യത്ര തീര്ഥേ കുഠാരം തേ നിര്മലം ച ഭവേദിഹ। തത്ര തേ സര്വപാപാനാം ജാതാനാം ച ക്ഷയോ ഭവേത്
'നിന്റെ വാൾ ഏതെങ്കിലും തീർത്ഥത്തിൽ മുഴുവൻ ശുദ്ധമാകുന്നിടത്ത്, അവിടെ നിന്നെ ബാധിച്ച എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും'.
ജനാനാം തത്ര സര്വേഷാം ഹിതാര്ഥം തിഷ്ഠ മാനദ। ചപലം ഗച്ഛ തീര്ഥാനി സര്വാണി സുമഹാംതി ച
'എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും ഉപകാരത്തിനായി നീ അവിടെ നില്ക്കണം. മഹത്തായ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും നീ പോകണം'.
തേഷാം മധ്യേ മഹാതീര്ഥേ പര്ശുഃ ശുദ്ധോ ഭവേദ്യദി। തം ച ജാനീഹി തീര്ഥേഷു മുക്തിദം പരികീര്തിതമ്
'അവയിൽ ഏറ്റവും വലിയ തീർത്ഥത്തിൽ നിന്റെ വാൾ ശുദ്ധമാകുന്നുവെങ്കിൽ, അതാണ് മോക്ഷം നൽകുന്ന പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം'.
തച്ഛ്രുത്വാ ജാമദഗ്ന്യസ്തു തീര്ഥാനി പ്രയയൌ തദാ। ഗംഗാം സരസ്വതീം ശുഭ്രാം കാവേരീം സരയൂം തഥാ
അത് കേട്ട ജാമദഗ്ന്യൻ ഗംഗ, ശുദ്ധമായ ശരസ്വതി, കാവേരി, ശരയു എന്നീ തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കു പോയി.
ഗോദാവരീം ച യമുനാം കദ്രൂം ച വസുദാം തഥാ। അന്യാം ച പുണ്യദാം രമ്യാം ഗൌരീം പൂര്വാം സ്ഥിതാം ശുഭാമ്
ഗോദാവരി, യമുന, കദ്രു, വസുദാ, അതുപോലെ കിഴക്കോട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മനോഹരവും പുണ്യവും നൽകുന്ന ഗൗരീ എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥവും അവൻ സന്ദർശിച്ചു.
ഗച്ഛതസ്തസ്യ ധീരസ്യ സദാഗതിസമസ്യ ച। ക്ഷാലിതഃ സര്വതീര്ഥേഷു ന പുനര്നിര്മലോഽഭവത്
ആ ധീരനും സദാ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവനുമായി തുല്യനായവനും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പോയി കഴുകിയെങ്കിലും, അവന്റെ വാൾ വീണ്ടും ശുദ്ധമാകുന്നില്ല.
തതോ ഗിരിഗുഹാം ദുര്ഗാം മഹാരണ്യം ച പര്വതമ്। ഗിരികൂടം ച ദുര്ലഭ്യം യയൌ തീര്ഥമസൌ ഹരിഃ
അതിനുശേഷം അവൻ ഒരു പർവതഗുഹയിലേക്കും ദുർഗമമായ കാടിലേക്കും കയറാൻ പ്രയാസമുള്ള പർവതശിഖരത്തിലേക്കും പോയി. അങ്ങനെ ഹരിയാണ് ആ തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോയത്.
ന ച നിര്മലതാമേതി കുഠാരസ്തസ്യ തേന ച। വിഷാദമഗമത്തത്ര രാമഃ പരപുരംജയഃ
അവിടെ പോലും അവന്റെ വാൾ ശുദ്ധമാകുന്നില്ല. അപ്പോൾ ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ച രാമൻ വലിയ വിഷാദത്തിൽ ആകുന്നു.
ഹാഹേതി വിവിധം കൃത്വാ ചോപവിശ്യ ധരാതലേ। പ്രചിംതാമഗമദ്വീരസ്തമുവാച പുനസ്തഥാ
'ഹാ' എന്നിങ്ങനെ പലവിധം വിളിച്ചു, ഭൂമിയിൽ ഇരുന്ന് ആ വീരൻ ആഴമായ ചിന്തയിൽ മുങ്ങി. അപ്പോൾ വീണ്ടും ആ ശബ്ദം അവനോട് പറഞ്ഞു.
പൂര്വസ്യാം ദിശി ദേവേശ തീര്ഥം ചാസ്തി ഗുഹോദരേ। തച്ഛ്രുത്വാ നരശാര്ദൂലോ ഗത്വാ കുംഡം ദദര്ശ സഃ
'കിഴക്കോട്ട് ദിശയിൽ, ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, ഒരു ഗുഹയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്.' ഇത് കേട്ട നരശാർദൂളൻ അവിടെ പോയി ആ കുളം കണ്ടു.
പ്രദക്ഷിണം ജലാവര്തം ശുഭ്രം പാപഹരം ശുഭമ്। തജ്ജലസ്പര്ശമാത്രേണ കുഠാരഃ ശുദ്ധതാം ഗതഃ
അവൻ അവിടെ വലയം പോലെ ചുറ്റി ഒഴുകുന്ന, വെളിച്ചവും പാപം നീക്കുന്നതുമായ മനോഹരമായ കുളം കണ്ടു. അതിന്റെ വെള്ളം സ്പർശിച്ചുമാത്രം വാൾ ശുദ്ധമായി.
തതോ രാമോഭിഷേകം തു കൃതവാന്പ്രമുദാന്വിതഃ। ശുദ്ധാത്മനസ്ത്വപാപസ്യ ബുദ്ധിര്ജാതാ പ്രപാവിനീ൫൦ 1.55.
അതിനുശേഷം രാമൻ ആനന്ദത്തോടെ അഭിഷേകം നടത്തി. പാപരഹിതനും ശുദ്ധഹൃദയനുമായ അവന്റെ മനസ്സ് മോക്ഷലാഭത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
സ രാമഃ സുചിരം സ്ഥിത്വാ തീര്ഥരാജം പ്രസാദ്യ തമ്। തതസ്തതോഽചലാത്പ്രാപ്യ പുരം വേഗസമന്വിതഃ
രാമൻ അവിടെ ദീർഘകാലം തീർത്ഥരാജനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം അവൻ വേഗത്തിൽ അവിടം വിട്ട് നഗരത്തിലെത്തിച്ചു.
ഖ്യാതം കൃത്വാ തതശ്ചോര്വ്യാം ഗതോസൌ ലവണാര്ണവമ്। അയം തീര്ഥവരഃ സാക്ഷാത്പിതാമഹകൃതോ ഭുവി
അവിടത്തെ മഹത്ത്വം ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമാക്കി, പിന്നെ ലവണസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി. ഈ ഉത്തമതീർത്ഥം ഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മാവാണ് സ്ഥാപിച്ചത്.
സുഖദഃ സര്വതഃ ശുദ്ധോ മുക്തിമാര്ഗപ്രദഃ കില। ഏവം കാമപ്രഭാവം ച വിദ്ധി ദുര്വാരദുഃസഹമ്
ഇത് എല്ലായിടത്തും സന്തോഷം നൽകുന്നു, പൂർണ്ണമായും വിശുദ്ധമാണ്, മോക്ഷമാർഗ്ഗം നൽകുന്നതുമാണ്. ഇങ്ങനെ, ആഗ്രഹത്തിന്റെ ശക്തി അതിരുകടന്നതും സഹിക്കാനാവാത്തതുമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
കാമാജ്ജാതം വൃഷം പാപം പുണ്യം പുണ്യപ്രയോഗതഃ। സ ജാതശ്ചൈവ ലൌഹിത്യോ വിരംചേശ്ചൈവ ചൌരസഃ
പാപം ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, ധർമ്മം നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്നാണ്. അങ്ങനെ ലൗഹിത്യനദി ബ്രഹ്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ പുത്രനായി ജനിച്ചു.
ശംതനോ ക്ഷേത്ര സംജാതസ്ത്വമോഘാഗര്ഭസംഭവഃ। വിരിഞ്ചിനാ ജിതഃ കാമഃ ശാംതനോരപ്യമത്സരാത്
നീ ശന്തനുവിന്റെ വംശത്തിൽ, അശുദ്ധിയില്ലാത്ത ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. ബ്രഹ്മാവും ശന്തനുവും ആഗ്രഹത്തെ ജയിച്ചു, ശാന്തനു അസൂയയില്ലായ്മ കൊണ്ടാണ് അതിന് കഴിയുന്നത്.
തസ്യാഃ പതിവ്രതാത്വാച്ച തീര്ഥാത്തീര്ഥവരോ ഹി സഃ। ഏവം യസ്തു പഠേന്നിത്യം പുണ്യാഖ്യാനമിദം ശിവമ്
അവളുടെ ഭർത്തൃഭക്തിയാൽ ആ തീർത്ഥം ഏറ്റവും ഉത്തമമായതായി. ഇങ്ങനെ, ആരെങ്കിലും ഈ പുണ്യകഥയെ പ്രതിദിനം വായിച്ചാൽ,
ശൃണുയാദ്വാ മുദാ പൃഥ്വ്യാം മുക്തിമാര്ഗം സ ഗച്ഛതി
അല്ലെങ്കിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിൽ കേട്ടാൽ, അവൻ മോക്ഷമാർഗ്ഗം നേടും.
സപ്തപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ। । ശ്രീഭഗവാനുവാച- പുരാ ശര്വഃ സ്ത്രിയോ ദൃഷ്ട്വാ യുവതീ രൂപശാലിനീഃ। ഗംധര്വകിന്നരാണാം ച മനുഷ്യാണാം ച സര്വതഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് ശർവ്വൻ ഗന്ധർവന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും യുവതികളായ സുന്ദരികളെയെല്ലാം കണ്ടു.
മംത്രേണ താഃ സമാകൃഷ്യ ത്വതിദൂരേ വിഹായസി। തപോവ്യാജപരോ ദേവസ്താസു സംഗതമാനസഃ
ഒരു മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവരെ ദൂരത്തുനിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക് ആകർഷിച്ചു. തപസ്സിന്റെ പേരിൽ ദേവൻ അവരിൽ ലയിച്ചു.
അതിരമ്യാം കുടീം കൃത്വാ താഭിഃ സഹ മഹേശ്വരഃ। ക്രീഡാം ചകാര സഹസാ മനോഭവ പരാഭവഃ
അവരോടൊപ്പം അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു കുടിൽ നിർമ്മിച്ച്, മനോഭവനെ ജയിച്ച മഹേശ്വരൻ അവരോടൊപ്പം കളിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ഗൌര്യാശ്ചിത്തമുദ്ഭ്രാംതതാം ഗതമ്। അപശ്യദ്ധ്യാനയോഗേന ക്രീഡംതം ജഗദീശ്വരമ്
അതിനിടയിൽ, ഗൗരിയുടെ മനസ്സ് കലങ്ങിയപ്പോൾ, ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ അവൾ ലോകനാഥനെ കളിക്കുന്നതും കണ്ടു.
സ്ത്രീഭിരംതര്ഗതം ജ്ഞാത്വാ രോഷസ്യ വശഗാഭവത്। തതഃ ക്ഷേമംകരീ രൂപാ ഭൂത്വാ ച പ്രവിവേശ സാ
അവൻ സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൾ കോപത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു. പിന്നെ ക്ഷേമങ്കരിയായ രൂപം ധരിച്ച് അവിടെ പ്രവേശിച്ചു.
വ്യോമൈകാംതേതിദൂരേ ച കാമദേവ സമപ്രഭമ്। വാമാതിമധ്യഗം ശുഭ്രം പുരുഷം പുരുഷോത്തമമ്
ആകാശത്തിലെ വളരെ ദൂരത്ത്, കാമദേവനുപോലെയുള്ള, അത്യന്തം സുന്ദരനും ഉജ്ജ്വലനും സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പുരുഷോത്തമനെയും അവൾ കണ്ടു.
സ്ത്രീഭിഃ സഹ സമാലിഗ്യ പ്രക്രീഡംതം മുഹുര്മുഹുഃ। ചുംബംതം നിര്ഭരം ദേവം ഹരം രാഗപ്രപീഡിതമ്
സ്ത്രീകൾ ചേർന്ന് അവനോടൊപ്പം വീണ്ടും വീണ്ടും കളിച്ചു, ദേവനായ ഹരനെ ആഗ്രഹംകൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി ചുംബിച്ചു.
വൃത്തം ക്ഷേമംകരീ ദൃഷ്ട്വാ നിപപാതാഗ്രതസ്തദാ। താസാം കേശേഷു ചാകൃഷ്യ ചകാര ചരണാഹതിമ്
ക്ഷേമങ്കരി ആ കാഴ്ച കണ്ടപ്പോൾ മുന്നിൽ വീണു. അവളുടെ മുടി പിടിച്ച് കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
ത്രപയാ പീഡിതശ്ശര്വഃ പരാങ്മുഖമവസ്ഥിതഃ। കേശേഷ്വാകൃഷ്യ രോഷാത്താഃ പാതയാമാസ ഭൂതലേ
ലജ്ജയിൽ ശർവ്വൻ മുഖം തിരിച്ചു നിന്നു. അവൾ കോപത്തിൽ അവരുടെ മുടി പിടിച്ച് നിലത്ത് വീഴ്ത്തി.
സ്ത്രിയഃ സര്വാധരാം പ്രാപ്യ സഹസാ വികൃതാനനാഃ। ഉമാശാപപ്രദഗ്ധാംഗാ മ്ലേച്ഛാനാം വശമാഗതാഃ
സ്ത്രീകൾ ഉടൻ തന്നെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലായി, മുഖം വിചിത്രമായി മാറി. ഉമയുടെ ശാപത്തിൽ ദഹിച്ച്, അവർ മ്ലേഛരുടെ അധീനരായി.
താശ്ചാംഡാലസ്ത്രിയഃ ഖ്യാതാ അധവാ ധവസംയുതാഃ। അദ്യാപ്യുമാകൃതം ശാപം സര്വാസ്താശ്ച സമശ്നുയുഃ
അവർ ചാണ്ഡാളസ്ത്രീകൾ എന്നോ അഥവാ ചാണ്ഡാളരുമായി ചേർന്നവരെന്നോ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്നും അവർക്കെല്ലാം ഉമ നൽകിയ ശാപം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നു.