തസ്യാം ച ബ്രഹ്മജാതീയാ സേവ്യാ നാമ്നീ പതിവ്രതാ। തസ്യാ ധവോഽഭവത്കുഷ്ഠീ പൂര്വകര്മവിരോധതഃ
അവിടെ ബ്രാഹ്മണരിൽ, സേവ്യ എന്ന പേരുള്ള ഒരു സതീ സ്ത്രീ ഉണ്ടായിരുന്നു; മുൻകർമത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം അവളുടെ ഭർത്താവിന് കുഷ്ടരോഗം വന്നു.
ഗലദ്വ്രണാസ്യ പത്യുശ്ച നിത്യം ചര്യാപരായണാ। യദ്യന്മനോരഥം തസ്യ ശക്ത്യാ സാ കുരുതേ ഭൃശമ്
ഭർത്താവിന്റെ വായിൽ എപ്പോഴും വ്രണങ്ങൾ കവിഞ്ഞൊഴുകിയിരുന്നെങ്കിലും, അവൾ നിരന്തരം സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു; ഭർത്താവിന് എന്ത് ആഗ്രഹം ഉണ്ടായാലും, അവൾ കഴിയുന്നത്ര അതു നിറവേറ്റുമായിരുന്നു.
അര്ചയേദ്ദേവവന്നിത്യം സ്നേഹം കുര്യാദമത്സരാ। കദാചിത്പഥി ഗച്ഛംതീം വേശ്യാം പരമസുംദരീമ്
അവൻ ദൈവങ്ങളെ പ്രതിദിനം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ അസൂയയില്ലാതെ സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറി. ഒരു ദിവസം വഴിയിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായ ഒരു വേശ്യയെ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാഽതീവാഭവന്മോഹാന്മന്മഥാവിഷ്ടചേതനഃ। നിശ്ശ്വസ്യ സുതരാം ദീര്ഘം തതസ്തു വിമനാഽഭവത്
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സ് കാമം കൊണ്ടു പൂർണ്ണമായി ആകൃഷ്ടമായി, ഭ്രമിച്ചുപോയി. ആഴമായൊരു ഉച്ച്വാസം വിട്ട്, ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്നു.
ശ്രുത്വാ ഗൃഹാദ്വിനിഃസൃത്യ സാധ്വീ പപ്രച്ഛ തം പതിം। ഉന്മനാസ്ത്വം കഥം നാഥ നിഃശ്വാസസ്തേ കഥം വിഭോ
അവളുടെ ഭർത്താവിന്റെ ഈ നില കണ്ടു, സതീധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ഭാര്യ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വന്നു ചോദിച്ചു: 'സ്വാമി, എന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ മനസ്സില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു? ഇങ്ങനെ ദീർഘനിശ്വാസം വിടുന്നത് എന്തിനാണ്?'
ബ്രൂഹി മേ യച്ച കര്തവ്യമകര്തവ്യം ച യത്പ്രിയമ്। ദയിതം തേ കരിഷ്യാമി ത്വമേകോ മേ ഗുരുഃ പ്രിയഃ
'എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, എന്താണ് ചെയ്യരുതാത്തത്, എന്താണ് നിനക്ക് പ്രിയം—all പറഞ്ഞുതരിക. നീ പറയുന്നതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാം; നീയാണെന്റെ ഗുരുവും പ്രിയനുമാണ്.'
അഭീഷ്ടം വദ മേ നാഥ യഥാശക്തി കരോമ്യഹമ്। ഇത്യുക്തേ താമുവാചേദം വൃഥാ കിം ഭാഷസേ പ്രിയേ
'സ്വാമി, നിനക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു പറയൂ; എനിക്കാവുന്ന വിധം ഞാൻ ചെയ്യാം.' അപ്പോൾ ഭർത്താവ് പറഞ്ഞു: 'പ്രിയേ, വെറുതെ പറയുന്നതെന്തിന്?'
ന ശക്താ ത്വം ന ചൈവാഹം മോഘം വക്തും ന യുജ്യതേ। പ്രഷ്ടും നാധികരോഷീതി യഥാ ദീര്ഘതരോഃ ഫലമ്
'നിനക്കും എനിക്കും കഴിയില്ലാത്ത കാര്യമാണ് അത്; വെറുതെ പറയുന്നത് ശരിയല്ല. നീ ചോദിക്കാൻ അർഹതയില്ല; നിലത്ത് നിന്ന് ഉയർന്ന വൃക്ഷത്തിലെ പഴം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെയാണ് ഇത്.'
ഭൂമൌ സ്ഥിത്വാ തു ഖര്വാത്മാ സമുദ്ധര്തും പ്രവാംഛതി। തഥാ മേ രമണീ ലോഭാന്മോഹാദ്യദഭിവാംഛിതമ്
'നിലത്ത് നിന്നു നിൽക്കുന്ന ഒരു ചെറുപേര് ആൾ ഉയർന്ന വൃക്ഷത്തിലെ പഴം എടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, എനിക്ക് മനസ്സിൽ മോഹത്താൽ ലഭിക്കാനാവാത്തത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
ദംപത്യോരപി ദുഃസാധ്യമപയാനം വദാമ്യഹമ്। പതിവ്രതോവാച- ജ്ഞാത്വാ തു ത്വന്മനോവൃത്തം ശക്താഹം കാര്യസാധനേ
'ഭർത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും പോലും പ്രയാസമുള്ളത്, വിടവാങ്ങലാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.' അപ്പോൾ സതീഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി; അതിനായി ഞാൻ ശ്രമിക്കും.'
ആദേശം കുരു മേ നാഥ കര്തവ്യം യേന കേനചിത്। യദി തേ ദുര്ലഭം കാര്യം കര്തും ശക്നോമി യത്നതഃ
'സ്വാമി, എന്നോട് നിർദ്ദേശം പറയൂ; എങ്ങനെയെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടത് ഞാൻ ചെയ്യും. നിന്റെ ആഗ്രഹം പ്രയാസമുള്ളതാണെങ്കിൽ പോലും, ഞാൻ പരിശ്രമിച്ച് അതു സാധിപ്പിക്കും.'
തദാ മേ ത്വതികല്യാണം ഫലിഷ്യതി പരേ ത്വിഹ। ഇത്യുക്തേ പരമഃ പ്രീതഃ സ്ഥിതോ വചനമബ്രവീത്
'അപ്പോൾ എന്റെ വലിയ പുണ്യം ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലിക്കും.' അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവ് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ നിന്നു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
പാപാഭ്യാസാച്ച പാപ്മാനം പൃച്ഛതീതി വിനിശ്ചയഃ। പഥ്യസ്മിന്സംപ്രഗച്ഛംതീം വേശ്യാം പരമസുംദരീമ്
'പാപം പതിവായതുകൊണ്ട് ഞാൻ പാപത്തിൽ അകപ്പെട്ടു; ഇത് ഉറപ്പാണ്. വഴിയിലൂടെ പോകുമ്പോൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായ ഒരു വേശ്യയെ ഞാൻ കണ്ടു.'
സര്വതശ്ചാനവദ്യാംഗീം ദൃഷ്ട്വാ മേ ദഹ്യതേ മനഃ। യദി താം ത്വത്പ്രസാദാച്ച പ്രാപ്നോമി നവയൌവനാം
'അവളെ എല്ലായിടത്തും ദോഷമൊന്നുമില്ലാത്തവളായി കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് കത്തിത്തുടങ്ങി. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആ യുവതിയെ ഞാൻ നേടാൻ കഴിഞ്ഞാൽ—'
തദാ മേ സഫലം ജന്മ കുരു സാധ്വി ഹിതം മമ। യദി മാം കുഷ്ഠിനം ദീനം പൂതിഗംധം നവവ്രണമ്
'അപ്പോൾ എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാകും; സതീ, എന്റെ ഭാവി നന്മക്കായി നീ ഇത് ചെയ്യണം. എന്നാൽ ഞാൻ കുഷ്ഠരോഗിയും ദുർബലനും ദുർഗന്ധമുള്ളവനും പുതിയ വ്രണങ്ങളോടെ ഇരിക്കുന്നവനും ആയിട്ടും ആ സുന്ദരിയായ യുവതി എന്നെ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നാൽ—'
ന ഗച്ഛതി വരാരോഹാ തദാ മേ നിധനം ഹിതമ്। ശ്രുത്വാ തേനേരിതം വാക്യം സാധ്വീ വചനമബ്രവീത്
'അപ്പോൾ മരണം തന്നെയാണ് എനിക്ക് ഉത്തമം.' ഭർത്താവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് സതീഭാര്യ പറഞ്ഞു:
യഥാശക്തി കരിഷ്യാമി സ്ഥിരീ ഭവ പ്രഭോഽധുനാ। മനസാഥ സമാലോച്യ ക്ഷപാംതേ ഹ്യുഷസി ദ്രുതമ്
'എനിക്കാവുന്നത്ര ഞാൻ ചെയ്യാം; ഇപ്പോൾ മനസ്സുറപ്പിക്കൂ, പ്രഭോ.' മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പുലർച്ചെ അവൾ വേഗത്തിൽ—
ഗോമയം സഹ ശോധന്യാ ഗൃഹീത്വാ സാ യയൌ മുദാ। സംപ്രാപ്യ ഗണികാഗേഹം ശോധയിത്വാ ച ചത്വരമ്
'പശുവിന്റെ ചാണകവും ശുദ്ധജലവും എടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ അവൾ പുറപ്പെട്ടു. വേശ്യയുടെ വീട്ടിൽ എത്തി, അവളുടെ പുരം വൃത്തിയാക്കി.'
പ്രതോലീം വീഥികാം ചൈവ ഗോമയം പ്രദദൌ മുദാ। സാ തൂര്ണമാഗതാ ഗേഹേ ജനസ്യാലോകനേ ഭയാത്
'വീഥിയിലും വഴിയിലും സന്തോഷത്തോടെ ചാണകം പുരട്ടി. ആളുകൾ കാണുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ അവൾ വേഗത്തിൽ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.'
ഏവം ക്രമേണ സാ സാധ്വീ ചരതി സ്മ ദിനത്രയമ്। അഥ സാ വാരമുഖ്യാ ച ചേടികാശ്ചേടകാനപി
'ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി മൂന്നു ദിവസം സതീഭാര്യ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു. പിന്നെ ആ മുഖ്യവേശ്യയും അവളുടെ ദാസിമാരും ദാസന്മാരും കൂടി—'
അപൃച്ഛത്കസ്യ കര്മാണി ശോഭനാനി ച ചത്വരേ। മയാ നോക്തേപ്യുഷഃ കാലേ കസ്യ മത്പ്രിയകാരണാത്
ചത്വരത്തില് ആരുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികളെയും ഗുണങ്ങളെയും കുറിച്ച് ആരോ ചോദിച്ചു? ഞാന് പുലര്ച്ചെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ കാരണത്താലാണോ അതൊക്കെ നടന്നത്?
രുച്യകര്മണി ദീപ്യംതേ രഥ്യാ ചത്ത്വര വീഥികാഃ। പരസ്പരേണ സംചിംത്യ വാരമുഖ്യാം ച തേഽബ്രുവന്
റോഡുകളും ചത്വരങ്ങളും വീഥികളും മനോഹരമായ പ്രവൃത്തികളാല് പ്രകാശിക്കുന്നു; അവ തമ്മില് ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ ദിവസത്തെ പ്രധാന സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
അസ്മാഭിര്ന കൃതം ഭദ്രേ കര്മ ചൈതത്പ്രമാര്ജനമ്। അഥ സാ വിസ്മയം ഗത്വാ സംചിംത്യ രജനീക്ഷയേ
സ്നേഹിതേ, ഈ ശുചീകരണം ഞങ്ങള് ചെയ്തതല്ല; അതു ഞങ്ങള് ചെയ്തിട്ടില്ല. അതിനുശേഷം അവള് അത്ഭുതത്തോടെ, രാത്രി അവസാനിക്കുമ്പോള് ആലോചിച്ചു.
തയാ ച ദൃശ്യതേ സാ ച തഥൈവ പുനരാഗതാ। ദൃഷ്ട്വാ താം മഹതീം സാധ്വീം ബ്രാഹ്മണീം ച പതിവ്രതാമ്
അവളെ കണ്ടു, അവള് വീണ്ടും പഴയപോലെ തിരിച്ചു വന്നു; ആ മഹത്തായ സതീയും ഭര്ത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണിയെയും കണ്ടു.
ദധാര ചരണേ തസ്യാ ഹാ ക്ഷമസ്വേതി ഭാഷിണീ। ആയുര്ദേഹം ച സംപത്തിര്യശോര്ഥഃ കീര്തിരേവ ച
അവളുടെ കാലില് വീണു, 'ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു; ജീവനും ശരീരവും സമ്പത്തും യശസ്സും കീര്ത്തിയും എല്ലാം.
ഏതാസാം മേ വിനാശായ സ്ഫുരസീവ പതിവ്രതേ। യദ്യത്പ്രാര്ഥയസേ സാധ്വി നിത്യം ദാസ്യാമി തദ്ദൃഢമ്
നിന്റെ കാരണത്താല് എനിക്ക് ഇവയൊക്കെ നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു, സതീ; നീ എന്തു ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതെപ്പോഴും ഉറപ്പായും നല്കാം.
സുവര്ണം മണിരത്നം വാ ചേലം വാ യന്മനോരഥം। താമുവാച തതഃ സാധ്വീ ന മേ ചാര്ഥേ പ്രയോജനമ്
പൊന്നോ, രത്നങ്ങളോ, വസ്ത്രമോ, എന്ത് ആഗ്രഹം വേണമെങ്കിലും; അതിനുശേഷം ആ സതീ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് സമ്പത്തിനൊന്നും ആവശ്യമില്ല.'
അസ്തി കാര്യം ച തേ കിഞ്ചിദ്വദാമി കുരുഷേ യദി। തദാ മേ ഹൃദി സംതോഷഃ കൃതം സര്വം ത്വയാഽധുനാ
നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും വേണമെങ്കില് പറയൂ, നീ ചെയ്താല് എനിക്ക് സന്തോഷം; നീ ഇപ്പോള് എല്ലാം പൂര്ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഗണികോവാച- സത്യം സത്യം കരിഷ്യാമി ദ്രുതം വദ പതിവ്രതേ। കുരു മേ രക്ഷണം മാതര്ദ്രുതം കൃത്യം ച മേ വദ
ഗണിക പറഞ്ഞു: 'നിശ്ചയം, നിശ്ചയം, ഞാന് ഉടന് ചെയ്യും; പറയൂ, സതീ. അമ്മേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം, എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് ഉടന് പറയൂ.'
ത്രപയാ നികൃതം വാച്യം തസ്യാമുക്തം വരം പ്രിയമ്। ക്ഷണം വിമൃശ്യ സാ വേശ്യാ കൃത്വാ ക്ഷാംതിമുവാച ച
ലജ്ജയാല് പറയേണ്ടത് അവള് മറച്ചു, പ്രിയമായ ആഗ്രഹം അവള് പറഞ്ഞില്ല; കുറച്ചു നേരം ആലോചിച്ച ശേഷം, ഗണിക മനസ്സുറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.