തതോ ദേവാ വിധിം ഗത്വാ വചനം ചേദമബ്രുവന്। അന്ധകേനൈവ ചാസ്മാകം ഹൃതം രാജ്യം സുഖം മഖഃ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ സ്രഷ്ടാവിനോടു ചെന്നു പറഞ്ഞു: 'ആന്ധകന്റെ കാരണമാണ് ഞങ്ങളുടെ രാജ്യവും സുഖവും യാഗവും നഷ്ടമായത്.'
തസ്മാത്തസ്യ വധോപായ ഉച്യതാം തദ്വിധീയതാമ്। അഥ ധാതാഽബ്രവീദ്വാക്യം ദേവാനസ്യ ച നൈധനമ്
'അതിനാൽ അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ മാർഗം പറയണം, അതും ചെയ്യണം.' അപ്പോൾ സ്രഷ്ടാവ് ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു: 'അവന്റെ മരണം ഇപ്പോൾ സംഭവിക്കില്ല.'
നാസ്തി വിഷ്ണുവരാദേവ പീയൂഷസ്യ ച ഭക്ഷണാത്। കിംതു തസ്യാസുരത്വസ്യ യഥാ പരിഭവോ ധ്രുവമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടോ അമൃതം കഴിച്ചതുകൊണ്ടോ യാതൊരു ഗുണവും ഇല്ല; പക്ഷേ അവന്റെ അസുരസ്വഭാവം കൊണ്ടുള്ള അപമാനം ഉറപ്പാണ്.
കുര്വേ ലോകഹിതാര്ഥായ ശ്രദ്ധാം കാമസമന്വിതാമ്। വിചികിത്സാ തു തത്രൈവ സര്വാസ്ത്രീരതിഗച്ഛതി
ലോകത്തിന്റെയും ഭാവുകത്വത്തിനായി, ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ വിശ്വാസം ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ തേടുന്ന സമയത്താണ് സംശയം മുഴുവനും ഉണ്ടാകുന്നത്.
ത്യക്ത്വൈകാം പാര്വതീം ദുര്ഗാം ന തസ്യ മാനസം സ്ഥിരമ്। തതഃ ക്രുദ്ധോ ജഗത്സ്വാമീ തം ച വൈരൂപ്യതാം നയേത്
പാർവതിയെയും ദുര്ഗ്ഗയെയും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവന്റെ മനസ്സ് സ്ഥിരതയില്ലാതാകും; അതുകൊണ്ട്, ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ കോപത്തോടെ അവനെ ഭംഗം ആക്കും.
തതോഽസുരത്വം സംത്യജ്യ ഗണസ്തസ്യ ഭവിഷ്യതി। ഏവമുക്ത്വാ പ്രജാധ്യക്ഷഃ ശ്രദ്ധാം കാമസമന്വിതാമ്
അതിനുശേഷം, അസുരത്വം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവന്റെ അനുയായികൾ ഗണങ്ങളാകും; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പ്രജാപതി ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ വിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചു.
വിചികിത്സാം സ്വമായാം ച പ്രേഷയാമാസ തം പ്രതി। തതോ വിചേഷ്ടിതഃ കാമാദ്യോഷാന്വേഷണതത്പരഃ
അവനോടു സംശയവും തൻ്റെ മായയും അയച്ചു; അതിനുശേഷം, ആഗ്രഹം മൂലം അവൻ സ്ത്രീകളെ തേടുന്നതിൽ മുഴുകി അശാന്തനായി.
സ്വദാരാന്പരയോഷാം ച നാപശ്യദ്വിചികിത്സയാ। തതോ മായാപ്രയുക്തോസൌ ത്രൈലോക്യം വിചചാര ഹ
സംശയത്തിന്റെ ബാധയാൽ, അവൻ സ്വന്തം ഭാര്യയെയും മറ്റുള്ളവളെയും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അങ്ങനെ, മായയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ, അവൻ മൂന്നു ലോകവും അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു.
ദൃഷ്ടം ച ഹിമവത്പൃഷ്ഠേ സ്ത്രീരത്നം ചാതിശോഭനം। ദൃഷ്ട്വാ ച പാര്വതീം ദൈത്യഃ കാമസ്യ വശഗോഽഭവത്
ഹിമവാന്റെ മലനിരകളിൽ, അത്യന്തം മനോഹരിയായ സ്ത്രീരത്നം അവൻ കണ്ടു; പാർവതിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ അസുരൻ ആഗ്രഹത്തിന്റെ അടിമയായി.
ജ്ഞാനലോപാത്തതോ ദുര്ഗാം ഗ്രഹീതും താം സ ചേച്ഛതി। ഉമാ ച കോടവീരൂപം കൃത്വാ ദേഹസ്യ ചാത്മനഃ
ജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, അവൻ ദുര്ഗ്ഗയെ പിടിക്കാനാഗ്രഹിച്ചു; എന്നാൽ ഉമ, തൻ്റെ ശരീരം ഒരു ഭയങ്കരമായ വയോധികയായി മാറ്റി.
ഈശ്വരസ്യാംതികസ്ഥാ ച ഗ്രഹീതും താം സസാര സഃ। തതഃ കാമവിചേതാശ്ച ഉന്മത്തീകൃതചേതനഃ
ഈശ്വരന്റെ അടുത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് അവളെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അവൾ ഓടി; അതിനുശേഷം, ആഗ്രഹത്തിൽ ബുദ്ധി നഷ്ടപ്പെട്ട് അവൻ പൂർണ്ണമായും ഭ്രമിച്ചു.
ന ജഹാതി ശിവാം ധാത്രീം പാര്വതീം ദൈത്യപുംഗവഃ। തതോ ധ്യാനാത്സമാഗമ്യ മിലിതഃ പാര്വതീം ധവഃ
അസുരന്മാരിൽ പ്രധാനനായവൻ പാർവതിയായ ശിവാമാതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; പിന്നീട്, ധ്യാനത്തിലൂടെ ഭർത്താവ് പാർവതിയുമായി ഒന്നായി.
ദൃഷ്ട്വാ തം ച സ ദൈത്യേന്ദ്രഃ പ്രഗതസ്തു സ്വമാലയമ്। സജ്ജീകൃത്യ സ്വയോധാംശ്ച ശംഭും ജേതും സമുത്സുകഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, അസുരാധിപൻ തൻ്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; തന്റെ സൈന്യത്തെ ഒരുക്കി, ശംഭുവിനെ ജയിക്കാൻ ഉത്സുകനായി.
ഗൌരീമേവ സമാനേതും കാമമോഹാദചേതനഃ। ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു ത്രിദശാ ഗത്വാ തം നംദിനേരിതാഃ
കാമമോഹത്തിൽ ബുദ്ധി നഷ്ടപ്പെട്ട് അവൻ ഗൗരിയെ മാത്രം നേടാൻ ശ്രമിച്ചു; ഇത് കേട്ട ദേവന്മാർ, നന്ദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അവിടേക്ക് പോയി.
അകുര്വംശ്ച മഹദ്യുദ്ധം ഘോരം ലോകഭയംകരമ്। ദൈത്യാന്രണേ മൃതാംസ്തത്ര ദൈത്യാചാര്യോ ഹ്യജീവയത്
അവർ ഭയാനകവും ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവുമായ മഹായുദ്ധം നടത്തി; അവിടെ, യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച അസുരന്മാരെ അവരുടെ ഗുരു വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു.
ഏതദ്വൃത്തം തു കൈലാസേ സര്വേ ചൈവ ന്യവേദയന്। ക്രോധാച്ഛംഭുസ്തദാ വാക്യം നംദിനം നിജഗാദ ഹ
കൈലാസത്തിൽ സംഭവിച്ച ഈ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം അവിടെ അറിയിക്കപ്പെട്ടു; അതിനുശേഷം, ശംഭു കോപത്തോടെ നന്ദിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ ദൈത്യാലയം വീര ദ്രുതമേവ മമാജ്ഞയാ। പശ്യതാം സര്വദൈത്യാനാം ദൈത്യേംദ്രസ്യ ച സംസദി
വീരാ, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ വേഗത്തിൽ അസുരരുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോവുക; എല്ലാ അസുരന്മാരുടെയും അവരുടെ രാജാവിന്റെയും സന്നിധിയിൽ,
ഗൃഹീത്വാ ചികുരേഽത്യര്ഥം ഭാര്ഗവം തം ദുരാത്മകമ്। ലബ്ധ്വാ ചാസ്മത്സകാശം വൈ വിഹ്വലം ചാനയ ക്ഷണാത്
അവിടെ ഭയങ്കരനായ ഭാർഗവനെ ശക്തിയായി മുടിയിൽ പിടിച്ചു; അവനെ ഞങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ഉടൻ കൊണ്ടുവരിക, ഭയപ്പെടുത്തി കീഴടക്കി.
തതോ നംദീശ്വരഃ ശ്രീമാന്പാര്വതീപതിനേരിതഃ। കാവ്യം തം കുംതലേ ധൃത്വാ ദൈത്യാനാം പുരതോ ബലാത്
പാർവതിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, മഹത്വമുള്ള നന്ദീശ്വരൻ കാവ്യനെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു, അസുരന്മാരുടെ മുന്നിൽ ബലമായി വലിച്ചുകൊണ്ടു വന്നു.
ആനയംതം ച തം ദൈത്യാ ജഘ്നുഃ പ്രഹരണൈഃ ശരൈഃ। ന ശേകുസ്തേ രുജാം കര്തും നംദിനോ ബലശാലിനഃ
അവനെ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ അസുരന്മാർ ആയുധങ്ങളും അമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമിച്ചു; എങ്കിലും, ശക്തനായ നന്ദിക്ക് അവരെ ബാധിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ദേവാനാമഗ്രതോ നംദീ ഗൃഹീത്വാ തം ച കുംതലേ। ഹരസ്യ പുരതോ ഹൃഷ്ടഃ സഹ തേന സമായയൌ
ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ നംദി ആ മനുഷ്യനെ കേശത്തിൽ പിടിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ അവനോടൊപ്പം ഹരന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിച്ചു.
ഗൃഹീത്വാ ഭാര്ഗവം ശംഭുരസുരാണാം ഗുരും രുഷാ। അഗിലദ്രൌദ്രമൂര്തോഽസൌ കാലാംതകസമഃ പ്രഭുഃ
ശംഭു, അസുരന്മാരുടെ ഗുരുവായ ഭാർഗവനെ കോപത്തോടെ പിടിച്ചു, അതികഠിനമായ രൗദ്രരൂപം ധരിച്ച്, യമനെപ്പോലെയുള്ള പ്രഭുവായി മാറി.
തതോ ദൈത്യപതിഃ ക്രുദ്ധഃ സര്വസൈന്യവൃതോ ബലീ। ദുദ്രാവ ശംകരം തത്ര ഘോരൈഃ പ്രഹരണാദിഭിഃ
അപ്പോൾ ദൈത്യാധിപൻ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ തന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ശക്തനായ ശങ്കരനെ ഭയാനകമായ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ടു ആക്രമിച്ചു.
ത്രിദശാശ്ച തഥാ ക്രുദ്ധാസ്തതോ വിദ്യാധരാദയഃ। പ്രയയുഃ സമരം തത്ര ദൈത്യാനാം ച ഭൃശം രുഷാ
അതുപോലെ ദേവന്മാരും, വിദ്യാധരന്മാരും മറ്റും ദൈത്യന്മാരോടുള്ള അത്യന്തം കോപത്തോടെ അങ്ങോട്ടു യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ഘോരം യുദ്ധം ഭീഷ്മം സമുത്ഥിതമ്। ദേവദാനവയോരേവം സര്വലോകഭയംകരമ്
ഇതിനിടയിൽ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ ഭയാനകവും ഭീഷണമായും ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു, അതു ലോകങ്ങളെല്ലാം ഭയപ്പെടുന്ന വിധത്തിലായിരുന്നു.
തതഃ പ്രത്യയിതാസ്ത്രൈശ്ച ദേവാ നിഘ്നംതി ദാനവാന്। ദനുജാ നിര്ജരാംസ്തത്ര വിനിഘ്നംതി മഹാഹവേ
ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാർ ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചു; അതുപോലെ ദാനവന്മാർ മഹായുദ്ധത്തിൽ അമരന്മാരെ വീഴ്ത്തി.
ശാതകുംഭമയാങ്ഗൈസ്തേ ശരൈര്വജ്രസമാനകൈഃ। ബിഭിദൂ രത്നപുംഖൈശ്ച പരസ്പരജയൈഷിണഃ
പൊന്നുപോലുള്ള ശരീരങ്ങളുമായി, വജ്രത്തോടു തുല്യമായ അമ്പുകളും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ അഗ്രങ്ങളുമുള്ള ആയുധങ്ങൾകൊണ്ടു പരസ്പരം ജയിക്കാൻ അവർ തമ്മിൽ തുളച്ചു.
ദീപയംതി ഭൃശം കാംതൈസ്തദ്ഗാത്രാണി നഭാംസി ച। വീര്യവംതോ മഹാദൈത്യാ ന മോഘൈരസ്ത്രസംചയൈഃ
വീര്യശാലികളായ മഹാദൈത്യന്മാർ മനോഹരമായ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ടു ആകാശവും ശരീരങ്ങളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ ഒന്നും വെറുതെയായില്ല.
ഹത്വാ ച പാതയാമാസുഃ കാശ്യപാഃ സുരസത്തമാഃ। ജഗദ്വ്യാപ്തം മഹാസൈന്യം ബലായുധസുസംവൃതമ്
കശ്യപപുത്രന്മാരായ ഉത്തമദേവന്മാർ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു, ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞ മഹാസൈന്യത്തെ ശക്തമായ ആയുധങ്ങളാൽ വീഴ്ത്തി.
നീതം ക്ഷയം സുരൈഃ സര്വൈഃ ശസ്ത്രൈഃ പ്രത്യയിതൈഃ ക്ഷണാത്। സ്വയം ച യുധ്യമാനേന മഹാദേവേന യത്നതഃ
കഴിഞ്ഞു പോയ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ ദേവന്മാർ ഉറപ്പുള്ള ആയുധങ്ങൾകൊണ്ടു അവരെ നശിപ്പിച്ചു; മഹാദേവൻ സ്വയം വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ യുദ്ധം നടത്തി.