ശുഷ്യംതി ജംതവസ്തത്ര മ്രിയംതേ ചാതുരാ ജനാഃ। അഥ ശക്രാദയോ ദേവാ ബ്രഹ്മാണം സമുപാഗതാഃ
അവിടെയുള്ള ജീവികൾ ഉണങ്ങിപ്പോയി; ബുദ്ധിമാന്മാർ മരിച്ചുപോയി; അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു.
ഇമമര്ഥം തദാ പ്രോചുര്ദേവാംശ്ച വിധിരബ്രവീത്। ആദിര്ബ്രഹ്മതനോര്ദേവാഃ സത്ത്വഗോ ജനകഃ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഈ കാര്യം പറഞ്ഞു; സ്രഷ്ടാവ് ഉത്തരം പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്; അവൻ സകല ജീവികളുടെ ജനകനും പ്രഭുവുമാണ്.
അയം രജോമയഃ സാക്ഷാത്സുധാംശുസ്തനുമധ്യഗഃ। ഏതാഭ്യാം പാലിതാ ലോകാസ്ത്രൈലോക്യേ സചരാചരാഃ
ഇവൻ രാജോഗുണം നിറഞ്ഞവൻ, നേരിട്ട് അമൃതരശ്മിയുള്ളവൻ, ശരീരം മധ്യത്തിൽ ഉള്ളവൻ; ഇവരാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ ചലനശീലികളും അചലന്മാരും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ദിവ്യോപപാദകാ ദേവാ യേ വാത്രൈവ ജരായുജാഃ। അംഡജാഃ സ്വേദജാശ്ചൈവ യേ വാത്രൈവോദ്ഭിജ്ജാദയഃ
ദിവ്യമായി ജനിച്ച ദേവന്മാരും, ഇവിടെ ഗർഭത്തിൽ, മുട്ടിൽ, ചൊറിയൽ, തളിർവളർച്ച എന്നിവയിലൂടെ ജനിച്ചവരും—
സൂര്യസ്യാസ്യ പ്രഭാവം തു വക്തുമേവ ന ശക്നുമഃ। അനേന രക്ഷിതാ ലോകാ ജനിതാഃ പാലിതാ ധ്രുവമ്
ഈ സൂര്യന്റെ ശക്തി വിവരിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല; അവനാൽ ലോകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു, സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
അസ്യൈവ സദൃശോ നാസ്തി സര്വേഷാം പരിരക്ഷണാത്। യം ച ദൃഷ്ട്വാപ്യുഷഃകാലേ പാപരാശിഃ പ്രലീയതേ
എല്ലാവരെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഇവനോട് തുല്യൻ ആരുമില്ല; പ്രഭാതത്തിൽ അവനെ കണ്ടാൽ പോലും പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടുന്നു.
തമാരാധ്യ ജനാ മോക്ഷം സാധയംതി ദ്വിജാതയഃ। സംധ്യോപാസനകാലേ തു വിപ്രാ ബ്രഹ്മവിദഃ കില
അവനെ ആരാധിച്ച് ആളുകൾ മോക്ഷം നേടുന്നു; സംധ്യോപാസന സമയത്ത് ബ്രാഹ്മണർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ, നിശ്ചയമായും അവനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
ഉദ്ബാഹവോ ഭവംത്യേവ തേ ച ദേവപ്രപൂജിതാഃ। അസ്യൈവ മംഡലസ്ഥാം ച ദേവീം സംധ്യാസ്വരൂപിണീം
അവർ കൈകൾ ഉയർത്തുന്നു; ദേവന്മാർ അവരെ ആരാധിക്കുന്നു; സൂര്യന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ സംധ്യാസ്വരൂപിയായ ദേവിയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
സമുപാസ്യ ദ്വിജാസ്സര്വേ ലഭംതേ സ്വര്ഗമോക്ഷകൌ। ധരായാം പതിതോച്ഛിഷ്ടാഃ പൂതാസ്തേ ചാസ്യ രശ്മിഭിഃ
സകല ദ്വിജന്മാരും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ സ്വർഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. ഭൂമിയിൽ വീണുപോയവരും അശുദ്ധരായവരും അവന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ടു ശുദ്ധരാകുന്നു.
സംധ്യോപാസനമാത്രേണ കല്മഷാത്പൂതതാം വ്രജേത്। ദൃഷ്ട്വാ ചാംഡാലകം ഗോഘ്നം പതിതം കുഷ്ഠസംഗതമ്
സന്ധ്യാരാധന മാത്രം ചെയ്താൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധി ലഭിക്കും; ചാണ്ഡാലനെയും പശുഹന്താവിനെയും പാപികളെയും കുഷ്ഠരോഗികളെയും കണ്ടാലും.
മഹാപാതകസംകീര്ണമുപപാതകസംവൃതമ്। പശ്യംതി യേ നരാസ്സൂരം തേ പൂതാ ഗുരുകില്ബിഷാത്
വലിയ പാപങ്ങളും ചെറുപാപങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ ആളുകൾ പോലും സൂര്യനെ കണ്ടാൽ ഗുരുതരമായ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധരാകും.
അസ്യോപാസനമാത്രേണ സര്വരോഗാത്പ്രമുച്യതേ। നാംധത്വം ന ച ദാരിദ്ര്യം ദുഃഖം ന ച ശോച്യതാമ്
അവനെ ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും; അന്ധത്വമോ ദാരിദ്ര്യമോ ദു:ഖമോ ദുഃഖപ്പെടേണ്ട കാര്യമോ ഉണ്ടാകില്ല.
ലഭതേ ച ഇഹാമുത്ര സമുപാസ്യ വിരോചനമ്। അദൃഷ്ടാ നൈവ ലോകൈശ്ച ദേവാ ഹരിഹരാദയഃ
വിരോചനനെ ഇവിടെ ആരാധിച്ചാൽ ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും; മനുഷ്യർക്ക് കാണാൻ കഴിയാത്ത ഹരി, ഹരൻ പോലുള്ള ദേവന്മാരെയും കാണാൻ കഴിയില്ല.
ധ്യാനരൂപപ്രഗമ്യാസ്തേ ദൃഷ്ടോ ദേവോ ഹ്യയം സ്മൃതഃ। ദേവാ ഊചുഃ। അസ്തു പ്രസാദനാരാധ്യശ്ചാസ്തൂപാസനപൂജനമ്
ധ്യാനത്തിലൂടെ സമീപിക്കപ്പെടുകയും ദർശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ദൈവം ഇവൻ തന്നെയാണ് എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ആരാധനയും പൂജയും ഉണ്ടാകട്ടെ.
അസ്യൈവ ദര്ശനം ബ്രഹ്മന്പ്രലയാനലസംമിതമ്। സര്വേ നരാദയസ്സത്വാ മൃതാവസ്ഥാം ഗതാ ഭുവി
ബ്രഹ്മനേ, അവനെ കാണുന്നത് തന്നെ പ്രളയാഗ്നിപോലെയാണ്; ഭൂമിയിൽ മരിച്ചുപോയ എല്ലാ ജീവികളും,
അസ്യ തേജഃപ്രഭാവേണ പ്രണഷ്ടാസ്സാഗരാദയഃ। ന സമര്ഥാ വയം സോഢും കഥമന്യേ പൃഥഗ്ജനാഃ
അവന്റെ തേജസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ സമുദ്രങ്ങളും മറ്റും നശിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾക്കു പോലും അതു സഹിക്കാനാവില്ല—പിന്നെ മറ്റു ജീവികൾക്ക് എങ്ങനെ സാധിക്കും?
തസ്മാത്തവപ്രസാദാച്ച പൂജയാമോ യഥാ രവിമ്। യജംതി ച നരാ ഭക്ത്യാ തദുപായോ വിധീയതാമ്
അതിനാൽ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഞങ്ങൾ സൂര്യനെപ്പോലെ അവനെയും ആരാധിക്കുന്നു; ഭക്തിപൂർവ്വം മനുഷ്യർക്ക് ആരാധിക്കാനുള്ള മാർഗം നിർദ്ദേശിക്കണമേ.
ദേവാനാം വചനം ശ്രുത്വാ ഗതോ ബ്രഹ്മഖഗേശ്വരമ്। ഗത്വാ സ്തോതും സമാരേഭേ സര്വലോകഹിതായ വൈ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ ആകാശത്തിന്റെ അധിപനിലേക്കു പോയി; അവിടെ എത്തി എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവനെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ദേവത്വം സര്വലോകസ്യ ചക്ഷുര്ഭൂതോ നിരാമയഃ। ബ്രഹ്മരൂപധരഃ സാക്ഷാദ്ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യഃ പ്രലയാനലഃ
നീ എല്ലാ ലോകത്തിന്റെയും ദൈവം, ലോകങ്ങളുടെ കണ്ണ്, രോഗരഹിതൻ; ബ്രഹ്മസ്വരൂപം ധരിച്ചവൻ, നേരിട്ട് കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, പ്രളയാഗ്നിപോലെയും.
സര്വദേവസ്ഥിതസ്ത്വം ഹി സദാ വായുസഖസ്തനൌ। അന്നാദിപാചനം ത്വത്തോ ജീവനം ച ഭവേദ്ധ്രുവമ്
നീ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും നിലകൊള്ളുന്നവൻ, എപ്പോഴും വായുവിന്റെ സഖാവായി ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ; അന്നം പാകം ചെയ്യുന്നതും ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നതും നിന്നിൽ നിന്നാണ്.
ഉത്പത്തിപ്രലയൌ ദേവ ത്വമേകോ ഭുവനേശ്വരഃ। ത്വദൃതേ സര്വലോകാനാം ദിനൈകം നാസ്തി ജീവനമ്
ദേവാ, ജനനവും ലയവും ഈ ലോകത്തിൽ നീയൊന്നാണ്; നിന്നില്ലാതെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഒരു ദിവസവും ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
പ്രഭുസ്ത്വം സര്വലോകാനാം ത്രാതാ ഗോപ്താ പിതാ പ്രസൂഃ। ചരാചരാണാം സര്വേഷാം ത്വത്പ്രസാദാദ്ധൃതം ജഗത്
നീ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും പ്രഭു, രക്ഷകൻ, പിതാവും മാതാവും; നീയുടെ കൃപകൊണ്ടാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നവയും അചഞ്ചലങ്ങളായവയും എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നത്.
ദേവേഷു ത്വത്സമോ നാസ്തി ഭഗവംസ്ത്വഖിലേഷു ച। സര്വത്ര തേഽസ്തി സദ്ഭാവസ്ത്വയൈവ ധാരിതം ജഗത്
ഭഗവൻ, ദേവന്മാരിലും മറ്റെവിടെയും നിന്നോടു തുല്യൻ ആരുമില്ല; എല്ലായിടത്തും നിന്റെ സത്ഭാവം നിലനിൽക്കുന്നു, ലോകം നിനക്കാൽ തന്നെയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
രൂപഗംധാദികാരീ ത്വം രസാനാം സ്വാദുതാ ത്വയാ। ഏവം വിശ്വേശ്വരഃ സൂരോ നിഖിലസ്ഥിതികാരകഃ
രൂപത്തിലും ഗന്ധത്തിലും നീയാണ് അധികാരി; രുചികൾക്ക് മധുരത്വം നിനക്കാലാണ്; ഇങ്ങനെ, വിശ്വനാഥനായ സൂര്യൻ സകല നിലനിൽപ്പിന്റെയും കാരണം ആകുന്നു.
തീര്ഥാനാം പുണ്യക്ഷേത്രാണാം മഖാനാം ജഗതഃ പ്രഭോ। ത്വമേകഃ പ്രയതോ ഹേതുസ്സര്വസാക്ഷീ ഗുണാകരഃ
പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾക്കും വിശുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും യാഗങ്ങൾക്കും, ലോകത്തിന്റെ പ്രഭുവേ, നീയൊന്നാണ് പ്രധാന കാരണം, എല്ലാറ്റിനും സാക്ഷിയും ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയുമാണ് നീ.
സര്വജ്ഞഃ സര്വകര്താ ച ഹര്താ പാതാ സദോത്സുകഃ। ധ്വാംതപംകാമയഘ്നശ്ച ദാരിദ്ര്യദുഃഖനാശനഃ
നീ സകലവും അറിയുന്നവൻ, എല്ലാം ചെയ്യുന്നവൻ, നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, രക്ഷകനും എപ്പോഴും ഉത്സുകനുമാണ്; അന്ധകാരത്തിന്റെ ചതുപ്പും ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും നീയാണ് അകറ്റുന്നത്.
പ്രേത്യേഹ ച പരോ ബംധുഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വലോചനഃ। ത്വദൃതേ സര്വലോകാനാമുപകാരീ ന വിദ്യതേ
മരിച്ചശേഷവും ഈ ലോകത്തും, എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാം കാണുന്നവനും ആയവൻ തന്നെയാണ് പരമസ്നേഹിതൻ; നിന്റെ പുറമെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉപകാരമാകുന്നവൻ മറ്റൊരുവനും ഇല്ല.
ആദിത്യ ഉവാച-। പിതാമഹ മഹാപ്രാജ്ഞ വിശ്വേംദ്ര വിശ്വഭാവക। ബ്രൂഹി ശീഘ്രം പരം യത്തേ കരിഷ്യാമി മതം വിധേ
ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹനേ, മഹാപണ്ഡിതനേ, വിശ്വത്തിന്റെ രാജാവേ, സകലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവേ, ദയവായി നിന്റെ പരമമായ ആഗ്രഹം എത്രയും വേഗം പറയൂ; ഞാൻ അതു നിർവഹിക്കും.
ബ്രഹ്മോവാച-। മയൂഖസ്ത്വതിചംഡശ്ച ലോകാനാമതിദുഃസഹഃ। യഥൈവ മൃദുതാമേതി തഥാ കുരു സുരേശ്വര
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നിന്റെ കിരണങ്ങൾ അത്യന്തം കഠിനവും ലോകങ്ങൾക്കു സഹിക്കാനാകാത്തതുമാണ്; ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, അവ വീണ്ടും മൃദുവാകുന്നതിന് ദയവായി കൃപചെയ്യണം.
ആദിത്യ ഉവാച-। കിരണാഃ കോടികോടിര്മേ ലോകനാശകരാഃ പരാഃ। ന ചാഭീഷ്ടകരാ ലോകേ പ്രയോഗാച്ഛിന്ധി താന്പ്രഭോ
ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ കിരണങ്ങൾ അനവധി കോടികളാണ്, അവ ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവയും ആഗ്രഹിച്ചതു നൽകാത്തവയും ആണ്; പ്രഭുവേ, ദയവായി അവയെ നീയുടെ ശക്തിയാൽ നീക്കം ചെയ്യണം.