തഥൈവ ച
അവലംബവും വീര്യവും പരാക്രമവും ഉള്ള ഞങ്ങൾ ദാനവർ, ഉപായത്തിൽ നിപുണരും ഉത്സാഹമുള്ളവരും; പിതാവേ, ഞങ്ങൾ പലരും, ദേവന്മാർ കുറവാണ്.
കഥം ജയംതി തേ സര്വേ വയം ഭഗ്നാ മഹാഹവാത് । തത്കിം വൈ കാരണം താത ബലതേജഃ സമന്വിതാഃ
വലിയ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർ എങ്ങനെ ജയിക്കുന്നു, ഞങ്ങൾ തോറ്റുപോകുന്നു? പിതാവേ, ശക്തിയും തേജസും ഉള്ളവരായിട്ടും കാരണമെന്താണ്?
മത്തനാഗസഹസ്രാണാമേകൈകസ്യ മഹാമതേ । ബലമസ്തി ച ദൈത്യസ്യ നാസ്തി ദേവേഷു താദൃശമ്
മഹാമതിയേ, ഓരോ ദൈത്യനും ആയിരം മദ്യപാനി ആനകളുടെ ശക്തിയുണ്ട്; അത്തരം ശക്തി ദേവന്മാരിൽ ഇല്ല.
ജയശ്ച ദൃശ്യതേ താത ദേവേഷ്വേവ മഹാഹവേ । തത്സര്വം കഥയസ്വൈവ സംശയംഛേത്തുമര്ഹസി
പിതാവേ, വലിയ യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്ക് മാത്രം ജയം കാണുന്നു; ഞങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കാൻ എല്ലാം പറയണം.
കശ്യപ ഉവാച- ശൃണുധ്വം പുത്രകാഃ സര്വേ ജയസ്യാപി ച കാരണമ് । യസ്മാദ്ധി ദേവതാഃ സര്വേ സമരേ ജയിനോഽഭവന്
കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ പുത്രന്മാരെ, ദേവന്മാർക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ജയം ലഭിച്ച കാരണം കേൾക്കൂ.
വീര്യനിര്വാപകസ്താതോ മാതാക്ഷേത്രമിദം സദാ । ധാരണേ പാലനേ ചൈവ പോഷണേ ച യഥൈവ ഹി
പിതാവേ, മാതാവിന്റെ ഗർഭം വീര്യത്തെ കുറയ്ക്കുന്നു; പോഷണം, സംരക്ഷണം, നിലനിർത്തൽ എന്നിവയിൽ അതേപോലെയാണ്.
കിം കുര്യാദ്വിഷമാര്ഥേ തു പിതാ പുത്രേ ച വൈ തഥാ । അത്ര പ്രധാനം കര്മൈവ മാമേവം ബുദ്ധിരാശ്രിതാ
വിഷം സംബന്ധിച്ച കാര്യത്തിൽ ഒരു പിതാവും, അതുപോലെ ഒരു പുത്രനും എന്ത് ചെയ്യണം? ഇവിടെ പ്രധാനമാണ് പ്രവർത്തി മാത്രം; അതാണ് എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചതായ ധാരണ.
ദ്വൈവിധ്യം കര്മസംബംധം പാപപുണ്യസമുദ്ഭവമ് । സത്യമേവ സമാശ്രിത്യ ക്രിയതേ ധര്മ ഉത്തമഃ
പ്രവർത്തിയുമായി ബന്ധം ഇരട്ടമാണ്, പാപവും പുണ്യവും മൂലമാണ് അതിന്റെ ഉത്ഭവം. സത്യം മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഉത്തമമായ ധർമ്മം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
തപോധ്യാനസമായുക്തം താരണായ ഹി തം സുതാഃ । പതനായ പാതകം പ്രോക്തം സര്വദൈവ ന സംശയഃ
തപസ്സും ധ്യാനവും ചേർന്നത് മോചനത്തിനാണ്, പുത്രന്മാരേ; പാപം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത് എപ്പോഴും വീഴ്ചയ്ക്കാണ്, സംശയം ഇല്ല.
ബലേന പരിവാരേണ ആഭിജാത്യേന പുത്രകാഃ । പുണ്യഹീനസ്യ പുംസോ വൈ തദ്ബലം വികലായതേ
ശക്തിയും കൂട്ടായ്മയും ഉന്നത വംശവും കൊണ്ടാണ്, പുത്രന്മാരേ; പുണ്യമില്ലാത്ത പുരുഷന്റെ ശക്തി അശക്തമാകുന്നു.
ഉന്നതാ ഗിരിദുര്ഗേഷു വൃക്ഷാഃ സംതി സുപുത്രകാഃ । പതംതി വാതവേഗേന സമൂലാസ്തു ഘനാസ്തഥാ
പർവതകോട്ടകളിൽ ഉയർന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു, നല്ല പുത്രന്മാരേ; എന്നാൽ കാറ്റിന്റെ ശക്തിയിൽ അവയും വേരോടെ വീഴുന്നു, മേഘങ്ങൾപോലും.
സത്യധര്മവിഹീനാസ്തേ തഥായാംതി യമക്ഷയമ് । സാധാരണഃ പ്രാണിനാം ച ധര്മ ഏഷ സുപുത്രകാഃ
സത്യം ധർമ്മം ഇല്ലാത്തവർ യമന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; ഇത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും സാധാരണമായ നിയമമാണ്, നല്ല പുത്രന്മാരേ.
യേന സംതരതേ ജംതുരിഹ ചൈവ പരത്ര ച । തദ്യുഷ്മാഭിഃ പരിത്യക്തം സത്യം ധര്മസമന്വിതമ്
ഇവിടെയും പരലോകത്തും ജീവികൾ കടന്നു പോകുന്നത് സത്യം ധർമ്മം ചേർന്നതുകൊണ്ടാണ്; അതാണ് നിങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചത്.
അധര്മമാസ്ഥിതം പുത്രാ യുഷ്മാഭിഃ സത്യവര്ജിതൈഃ । സത്യധര്മതപോഭ്രഷ്ടാഃ പതിതാ ദുഃഖസാഗരേ
പുത്രന്മാരെ, നിങ്ങൾ സത്യം ഇല്ലാതെ അധർമ്മം സ്വീകരിച്ചു; സത്യം, ധർമ്മം, തപസ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് വീണു, ദുഃഖത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ദേവാശ്ച സത്യസംപന്നാഃ ശ്രേയസാ ച സമന്വിതാഃ । തപഃ ശാംതിദമോപേതാഃ സുപുണ്യാ പാപവര്ജിതാഃ
ദേവന്മാർ സത്യം കൊണ്ടും, ശുഭം കൊണ്ടും സമ്പന്നരാണ്; തപസ്സ്, ശാന്തി, ദമം എന്നിവയോടെ, അവർ വളരെ പുണ്യവാന്മാരും പാപരഹിതരുമാണ്.
യത്ര സത്യം ച ധര്മശ്ച തപഃ പുണ്യം തഥൈവ ച । യത്ര വിഷ്ണുര്ഹൃഷീകേശോ ജയസ്തത്ര പ്രദൃശ്യതേ
സത്യം, ധർമ്മം, തപസ്, പുണ്യം ഇവയുള്ളിടത്തും, വിഷ്ണു, ഹൃഷീകേശൻ ഉള്ളിടത്തും, അവിടെ വിജയമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
തേഷാം സഹായഃ സംഭൂതോ വാസുദേവഃ സനാതനഃ । തസ്മാജ്ജയംതി തേ ദേവാഃ സത്യധര്മസമന്വിതാഃ
വാസുദേവൻ, ശാശ്വതൻ, അവർക്കു കൂട്ടുകാരനായി വന്നിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് സത്യം, ധർമ്മം ഉള്ള ദേവന്മാർ വിജയിക്കുന്നു.
സഹായേന ബലേനൈവ പൌരുഷേണ തഥൈവ ച । ഭവംതഃ കില വൈ പുത്രാസ്തപഃ സത്യവിവര്ജിതാഃ
കൂട്ടുകാരൻ, ശക്തി, ശ്രമം എന്നിവകൊണ്ടാണ്, പുത്രന്മാരെ, നിങ്ങൾ തപസും സത്യവും ഇല്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നത്.
യസ്യ വിഷ്ണുഃ സഹായശ്ച തപശ്ചൈവ ബലം തഥാ । തസ്യൈവ ച ജയോ ദൃഷ്ട ഇതി ധര്മവിദോ വിദുഃ
വിഷ്ണു കൂട്ടുകാരനാണ്, തപസ്സ്, ശക്തി എന്നിവയുള്ളവനാണ്; അവനു മാത്രം വിജയം കാണപ്പെടുന്നു എന്ന് ധർമ്മം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
യൂയം ധര്മവിഹീനാസ്തു തപഃ സത്യവിവര്ജിതാഃ । ഐംദ്രം പദം ബലേനൈവ പ്രാപ്തവംതശ്ച പൂര്വതഃ
നിങ്ങൾ ധർമ്മം ഇല്ലാത്തവരാണ്, തപസും സത്യം ഇല്ല; മുൻപ് ഐന്ദ്രപദം നിങ്ങൾ ശക്തിയാൽ മാത്രമാണ് നേടിയത്.
തപോ വിനാ മഹാപ്രാജ്ഞാ ധര്മേണ യശസാ വിനാ । ബലദര്പഗുണൈഃ പുത്രാ ന പ്രാപ്യമൈന്ദ്രകം പദമ്
തപസ്സ് ഇല്ലാതെ, മഹാപ്രജ്ഞന്മാരേ, ധർമ്മം, യശസ് എന്നിവ ഇല്ലാതെ, പുത്രന്മാരെ, ശക്തി, അഹങ്കാരം, ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഐന്ദ്രപദം ലഭിക്കില്ല.
പ്രാപ്യാപ്യൈംദ്രം പദം പുത്രാസ്തതോ ഭ്രഷ്ടാ ഭവംതി ഹി । തസ്മാദ്യൂയം പ്രകുര്വംതു തപഃ പുത്രാഃ സമന്വിതാഃ
ഐന്ദ്രപദം നേടിയാലും, പുത്രന്മാരെ, അതിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ വീഴുന്നു; അതുകൊണ്ട്, പുത്രന്മാരേ, തപസ്സ് ചെയ്യണം.
അവിരോധേന സംയുക്താ ജ്ഞാനധ്യാനസമന്വിതാഃ । വൈരം ചൈവ ന കര്തവ്യം കേശവേന സമം കദാ
വിരോധം ഇല്ലാതെ, ജ്ഞാനം, ധ്യാനം എന്നിവയോടെ, നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും കേശവനോടു വൈരം ചെയ്യരുത്.
ഏവംവിധാ യദാ പുത്രാ യൂയം ധന്യാ ഭവിഷ്യഥ । പരാം സിദ്ധിം തദാ സര്വേ പ്രയാസ്യഥ ന സംശയഃ
ഇങ്ങനെ പുത്രന്മാരെ, നിങ്ങൾ ധന്യരാകും; അപ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പരമസിദ്ധി നേടും, സംശയമില്ല.
ഏവം സംഭാഷിതാസ്തേ തു കശ്യപേന മഹാത്മനാ । സമാകര്ണ്യ പിതുര്വാക്യം ദാനവാസ്തേ മഹൌജസഃ
മഹാത്മാവായ കശ്യപന് അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, ശക്തിയുള്ള ദാനവന്മാര് അച്ഛന്റെ വാക്കുകള് ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
പ്രണമ്യ കശ്യപം ഭക്ത്യാ സമുത്ഥായ ത്വരാന്വിതാഃ । സുമംത്രം ചക്രിരേ ദൈത്യാഃ പരസ്പരസമാഹിതാഃ
ദൈത്യന്മാര് ഭക്തിയോടെ കശ്യപന് മുന്നില് നമസ്കരിച്ച് വേഗത്തില് എഴുന്നേറ്റു, ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നവരായി ആലോചന നടത്തി.
ഹിരണ്യകശിപൂ രാജാ താനുവാചാഥ ദാനവാന് । തപശ്ചൈവ കരിഷ്യാമോ ദുഷ്കരം സര്വദായകമ്
അതിനുശേഷം ഹിരണ്യകശിപു രാജാവ് ദാനവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: "നാം വളരെ കഠിനമായ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന തപസ്സ് ചെയ്യണം."
ഹിരണ്യാക്ഷസ്തദോവാച കരിഷ്യേ ദാരുണം തപഃ । തതോ ബലേന ത്രൈലോക്യം ഗ്രഹീഷ്യേ നാത്ര സംശയഃ
ഹിരണ്യാക്ഷന് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു: "ഞാന് ഭയങ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്യും; അതിന്റെ ശക്തിയാല് മൂന്ന് ലോകങ്ങളും പിടിച്ചെടുക്കും, ഇതില് സംശയമില്ല."