അപൃച്ഛത്കസ്യ കര്മാണി ശോഭനാനി ച ചത്വരേ। മയാ നോക്തേപ്യുഷഃ കാലേ കസ്യ മത്പ്രിയകാരണാത്
ചത്വരത്തില് ആരുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികളെയും ഗുണങ്ങളെയും കുറിച്ച് ആരോ ചോദിച്ചു? ഞാന് പുലര്ച്ചെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ കാരണത്താലാണോ അതൊക്കെ നടന്നത്?
രുച്യകര്മണി ദീപ്യംതേ രഥ്യാ ചത്ത്വര വീഥികാഃ। പരസ്പരേണ സംചിംത്യ വാരമുഖ്യാം ച തേഽബ്രുവന്
റോഡുകളും ചത്വരങ്ങളും വീഥികളും മനോഹരമായ പ്രവൃത്തികളാല് പ്രകാശിക്കുന്നു; അവ തമ്മില് ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ ദിവസത്തെ പ്രധാന സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
അസ്മാഭിര്ന കൃതം ഭദ്രേ കര്മ ചൈതത്പ്രമാര്ജനമ്। അഥ സാ വിസ്മയം ഗത്വാ സംചിംത്യ രജനീക്ഷയേ
സ്നേഹിതേ, ഈ ശുചീകരണം ഞങ്ങള് ചെയ്തതല്ല; അതു ഞങ്ങള് ചെയ്തിട്ടില്ല. അതിനുശേഷം അവള് അത്ഭുതത്തോടെ, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോള് ആലോചിച്ചു.
തയാ ച ദൃശ്യതേ സാ ച തഥൈവ പുനരാഗതാ। ദൃഷ്ട്വാ താം മഹതീം സാധ്വീം ബ്രാഹ്മണീം ച പതിവ്രതാമ്
അവളെ കണ്ടു, അവള് വീണ്ടും പഴയപോലെ തിരിച്ചു വന്നു; ആ മഹത്തായ സതീയും ഭര്ത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണിയെയും കണ്ടു.
ദധാര ചരണേ തസ്യാ ഹാ ക്ഷമസ്വേതി ഭാഷിണീ। ആയുര്ദേഹം ച സംപത്തിര്യശോര്ഥഃ കീര്തിരേവ ച
അവളുടെ കാലില് വീണു, 'ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു; ജീവനും ശരീരവും സമ്പത്തും യശസ്സും കീര്ത്തിയും എല്ലാം.
ഏതാസാം മേ വിനാശായ സ്ഫുരസീവ പതിവ്രതേ। യദ്യത്പ്രാര്ഥയസേ സാധ്വി നിത്യം ദാസ്യാമി തദ്ദൃഢമ്
നിന്റെ കാരണത്താല് എനിക്ക് ഇവയൊക്കെ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു, സതീ; നീ എന്തു ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെപ്പോഴും ഉറപ്പായും നല്കാം.
സുവര്ണം മണിരത്നം വാ ചേലം വാ യന്മനോരഥം। താമുവാച തതഃ സാധ്വീ ന മേ ചാര്ഥേ പ്രയോജനമ്
പൊന്നോ, രത്നങ്ങളോ, വസ്ത്രമോ, എന്ത് ആഗ്രഹം വേണമെങ്കിലും; അതിനുശേഷം ആ സതീ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് സമ്പത്തിനൊന്നും ആവശ്യമില്ല.'
അസ്തി കാര്യം ച തേ കിഞ്ചിദ്വദാമി കുരുഷേ യദി। തദാ മേ ഹൃദി സംതോഷഃ കൃതം സര്വം ത്വയാഽധുനാ
നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും വേണമെങ്കില് പറയൂ, നീ ചെയ്താല് എനിക്ക് സന്തോഷം; നീ ഇപ്പോള് എല്ലാം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഗണികോവാച- സത്യം സത്യം കരിഷ്യാമി ദ്രുതം വദ പതിവ്രതേ। കുരു മേ രക്ഷണം മാതര്ദ്രുതം കൃത്യം ച മേ വദ
ഗണിക പറഞ്ഞു: 'നിശ്ചയം, നിശ്ചയം, ഞാന് ഉടന് ചെയ്യും; പറയൂ, സതീ. അമ്മേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം, എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് ഉടന് പറയൂ.'
ത്രപയാ നികൃതം വാച്യം തസ്യാമുക്തം വരം പ്രിയമ്। ക്ഷണം വിമൃശ്യ സാ വേശ്യാ കൃത്വാ ക്ഷാംതിമുവാച ച
ലജ്ജയാല് പറയേണ്ടത് അവള് മറച്ചു, പ്രിയമായ ആഗ്രഹം അവള് പറഞ്ഞില്ല; കുറച്ചു നേരം ആലോചിച്ച ശേഷം, ഗണിക മനസ്സുറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
കുഷ്ഠിനഃ പൂതിഗംധസ്യ സംപര്കേ ദുഃഖിതാ ഭൃശമ്। ദിനൈകം ച കരിഷ്യാമി യദ്യാഗച്ഛതി മദ്ഗൃഹമ്
കുഷ്ടരോഗിയുടെയും ദുർഗന്ധമുള്ളവന്റെയും സമ്പര്ക്കം കൊണ്ടു എനിക്ക് വളരെ വേദനയുണ്ട്; അവന് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വന്നാല്, ഒരു ദിവസം ഞാന് അതു സഹിക്കും.
പതിവ്രതോവാച- ആഗമിഷ്യാമി തേ ഗേഹമദ്യ രാത്രൌ ച സുംദരി। ഭുക്തഭോഗ്യം പതിം ഹൃഷ്ടം പുനര്നേഷ്യാമി മദ്ഗൃഹമ്
പതിവ്രത പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഇന്നിറാവില് ഞാന് നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വരാം; ഭര്ത്താവ് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞാല് വീണ്ടും അവനെ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം.'
ഗണികോവാച- ഗച്ഛ ശീഘ്രം മഹാഭാഗേ സ്വഗൃഹം ച പതിവ്രതേ। പതിസ്തേ ചാര്ദ്ധരാത്രേ സ ആഗച്ഛതു ച മദ്ഗൃഹമ്
ഗണിക പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗ്യവതിയേ, പതിവ്രതയേ, നീ വേഗം നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവൂ; അര്ദ്ധരാത്രിയില് നിന്റെ ഭര്ത്താവ് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വരട്ടെ.'
ബഹവോ മേ പ്രിയാസ്സംതി രാജാനസ്തത്സമാശ്ച യേ। ഏകൈകോ മദ്ഗൃഹേ നിത്യം തിഷ്ഠതീഹ നിരംതരമ്
എനിക്ക് അനേകം പ്രിയപ്പെട്ടവര് ഉണ്ട്, രാജാക്കന്മാരും അവരോടു തുല്യരായവരും; ഓരോരുത്തരും എപ്പോഴും എന്റെ വീട്ടില് തുടർച്ചയായി താമസിക്കുന്നു.
അദ്യാഹം മേ ഗൃഹം ശൂന്യം കരിഷ്യാമി ച ത്വദ്ഭയാത്। സ ചാഗച്ഛതു തേ ഭര്ത്താ സ ചാസ്മാന്പ്രാപ്യ ഗച്ഛതു
ഇന്ന് ഞാന് ഭയക്കുന്നത് കൊണ്ടു എന്റെ വീട് ശൂന്യമാക്കും; നിന്റെ ഭര്ത്താവ് വരട്ടെ, ഞങ്ങളെ കണ്ട ശേഷം അവന് പോകട്ടെ.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു സാ സാധ്വീ ഗതാസൌ സ്വഗൃഹേ തഥാ। പത്യൌ നിവേദയാമാസ കൃത്യം തേ ഫലിതം പ്രഭോ
ഇത് കേട്ട ശേഷം ആ സതീ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഭര്ത്താവിനോട് പറഞ്ഞു: 'സ്വാമി, നിന്റെ കാര്യമാണ് പൂര്ത്തിയായത്.'
അദ്യ രാത്രൌ ച തദ്ഗേഹം ഗംതും ഖ്യാതിം കരോതി സാ। പ്രഭൂതാഃ പതയസ്തസ്യാസ്തവ കാലോ ന വിദ്യതേ
ഇന്നിറാവില് അവള് ആ വീട്ടിലേക്ക് പോകും എന്ന് അറിയിച്ചു; അവള്ക്ക് അനേകം ഭര്ത്താക്കന്മാര് ഉണ്ട്, നിനക്ക് അവിടെ സമയം ഇല്ല.
വിപ്ര ഉവാച- കഥം യാസ്യാമി തദ്ഗേഹം മയാ ഗംതും ന ശക്യതേ। ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ കുതഃ ക്ഷാംതിഃ കൃതം കാര്യം കഥം ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞു: 'ഞാന് ആ വീട്ടിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകും? എനിക്ക് പോകാന് കഴിയില്ല; ഇതറിയുമ്പോള് എങ്ങനെ ക്ഷമിക്കാം, ജോലി എങ്ങനെ പൂര്ത്തിയാകും?'
പതിവ്രതോവാച- സ്വപൃഷ്ഠസ്ഥമഹം കൃത്വാ നേഷ്യാമി തദ്ഗൃഹം പ്രതി। സിദ്ധേ ഹ്യര്ഥേ നയിഷ്യാമി പുനസ്തേ നൈവ വര്ത്മനാ
ഭർത്താവിനെ എന്റെ പുറത്ത് കയറ്റി അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ഞാൻ കൊണ്ടുപോകും; എന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പൂർത്തിയായാൽ ഞാൻ പിന്നെ ഈ വഴിയിലൂടെ തിരികെ വരികയില്ല.
ദ്വിജ ഉവാച- കല്യാണി ത്വത്കൃതേനൈവ സര്വം മേ കൃത്യമേഷ്യതി। ഇദാനീം യത്കൃതം കര്മ സ്ത്രീജനൈരപി ദുഃസഹമ്
കന്യകേ, നിന്റെ സഹായം കൊണ്ടാണ് എന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പൂർത്തിയാകുന്നത്; നീ ചെയ്തതെല്ലാം സ്ത്രീകൾക്കു പോലും സഹിക്കാനാവാത്തതാണ്.
തസ്മിംശ്ച നഗരേ രമ്യേ നിത്യം ച ധനിനോ ഗൃഹേ। പൌരേശ്ച പ്രചുരം വിത്തം ഹൃതം രാജ്ഞാ ശ്രുതം തദാ
ആ മനോഹരമായ നഗരത്തിൽ, ഒരു സമ്പന്നന്റെ വീട്ടിൽ, നഗരവാസികളുടെ ധനസമ്പത്ത് രാജാവാണ് കവർന്നത്; അപ്പോൾ അതു എല്ലാവരും അറിഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ സര്വാന്നിശാചാരാനാഹൂയ നൃപതീ രുഷാ। ജീവിതും യദി വോ വാംഛാ ചോരം മാമദ്യ ദാസ്യഥ
അത് കേട്ട രാജാവ്, എല്ലാ രാത്രിരക്ഷകരെയും കോപത്തോടെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ ഇന്ന് തന്നെ കള്ളനെ എനിക്ക് പിടികൊടുത്തേണം.
ഗൃഹീത്വാ തു നൃപസ്യാജ്ഞാം യത്തൈര്ജിഘൃക്ഷയാകുലൈഃ। ചാരൈശ്ചോരോ ഗൃഹീതസ്തൈര്ബലാച്ചൈവ നൃപാജ്ഞയാ൫൦ 1.51.
രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച ശേഷം, ആ ഉത്സുകരും ഉത്സാഹികളുമായ പുരുഷന്മാർ ചാരന്മാരോടൊപ്പം കള്ളനെ ശക്തിയായി പിടികൂടി, രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം.
നഗരോപാംതദേശേ ച വൃക്ഷമൂലേ ഘനേ വനേ। സമാധിസ്ഥോമഹാതേജാമാംഡവ്യോമുനിപുംഗവഃ
നഗരത്തിന്റെ അതിരിൽ, കാടിനുള്ളിൽ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ, മഹാതപസ്സുള്ള മഹർഷി മാണ്ഡവ്യൻ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി നില്ക്കുന്നു.
വ്യാതിഷ്ഠദ്വഹ്നിസംകാശോ യോഗിനാം പ്രവരോ മുനിഃ। അംതര്നാഡീഗതോ വായുഃ കിംചിന്ന പ്രതിഭാതി ച
അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ മഹർഷി, യോഗികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, അകത്തുള്ള ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, ഒന്നും അറിയാതെ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.
തം ബ്രഹ്മതുല്യം തിഷ്ഠന്തം ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാ മഹാമുനിമ്। ചോരോയമദ്ഭുതാകാരോ ധൂര്തസ്തിഷ്ഠതി കാനനേ
ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ നില്ക്കുന്ന ആ മഹർഷിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ ദുഷ്ടന്മാർ പറഞ്ഞു: ഇതാണ് കള്ളൻ, അത്ഭുതമായ രൂപം ഉള്ളവൻ, കാടിൽ നിന്നു നില്ക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തു തം പാപാ ബബന്ധുര്മുനിസത്തമമ്। നോക്താശ്ച നേക്ഷിതാസ്തേന പുരുഷാ അതിദാരുണാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ പാപികൾ ആ മഹർഷിയെ കെട്ടിയിട്ടു; അവൻ ആ ക്രൂരന്മാരോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, നോക്കിയുമില്ല.
തതോ രാജാ ഉവാചേദം സംപ്രാപ്തസ്തസ്കരോ മയാ। ഉപാംതേ ച പഥിദ്വാരേ കുരുധ്വം ഘോരദണ്ഡനമ്
അതിനുശേഷം രാജാവ് പറഞ്ഞു: കള്ളനെ ഞാൻ പിടികൂടി; നഗരത്തിന്റെ വാതിലരികിൽ ഭയങ്കരമായ ശിക്ഷ നൽകൂ.
മാംഡവ്യശ്ച മുനിസ്തത്ര പഥിശൂലേ ച കീലിതഃ। പായുദേശേ ച തൈര്ദത്തം ശൂലം യാവച്ച മസ്തകമ്
അവിടെ മാണ്ഡവ്യ മഹർഷിയെ നഗരവാതിലിൽ ശൂലത്തിൽ കയറ്റി; അവർ ശൂലം അവന്റെ പിത്തത്തിൽ നിന്ന് തലവരെയായി കയറ്റി.
വ്യഥാം സ ച ന ജാനാതി ശൂലേ വിദ്ധതനുര്യമാത്। അന്യൈരപി കൃതോ ദണ്ഡഃ കൃതസ്തൈസ്തു മനോഹിതഃ
ശൂലത്തിൽ കയറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, അവൻ വേദന അനുഭവിച്ചില്ല; മറ്റുള്ളവർക്കും ശിക്ഷ ലഭിച്ചു, എന്നാൽ അവൻ അവരുടെ പ്രവൃത്തിയിൽ സന്തോഷിച്ചു.