ഹിരണ്യാക്ഷസ്യ ച ഹരേര്ലോകവിസ്മാപനം മഹത്। അസ്ത്രയുദ്ധം തഥാന്യോന്യം കൃതപ്രതികൃതം ച തത്
ഹിരണ്യാക്ഷനും ഹരിയും തമ്മിൽ ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന വലിയ ആയുധയുദ്ധം നടന്നു; ഓരോന്നും മറ്റൊന്നിനെ പ്രതിരോധിച്ചു.
തതോ നിയുദ്ധേ സതതം ദിവ്യവര്ഷശതം ഗതമ്। തതോ ദൈത്യോ മഹാസത്വോ വവൃധേ വാമനോ യഥാ
ആ യുദ്ധത്തിൽ നൂറ് ദിവ്യവർഷങ്ങൾ കടന്നു; അതിനുശേഷം മഹാശക്തിയുള്ള ദൈത്യൻ, വാമനൻപോലെ വളർന്നു.
മുഖേന ജഗ്രാഹ രുഷാ ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്। ഭൂമംഡലം സമുദ്ധൃത്യ വിവേശ ച രസാതലമ്
കോപത്തോടെ അവൻ തന്റെ വായിൽ മൂന്നു ലോകവും ചലിക്കുന്നവയും അചലങ്ങളുമായവയും പിടിച്ചു; ഭൂമിയെ ഉയർത്തി, രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ശേഷാശ്ച വിവിശുര്ദൈത്യാസ്തമനു പ്രീതിസംയുതാഃ। തതോ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാ ജ്ഞാത്വാ ദൈത്യബലം മഹത്
മറ്റുള്ള ദൈത്യർ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്ന് രസാതലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതിനുശേഷം മഹാതേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു, ദൈത്യന്റെ വലിയ ശക്തി അറിഞ്ഞു—
ദധാര രൂപം വാരാഹം ദൈത്യരാജജിഘാംസയാ। ധൃത്വാ ക്രോഡതനും വിഷ്ണുര്വിവേശ തമനുദ്രുതമ്
ദൈത്യരാജനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, വിഷ്ണു വാരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ചു; കുരിടാനു ധരിച്ചു, ഓടുന്ന ദൈത്യനെ പിന്തുടർന്ന് പ്രവേശിച്ചു.
തത്ര ഗത്വാ രസാമൂലേ രസാതലഗതാം മഹീമ്। ദൃഷ്ട്വാ സ്വദംഷ്ട്രയോര്ദധ്രേ ലോകാധാരാം വസുംധരാമ്
അവിടെ, രസാതലത്തിലെ ജലത്തിന്റെ അടിയിൽ പോയി, ഭൂമിയെ കണ്ടു; ലോകങ്ങളുടെ ആധാരമായ വസുന്ധരയെ തന്റെ ദന്തത്തിൽ പിടിച്ചു.
താം ധൃത്വാ ഗച്ഛതസ്തസ്യ വിഷ്ണോരമിതതേജസഃ। സമാജഗാമ ദൈത്യേംദ്രോ ധൃഷ്ടം വാഗ്ഭിസ്തുദന്നനു
അമിതമായ തേജസ്സുള്ള വിഷ്ണു ഭൂമിയെ എടുത്തുപോകുമ്പോൾ, ദൈത്യേന്ദ്രൻ ധൈര്യത്തോടെ കടുത്ത വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവനെ അപമാനിച്ചു.
മായാക്രോഡതനുര്വിഷ്ണുര്ദുര്വചാംസി സഹന്രുഷാ। ജലോപരി ദധാരേമാം ധരാം ഭൂധര ഏവ ച
മായാവരാഹരൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണു, കോപത്തോടെ ദുഷ്വാക്കുകൾ സഹിച്ചു; ജലത്തിന്മേൽ, ഈ ഭൂമിയെ ഒരു പർവതംപോലെ ചുമന്നു.
തസ്യാം ന്യസ്യ സ്വസത്വം ച സ ചകാര തദാചലാമ്। തതഃ പശ്ചാത്സ സംലഗ്നോ ദൈത്യരാട്സമുപസ്ഥിതഃ
അവിടെ തന്റെ സ്വഭാവം വെച്ച്, അതിനെ അചലമായാക്കി; അതിനുശേഷം, അതുമായി ചേർന്ന്, ദൈത്യരാജാവ് സമീപിച്ചു.
ക്രോധേന മഹതാവിഷ്ടോ ജഘാന ഗദയാ ഹരിമ്। മായയാ സൂകരോ വിഷ്ണുസ്താം ഗദാം സമവംചയത്
വലിയ കോപത്തിൽ ആകി, അവൻ ഹരിയെ ഗദയാൽ അടിച്ചു; പക്ഷേ, മായയാൽ, വിശ്ണു സൂകരരൂപത്തിൽ ആ ഗദയെ ഒഴിവാക്കി.
യോഗയുക്തോ യഥാ മൃത്യും കൌമോദക്യാഹനച്ച തമ്। തതഃ പുനാ രുഷാവിഷ്ടോ ഹിരണ്യാക്ഷോ മഹാബലഃ
യോഗശക്തിയോടെ, കൌമോദകി ഗദയാൽ മരണത്തെപ്പോലെ അവനെ അടിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും, കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞ ഹിരണ്യാക്ഷൻ, വലിയ ശക്തിയുള്ളവൻ—
മുഷ്ടിനാ പ്രാഹരദ്ദേവം ദക്ഷിണേ തു ഭുജേ പ്രഭോഃ। ഏവം യുദ്ധം മഹാഘോരം സവ്യാസവ്യം ഗതാഗതമ്
അവൻ ഭഗവാന്റെ വലതുകൈയിൽ മുഷ്ടിയാൽ അടിച്ചു; അങ്ങനെ, ഭയാനകമായ യുദ്ധം, മുന്നേറ്റവും പിന്മാറ്റവും, ആക്രമണവും പ്രതിരോധവും നടന്നു.
പരിഭ്രമണവിക്ഷേപം കൃതാനുകരണം തഥാ। തതോ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ യുദ്ധം പശ്യംതി ഖേ സ്ഥിതാഃ
ചുറ്റി ചുറ്റി എറിഞ്ഞും, പരസ്പരം അനുകരിച്ചും; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ ആകാശത്തിൽ നിന്നു യുദ്ധം നോക്കി.
സ്വസ്തി പ്രജാഭ്യോ ദേവേഭ്യ ഋഷിഭ്യശ്ചേതി ചാബ്രുവന്। ഊചുശ്ച ദേവദേവേശം വിഷ്ണും വാരാഹരൂപിണമ്
"ജനങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ഋഷികൾക്കും ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ," എന്നു അവർ പറഞ്ഞു; വിശ്ണുവിനെ, ദേവദേവനായ സൂകരരൂപത്തിലുള്ളവനെ, അവർ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
മാ ക്രീഡ ബാലവദ്ദേവ ജഹ്യമും ദേവകംടകമ്। തതോ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാ മായാവാരാഹരൂപധൃത്
"ദേവാ, കുട്ടികളുപോലെ കളിക്കരുത്; ഈ ദേവശത്രുവിനെ കൊല്ലൂ." അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള വിശ്ണു, മായയാൽ സൂകരരൂപം എടുത്തു—
ബ്രഹ്മാദ്യനുമതിം പ്രാപ്യ ചക്രം പ്രാക്ഷിപദുല്ബണമ്। സഹസ്രസൂര്യസംകാശം സഹസ്രാരം മഹാപ്രഭമ്
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരുടെ അനുമതി നേടി, ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള, ആയിരം അറ്റങ്ങളുള്ള, മഹാപ്രഭയുള്ള ശക്തമായ ചക്രം എറിഞ്ഞു.
ദൈത്യാംതകരണം രൌദ്രം പ്രലയാഗ്നിസമപ്രഭമ്। തച്ചക്രം വിഷ്ണുനാ മുക്തം ഹിരണ്യാക്ഷം മഹാബലമ്
ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന, ഭയാനകമായ, പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെ ദഹിക്കുന്ന ആ ചക്രം, വിശ്ണു വിട്ടതോടെ, മഹാബലശാലിയായ ഹിരണ്യാക്ഷനെ ഉടൻ ചിതയാക്കി.
ചകാര ഭസ്മസാത്സദ്യോ ബ്രഹ്മാദീനാം ച പശ്യതാമ്। ദൈത്യാംതകരണം രൌദ്രം ചക്രം ചാഗമദച്യുതമ്
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ കാണുമ്പോൾ തന്നെ, അതു അവനെ ചിതയാക്കി; ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയാനകമായ ആ ചക്രം, അച്യുതനിൽ തിരിച്ചെത്തി.
തതോ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാഃ ശക്രമുഖ്യാശ്ച ലോകപാഃ। ദൃഷ്ട്വാ ച വിജയം വിഷ്ണോഃ സ്തുവംതി സ്മ സമാഗതാഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ, ശക്രനെ മുഖ്യമായി ലോകപാലന്മാർ, വിശ്ണുവിന്റെ വിജയം കണ്ടു, ഒത്തു ചേർന്ന് അവനെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ-। നതാഃ സ്മ വിഷ്ണും ജഗദാദിഭൂതം സുരാസുരേംദ്രം ജഗതാം പ്രപാലകമ്। യന്നാഭിപദ്മാത്കില പദ്മയോനിര്ബഭൂവ തം വൈ ശരണം ഗതാഃ സ്മഃ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: "വിശ്വത്തിന്റെ ആദിയായ വിശ്ണുവിനും, ദേവാസുരങ്ങളുടെ നാഥനും, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനും, ആരുടെ നാഭിപദ്മത്തിൽ നിന്ന് പദ്മയോനി ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചവനും, നമുക്ക് അഭയം നൽകിയവനുമാണ് നമസ്കാരം."
നമോനമോ മത്സ്യവപുര്ദ്ധരായ നമോസ്തു തേ കച്ഛപരൂപധാരിണേ। നമഃ പ്രകുര്മശ്ച നൃസിംഹരൂപിണേ തഥാ പുനര്വാമനരൂപിണേ നമഃ
"മത്സ്യരൂപം ധരിച്ചവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം; കച്ചപ്പരൂപം എടുത്തവനേ, നമസ്കാരം; നരസിംഹരൂപത്തിലുള്ളവനേ, വാമനരൂപം എടുത്തവനേ, നമസ്കാരം."
നമോസ്തു തേ ക്ഷത്രവിനാശനായ രാമായ രാമായ ദശാസ്യനാശിനേ। പ്രലംബഹംത്രേ ശിതിവാസസേ നമോ നമോസ്തു ബുദ്ധായ ച ദൈത്യമോഹിനേ
"ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, രാമനേ, ദശാസ്യനെ കൊല്ലുന്ന രാമനേ, പ്രലമ്പനെ കൊല്ലുന്നവനേ, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവനേ, ബുദ്ധരൂപം എടുത്തു ദൈത്യന്മാരെ മയക്കുന്നവനേ, വീണ്ടും നമസ്കാരം."
മ്ലേച്ഛാംതകായാപി ച കല്കിനാമ്നേ നമഃ പുനഃ ക്രോഡവപുര്ധരായ। ജഗദ്ധിതാര്ഥം ച യുഗേയുഗേ ഭവാന്ബിഭര്തി രൂപം ത്വസുരാഭവായ
"മ്ലേച്ചന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന കല്കി എന്ന പേരിലുള്ളവനേ, വീണ്ടും സൂകരരൂപം എടുത്തവനേ, ലോകത്തിന്റെ ഭലത്തിനായി, ഓരോ യുഗത്തിലും, ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ രൂപങ്ങൾ എടുക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം."
നിഷൂദിതോഽയം ഹ്യധുനാ കില ത്വയാ ദൈത്യോ ഹിരണ്യാക്ഷ ഇതി പ്രഗല്ഭഃ। യശ്ചേംദ്രമുഖ്യാന്കിലലോകപാലാന്സംഹേലയാ ചൈവ തിരശ്ചകാര
"ഇപ്പോൾ ഈ ഹിരണ്യാക്ഷ എന്ന അഹങ്കാരിയായ ദൈത്യൻ, നീ കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മുമ്പ് ഇന്ദ്രനെ അടക്കം ലോകപാലന്മാരെ അവൻ അവഹേളിച്ച് തള്ളിയിരുന്നു."
സ വൈ ത്വയാ ദേവഹിതാര്ഥമേവ നിപാതിതോ ദേവവര പ്രസീദ। ത്വമസ്യ വിശ്വസ്യ വിസര്ഗകര്താ ബ്രാഹ്മേണ രൂപേണ ച ദേവദേവ
"ദേവന്മാർക്കു ഭലത്തിനായി, ദൈവമേ, നീ അവനെ തകർത്തു; ദേവദേവനായ നീ, ബ്രഹ്മാരൂപത്തിൽ ഈ ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടികർത്താവാണ്, ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണം."
പാതാ ത്വമേവാസ്യ യുഗേയുഗേ ച രൂപാണി ധത്സേ സുമനോഹരാണി। ത്വമേവ കാലാഗ്നിഹരശ്ച ഭൂത്വാ വിശ്വം ക്ഷയം നേഷ്യസി ചാംതകാലേ
"ഓരോ യുഗത്തിലും, നീ തന്നെയാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകൻ; മനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ എടുക്കുന്നു; കാലാഗ്നിയായി മാറി, നീ ഈ ലോകം അവസാനകാലത്ത് നശിപ്പിക്കും."
അതോ ഭവാനേവ ച വിശ്വകാരണം ന തേ പരം ജീവമജീവമീശ। യത്കിംച ഭൂതം ച ഭവിഷ്യരൂപം പ്രവര്ത്തമാനം ച തഥൈവ രൂപമ്
അതിനാൽ ഈ ലോകത്തിന്റെ കാരണമായത് നീ മാത്രമാണ്; ജീവനും അജീവവും മറ്റൊന്നുമില്ല, പ്രഭോ. എന്ത് ഭവിച്ചാലും, ഭാവിയിൽ എന്ത് വരാനായാലും, ഇപ്പോൾ പ്രകടമാകുന്നതും എല്ലാം നിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.
സര്വം ത്വമേവാസി ചരാചരാഖ്യം ന ഭാതി വിശ്വം ത്വദൃതേ ച കിംചിത്। അസ്തീതി നാസ്തീതി ച ഭേദനിഷ്ഠം ത്വയ്യേവ ഭാതം സദസത്സ്വരൂപമ്
ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും എന്നൊക്കെ വിളിക്കപ്പെടുന്നതെല്ലാം നീ തന്നെയാണ്; നിനക്ക് പുറത്ത് ഈ ലോകത്തിൽ ഒന്നും പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. 'ഉണ്ട്' എന്നതും 'ഇല്ല' എന്നതും, വ്യത്യാസങ്ങളും, സത്വം-അസത്വം എന്നതിന്റെ സ്വഭാവവും എല്ലാം നിന്റെ ഉള്ളിൽ മാത്രമാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
തതോ ഭവംതം കതമോപി ദേവ ന ജ്ഞാതുമര്ഹത്യവിപക്വബുദ്ധിഃ। ഋതേ ഭവത്പാദപരായണം ജനം തേനാഗതാ സ്മശ്ശരണം ശരണ്യമ്
അതിനാൽ, ദേവാ, പക്വമല്ലാത്ത ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയില്ല; നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയുള്ളവരെ ഒഴികെ. അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ആശ്രയമായ നിന്നെ ആശ്രയിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച-। തതോ വിഷ്ണുഃ പ്രസന്നാത്മാ ഉവാച ത്രിദിവൌകസഃ। തുഷ്ടോസ്മി ദേവാ ഭദ്രം വോ യുഷ്മത്സ്തോത്രേണ സാംപ്രതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരേ, ഈ സമയത്ത് നിങ്ങൾ പാടിയ സ്തുതിയാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിങ്ങൾക്ക് നല്ലത് സംഭവിക്കട്ടെ.'