ആദേശം കുരു മേ നാഥ കര്തവ്യം യേന കേനചിത്। യദി തേ ദുര്ലഭം കാര്യം കര്തും ശക്നോമി യത്നതഃ
'സ്വാമി, എന്നോട് നിർദ്ദേശം പറയൂ; എങ്ങനെയെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടത് ഞാൻ ചെയ്യും. നിന്റെ ആഗ്രഹം പ്രയാസമുള്ളതാണെങ്കിൽ പോലും, ഞാൻ പരിശ്രമിച്ച് അതു സാധിപ്പിക്കും.'
തദാ മേ ത്വതികല്യാണം ഫലിഷ്യതി പരേ ത്വിഹ। ഇത്യുക്തേ പരമഃ പ്രീതഃ സ്ഥിതോ വചനമബ്രവീത്
'അപ്പോൾ എന്റെ വലിയ പുണ്യം ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലിക്കും.' അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവ് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ നിന്നു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
പാപാഭ്യാസാച്ച പാപ്മാനം പൃച്ഛതീതി വിനിശ്ചയഃ। പഥ്യസ്മിന്സംപ്രഗച്ഛംതീം വേശ്യാം പരമസുംദരീമ്
'പാപം പതിവായതുകൊണ്ട് ഞാൻ പാപത്തിൽ അകപ്പെട്ടു; ഇത് ഉറപ്പാണ്. വഴിയിലൂടെ പോകുമ്പോൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായ ഒരു വേശ്യയെ ഞാൻ കണ്ടു.'
സര്വതശ്ചാനവദ്യാംഗീം ദൃഷ്ട്വാ മേ ദഹ്യതേ മനഃ। യദി താം ത്വത്പ്രസാദാച്ച പ്രാപ്നോമി നവയൌവനാം
'അവളെ എല്ലായിടത്തും ദോഷമൊന്നുമില്ലാത്തവളായി കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് കത്തിത്തുടങ്ങി. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആ യുവതിയെ ഞാൻ നേടാൻ കഴിഞ്ഞാൽ—'
തദാ മേ സഫലം ജന്മ കുരു സാധ്വി ഹിതം മമ। യദി മാം കുഷ്ഠിനം ദീനം പൂതിഗംധം നവവ്രണമ്
'അപ്പോൾ എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാകും; സതീ, എന്റെ ഭാവി നന്മക്കായി നീ ഇത് ചെയ്യണം. എന്നാൽ ഞാൻ കുഷ്ഠരോഗിയും ദുർബലനും ദുർഗന്ധമുള്ളവനും പുതിയ വ്രണങ്ങളോടെ ഇരിക്കുന്നവനും ആയിട്ടും ആ സുന്ദരിയായ യുവതി എന്നെ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നാൽ—'
ന ഗച്ഛതി വരാരോഹാ തദാ മേ നിധനം ഹിതമ്। ശ്രുത്വാ തേനേരിതം വാക്യം സാധ്വീ വചനമബ്രവീത്
'അപ്പോൾ മരണം തന്നെയാണ് എനിക്ക് ഉത്തമം.' ഭർത്താവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് സതീഭാര്യ പറഞ്ഞു:
യഥാശക്തി കരിഷ്യാമി സ്ഥിരീ ഭവ പ്രഭോഽധുനാ। മനസാഥ സമാലോച്യ ക്ഷപാംതേ ഹ്യുഷസി ദ്രുതമ്
'എനിക്കാവുന്നത്ര ഞാൻ ചെയ്യാം; ഇപ്പോൾ മനസ്സുറപ്പിക്കൂ, പ്രഭോ.' മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പുലർച്ചെ അവൾ വേഗത്തിൽ—
ഗോമയം സഹ ശോധന്യാ ഗൃഹീത്വാ സാ യയൌ മുദാ। സംപ്രാപ്യ ഗണികാഗേഹം ശോധയിത്വാ ച ചത്വരമ്
'പശുവിന്റെ ചാണകവും ശുദ്ധജലവും എടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ അവൾ പുറപ്പെട്ടു. വേശ്യയുടെ വീട്ടിൽ എത്തി, അവളുടെ പുരം വൃത്തിയാക്കി.'
പ്രതോലീം വീഥികാം ചൈവ ഗോമയം പ്രദദൌ മുദാ। സാ തൂര്ണമാഗതാ ഗേഹേ ജനസ്യാലോകനേ ഭയാത്
'വീഥിയിലും വഴിയിലും സന്തോഷത്തോടെ ചാണകം പുരട്ടി. ആളുകൾ കാണുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ അവൾ വേഗത്തിൽ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.'
ഏവം ക്രമേണ സാ സാധ്വീ ചരതി സ്മ ദിനത്രയമ്। അഥ സാ വാരമുഖ്യാ ച ചേടികാശ്ചേടകാനപി
'ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു ദിവസം സതീഭാര്യ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു. പിന്നെ ആ മുഖ്യവേശ്യയും അവളുടെ ദാസിമാരും ദാസന്മാരും കൂടി—'
അപൃച്ഛത്കസ്യ കര്മാണി ശോഭനാനി ച ചത്വരേ। മയാ നോക്തേപ്യുഷഃ കാലേ കസ്യ മത്പ്രിയകാരണാത്
ചത്വരത്തില് ആരുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികളെയും ഗുണങ്ങളെയും കുറിച്ച് ആരോ ചോദിച്ചു? ഞാന് പുലര്ച്ചെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ കാരണത്താലാണോ അതൊക്കെ നടന്നത്?
രുച്യകര്മണി ദീപ്യംതേ രഥ്യാ ചത്ത്വര വീഥികാഃ। പരസ്പരേണ സംചിംത്യ വാരമുഖ്യാം ച തേഽബ്രുവന്
റോഡുകളും ചത്വരങ്ങളും വീഥികളും മനോഹരമായ പ്രവൃത്തികളാല് പ്രകാശിക്കുന്നു; അവ തമ്മില് ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ ദിവസത്തെ പ്രധാന സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
അസ്മാഭിര്ന കൃതം ഭദ്രേ കര്മ ചൈതത്പ്രമാര്ജനമ്। അഥ സാ വിസ്മയം ഗത്വാ സംചിംത്യ രജനീക്ഷയേ
സ്നേഹിതേ, ഈ ശുചീകരണം ഞങ്ങള് ചെയ്തതല്ല; അതു ഞങ്ങള് ചെയ്തിട്ടില്ല. അതിനുശേഷം അവള് അത്ഭുതത്തോടെ, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോള് ആലോചിച്ചു.
തയാ ച ദൃശ്യതേ സാ ച തഥൈവ പുനരാഗതാ। ദൃഷ്ട്വാ താം മഹതീം സാധ്വീം ബ്രാഹ്മണീം ച പതിവ്രതാമ്
അവളെ കണ്ടു, അവള് വീണ്ടും പഴയപോലെ തിരിച്ചു വന്നു; ആ മഹത്തായ സതീയും ഭര്ത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണിയെയും കണ്ടു.
ദധാര ചരണേ തസ്യാ ഹാ ക്ഷമസ്വേതി ഭാഷിണീ। ആയുര്ദേഹം ച സംപത്തിര്യശോര്ഥഃ കീര്തിരേവ ച
അവളുടെ കാലില് വീണു, 'ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു; ജീവനും ശരീരവും സമ്പത്തും യശസ്സും കീര്ത്തിയും എല്ലാം.
ഏതാസാം മേ വിനാശായ സ്ഫുരസീവ പതിവ്രതേ। യദ്യത്പ്രാര്ഥയസേ സാധ്വി നിത്യം ദാസ്യാമി തദ്ദൃഢമ്
നിന്റെ കാരണത്താല് എനിക്ക് ഇവയൊക്കെ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു, സതീ; നീ എന്തു ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെപ്പോഴും ഉറപ്പായും നല്കാം.
സുവര്ണം മണിരത്നം വാ ചേലം വാ യന്മനോരഥം। താമുവാച തതഃ സാധ്വീ ന മേ ചാര്ഥേ പ്രയോജനമ്
പൊന്നോ, രത്നങ്ങളോ, വസ്ത്രമോ, എന്ത് ആഗ്രഹം വേണമെങ്കിലും; അതിനുശേഷം ആ സതീ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് സമ്പത്തിനൊന്നും ആവശ്യമില്ല.'
അസ്തി കാര്യം ച തേ കിഞ്ചിദ്വദാമി കുരുഷേ യദി। തദാ മേ ഹൃദി സംതോഷഃ കൃതം സര്വം ത്വയാഽധുനാ
നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും വേണമെങ്കില് പറയൂ, നീ ചെയ്താല് എനിക്ക് സന്തോഷം; നീ ഇപ്പോള് എല്ലാം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഗണികോവാച- സത്യം സത്യം കരിഷ്യാമി ദ്രുതം വദ പതിവ്രതേ। കുരു മേ രക്ഷണം മാതര്ദ്രുതം കൃത്യം ച മേ വദ
ഗണിക പറഞ്ഞു: 'നിശ്ചയം, നിശ്ചയം, ഞാന് ഉടന് ചെയ്യും; പറയൂ, സതീ. അമ്മേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം, എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് ഉടന് പറയൂ.'
ത്രപയാ നികൃതം വാച്യം തസ്യാമുക്തം വരം പ്രിയമ്। ക്ഷണം വിമൃശ്യ സാ വേശ്യാ കൃത്വാ ക്ഷാംതിമുവാച ച
ലജ്ജയാല് പറയേണ്ടത് അവള് മറച്ചു, പ്രിയമായ ആഗ്രഹം അവള് പറഞ്ഞില്ല; കുറച്ചു നേരം ആലോചിച്ച ശേഷം, ഗണിക മനസ്സുറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
കുഷ്ഠിനഃ പൂതിഗംധസ്യ സംപര്കേ ദുഃഖിതാ ഭൃശമ്। ദിനൈകം ച കരിഷ്യാമി യദ്യാഗച്ഛതി മദ്ഗൃഹമ്
കുഷ്ടരോഗിയുടെയും ദുർഗന്ധമുള്ളവന്റെയും സമ്പര്ക്കം കൊണ്ടു എനിക്ക് വളരെ വേദനയുണ്ട്; അവന് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വന്നാല്, ഒരു ദിവസം ഞാന് അതു സഹിക്കും.
പതിവ്രതോവാച- ആഗമിഷ്യാമി തേ ഗേഹമദ്യ രാത്രൌ ച സുംദരി। ഭുക്തഭോഗ്യം പതിം ഹൃഷ്ടം പുനര്നേഷ്യാമി മദ്ഗൃഹമ്
പതിവ്രത പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരിയേ, ഇന്നിറാവില് ഞാന് നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വരാം; ഭര്ത്താവ് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞാല് വീണ്ടും അവനെ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം.'
ഗണികോവാച- ഗച്ഛ ശീഘ്രം മഹാഭാഗേ സ്വഗൃഹം ച പതിവ്രതേ। പതിസ്തേ ചാര്ദ്ധരാത്രേ സ ആഗച്ഛതു ച മദ്ഗൃഹമ്
ഗണിക പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗ്യവതിയേ, പതിവ്രതയേ, നീ വേഗം നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവൂ; അര്ദ്ധരാത്രിയില് നിന്റെ ഭര്ത്താവ് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വരട്ടെ.'
ബഹവോ മേ പ്രിയാസ്സംതി രാജാനസ്തത്സമാശ്ച യേ। ഏകൈകോ മദ്ഗൃഹേ നിത്യം തിഷ്ഠതീഹ നിരംതരമ്
എനിക്ക് അനേകം പ്രിയപ്പെട്ടവര് ഉണ്ട്, രാജാക്കന്മാരും അവരോടു തുല്യരായവരും; ഓരോരുത്തരും എപ്പോഴും എന്റെ വീട്ടില് തുടർച്ചയായി താമസിക്കുന്നു.
അദ്യാഹം മേ ഗൃഹം ശൂന്യം കരിഷ്യാമി ച ത്വദ്ഭയാത്। സ ചാഗച്ഛതു തേ ഭര്ത്താ സ ചാസ്മാന്പ്രാപ്യ ഗച്ഛതു
ഇന്ന് ഞാന് ഭയക്കുന്നത് കൊണ്ടു എന്റെ വീട് ശൂന്യമാക്കും; നിന്റെ ഭര്ത്താവ് വരട്ടെ, ഞങ്ങളെ കണ്ട ശേഷം അവന് പോകട്ടെ.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു സാ സാധ്വീ ഗതാസൌ സ്വഗൃഹേ തഥാ। പത്യൌ നിവേദയാമാസ കൃത്യം തേ ഫലിതം പ്രഭോ
ഇത് കേട്ട ശേഷം ആ സതീ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഭര്ത്താവിനോട് പറഞ്ഞു: 'സ്വാമി, നിന്റെ കാര്യമാണ് പൂര്ത്തിയായത്.'
അദ്യ രാത്രൌ ച തദ്ഗേഹം ഗംതും ഖ്യാതിം കരോതി സാ। പ്രഭൂതാഃ പതയസ്തസ്യാസ്തവ കാലോ ന വിദ്യതേ
ഇന്നിറാവില് അവള് ആ വീട്ടിലേക്ക് പോകും എന്ന് അറിയിച്ചു; അവള്ക്ക് അനേകം ഭര്ത്താക്കന്മാര് ഉണ്ട്, നിനക്ക് അവിടെ സമയം ഇല്ല.
വിപ്ര ഉവാച- കഥം യാസ്യാമി തദ്ഗേഹം മയാ ഗംതും ന ശക്യതേ। ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ കുതഃ ക്ഷാംതിഃ കൃതം കാര്യം കഥം ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞു: 'ഞാന് ആ വീട്ടിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകും? എനിക്ക് പോകാന് കഴിയില്ല; ഇതറിയുമ്പോള് എങ്ങനെ ക്ഷമിക്കാം, ജോലി എങ്ങനെ പൂര്ത്തിയാകും?'
പതിവ്രതോവാച- സ്വപൃഷ്ഠസ്ഥമഹം കൃത്വാ നേഷ്യാമി തദ്ഗൃഹം പ്രതി। സിദ്ധേ ഹ്യര്ഥേ നയിഷ്യാമി പുനസ്തേ നൈവ വര്ത്മനാ
ഭർത്താവിനെ എന്റെ പുറത്ത് കയറ്റി അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ഞാൻ കൊണ്ടുപോകും; എന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പൂർത്തിയായാൽ ഞാൻ പിന്നെ ഈ വഴിയിലൂടെ തിരികെ വരികയില്ല.
ദ്വിജ ഉവാച- കല്യാണി ത്വത്കൃതേനൈവ സര്വം മേ കൃത്യമേഷ്യതി। ഇദാനീം യത്കൃതം കര്മ സ്ത്രീജനൈരപി ദുഃസഹമ്
കന്യകേ, നിന്റെ സഹായം കൊണ്ടാണ് എന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പൂർത്തിയാകുന്നത്; നീ ചെയ്തതെല്ലാം സ്ത്രീകൾക്കു പോലും സഹിക്കാനാവാത്തതാണ്.