ശിവശര്മേതി വിഖ്യാതോ വേദശാസ്ത്രാര്ഥകോവിദഃ । തസ്യാപി പംചപുത്രാസ്തു ബഭൂവുഃ ശാസ്ത്രകോവിദാഃ
വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അര്ത്ഥം അറിയുന്ന ശിവശര്മ എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായവന്; അവന് അഞ്ചു പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു, അവരും ശാസ്ത്രജ്ഞരായിരുന്നു.
യജ്ഞശര്മാ വേദശര്മാ ധര്മശര്മാ തഥൈവ ച । വിഷ്ണുശര്മാ മഹാഭാഗോ നൂനം തത്കര്മകോവിദഃ
യജ്ഞശര്മ, വേദശര്മ, ധര്മശര്മ, അതുപോലെ തന്നെ, ഭാഗ്യവാനായ വിഷ്ണുശര്മ, അവന് ആ കര്മ്മങ്ങളില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിരുന്നു.
പംചമഃ സോമശര്മേതി പിതൃഭക്തിപരായണഃ । പിതൃഭക്തിം വിനാ ചൈവ ധര്മമന്യം ദ്വിജോത്തമാഃ
അഞ്ചാമന് സോമശര്മ, പിതൃഭക്തിയില് ഏറ്റവും ആഴമുള്ളവന്; ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പിതൃഭക്തിയൊഴികെ മറ്റൊരു ധര്മം അവര് അറിയില്ലായിരുന്നു.
ന വിദംതി മഹാത്മാനസ്തദ്ഭാവേന തു ഭാവിതാഃ । തേഷാം തു ഭക്തിം സംപശ്യഞ്ഛിവശര്മാ ദ്വിജോത്തമഃ
മഹാത്മാക്കള് ആ ഭാവത്തില് ലയിച്ചവരാണ്, അവര് മറ്റൊന്നും അറിയില്ല; അവരുടെ ഭക്തി കണ്ടു, ശിവശര്മ, ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്, ആലോചിച്ചു.
ചിംതയാമാസ മേധാവീ നിഷ്കര്ഷിഷ്യേ സുരോത്തമാന് । പിതൃഭക്തേഷു യോ ഭാവോ നൈതേഷാം മനസി സ്ഥിതഃ
മേധാവി ആലോചിച്ചു: "ഞാന് ഈ ഉത്തമ പുത്രന്മാരെ പരീക്ഷിക്കും; പിതൃഭക്തിയുടെ ഭാവം അവരുടെ മനസ്സില് ഉറച്ചിട്ടില്ല."
യഥാ ജാനാമ്യഹം ചാഥ കരിഷ്യേ ബുദ്ധിപൂര്വകമ് । വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദാത്സ സര്വസിദ്ധിര്ബഭൂവ ഹ
എനിക്ക് അറിയുന്ന പോലെ, ഞാന് വിവേകത്തോടെ ചെയ്യാം; വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാല് എല്ലാ വിജയവും ലഭിച്ചു.
സദ്ഭാവം ചിംതയാമാസ അംജനാര്ഥം ദ്വിജോത്തമാഃ । ഉപായം ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠസ്തപസസ്തേജസഃ കില
ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പരീക്ഷിക്കാനുള്ള യഥാര്ത്ഥ മാര്ഗം ആലോചിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന്, തപസ്സും തേജസ്സും കൊണ്ട്.
ചകാര സോപ്യുപായജ്ഞോ മായയാ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ । തേഷാമഗ്രേ തതോ വ്യാജം ശിവശര്മാ വ്യദര്ശയത്
ഉപായങ്ങളില് പ്രാവീണ്യമുള്ള, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവന് മായയിലൂടെ ഒരു ഉപായം ഒരുക്കി; ശിവശര്മ അവര്ക്കു മുന്നില് ഒരു വ്യാജം കാണിച്ചു.
മഹതാ ജ്വരരോഗേണ മൃതാ മാതാ വിദര്ശിതാ । തൈസ്തു ദൃഷ്ടാ മൃതാ മാതാ പിതരം വാക്യമബ്രുവന്
വലിയ ജ്വരരോഗം കൊണ്ടു മരിച്ച അമ്മയെ അവന് കാണിച്ചു; അമ്മയെ മരിച്ചവളായി കണ്ടു, അവര് പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
യയാവയം മഹാഭാഗ ഗര്ഭോദരേ പ്രവര്ദ്ധിതാഃ । കലേവരം പരിത്യജ്യ സ്വയമേവ ഗതാ ക്ഷയമ്
ഭാഗ്യവാനായവനേ, ഞങ്ങള് അമ്മയുടെ ഗര്ഭത്തില് വളര്ന്നവരാണ്; അവള് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വയം നശനത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
അപഹായ ഗതാ സേയം സ്വര്ഗേ താത കിമുച്യതേ । ശിവശര്മോപരിഭവം പുത്രം ഭക്തിപരായണമ്
അവൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, അച്ഛൻ, അവൾക്കുറിച്ച് എന്ത് പറയാൻ കഴിയുമെന്നോ? ശിവശർമൻ എന്ന ഭക്തിയുള്ള മകനെ അവൾ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയതല്ലേ.
യജ്ഞശര്മാണമാഹൂയ ഇത്യുവാച ദ്വിജോത്തമഃ । ശിവശര്മോവാച- അനേനാപി സുതീക്ഷ്ണേന ശസ്ത്രേണ നിശിതേന വൈ
യജ്ഞശർമനെ വിളിച്ചു, ആ ദ്വിജൻ പറഞ്ഞു. ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു: ഈ അത്യന്തം鋭മായ ആയുധം ഉപയോഗിച്ചും, സുതീക്ഷ്ണൻ,
വിച്ഛിദ്യാംഗാനി സര്വാണി യത്ര തത്ര ക്ഷിപസ്വ ഹ । തത്കൃതം തേന പുത്രേണ യഥാദേശഃ ശ്രുതഃ പിതുഃ
എന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും വെട്ടി എവിടെയെങ്കിലും വലിച്ചെറിയൂ. അച്ഛൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട മകൻ അതുപോലെ ചെയ്തു.
സമായാതഃ പുനഃ പശ്ചാത്പിതരം വാക്യമബ്രവീത് । യഥാദിഷ്ടം ത്വയാ താത തത്സര്വം കൃതവാനഹമ്
പിന്നെ വീണ്ടും തിരികെ വന്ന്, അച്ഛനോട് പറഞ്ഞു: അച്ഛൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്തു.
സമാദിശ മമാന്യച്ച കാര്യകാരണമദ്യ ച । തച്ച സര്വം കരിഷ്യാമി ദുര്ജയം ദുര്ലഭം പിതഃ
ഇന്നും മറ്റേതെങ്കിലും കാര്യവും ഉദ്ദേശവും പറയൂ, അച്ഛൻ. അതു എത്രയെങ്കിലും പ്രയാസമുള്ളതായാലും, ഞാൻ അതെല്ലാം ചെയ്യാം.
തമാജ്ഞായ മഹാഭാഗം പിതൃഭക്തം സ ച ദ്വിജഃ । നിശ്ചയം പരമം ജ്ഞാത്വാ ദ്വിതീയസ്യ വിചിംതയന്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ആ ദ്വിജൻ, അച്ഛനോടുള്ള വലിയ ഭക്തിയും ഉറച്ച തീരുമാനവും മനസ്സിലാക്കി, രണ്ടാം മകന്റെ കാര്യത്തിൽ ചിന്തിച്ചു.
വേദശര്മാണമാഹൂയ ഗച്ഛ ത്വം മമ ശാസനാത് । സ്ത്രിയാ വിനാ ന ശക്നോമി സ്ഥാതും കംദര്പമോഹിതഃ
വേദശർമനെ വിളിച്ചു, അവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ കല്പനപ്രകാരം നീ പോകൂ; ഞാൻ സ്ത്രീയില്ലാതെ കാമത്തിൽ മുങ്ങി നില്ക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
മായയാ ദര്ശിതാ നാരീ സര്വസൌഭാഗ്യസംപദാ । ഏനാമാനയ വത്സ ത്വം മമാര്ഥേ കൃതനിശ്ചയഃ
മായയാൽ കാണിച്ച സ്ത്രീ, എല്ലാ ഭാഗ്യവും സമ്പത്തും ഉള്ളവളെ—കുഞ്ഞേ, നീ അവളെ എന്റെ വേണ്ടി ഉറച്ച മനസ്സോടെ കൊണ്ടുവരൂ.
ഏവമുക്തസ്തഥാ പ്രാഹ കരിഷ്യേ തവ സുപ്രിയമ് । പിതരം തം നമസ്കൃത്യ താമുവാച ഗതസ്തതഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛനെ ഏറ്റവും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതു ഞാൻ ചെയ്യും. അച്ഛനെ നമസ്കരിച്ച്, അവൻ അവളോടു പോയി സംസാരിച്ചു.
ത്വാം ദേവി യാചതേ താതഃ കാമബാണപ്രപീഡിതഃ । അതസ്ത്വം ജരയാ യുക്തേ പ്രസാദസുമുഖീ ഭവ
ദേവി, എന്റെ അച്ഛൻ കാമബാണങ്ങളിൽ പീഡിതനായി നിന്നെ അപേക്ഷിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, വയസ്സായതോടെ, ദയാലുവായി കാണിക്കൂ.
ഭജ ത്വം ചാരുസര്വാംഗി പിതരം മമ സുംദരി । ഏവമാകര്ണിതം തസ്യ മായയാ വേദശര്മണഃ
സുന്ദരിയായവളേ, മനോഹരമായ അംഗങ്ങൾ ഉള്ളവളേ, എന്റെ അച്ഛനോടു ചേർന്നു ജീവിക്കൂ. വേദശർമൻ, മായയാൽ, അവളോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സ്ത്ര്യുവാച- ജരയാ പീഡിതസ്യാപി നൈവേച്ഛാമി കദാചന । സശ്ലേഷ്മമുഖരോഗസ്യ വ്യാധിഗ്രസ്തസ്യ സാംപ്രതമ്
സ്ത്രീ പറഞ്ഞു: അവൻ വയസ്സായതുകൊണ്ട് പീഡിതനാണെങ്കിലും, എപ്പോഴും ഞാൻ അവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഇപ്പോൾ ശ്ലേഷ്മം, കം, രോഗം എന്നിവയാൽ ബാധിച്ചവനാണ്.
ശിഥിലസ്യാപി ചാര്തസ്യ തസ്യ വൃദ്ധസ്യ സംഗമമ് । ഭവംതം രംതുമിച്ഛാമി കരിഷ്യേ തവ സുപ്രിയമ്
അവൻ ദുർബലനും വേദനയിലും ആയിട്ടും, ആ വൃദ്ധനോടു ചേർന്ന് ജീവിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ നിന്നോടു രമിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതു ഞാൻ ചെയ്യും.
ഭവംതം രൂപസൌഭാഗ്യൈര്ഗുണരത്നൈരലംകൃതമ് । ദിവ്യലക്ഷണസംപന്നം ദിവ്യരൂപം മഹൌജസമ്
നീ, രൂപം, ഭാഗ്യം, ഗുണരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവൻ, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങൾ, ദിവ്യരൂപം, വലിയ ശക്തി ഉള്ളവൻ—
കിം കരിഷ്യസി താതേന വൃദ്ധേന ശൃണു മാനദ । മമാംഗഭോഗഭാവേന സര്വം പ്രാപ്സ്യസി ദുര്ലഭമ്
ആ വൃദ്ധനായ അച്ഛനോടു നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു? കേൾക്കൂ, മാന്യനായവനേ; എന്റെ ശരീരസുഖം അനുഭവിച്ചാൽ, ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതെല്ലാം നീ നേടും.
യദ്യത്ത്വമിച്ഛസേ വിപ്ര തദ്ദദാമി ന സംശയഃ । ഏതദ്വാക്യം മഹച്ഛ്രുത്വാ അപ്രിയം പാപസംകുലമ്
നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ അതു നൽകും, സംശയമില്ല. ഈ വാക്കുകൾ, വലിയതും, അപ്രീതിയും, പാപം നിറഞ്ഞതും കേട്ടപ്പോൾ—
വേദശര്മോവാച- അധര്മയുക്തം തേ വാക്യമയുക്തം പാപമിശ്രിതമ് । നേദൃശം മാം വദേര്ദേവി പിതൃഭക്തിമനാഗസമ്
വേദശർമൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വാക്കുകൾ ധർമ്മം ഇല്ലാത്തതും, അയോഗ്യവും, പാപം കലർന്നതുമാണ്; ദേവി, അച്ഛനോടു ഭക്തിയുള്ള, പാപമില്ലാത്ത എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറയരുത്.
പിതുരര്ഥം സമായാതസ്ത്വാമഹം പ്രാര്ഥയേ ശുഭേ । അന്യദേവം ന വക്തവ്യം ഭജ ത്വം പിതരം മമ
അച്ഛന്റെ കാരണത്താണ് ഞാൻ വന്നത്, ശുഭയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിന്നെ അപേക്ഷിക്കുന്നു; മറ്റെന്തെങ്കിലും പറയരുത്—നീ എന്റെ അച്ഛനോടു ചേർന്നു ജീവിക്കൂ.
യദ്യത്ത്വമിച്ഛസേ ദേവി ത്രൈലോക്യേ സചരാചരമ് । തത്തദ്ദദ്മി ന സംദേഹോ ദേവരാജ്യാധികം ശുഭേ
ദേവി, നീ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ചലിക്കുന്നതോ അചലമായതോ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് നൽകും. ഇതിൽ സംശയമില്ല. ദേവരാജ്യത്തേക്കാൾ വലിയതും ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം, ശുഭേ.
സ്ത്ര്യുവാച- ഏവം സമര്ഥോ ദാതും മേ പിതുരര്ഥേ യദാ ഭവാന് । തദാ മേ ദര്ശയാദ്യൈവ സേംദ്രാസ്ത്വം സമഹേശ്വരാന്
സ്ത്രീ പറഞ്ഞു: എന്റെ പിതാവിനായി നീ എനിക്ക് എന്തും നൽകാൻ കഴിയുന്നവനാണെങ്കിൽ, ഇന്ന് തന്നെ നീ ഇന്ദ്രനും മഹാദേവന്മാരും പോലെ സമനാണെന്ന് എനിക്ക് കാണിച്ചുതരൂ.