സര്വശത്രുഗണം ജിത്വാ ലോകോ ധര്മേണ പാലിതഃ। അകരോച്ച മഖം ശുദ്ധം രാജസൂയം സുദുര്ലഭമ്
എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ച്, അവന് ലോകം ധര്മത്തോടെ ഭരിച്ചു; അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ശുദ്ധമായ രാജസൂയയാഗം നടത്തി.
ചതുരശീതിസഹസ്രാണി ബ്രാഹ്മണാനാം ച നിത്യശഃ। ഭോജയേദ്രുക്മപാത്രേഷു രാജോപകരണേഷു ച
അവന് എപ്പോഴും നാല്പത്തിയെട്ടായിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പൊന്നിന്റെ പാത്രങ്ങളിലും രാജോപകരണങ്ങളിലും വിരുന്ന് വിളിച്ചു.
ഭോജയിത്വോപകരണാംസ്തേഭ്യോ ദത്വാ വിസര്ജയേത്। യദഭീഷ്ടം ദ്വിജാതീനാമതോന്യദ്ദാപയേദ്ധനമ്
വിരുന്ന് കഴിപ്പിച്ച ശേഷം ഉപകരണങ്ങള് സമ്മാനിച്ച് അവരെ വിടുകയും, ദ്വിജന്മാര് ആഗ്രഹിച്ച മറ്റെന്തെങ്കിലും ധനം അവര്ക്ക് നല്കുകയും ചെയ്തു.
അദരിദ്രം തതോ ജ്ഞാത്വാ ദ്വിജവ്യൂഹം പരിത്യജേത്। തഥൈവ സ്നാതകാനാം തു സഹസ്രാണി തു ഷോഡശ। നിത്യം സംഭോജയേദ്രാജാ സത്യേനൈവ വിമത്സരഃ
അവരെ ദാരിദ്ര്യരഹിതരായി കണ്ട ശേഷം അവരെ വിടുകയും, അതുപോലെ പതിനാറായിരം സ്നാതകരെ രാജാവ് സത്യത്തോടും അസൂയയില്ലാതെയും എപ്പോഴും വിരുന്ന് വിളിച്ചു.
അതിഷ്ഠംത ഗൃഹേ പൂര്വം ചിരം തസ്യ ജിഗീഷയാ। ജിതം തേന ജഗത്സര്വം പ്രാണാനുഗ്രഹകാരണാത്
അവര് മുമ്പ് അവന്റെ വീട്ടില് ദീര്ഘകാലം ജയിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് താമസിച്ചു; ജീവികള്ക്കു ദയ കാണിച്ചുകൊണ്ട് അവന് ലോകം മുഴുവന് ജയിച്ചു.
സത്യേന ചാസുരോ രാജാ ബലിരിംദ്രോ ഭവിഷ്യതി। പാതാലസ്ഥസ്യ തസ്യൈവ ഭൂയസ്തിഷ്ഠാമി വേശ്മനി
സത്യത്താല് അസുരരാജാവായ ബലി ഇന്ദ്രനാകും; പാതാളത്തില് കഴിയുമ്പോഴും ഞാന് അവന്റെ വീട്ടില് വസിക്കുന്നു.
നിരംതരം ച തിഷ്ഠാമി സ്വാംതേ പുണ്യൈകകര്മണഃ। യദ്വാ പുരാ മയാ ബദ്ധോ ദൈത്യയോനേര്വിമോക്ഷണാത്
പുണ്യപ്രവര്ത്തനമേ ഉള്ളവന്റെ ഹൃദയത്തില് ഞാന് നിരന്തരം വസിക്കുന്നു; അല്ലെങ്കില്, ഒരിക്കല് ഞാന് അവനെ ബന്ധിച്ചെങ്കിലും, ദൈത്യജന്മത്തില് നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.
തലം ചൈവാമരത്വം ഹി ശക്രത്വം പ്രദദാമ്യഹമ്। ഹരിശ്ചംദ്രോ നൃപസ്സത്യാത്സവാഹനപരിച്ഛദഃ
ഞാന് പാതാളവും അമരത്വവും ഇന്ദ്രപദവിയും നല്കുന്നു; ഹരിശ്ചന്ദ്രന് സത്യത്താല് അവന്റെ വാഹനങ്ങളോടും അനുചരങ്ങളോടും കൂടി സത്യലോകം നേടി.
സ്വശരീരേണ ശുദ്ധേന സത്യലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ। രാജാനോ ബഹവശ്ചാന്യേ യേ ച സിദ്ധാ മഹര്ഷയഃ
ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടുകൂടി അവന് സത്യലോകത്തില് സ്ഥിരമായി സ്ഥിതി ചെയ്തു; മറ്റു പല രാജാക്കന്മാരും സിദ്ധന്മാരായ മഹര്ഷികളും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ജ്ഞാനിനോ യതയശ്ചൈവ സര്വേ സത്യേഽച്യുതാഽഭവന്। തസ്മാത്സത്യരതോ ലോകേ സംസാരോദ്ധരണക്ഷമഃ
എല്ലാ ജ്ഞാനികളും യതികളും സത്യത്തിലൂടെ അക്ഷയരായി; അതുകൊണ്ട് ലോകത്ത് സത്യപ്രിയനായവന് സംസാരത്തില് നിന്ന് രക്ഷിക്കുവാന് കഴിവുള്ളവനാണ്.
തുലാധാരോ മഹാത്മാ വൈ സത്യവാക്യേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ। ലോകേ തത്സദൃശോ നാസ്തി സത്യവാക്യസ്യ കാരണാത്
സത്യവാക്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ള മഹാത്മാവായ തുലാധാരനു ലോകത്ത് തുല്യൻ ആരുമില്ല; സത്യവാക്യത്തിൽ അവന്റെ ഭക്തിയാണു അതിന് കാരണം.
അശ്വമേധസഹസ്രേണ സത്യം തു തുലയാ ധൃതമ്। അശ്വമേധസഹസ്രാദ്ധി സത്യമേവ വിശിഷ്യതേ
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കും ഒപ്പം സത്യം തൂക്കിയാൽ, സത്യം തന്നെയാണ് അതിനെക്കാൾ മേലുള്ളത്.
സര്വം സത്യാദ്ഭവേത്സാധ്യം സത്യോ ഹി ദുരതിക്രമഃ। സത്യവാക്യേന സാ ധേനുര്ബഹുലാ സ്വര്ഗഗാമിനീ
എല്ലാം സത്യത്തിലൂടെ സാധ്യമാണ്, സത്യം മറികടക്കാൻ കഴിയില്ല; സത്യവാക്യത്താൽ ബഹുലാ എന്ന ആ പശു സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോയി.
സര്വം രാഷ്ട്രം സമാധായ പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാ। തഥായം സര്വദാ സാക്ഷീ മൃഷാ നാസ്തി കദാചന
മുഴുവൻ രാജ്യവും ന്യായമായി തീർപ്പാക്കിയാൽ പിന്നെ തിരിച്ചു വരുന്നത് ദുഷ്ക്കരമാണ്; അതുപോലെ അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സാക്ഷിയാണ്, ഒരിക്കലും കള്ളം പറയുന്നില്ല.
ബഹ്വര്ഘമല്പമര്ഘം ച ക്രയവിക്രയണേ സുധീഃ। സത്യവാക്യം പ്രശസ്തം ച വിശേഷാത്സാക്ഷിണോ ഭവേത്
വാങ്ങലിലും വിൽപ്പനയിലും വില വലിയതോ ചെറുതോ ആയാലും, സത്യവാക്യത്തിൽ പ്രശസ്തരായവരെയാണ് പ്രത്യേകിച്ച് സാക്ഷികളാക്കേണ്ടത്.
സാക്ഷിണഃ സത്യമുക്ത്വാ ച അക്ഷയം സ്വര്ഗമായയുഃ। വാവദൂകഃ സഭാം പ്രാപ്യ സത്യം വദതി വാക്പതിഃ
സാക്ഷികൾ സത്യം പറഞ്ഞാൽ അവർക്കു ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും; വാക്കിൽ പ്രഭുവായവൻ സഭയിൽ കടന്നാൽ സത്യം പറയുന്നു.
സ യാതി ബ്രഹ്മണോ ഗേഹം യജ്ഞൈരന്യൈശ്ച ദുര്ലഭമ്। സഭായാം യോ വദേത്സത്യമശ്വമേധഫലം ലഭേത്
സമാന്യാഗങ്ങളാൽ പ്രാപിക്കാനാവാത്ത ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീടിലേക്ക് അവൻ പോകുന്നു; സഭയിൽ സത്യം പറയുന്നവൻ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും.
ലോഭാദ്ദ്വേഷാന്മൃഷോക്ത്വാ ച രൌരവം നരകം വ്രജേത്। സര്വസാക്ഷീ തുലാധാരോ ജനാനാം ശൂര ഏവ ച
ലാഭം അല്ലെങ്കിൽ വൈരം കൊണ്ടു കള്ളം പറഞ്ഞാൽ രൗരവനരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും; തുലാധാരൻ എല്ലാവർക്കും സാക്ഷിയാണു, ജനങ്ങളിൽ സത്യസന്ധനായ വീരനാണ്.
വിശേഷാല്ലോഭസംത്യാഗാന്നാകേ നിര്ജരതാം വ്രജേത്। കശ്ചിച്ഛൂദ്രോ മഹാഭാഗോ ന ലോഭേ വര്തതേ ക്വചിത്
പ്രത്യേകമായി, ലാഭം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അമരന്മാരുടെ നിലയിലേക്കു എത്താം; ഒരാൾ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഒരു ശൂദ്രൻ, ഒരിക്കലും ലാഭത്തിൽ ജീവിക്കുന്നില്ല.
വൃത്തിശ്ശാകേന ദുഃഖേന തഥാ ശിലോംഛതോ ഭൃശമ്। ജര്ജരം വസ്ത്രയുഗ്മം ച കരൌ പാത്രേ ച സര്വദാ
അവന്റെ ഉപജീവനം കഷ്ടപ്പാടോടെ ഇലകൾ ശേഖരിച്ചും ധാന്യത്തിന്റെ അവശിഷ്ടം എടുക്കിയും ആണ്; അവന്റെ വസ്ത്രം പഴകിയതും കീറിപ്പോയതുമാണ്, കൈകളാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും പാത്രം.
സദാപി ലാഭവിരഹോ ന പരസ്വം ഗൃഹീതവാന്। തസ്യ ജിജ്ഞാസയൈവാഹം ഗൃഹീത്വാ വസ്ത്രയുഗ്മകമ്
എപ്പോഴും ലാഭം കിട്ടാതിരുന്നാലും, അവൻ മറ്റൊരാളുടെ വസ്തു എടുത്തിട്ടില്ല; അവനെ കുറിച്ച് അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവന്റെ വസ്ത്രം എടുത്തു.
അവകോടേ നദീതീരേ സ്ഥിതസ്സംസ്ഥാപ്യ സാദരമ്। സ ദൃഷ്ട്വാ വസ്ത്രയുഗ്മം തന്ന ലോഭേ കുരതേ മനഃ
നദീതീരത്ത് ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് ഞാൻ ആദരപൂർവ്വം വസ്ത്രം വെച്ചു; ആ വസ്ത്രം കണ്ടിട്ടും അവന്റെ മനസ്സ് ലാഭത്തിൽ ആകപ്പെട്ടില്ല.
ഇതരസ്യ പരിജ്ഞായ തത്ക്ഷാംത്യാ സ്വഗൃഹം യയൌ। തതോ വിചിംതയിത്വാ തു ഹൃദാ സ്വല്പമിതി ദ്വിജ
അത് മറ്റൊരാളുടേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ക്ഷമയോടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; പിന്നെ ഹൃദയത്തിൽ ആലോചിച്ച്, അതൊരു ചെറിയ കാര്യമാണെന്ന് വിചാരിച്ചു.
ഉദുംബരം ഹേമഗര്ഭം മയാ തത്രൈവ പാതിതമ്। കിംകരേ ച നദീതീരേ വികോണേ ജനവര്ജിതേ
അപ്പോൾ ഞാൻ സ്വർണ്ണം നിറച്ച ഒരു ഉദുംബരഫലം അവിടെ തന്നെ, നദീതീരത്തുള്ള ഒളിച്ചുപോയ, ആളില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് വെച്ചു.
തസ്യ യാതസ്യ ദേശേ തു ദൃഷ്ടം തേന തദദ്ഭുതമ്। അലം വിധാനമേതത്തു കൃത്രിമം ചോപലക്ഷ്യതേ
അവൻ ആ സ്ഥലത്ത് ചെന്നപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ ആ വസ്തു കണ്ടു; ഈ ക്രമീകരണം മതിയായിരുന്നു, അത് കൃത്രിമമാണെന്ന് വ്യക്തമായി.
ഗ്രഹണേ വാധുനാ ചാസ്യ അലോഭം നഷ്ടമേവ മേ। അസ്യൈവ രക്ഷണേ കഷ്ടമഹംകാരപദം ത്വിദമ്
ഇപ്പോൾ അത് എടുത്തപ്പോൾ അവന്റെ ലാഭരഹിതം എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഇതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഭാരമാണ് വരുന്നത്.
യതോ ലോഭസ്തതോ ലാഭോ ലാഭാല്ലോഭഃ പ്രവര്തതേ। ലോഭഗ്രസ്തസ്യ പുംസശ്ച ശാശ്വതോ നിരയോ ഭവേത്
എവിടെ ലാഭമുണ്ടോ അവിടെ ലഭ്യവും, ലഭ്യത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ലാഭം ഉളവാകുന്നു; ലാഭത്തിൽ ആകപ്പെട്ടവന് ശാശ്വതമായ നരകമാണ്.
യദി നോ വിഗുണം വിത്തം യദാ വേശ്മനി തിഷ്ഠതി। തദാ മേ ദാരപുത്രാണാമുന്മാദോ ഹ്യുപപദ്യതേ
ഗുണമില്ലാത്ത സമ്പത്ത് എന്റെ വീട്ടിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഭാര്യയും മക്കളും ഭ്രമത്തിലാകുന്നു.
ഉന്മാദാത്കാമസംജാത വികാരാന്മതിവിഭ്രമഃ। ഭ്രമാന്മോഹോപ്യഹംകാരഃ ക്രോധലോഭാവതഃ പരം
ഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹം ഉരുത്തിരിയുന്നു, ആ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുന്നു. ആ മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സു കുഴപ്പമാകുന്നു; ആ കുഴപ്പത്തിൽ നിന്ന് മായയും, മായയിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരവും, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് കോപവും ലോഭവും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
ഏഷാം പ്രചുരഭാവാച്ച തപഃ ക്ഷയം ഗമിഷ്യതി। ക്ഷീണേ തപസി വര്തംതേ പംകാശ്ചിത്തപ്രമോഹകാഃ
ഇവയെല്ലാം അധികം വന്നാൽ തപസ്സിന്റെ ശക്തി കുറയുന്നു; തപസ്സു ക്ഷയിച്ചാൽ മനസ്സിനെ കുഴപ്പിപ്പിക്കുന്ന മണ്ണ് പോലെ അജ്ഞാനവും ഭ്രമവും വളരുന്നു.