തുലാധാരോ മഹാത്മാ വൈ സത്യവാക്യേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ। ലോകേ തത്സദൃശോ നാസ്തി സത്യവാക്യസ്യ കാരണാത്
സത്യവാക്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ള മഹാത്മാവായ തുലാധാരനു ലോകത്ത് തുല്യൻ ആരുമില്ല; സത്യവാക്യത്തിൽ അവന്റെ ഭക്തിയാണു അതിന് കാരണം.
അശ്വമേധസഹസ്രേണ സത്യം തു തുലയാ ധൃതമ്। അശ്വമേധസഹസ്രാദ്ധി സത്യമേവ വിശിഷ്യതേ
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കും ഒപ്പം സത്യം തൂക്കിയാൽ, സത്യം തന്നെയാണ് അതിനെക്കാൾ മേലുള്ളത്.
സര്വം സത്യാദ്ഭവേത്സാധ്യം സത്യോ ഹി ദുരതിക്രമഃ। സത്യവാക്യേന സാ ധേനുര്ബഹുലാ സ്വര്ഗഗാമിനീ
എല്ലാം സത്യത്തിലൂടെ സാധ്യമാണ്, സത്യം മറികടക്കാൻ കഴിയില്ല; സത്യവാക്യത്താൽ ബഹുലാ എന്ന ആ പശു സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോയി.
സര്വം രാഷ്ട്രം സമാധായ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാ। തഥായം സര്വദാ സാക്ഷീ മൃഷാ നാസ്തി കദാചന
മുഴുവൻ രാജ്യവും ന്യായമായി തീർപ്പാക്കിയാൽ പിന്നെ തിരിച്ചു വരുന്നത് ദുഷ്ക്കരമാണ്; അതുപോലെ അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സാക്ഷിയാണ്, ഒരിക്കലും കള്ളം പറയുന്നില്ല.
ബഹ്വര്ഘമല്പമര്ഘം ച ക്രയവിക്രയണേ സുധീഃ। സത്യവാക്യം പ്രശസ്തം ച വിശേഷാത്സാക്ഷിണോ ഭവേത്
വാങ്ങലിലും വിൽപ്പനയിലും വില വലിയതോ ചെറുതോ ആയാലും, സത്യവാക്യത്തിൽ പ്രശസ്തരായവരെയാണ് പ്രത്യേകിച്ച് സാക്ഷികളാക്കേണ്ടത്.
സാക്ഷിണഃ സത്യമുക്ത്വാ ച അക്ഷയം സ്വര്ഗമായയുഃ। വാവദൂകഃ സഭാം പ്രാപ്യ സത്യം വദതി വാക്പതിഃ
സാക്ഷികൾ സത്യം പറഞ്ഞാൽ അവർക്കു ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും; വാക്കിൽ പ്രഭുവായവൻ സഭയിൽ കടന്നാൽ സത്യം പറയുന്നു.
സ യാതി ബ്രഹ്മണോ ഗേഹം യജ്ഞൈരന്യൈശ്ച ദുര്ലഭമ്। സഭായാം യോ വദേത്സത്യമശ്വമേധഫലം ലഭേത്
സമാന്യാഗങ്ങളാൽ പ്രാപിക്കാനാവാത്ത ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീടിലേക്ക് അവൻ പോകുന്നു; സഭയിൽ സത്യം പറയുന്നവൻ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും.
ലോഭാദ്ദ്വേഷാന്മൃഷോക്ത്വാ ച രൌരവം നരകം വ്രജേത്। സര്വസാക്ഷീ തുലാധാരോ ജനാനാം ശൂര ഏവ ച
ലാഭം അല്ലെങ്കിൽ വൈരം കൊണ്ടു കള്ളം പറഞ്ഞാൽ രൗരവനരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും; തുലാധാരൻ എല്ലാവർക്കും സാക്ഷിയാണു, ജനങ്ങളിൽ സത്യസന്ധനായ വീരനാണ്.
വിശേഷാല്ലോഭസംത്യാഗാന്നാകേ നിര്ജരതാം വ്രജേത്। കശ്ചിച്ഛൂദ്രോ മഹാഭാഗോ ന ലോഭേ വര്തതേ ക്വചിത്
പ്രത്യേകമായി, ലാഭം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അമരന്മാരുടെ നിലയിലേക്കു എത്താം; ഒരാൾ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഒരു ശൂദ്രൻ, ഒരിക്കലും ലാഭത്തിൽ ജീവിക്കുന്നില്ല.
വൃത്തിശ്ശാകേന ദുഃഖേന തഥാ ശിലോംഛതോ ഭൃശമ്। ജര്ജരം വസ്ത്രയുഗ്മം ച കരൌ പാത്രേ ച സര്വദാ
അവന്റെ ഉപജീവനം കഷ്ടപ്പാടോടെ ഇലകൾ ശേഖരിച്ചും ധാന്യത്തിന്റെ അവശിഷ്ടം എടുക്കിയും ആണ്; അവന്റെ വസ്ത്രം പഴകിയതും കീറിപ്പോയതുമാണ്, കൈകളാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും പാത്രം.
സദാപി ലാഭവിരഹോ ന പരസ്വം ഗൃഹീതവാന്। തസ്യ ജിജ്ഞാസയൈവാഹം ഗൃഹീത്വാ വസ്ത്രയുഗ്മകമ്
എപ്പോഴും ലാഭം കിട്ടാതിരുന്നാലും, അവൻ മറ്റൊരാളുടെ വസ്തു എടുത്തിട്ടില്ല; അവനെ കുറിച്ച് അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവന്റെ വസ്ത്രം എടുത്തു.
അവകോടേ നദീതീരേ സ്ഥിതസ്സംസ്ഥാപ്യ സാദരമ്। സ ദൃഷ്ട്വാ വസ്ത്രയുഗ്മം തന്ന ലോഭേ കുരതേ മനഃ
നദീതീരത്ത് ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് ഞാൻ ആദരപൂർവ്വം വസ്ത്രം വെച്ചു; ആ വസ്ത്രം കണ്ടിട്ടും അവന്റെ മനസ്സ് ലാഭത്തിൽ ആകപ്പെട്ടില്ല.
ഇതരസ്യ പരിജ്ഞായ തത്ക്ഷാംത്യാ സ്വഗൃഹം യയൌ। തതോ വിചിംതയിത്വാ തു ഹൃദാ സ്വല്പമിതി ദ്വിജ
അത് മറ്റൊരാളുടേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ക്ഷമയോടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നെ ഹൃദയത്തിൽ ആലോചിച്ച്, അതൊരു ചെറിയ കാര്യമാണെന്ന് വിചാരിച്ചു.
ഉദുംബരം ഹേമഗര്ഭം മയാ തത്രൈവ പാതിതമ്। കിംകരേ ച നദീതീരേ വികോണേ ജനവര്ജിതേ
അപ്പോൾ ഞാൻ സ്വർണ്ണം നിറച്ച ഒരു ഉദുംബരഫലം അവിടെ തന്നെ, നദീതീരത്തുള്ള ഒളിച്ചുപോയ, ആളില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് വെച്ചു.
തസ്യ യാതസ്യ ദേശേ തു ദൃഷ്ടം തേന തദദ്ഭുതമ്। അലം വിധാനമേതത്തു കൃത്രിമം ചോപലക്ഷ്യതേ
അവൻ ആ സ്ഥലത്ത് ചെന്നപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ ആ വസ്തു കണ്ടു; ഈ ക്രമീകരണം മതിയായിരുന്നു, അത് കൃത്രിമമാണെന്ന് വ്യക്തമായി.
ഗ്രഹണേ വാധുനാ ചാസ്യ അലോഭം നഷ്ടമേവ മേ। അസ്യൈവ രക്ഷണേ കഷ്ടമഹംകാരപദം ത്വിദമ്
ഇപ്പോൾ അത് എടുത്തപ്പോൾ അവന്റെ ലാഭരഹിതം എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഇതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഭാരമാണ് വരുന്നത്.
യതോ ലോഭസ്തതോ ലാഭോ ലാഭാല്ലോഭഃ പ്രവര്തതേ। ലോഭഗ്രസ്തസ്യ പുംസശ്ച ശാശ്വതോ നിരയോ ഭവേത്
എവിടെ ലാഭമുണ്ടോ അവിടെ ലഭ്യവും, ലഭ്യത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ലാഭം ഉളവാകുന്നു; ലാഭത്തിൽ ആകപ്പെട്ടവന് ശാശ്വതമായ നരകമാണ്.
യദി നോ വിഗുണം വിത്തം യദാ വേശ്മനി തിഷ്ഠതി। തദാ മേ ദാരപുത്രാണാമുന്മാദോ ഹ്യുപപദ്യതേ
ഗുണമില്ലാത്ത സമ്പത്ത് എന്റെ വീട്ടിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഭാര്യയും മക്കളും ഭ്രമത്തിലാകുന്നു.
ഉന്മാദാത്കാമസംജാത വികാരാന്മതിവിഭ്രമഃ। ഭ്രമാന്മോഹോപ്യഹംകാരഃ ക്രോധലോഭാവതഃ പരം
ഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹം ഉരുത്തിരിയുന്നു, ആ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നു. ആ മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സു കുഴപ്പമാകുന്നു; ആ കുഴപ്പത്തിൽ നിന്ന് മായയും, മായയിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരവും, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് കോപവും ലോഭവും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
ഏഷാം പ്രചുരഭാവാച്ച തപഃ ക്ഷയം ഗമിഷ്യതി। ക്ഷീണേ തപസി വര്തംതേ പംകാശ്ചിത്തപ്രമോഹകാഃ
ഇവയെല്ലാം അധികം വന്നാൽ തപസ്സിന്റെ ശക്തി കുറയുന്നു; തപസ്സു ക്ഷയിച്ചാൽ മനസ്സിനെ കുഴപ്പിപ്പിക്കുന്ന മണ്ണ് പോലെ അജ്ഞാനവും ഭ്രമവും വളരുന്നു.
തൈശ്ച ശൃംഖലയോഗൈശ്ച ബദ്ധോ നൈവോദ്ധൃതിം വ്രജേത്। ഏതദ്വിമൃശ്യ ശൂദ്രോഽസൌ പരിത്യജ്യ ഗൃഹം ഗതഃ
ഇവയുടെ ചങ്ങലകളിൽ കുടുങ്ങിയാൽ മോക്ഷം നേടാൻ കഴിയില്ല; ഇതെല്ലാം ആലോചിച്ച് ആ ശൂദ്രൻ വീട്ടുവിട്ടു പുറപ്പെട്ടു.
സ്വസ്ഥാ ദേവാ മുദാ തത്ര സാധുസാധ്വിതി ചാബ്രുവന്। നിര്ഗ്രംഥിരൂപമാദായ തസ്യാംതിക ഗൃഹം തഥാ
അവിടെ ദേവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ 'നന്നായി, നന്നായി' എന്ന് പറഞ്ഞു; അവർ ഭിക്ഷാടന രൂപം എടുത്ത് അവന്റെ വീട്ടിലേക്കും പോയി.
ഗത്വാഹം ദൈവസംവാദമവദം ഭൂതവര്തനമ്। തതോഭ്യാസപ്രസംഗാച്ച ജനാനാം ച പരിപ്ലവാത്
ഞാൻ അവിടെ ചെന്നു ദൈവസംഭാഷണവും ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തിയും പറഞ്ഞു; പിന്നെ അഭ്യാസത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽയും ജനങ്ങളുടെ ഭ്രമത്താൽയും—
തസ്യ യോഷാ തദാഗത്യ പപ്രച്ഛ ദൈവകാരണമ്। തതോഹമവദം തസ്യ യദ്വാ ചേതോഗതം ദ്രുതമ്
അപ്പോൾ അവന്റെ ഭാര്യ വന്ന് ദൈവകാര്യത്തിന്റെ കാരണമെന്താണെന്ന് ചോദിച്ചു; അതിനുശേഷം എനിക്ക് മനസ്സിൽ ഉടനടി വന്നത് ഞാൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
നിഭൃതോഥ നിനാദസ്യ കാരണം കഥിതം മയാ। ഹൃദ്ഗതം പതിനാ തേദ്യ വിധിനാ ദത്തമജ്ഞവത്
അവളോട് ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ആ ശബ്ദത്തിന്റെ കാരണമെന്താണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു; ഭർത്താവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇന്ന് വിധിയുടെ പ്രകാരം അജ്ഞാനിക്ക് ലഭിച്ചുപോയതുപോലെയാണ്.
പരിത്യക്തം മഹാഭാഗേ പുനര്നാസ്തീഹ തേ വസു। യാവജ്ജീവതി ദൌര്വിധ്യം തസ്യ ഭോക്താ ന സംശയഃ
മഹാഭാഗ്യവതിയായവളേ, നീ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളാണ്, ഇനി ഇവിടെ നിനക്ക് സമ്പത്ത് ഇല്ല; അവൻ ജീവിക്കുന്നതുവരെ ദുർഭാഗ്യം അവനാണ് അനുഭവിക്കേണ്ടത്, അതിൽ സംശയമില്ല.
ഗച്ഛ മാതര്ഗൃഹം ശൂന്യമലബ്ധം തത്പ്രപൃച്ഛതമ്। ശ്രുത്വാ തദ്വൈ ശിവം സാ ച വചനം പത്യുരംതികേ
അമ്മേ, നീ പോയി ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ അതു കിട്ടാത്തതെന്താണെന്ന് ചോദിച്ചറിയൂ; ഭർത്താവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആ ശുഭവാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ—
ഗത്വാ പ്രോവാച ദുര്വൃത്തം തച്ഛ്രുത്വാ വിസ്മയം ഗതഃ। സ വിചിംത്യ തയാ സാര്ധമാഗതോസൌ മമാംതികമ്
അവൾ പോയി ആ ദുഷ്ടനോട് പറഞ്ഞു; അത് കേട്ട് അവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു; ആലോചിച്ച് അവൻ അവളോടൊപ്പം എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
നിഭൃതം മാമുവാചേദം ക്ഷപണത്വം ച കീര്തയ। ക്ഷപണക ഉവാച- ചാക്ഷുഷം ചിരസംശുദ്ധം ഹേലയാ തൃണവത്കഥമ്
ഒറ്റയ്ക്ക് അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഭിക്ഷാടനത്തിന്റെ വഴി എങ്ങനെയാണെന്ന് പറയൂ.' ഭിക്ഷുക്കൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ദീർഘകാലം കണ്ണ് ശുദ്ധീകരിച്ചിട്ടും അതിനെ പുൽപോലെ അവഗണിച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചുവോ?'
ത്വയാ ത്യക്തം യതസ്താത നാസ്തി ഭാഗ്യമകംടകമ്। ഐശ്വര്യമതുലം ശൌര്യം ശീര്യതേ ഭാവുകം പുനഃ
നീ അതു ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, സുഹൃത്തെ, കുരു ഇല്ലാത്ത ഭാഗ്യം ഇല്ല; അതുല്യമായ ഐശ്വര്യവും വീരതയും ഒരിക്കൽ ക്ഷയിച്ചാൽ വീണ്ടും മനസ്സിൽ ദു:ഖം ഉണ്ടാകും.