ആവയോഃ സര്വകല്യാണം ഫലിഷ്യതി മനോഗതമ്। തതഃ പതിവ്രതാ തസ്യ ആജ്ഞാമാഗൃഹ്യ സംഭവാത്
നമ്മുടെ മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ മംഗളവും ഫലിക്കുമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പു പറയുന്നു. പിന്നെ ഭർത്താവിന്റെ കല്പന സ്വീകരിച്ച് ആ ഭക്തയായ ഭാര്യ അതിനുശേഷം—
പപൌ രേതോ മഹാഭാഗാ ബ്രഹ്മണഃ പരമാത്മനഃ। ആവര്ത ഇവ സംജജ്ഞേ രൌദ്രഗര്ഭ ഇതി സ്ഫുരന്
അമോഘ, ഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ, പരമാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ബീജം കുടിച്ചു. ഒരു ചുഴലിപോലെ, അതിൽ നിന്ന് രൗദ്രഗർഭൻ എന്ന പ്രകാശം ജനിച്ചു.
പ്രസോഢും നൈവ ശക്താ സാ ശംതനും ചാബ്രവീത്തതഃ। ഗര്ഭം ധാരയിതും നാഥ ന ശക്നോമ്യധുനാ പ്രഭോ
അവൾ അതു സഹിക്കാനാവാതെ ശാന്തനുവിനോട് പറഞ്ഞു: ഭർത്താവേ, ഞാൻ ഈ ഗർഭം ഇനി വഹിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
കിം കരിഷ്യാമി ധര്മജ്ഞ പ്രാണോ മേ സംചലത്യപി। ആജ്ഞാപയ മഹാഭാഗ ഗര്ഭം ത്യക്ഷ്യാമി യത്ര ച
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എന്റെ ജീവൻ പോലും വിട്ടുപോകുന്നു. ഭാഗ്യശാലിയായവനേ, എവിടെ ഈ ഗർഭം വെടിയണമെന്ന് കല്പിക്കൂ.
പത്യുരാജ്ഞാം സമാദായ മുക്തോ ഗര്ഭോ യുഗംധരേ। പയസ്തേജോമയം ശുദ്ധം സര്വധര്മപ്രതിഷ്ഠിതമ്
ഭർത്താവിന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് ഗർഭം യുഗന്ധരപർവതത്തിൽ വിട്ടുവിട്ടു. ആ ഗർഭം പാൽപോലും പ്രകാശംപോലും ശുദ്ധമായതും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നതുമായിരിന്നു.
തന്മധ്യേ പുരുഷഃ ശുദ്ധഃ കിരീടീ നീലവാസസാ। രത്നദാമ്നാ ച വിദ്ധാംഗോ ദുഃപ്രേക്ഷ്യോ ജ്യോതിഷാം ഗണഃ
അതിനകത്ത് ഒരു ശുദ്ധനായ പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവൻ കിരീടം ധരിച്ചും നീലവസ്ത്രം അണിഞ്ഞും രത്നമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവനായി, കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവനായി നില്ക്കുന്നു.
തതോ ദേവഗണാഃ സ്വര്ഗാത്പുഷ്പവര്ഷമവാകിരന്। പ്രസൂതഃ സര്വതീര്ഥേഷു തീര്ഥരാജ ഇതി സ്മൃതഃ
അതിനുശേഷം ദേവതകൾ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പുഷ്പങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞു. അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ജനിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ തീർത്ഥരാജാവ് എന്നു ഓർക്കുന്നത്.
തതോ രാമ ഇതി ഖ്യാതഃ പ്രജാതോഹം ഭൃഗോഃ കുലേ। ക്ഷത്രിയാന്പിതൃഹംതൄംസ്തു സസൈന്യബലവാഹനാന്
അതിനുശേഷം ഞാൻ രാമൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി ഭൃഗുവംശത്തിൽ ജനിച്ചു. അപ്പന്മാരെ കൊല്ലുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാരെയും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെയും ഞാൻ സംഹരിച്ചു.
ഹത്വാ യുദ്ധഗതാന്ഭീതാന്പംകൈഃ സര്വൈര്യുതോ ഹ്യഹമ്। ബ്രഹ്മഹത്യാസമം ഘോരം മദ്ഗേഹേ സമുപസ്ഥിതമ്
പൊരുതുമ്പോൾ ഭയന്നും ചെളിയിൽ മൂടപ്പെട്ടും ഒന്നിച്ചിരുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാരെ ഞാൻ കൊല്ലുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണഹത്യക്ക് തുല്യമായ ഒരു ഭയങ്കര പാപം എന്റെ വീട്ടിൽ വന്നുചേർന്നു.
പംകയുക്തം കുഠാരം മേ ക്ഷാലിതം നൈവ ശുദ്ധ്യതി। തതഃ ഖേ ചാഭവദ്വാണീ രാമ മദ്വചനം കുരു
ചെളിയിൽ മൂടപ്പെട്ട എന്റെ വാൾ എത്ര തവണ കഴുകിയാലും ശുദ്ധിയാവുന്നില്ല. അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു: 'രാമാ, എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കൂ'.
യത്ര തീര്ഥേ കുഠാരം തേ നിര്മലം ച ഭവേദിഹ। തത്ര തേ സര്വപാപാനാം ജാതാനാം ച ക്ഷയോ ഭവേത്
'നിന്റെ വാൾ ഏതെങ്കിലും തീർത്ഥത്തിൽ മുഴുവൻ ശുദ്ധമാകുന്നിടത്ത്, അവിടെ നിന്നെ ബാധിച്ച എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും'.
ജനാനാം തത്ര സര്വേഷാം ഹിതാര്ഥം തിഷ്ഠ മാനദ। ചപലം ഗച്ഛ തീര്ഥാനി സര്വാണി സുമഹാംതി ച
'എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും ഉപകാരത്തിനായി നീ അവിടെ നില്ക്കണം. മഹത്തായ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും നീ പോകണം'.
തേഷാം മധ്യേ മഹാതീര്ഥേ പര്ശുഃ ശുദ്ധോ ഭവേദ്യദി। തം ച ജാനീഹി തീര്ഥേഷു മുക്തിദം പരികീര്തിതമ്
'അവയിൽ ഏറ്റവും വലിയ തീർത്ഥത്തിൽ നിന്റെ വാൾ ശുദ്ധമാകുന്നുവെങ്കിൽ, അതാണ് മോക്ഷം നൽകുന്ന പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം'.
തച്ഛ്രുത്വാ ജാമദഗ്ന്യസ്തു തീര്ഥാനി പ്രയയൌ തദാ। ഗംഗാം സരസ്വതീം ശുഭ്രാം കാവേരീം സരയൂം തഥാ
അത് കേട്ട ജാമദഗ്ന്യൻ ഗംഗ, ശുദ്ധമായ ശരസ്വതി, കാവേരി, ശരയു എന്നീ തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കു പോയി.
ഗോദാവരീം ച യമുനാം കദ്രൂം ച വസുദാം തഥാ। അന്യാം ച പുണ്യദാം രമ്യാം ഗൌരീം പൂര്വാം സ്ഥിതാം ശുഭാമ്
ഗോദാവരി, യമുന, കദ്രു, വസുദാ, അതുപോലെ കിഴക്കോട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മനോഹരവും പുണ്യവും നൽകുന്ന ഗൗരീ എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥവും അവൻ സന്ദർശിച്ചു.
ഗച്ഛതസ്തസ്യ ധീരസ്യ സദാഗതിസമസ്യ ച। ക്ഷാലിതഃ സര്വതീര്ഥേഷു ന പുനര്നിര്മലോഽഭവത്
ആ ധീരനും സദാ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവനുമായി തുല്യനായവനും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പോയി കഴുകിയെങ്കിലും, അവന്റെ വാൾ വീണ്ടും ശുദ്ധമാകുന്നില്ല.
തതോ ഗിരിഗുഹാം ദുര്ഗാം മഹാരണ്യം ച പര്വതമ്। ഗിരികൂടം ച ദുര്ലഭ്യം യയൌ തീര്ഥമസൌ ഹരിഃ
അതിനുശേഷം അവൻ ഒരു പർവതഗുഹയിലേക്കും ദുർഗമമായ കാടിലേക്കും കയറാൻ പ്രയാസമുള്ള പർവതശിഖരത്തിലേക്കും പോയി. അങ്ങനെ ഹരിയാണ് ആ തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോയത്.
ന ച നിര്മലതാമേതി കുഠാരസ്തസ്യ തേന ച। വിഷാദമഗമത്തത്ര രാമഃ പരപുരംജയഃ
അവിടെ പോലും അവന്റെ വാൾ ശുദ്ധമാകുന്നില്ല. അപ്പോൾ ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ച രാമൻ വലിയ വിഷാദത്തിൽ ആകുന്നു.
ഹാഹേതി വിവിധം കൃത്വാ ചോപവിശ്യ ധരാതലേ। പ്രചിംതാമഗമദ്വീരസ്തമുവാച പുനസ്തഥാ
'ഹാ' എന്നിങ്ങനെ പലവിധം വിളിച്ചു, ഭൂമിയിൽ ഇരുന്ന് ആ വീരൻ ആഴമായ ചിന്തയിൽ മുങ്ങി. അപ്പോൾ വീണ്ടും ആ ശബ്ദം അവനോട് പറഞ്ഞു.
പൂര്വസ്യാം ദിശി ദേവേശ തീര്ഥം ചാസ്തി ഗുഹോദരേ। തച്ഛ്രുത്വാ നരശാര്ദൂലോ ഗത്വാ കുംഡം ദദര്ശ സഃ
'കിഴക്കോട്ട് ദിശയിൽ, ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, ഒരു ഗുഹയുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു തീർത്ഥമുണ്ട്.' ഇത് കേട്ട നരശാർദൂളൻ അവിടെ പോയി ആ കുളം കണ്ടു.
പ്രദക്ഷിണം ജലാവര്തം ശുഭ്രം പാപഹരം ശുഭമ്। തജ്ജലസ്പര്ശമാത്രേണ കുഠാരഃ ശുദ്ധതാം ഗതഃ
അവൻ അവിടെ വലയം പോലെ ചുറ്റി ഒഴുകുന്ന, വെളിച്ചവും പാപം നീക്കുന്നതുമായ മനോഹരമായ കുളം കണ്ടു. അതിന്റെ വെള്ളം സ്പർശിച്ചുമാത്രം വാൾ ശുദ്ധമായി.
തതോ രാമോഭിഷേകം തു കൃതവാന്പ്രമുദാന്വിതഃ। ശുദ്ധാത്മനസ്ത്വപാപസ്യ ബുദ്ധിര്ജാതാ പ്രപാവിനീ൫൦ 1.55.
അതിനുശേഷം രാമൻ ആനന്ദത്തോടെ അഭിഷേകം നടത്തി. പാപരഹിതനും ശുദ്ധഹൃദയനുമായ അവന്റെ മനസ്സ് മോക്ഷലാഭത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
സ രാമഃ സുചിരം സ്ഥിത്വാ തീര്ഥരാജം പ്രസാദ്യ തമ്। തതസ്തതോഽചലാത്പ്രാപ്യ പുരം വേഗസമന്വിതഃ
രാമൻ അവിടെ ദീർഘകാലം തീർത്ഥരാജനെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം അവൻ വേഗത്തിൽ അവിടം വിട്ട് നഗരത്തിലെത്തിച്ചു.
ഖ്യാതം കൃത്വാ തതശ്ചോര്വ്യാം ഗതോസൌ ലവണാര്ണവമ്। അയം തീര്ഥവരഃ സാക്ഷാത്പിതാമഹകൃതോ ഭുവി
അവിടത്തെ മഹത്ത്വം ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമാക്കി, പിന്നെ ലവണസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി. ഈ ഉത്തമതീർത്ഥം ഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മാവാണ് സ്ഥാപിച്ചത്.
സുഖദഃ സര്വതഃ ശുദ്ധോ മുക്തിമാര്ഗപ്രദഃ കില। ഏവം കാമപ്രഭാവം ച വിദ്ധി ദുര്വാരദുഃസഹമ്
ഇത് എല്ലായിടത്തും സന്തോഷം നൽകുന്നു, പൂർണ്ണമായും വിശുദ്ധമാണ്, മോക്ഷമാർഗ്ഗം നൽകുന്നതുമാണ്. ഇങ്ങനെ, ആഗ്രഹത്തിന്റെ ശക്തി അതിരുകടന്നതും സഹിക്കാനാവാത്തതുമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
കാമാജ്ജാതം വൃഷം പാപം പുണ്യം പുണ്യപ്രയോഗതഃ। സ ജാതശ്ചൈവ ലൌഹിത്യോ വിരംചേശ്ചൈവ ചൌരസഃ
പാപം ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, ധർമ്മം നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്നാണ്. അങ്ങനെ ലൗഹിത്യനദി ബ്രഹ്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ പുത്രനായി ജനിച്ചു.
ശംതനോ ക്ഷേത്ര സംജാതസ്ത്വമോഘാഗര്ഭസംഭവഃ। വിരിഞ്ചിനാ ജിതഃ കാമഃ ശാംതനോരപ്യമത്സരാത്
നീ ശന്തനുവിന്റെ വംശത്തിൽ, അശുദ്ധിയില്ലാത്ത ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. ബ്രഹ്മാവും ശന്തനുവും ആഗ്രഹത്തെ ജയിച്ചു, ശാന്തനു അസൂയയില്ലായ്മ കൊണ്ടാണ് അതിന് കഴിയുന്നത്.
തസ്യാഃ പതിവ്രതാത്വാച്ച തീര്ഥാത്തീര്ഥവരോ ഹി സഃ। ഏവം യസ്തു പഠേന്നിത്യം പുണ്യാഖ്യാനമിദം ശിവമ്
അവളുടെ ഭർത്തൃഭക്തിയാൽ ആ തീർത്ഥം ഏറ്റവും ഉത്തമമായതായി. ഇങ്ങനെ, ആരെങ്കിലും ഈ പുണ്യകഥയെ പ്രതിദിനം വായിച്ചാൽ,
ശൃണുയാദ്വാ മുദാ പൃഥ്വ്യാം മുക്തിമാര്ഗം സ ഗച്ഛതി
അല്ലെങ്കിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിൽ കേട്ടാൽ, അവൻ മോക്ഷമാർഗ്ഗം നേടും.
സപ്തപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ। । ശ്രീഭഗവാനുവാച- പുരാ ശര്വഃ സ്ത്രിയോ ദൃഷ്ട്വാ യുവതീ രൂപശാലിനീഃ। ഗംധര്വകിന്നരാണാം ച മനുഷ്യാണാം ച സര്വതഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് ശർവ്വൻ ഗന്ധർവന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും യുവതികളായ സുന്ദരികളെയെല്ലാം കണ്ടു.