നത്വാ വിധിം ച പപ്രച്ഛ പൂതം ത്രൈലോക്യപാവനമ്। കിം സൃഷ്ടം ച ത്വയാ താത സംമതം ശംഭുകൃഷ്ണയോഃ
സ്രഷ്ടാവിനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച്, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനോട് നാരദൻ ചോദിച്ചു: 'പിതാവേ, ശംഭുവിനും കൃഷ്ണനും പ്രിയമായതെന്താണ് നിങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചത്?'
സര്വലോകഹിതാര്ഥായ ഭുവഃസ്ഥാനേ സമീഹിതമ്। ദേവീ വാ ദേവതാ കാ വാ സര്വാസാമുത്തമോത്തമാ
'എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്താണ്? ദേവിയാണോ, ദേവതയാണോ, എല്ലാറ്റിലും ഏറ്റവും ഉന്നതയായവൾ ആരാണ്?'
യാം സമാസാദ്യ ദേവാശ്ച ദൈത്യമാനുഷപന്നഗാഃ। അംഡജാഃ സ്വേദജാ വൃക്ഷാ യേ ചാന്യ ഉദ്ഭിജ്ജാദയഃ
'ആളുകൾ, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ, പാമ്പുകൾ, പക്ഷികൾ, സ്വേദജന്യർ, മരങ്ങൾ, വിത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് ജീവികൾ എന്നിവരെ സമീപിച്ചാൽ'
സര്വേ യാംതി ശിവം ബ്രഹ്മന്സമഗ്രം വിഭവം ധ്രുവമ്। ബ്രഹ്മോവാച- സൃജതാ ച പുരാ പ്രോക്താ മായാ പ്രകൃതിരൂപിണീ
'അവരൊക്കെയും ശിവമായ സമ്പൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യവും ഉറപ്പുള്ള സൗഭാഗ്യവും നേടുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ആദിയിൽ അവളെ മായയെന്നു വിളിച്ചു, പ്രകൃതിയുടെ രൂപമായവളെ.'
ആദ്യാ ഭവ സ്വലോകാനാം ത്വത്തോ ഭവം സൃജാമ്യഹമ്। ഏതച്ഛ്രുത്വാ പരാ സാ ച സപ്തധാ ചാഭവത്തദാ
'ആദിയേ, ലോകങ്ങൾ ആകൂ; നിന്നിൽ നിന്ന് ഞാൻ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.' ഇത് കേട്ടതോടെ അവൾ പരമമായവളായി, പിന്നെ ഏഴായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
ഗായത്രീവാക്ച സ്വര്ലക്ഷ്മീസ്സര്വസസ്യ വസുപ്രദാ। ജ്ഞാനവിദ്യാ ഉമാദേവീ ശക്തിബീജാ തപസ്വിനീ
ഗായത്രി, വാക്, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഐശ്വര്യം, എല്ലാ വിളവിന്റെയും സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവ്, ജ്ഞാനം, വിദ്യ, ഉമാദേവി, ശക്തിയുടെ വിത്ത്, തപസ്സുകാരി—
വര്ണികാ ധര്മദ്രവാ ച ഏതാസ്സപ്ത പ്രകീര്തിതാഃ। ഗായത്രീപ്രഭവാ വേദാ വേദാത്സര്വം സ്ഥിതം ജഗത്
വർണികയും ധർമ്മദ്രവയും—ഇവയാണ് ഏഴായി പ്രസിദ്ധമായവ. ഗായത്രിയിൽ നിന്ന് വേദങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു; വേദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്വസ്തി സ്വാഹാ സ്വധാ ദീക്ഷാ ഏതാ ഗായത്രിജാ സ്മൃതാഃ। ഉച്ചാരയേത്സദാ യജ്ഞേ ഗായത്രീം മാതൃകാദിഭിഃ
സ്വസ്തി, സ്വാഹാ, സ്വധാ, ദീക്ഷ—ഇവയെല്ലാം ഗായത്രിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത് എന്ന് പറയുന്നു; യജ്ഞത്തിൽ എപ്പോഴും ഗായത്രിയെയും മാതൃകക്ഷരങ്ങളെയും ചേർത്ത് ഉച്ചരിക്കണം.
ക്രതൌ ദേവാഃ സ്വധാം പ്രാപ്യ ഭവേയുരജരാമരാഃ। തതസ്സുധാരസം ദേവാ മുമുചുര്ധരണീതലേ
യജ്ഞത്തിൽ ദേവന്മാർ സ്വധയെ പ്രാപിച്ചാൽ അവർ വൃദ്ധിയില്ലാത്തവരും അമരന്മാരുമാകും; അതിനുശേഷം ദേവന്മാർ അമൃതം ഭൂമിയിൽ ഒഴുക്കി.
അഥ സസ്യവതീ പൃഥ്വീ ഓഷധീനാം പരാ ശുഭാ। ഫലമൂലൈരസൈര്ഭക്ഷ്യൈര്ജനാഃ സുസ്ഥതരാഭവന്
അതിനുശേഷം വിളവു നിറഞ്ഞ ഭൂമി ഔഷധികളുടെ ഉത്തമമായ ഉറവിടമായി; പഴങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, ഭക്ഷ്യസസ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ജനങ്ങൾ കൂടുതൽ ആരോഗ്യമുള്ളവരായി.
ഭാരതീ സര്വലോകാനാം ചാനനേ മാനസേ സ്ഥിതാ। തഥൈവ സര്വശാസ്ത്രേഷു ധര്മോദ്ദേശം കരോതി സാ
ഭാരതീ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും മുഖത്തും മനസ്സിലും നിലകൊള്ളുന്നു. അതുപോലെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും, അവൾ ധർമ്മബോധം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
വിജ്ഞാനം കലഹം ശോകം മോഹാമോഹം ശിവാശിവമ്। തയാ വിനാ ജഗത്സര്വം യാത്യതത്ത്വമിതി സ്മൃതമ്
അറിയിപ്പ്, കലഹം, ദുഃഖം, മായയും മായാവിമുക്തിയും, മംഗളവും അമംഗളവും—ഇവയെല്ലാം അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്.
കമലാസംഭവശ്ചൈവ വസ്ത്രഭൂഷണസംചയഃ। സുഖം രാജ്യം ത്രിലോകേ തു തതഃ സാ ഹരിവല്ലഭാ
താമരയിൽ നിന്നുള്ള ജനനം, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളുടെ സമാഹാരം, സുഖം, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും രാജ്യം—ഇവയെല്ലാം ഹരിയുടെ പ്രിയയായ അവളാൽ ലഭിക്കുന്നു.
ഉമയാ ഹേതുനാ ശംഭോര്ജ്ഞാനം ലോകേഷു സംതതമ്। ജ്ഞാനമാതാ ച സാ ജ്ഞേയാ ശംഭോരര്ധാങ്ഗവാസിനീ
ഉമയുടെ കാരണത്താൽ ശംഭുവിന്റെ ജ്ഞാനം ലോകങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കുന്നു. അവളാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ മാതാവ്, ശംഭുവിന്റെ അർദ്ധശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നവൾ.
വര്ണികാശക്തിരത്യുഗ്രാ സര്വലോകപ്രമോഹിനീ। സര്വലോകേഷു ലോകാനാം സ്ഥിതിസംഹാരകാരിണീ൧൦൦ 1.62.100 ദേവ്യാ ച നിഹതൌ പൂര്വമസുരൌ മധുകൈടഭൌ। രുരുശ്ചാപി ഹതോ ഘോരഃ സര്വലോകപരിശ്രുതഃ
വാക്കിന്റെ ശക്തി അത്യന്തം ഭയങ്കരവും എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മയക്കുന്നതുമാണ്. എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ജീവികളുടെ നിലനില്പും നാശവും അവൾ നടത്തുന്നു. ദേവിയാൽ മുമ്പ് മധു, കൈടഭൻ എന്നീ അസുരന്മാരെയും, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായ ഭയങ്കരനായ രുരുവിനെയും സംഹരിച്ചു.
സര്വദേവൈകജേതാരം സാ ജഘ്നേ മഹിഷാസുരമ്। നിഹതാ ലീലയാ ദേവ്യാ യേഽസുരാ ദൈത്യപുംഗവാഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ജയിച്ച മഹിഷാസുരനെ ദേവി സംഹരിച്ചു. ദൈവത്തിന്റെ ലീലയിൽ അത്യുഗ്രനായ ദൈത്യന്മാരെ അവൾ എളുപ്പത്തിൽ നശിപ്പിച്ചു.
ഏവം ബലാനി ദൈത്യാനാം നിഹത്യ സര്വദാ തയാ। പാലിതം മോദിതം ചൈവ കൃത്സ്നമേതജ്ജഗത്ത്രയമ്
ഇങ്ങനെ ദൈവം ദൈത്യരുടെ ശക്തികളെ എല്ലായ്പോഴും സംഹരിച്ച്, ഈ മുഴുവൻ മൂന്ന് ലോകവും സംരക്ഷിക്കുകയും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ധര്മദ്രവസ്വരൂപാ ച സര്വധര്മപ്രതിഷ്ഠിതാ। മഹതീം താം സമാലോക്യ മയാ കമംഡലൌ ധൃതാ
അവൾ ധർമ്മത്തിന്റെ സാരമായ രൂപവും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതയുമാണ്. ആ മഹതിയെ ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ കമണ്ഡലു എടുത്തു.
വിഷ്ണുപാദാബ്ജസമ്ഭൂതാ ശംഭുനാ ശിരസാ ധൃതാ। അസ്മാഭിശ്ച ത്രിഭിര്യുക്താ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരൈഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദതാമരയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അവളെ ശംഭു തലയിൽ സ്വീകരിച്ചു. ഞങ്ങൾ മൂവരും—ബ്രഹ്മാവും, വിഷ്ണുവും, മഹേശ്വരനും—അവളിൽ ഒന്നിച്ചു.
ധര്മദ്രവാ പരിഖ്യാതാ ജലരൂപാ കമംഡലൌ। ബലിയജ്ഞേഷു സംഭൂതാ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
ധർമ്മത്തിന്റെ സാരമായി അറിയപ്പെടുന്ന അവൾ ജലരൂപത്തിൽ കമണ്ഡലുവിൽ നിലകൊണ്ടു. ബലിയുടെ യാഗത്തിൽ ശക്തനായ വിഷ്ണു അവളെ പ്രത്യക്ഷമാക്കി.
ഛദ്മനാ ഛലിതഃ പൂര്വം ബലിര്ബലവതാം വരഃ। തതഃ പാദദ്വയേനൈവ ക്രാംതം സര്വം മഹീതലമ്
മുന്പ്, വഞ്ചനയാൽ ശക്തനായ ബലി വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെ, രണ്ടു പാദങ്ങൾ കൊണ്ട് മുഴുവൻ ഭൂമി അളന്നു.
നഭഃ പാദശ്ച ബ്രഹ്മാണ്ഡം ഭിത്വാ മമ പുരഃ സ്ഥിതഃ। മയാ സംപൂജിതഃ പാദഃ കമണ്ഡലുജലേന വൈ
ആ പാദം ആകാശവും ബ്രഹ്മാണ്ഡവും തുളച്ച് എന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ ആ പാദം കമണ്ഡലുവിലെ വെള്ളം കൊണ്ട് പൂജിച്ചു.
പ്രക്ഷാല്യൈവാര്ചിതാത്പാദാദ്ധേമകൂടേഽപതജ്ജലമ്। തത്കൂടാച്ഛംകരം പ്രാപ്യ ഭ്രമതേ സാ ജടാസ്ഥിതാ
പാദം കഴുകി പൂജിച്ചതിനുശേഷം വെള്ളം പൊന്നിൻ കൂറ്റിൽ വീണു. ആ കൂറ്റിൽ നിന്ന് ശംകരന്റെ ജടയിൽ എത്തി അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
തതോ ഭഗീരഥേനൈവ സമാരാധ്യ ശിവം ഭുവി। ആനീയാരാധിതോ നിത്യം തപസാ ഗജപുംഗവഃ
അതിനുശേഷം ഭഗീരഥൻ ഭൂമിയിൽ ശിവനെ ആരാധിച്ചു. നിരന്തരമായ തപസ്സിലൂടെ ആ മഹാഗജത്തെ അവൻ താഴേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു ആരാധിച്ചു.
തേന ഭിത്വാ നഗം വീര്യാത്ത്രിഭിര്ദംതൈഃ കൃതം ബിലമ്। തതസ്ത്രിബിലഗാ യസ്മാത്ത്രിസ്രോതാ ലോകവിശ്രുതാ
അവന്റെ ശക്തിയാൽ, മൂന്നു ദന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് പർവ്വതം തകർത്തു, അങ്ങനെ ഒരു ഗുഹ ഉണ്ടായി. അതുകൊണ്ട് അവൾ മൂന്നു ഗുഹകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ ലോകങ്ങളിൽ 'മൂന്നു പ്രവാഹം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണു.
ഹരിബ്രഹ്മഹരയോഗാത്പൂതാ ലോകസ്യ പാവനീ। സമാസാദ്യ ച താം ദേവീം സര്വധര്മഫലം ലഭേത്
ഹരി, ബ്രഹ്മാവ്, ഹരൻ എന്നിവരുടെ ഐക്യത്താൽ അവൾ വിശുദ്ധയായി, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവളായി. ആ ദേവിയെ സമീപിച്ചാൽ എല്ലാ ധർമ്മഫലവും ലഭിക്കും.
പാഠയജ്ഞപരൈഃ സര്വൈര്മംത്ര ഹോമ സുരാര്ചനൈഃ। സാ ഗതിര്ന ഭവേജ്ജംതോര്ഗംഗാ സംസേവയാ ച യാ
പാരായണവും യാഗവും മന്ത്രഹോമവും ദേവാരാധനയും ചെയ്യുന്നവർക്ക് പോലും, ഗംഗയെ സേവിക്കാതെ ആ പരമഗതി ലഭ്യമല്ല.
ധര്മസ്യ സാധനോപായോ ഹ്യതഃ പരോ ന വിദ്യതേ। ത്രൈലോക്യപുണ്യസംയോഗാത്തസ്മാത്താം വ്രജ നാരദ
ധർമ്മസിദ്ധിക്കായി ഇതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായ മാർഗം ഇല്ല. മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെയും പുണ്യഫലത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ, അതിനാൽ നീ അവളെ സമീപിക്കണം, നാരദാ.
ഗംഗാതോയാസ്ഥിസംയോഗാത്സുതാസ്തേ സഗരസ്യ ച। സ്വര്ഗതാഃ പിതൃഭിശ്ചൈവ സ്വപൂര്വാപരജൈഃ സഹ
ഗംഗാജലവും അവരുടെ അസ്ഥികളും ഒന്നായി ചേർന്നതുകൊണ്ട് സഗരന്റെ മക്കളും അവരുടെ മുന്പൂര്വികരും പിന്നീടുള്ളവരും സ്വര്ഗത്തില് പ്രവേശിച്ചു.
തതോ ബ്രഹ്മമുഖാച്ഛ്രുത്വാ നാരദോ മുനിപുംഗവഃ। ഗംഗാദ്വാരേ തപഃ കൃത്വാ ബ്രഹ്മണാ സദൃശോഭവത്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായില് നിന്നു കേട്ട മഹർഷി നാരദന് ഗംഗാദ്വാരത്ത് തപസ് ചെയ്തതോടെ ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യനായതായി.