പാനം കുര്യാദ്യഥേച്ഛം ച ഗംഗാംഭഃ സ വിശിഷ്യതേ। താവത്പ്രഭാവസ്തീര്ഥാനാം ദേവാനാം തു വിശേഷതഃ
എത്ര വേണമെങ്കിലും ഗംഗാജലം കുടിച്ചാലും, അവൻ എല്ലാവരെയും മറികടക്കും; തീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്വം ഇത്രയും വലിയതാണ്, ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും.
താവത്പ്രഭാവോ വേദാനാം യാവന്നാപ്നോതി ജാഹ്നവീമ്। തിസ്രഃ കോട്യോര്ധകോടീ ച തീര്ഥാനാം വായുരബ്രവീത്
ജാഹ്നവിയെ കാണുന്നതുവരെ വേദങ്ങൾക്കും ഇത്രയും മഹത്വം ഉണ്ട്; മൂന്നു കോടി, പത്ത് കോടി തീർത്ഥങ്ങൾ എന്ന് വായു പറഞ്ഞു.
ദിവിഭുവ്യന്തരിക്ഷേ ച താനി തേ സന്തി ജാഹ്നവി। വിഷ്ണുപാദാബ്ജസംഭൂതേ ഗംഗേ ത്രിപഥഗാമിനി
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും ആ തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം ജാഹ്നവിയിലാണ് ഉള്ളത്; വിഷ്ണുവിന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലൂടെയും ഒഴുകുന്ന ഗംഗേ,
ധര്മദ്രവേതി വിഖ്യാതേ പാപം മേ ഹര ജാഹ്നവി। വിഷ്ണുപാദപ്രസൂതാസി വൈഷ്ണവീ വിഷ്ണുപൂജിതാ
ധർമ്മത്തിന്റെ സാരമായ ജാഹ്നവി, എന്റെ പാപം നീക്കം ചെയ്യേണമേ; വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളും, വിഷ്ണുവിന് പ്രിയവളും, വിഷ്ണുവാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവളുമാണ് നീ.
ത്രാഹി മാമേനസസ്തസ്മാദാജന്മമരണാംതികാത്। ശ്രദ്ധയാ ധര്മസംപൂര്ണേ ശ്രീമതാ രജസാ ച തേ
ജനനവും മരണവും അതിനുശേഷമുള്ള കഷ്ടതകളും പാപങ്ങളും എല്ലാം നിന്നെ ആശ്രയിച്ചുള്ള വിശ്വാസത്താൽ, നീതിയാൽ, മഹത്വത്താൽ നിറഞ്ഞവളായ മഹത്വമുള്ളവളേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
അമൃതേന മഹാദേവി ഭാഗീരഥി പുനീഹി മാം। ത്രിഭിഃ ശ്ലോകവരൈരേഭിര്യഃ സ്നായാജ്ജാഹ്നവീ ജലേ
മഹാദേവിയേ, ഭാഗീരഥിയേ, നിന്റെ അമൃതംപോലെയുള്ള ജലത്തിൽ എന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കണമേ. ഈ മൂന്നു ഉത്തമ ശ്ലോകങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ജാഹ്നവിയുടെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ജന്മകോടികൃതാത്പാപാന്മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ। മൂലമംത്രം പ്രവക്ഷ്യാമി ജാഹ്നവ്യാ ഹരഭാഷിതമ്
ജന്മക്കോടികൾകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്ന പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഹരൻ ജാഹ്നവിയോട് പറഞ്ഞ പ്രധാന മന്ത്രം ഞാൻ പറയാം.
സകൃജ്ജപാന്നരഃ പൂതോ വിഷ്ണുദേഹേ പ്രതിഷ്ഠതി। മംത്രശ്ചായം- ഓംനമോ ഗംഗായൈ വിശ്വരൂപിണ്യൈ നാരായണ്യൈ നമോനമഃ
ഒരു മനുഷ്യൻ ഈ മന്ത്രം ഒരിക്കൽ പോലും ജപിച്ചാൽ, അവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനായി വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ സ്ഥാനം നേടും. ആ മന്ത്രം ഇതാണ്: 'ഓം, സർവ്വരൂപിണിയായ ഗംഗയേ, നാരായണിയായ് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.'
ജാഹ്നവീതീരസംഭൂതാം മൃദം മൂര്ധ്നാ ബിഭര്തി യഃ। സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ഗംഗാസ്നാനം വിനാ നരഃ
ജാഹ്നവിയുടെ തീരത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന മണ്ണ് തലയിൽ ധരിക്കുന്നവൻ, ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതിരുന്നാലും, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞു ശുദ്ധനാകും.
ഗംഗാജലോര്മിനിര്ധൂത പവനം സ്പൃശതേ യദി। സ പൂതഃ കല്മഷാദ്ഘോരാത്സ്വര്ഗം ചാക്ഷയമശ്നുതേ
ഗംഗാജലത്തിന്റെ തിരകളാൽ കഴുകിയ പൊടി ആരെങ്കിലും സ്പർശിച്ചാൽ, ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു ശുദ്ധനായി, അവൻ അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
യാവദസ്ഥി മനുഷ്യസ്യ ഗംഗാതോയേ പ്രതിഷ്ഠതി। താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ഒരു മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൾ എത്രകാലം ഗംഗാജലത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, അത്ര ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
പിത്രോര്ബംധുജനാനാം ച അനാഥാനാം ഗുരോരപി। ഗംഗായാമസ്ഥിപാതേന നരഃ സ്വര്ഗാന്ന ഹീയതേ
തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ, ബന്ധുക്കളുടെ, അനാഥരുടെ, അഥവാ ഗുരുവിന്റെ അസ്ഥികൾ ഗംഗയിൽ ഇടുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നില്ല.
ഗംഗാം പ്രതിവഹേദ്യസ്തു പിതൄണാമസ്ഥിഖംഡകമ്। പദേപദേശ്വമേധസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ
തന്റെ പിതാക്കന്മാരുടെ അസ്ഥിഭാഗങ്ങൾ ഗംഗയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നവൻ, ഓരോ കാൽവയ്പ്പിലും അശ്വമേധയാഗഫലം പ്രാപിക്കും.
ധന്യാ ജാനപദാ യേ ച പശവഃ പക്ഷികീടകാഃ। സ്ഥാവരാ ജംഗമാശ്ചാന്യേ ഗംഗാതീരസമാശ്രിതാഃ
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് പാർക്കുന്ന ജനങ്ങളും പശുക്കളും പക്ഷികളും കീടങ്ങളും, നിലനിൽക്കുന്നവരും സഞ്ചരിക്കുന്നവരും എല്ലാം ഭാഗ്യശാലികളാണ്.
ക്രോശാംതര മൃതാ യേ ച ജാഹ്നവ്യാ ദ്വിജസത്തമാഃ। മാനവാ ദേവതാസ്സംതി ഇതരേ മാനവാ ഭുവി
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ജാഹ്നവിയുടെ ഒരു ക്രോഷം അകലെ മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ദേവന്മാരാവുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരായി തുടരുന്നു.
ഗംഗാസ്നാനായ സംഗച്ഛന്പഥി സംമ്രിയതേ യദി। സ ച സ്വര്ഗമവാപ്നോതി ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭേത്
ഗംഗയിൽ സ്നാനത്തിനായി പോകുന്ന വഴിയിൽ മരിച്ചാൽ, അവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുകയും ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഗംഗാജലേ പ്രയാസ്യംതി തേ ജീവാഃ പഥി യേ മൃതാഃ। കീടാഃ പംതംഗാശ്ശലഭാഃ പാദാഘാതേന ഗച്ഛതാം
ഗംഗയുടെ ജലത്തിലേക്കു പോകുന്ന വഴിയിൽ മരിക്കുന്ന ജീവികൾ—കീടങ്ങൾ, പറ്റങ്ങൾ, പുല്ല് ചിതറുന്നവ—യാത്രക്കാരുടെ കാൽവയ്പ്പിൽ ചവിട്ടപ്പെട്ടാലും, അവരും ഗംഗാജലത്തിലെത്തും.
യേ വദംതി സമുദ്ദേശം ഗംഗാം പ്രതി ജനം ദ്വിജാഃ। തേ ച യാംതി പരം പുണ്യം ഗംഗാസ്നാനഫലം നരാഃ
ഗംഗയുടെ സ്ഥലം മറ്റുള്ളവർക്കു കാണിച്ച് അവിടെ എത്താൻ വഴികാട്ടുന്ന ദ്വിജന്മാർക്കും പരമപുണ്യം ലഭിക്കും; മനുഷ്യർക്ക് ഗംഗാസ്നാനഫലവും ലഭിക്കും.
ജാഹ്നവീം യേ ച നിംദംതി പാഷണ്ഡൈര്ഹതചേതസഃ। തേ യാംതി നരകം ഘോരം പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ്
പാഷണ്ഡന്മാരാൽ മനസ്സ് നശിച്ചവർ ജാഹ്നവിയെ നിന്ദിക്കുന്നവർ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; അവിടെ നിന്ന് തിരികെ വരാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.
ദുസ്ഥോവാപി സ്മരന്നിത്യം ഗംഗേതി പരികീര്തയന്। പഠന്സ്വര്ഗമവാപ്നോതി കിമന്യൈര്ബഹുഭാഷിതൈഃ
പോകാൻ കഴിയാതിരുന്നാലും, 'ഗംഗ' എന്ന് എപ്പോഴും ഓർത്ത് ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ ഗംഗാസ്മരണത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും; മറ്റെന്ത് വാക്കുകൾക്കും ആവശ്യമില്ല.
ഗംഗാഗംഗേതി യോ ബ്രൂയാദ്യോജനാനാം ശതൈരപി। മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
'ഗംഗ, ഗംഗ' എന്ന് നൂറുകണക്കിന് യോജനങ്ങൾ അകലെ നിന്ന് പോലും പറയുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും.
അംധാശ്ച പംഗവസ്തേ ച വൃഥാഭവ സമുദ്ഭവാഃ। ഗര്ഭപാതാദ്വിപദ്യംതേ യേ ഗംഗാം ന ഗതാ നരാഃ
കാണാനാവാത്തവരും, കാൽമുട്ടിയവരും, വൃഥായായ ജനനമുള്ളവരും, ഗർഭപാതത്തിൽ മരിക്കുന്നവരും—ഇവരാണ് ഗംഗയെ കാണാതെ പോയവർ.
ന കീര്തയംതി യേ ഗംഗാം ജഡതുല്യാ നരാധമാഃ। പരാന്നോപദിശംതി സ്മ വാതൂലാശ്ചിത്തവിഭ്രമാഃ
ഗംഗയെ സ്തുതിക്കാത്തവർ മന്ദബുദ്ധികളും മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരും ആകുന്നു; അവർ മനസ്സിൽ അസ്ഥിരരും ആശയക്കുഴപ്പമുള്ളവരുമാണ്, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
ന പഠംതി ജനാ യേ ച തേഷാം ശാസ്ത്രം വിനിഷ്ഫലമ്। ഗംഗാപുണ്യഫലം വിപ്രാഃ കുധിയഃ പതിതാധമാഃ
ഗംഗയുടെ മഹത്വം വായിക്കാത്തവർക്കു അവരുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകില്ല; ദുഷ്ടബുദ്ധിയും അധമസ്വഭാവമുള്ളവരും ഗംഗയുടെ പുണ്യഫലം നേടുന്നില്ലെന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
പാഠയംതി ജനാ യേ ച ശ്രദ്ധയാ നിപഠംതി ച। ഗച്ഛംതി തേ ദിവം ധീരാസ്താരയംതി പിതൄന്ഗുരൂന്
ആശയത്തോടെ ഈ മഹത്വം വായിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ധീരന്മാർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവർ അവരുടെ പിതാക്കളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും രക്ഷിക്കുന്നു.
പാഥേയകം ഗച്ഛതാം യോ വസു ശക്ത്യാ പ്രയച്ഛതി। ഭാഗീരഥ്യാ ലഭേത്സ്നാനം യഃ പരാന്നേന ഗച്ഛതി
യാത്രക്കാരെ കഴിയുന്നത്ര സഹായിച്ച് ഭക്ഷണം നൽകുന്നവനും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഭാഗീരഥി തീരത്തേക്ക് പോകുന്നവനും, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തതിന്റെ പുണ്യഫലം ലഭിക്കും.
കര്തുഃ സ്നാനഫലം വിദ്യാദ്ദ്വിഗുണം പ്രേരകസ്യ ച। ഇച്ഛയാനിച്ഛയാ ചാപി പ്രേരണേനാന്യസേവയാ
സ്വയം സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് സ്നാനഫലം ലഭിക്കും; മറ്റുള്ളവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവന് അതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം ഫലം ലഭിക്കും, ആഗ്രഹത്താലോ അല്ലാതെയോ, പ്രേരണയാലോ സേവനത്തിലൂടെയോ ആയാലും.
ജാഹ്നവീം യോ ഗതഃ പുണ്യാം സ ഗച്ഛേന്നിര്ജരാലയമ്। ദ്വിജാ ഊചുഃ- ഗംഗായാഃ കീര്തനം വ്യാസ ശ്രുതം ത്വത്തോ വിനിര്മലമ്
പുണ്യമയമായ ജാഹ്നവിയെ സന്ദർശിക്കുന്നവൻ അമരന്മാരുടെ ലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നു. ദ്വിജന്മാർ പറഞ്ഞു: 'വ്യാസാ, നിങ്ങൾക്കൊപ്പമിരുന്ത് ഞങ്ങൾ ഗംഗയുടെ വിശുദ്ധമായ മഹത്വം കേട്ടു.'
ഗംഗാ കസ്മാത്കിമാകാരാ കുതഃ സാ ഹ്യതിപാവനീ। വ്യാസ ഉവാച- ശൃണുധ്വം കഥയാമ്യദ്യ കഥാം പുണ്യാം പുരാതനീം
'ഗംഗ എങ്ങനെ അതിപാവനിയാണ്, അവളുടെ രൂപം എന്താണ്, അവൾ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?' വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: 'കേൾക്കൂ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഒരു പുരാതനമായ പുണ്യകഥ പറയാം.'
യാം ശ്രുത്വാ മോക്ഷമാര്ഗം ച പ്രാപ്നോതി നരസത്തമഃ। ബ്രഹ്മലോകം പുരാ ഗത്വാ നാരദോ മുനിപുംഗവഃ
ആ കഥ കേട്ടാൽ, മനുഷ്യനിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ മോക്ഷമാർഗം നേടും; ഒരിക്കൽ മഹർഷി നാരദൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.