ഗവാം ശതസഹസ്രസ്യ സമ്യഗ്ദത്തസ്യ യത്ഫലമ്। തത്ഫലം ജാഹ്നവീസ്നാനേ രാഹുഗ്രസ്തേ നിശാകരേ
നന്നായി നല്കിയ നൂറായിരം പശുക്കളുടെ ഫലം, രാഹു ചന്ദ്രനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്താല് ലഭിക്കും.
ചംദ്രസൂര്യഗ്രഹേ ചൈവ അവഗാഹതി ജാഹ്നവീം। സ സ്നാതസ്സര്വതീര്ഥേഷു കിമര്ഥമടതേ മഹീമ്
ചന്ദ്രന് അല്ലെങ്കില് സൂര്യന് ഗ്രഹണത്തില് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്താല് — അവന് എല്ലാ തീര്ത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയാകും; പിന്നെ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കാന് എന്ത് ആവശ്യം?
സൂര്യഗ്രഹഃ സൂര്യവാരേ സോമേ സോമഗ്രഹസ്തഥാ। ചൂഡാമണിരിതി ഖ്യാതസ്തത്രാനംതഫലം സ്മൃതമ്
ഞായറാഴ്ച സൂര്യന് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോഴും, തിങ്കളാഴ്ച ചന്ദ്രന് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോഴും, അതിനെ 'ചൂഡാമണി' എന്നു വിളിക്കുന്നു. അതിന് അനന്തഫലമാണ് ലഭിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
സമുപോഷ്യ തയോഃ പൂര്വേ പുണ്യതീര്ഥേ തു യഃ പുമാന്। ദത്വാ പിംഡോദകം ദാനം സത്യലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
അവ ദിവസങ്ങളില് ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഒരു പുണ്യതീര്ത്ഥത്തില് പിണ്ഡം, വെള്ളം, ദാനം എന്നിവ അര്പ്പിക്കുന്നവന് സത്യലോകത്തില് സ്ഥിരത നേടുന്നു.
ദ്വിജ ഉവാച-। പിതുരേവ മഹായജ്ഞഃ ശ്രാദ്ധം ച ഭവതേരിതം। താതാ പശ്ചിമകാലാദൌ കിം കര്ത്തവ്യം സുതേന ഹി
ദ്വിജന് പറഞ്ഞു: അപ്പനു വേണ്ടി മഹായജ്ഞവും ശ്രാദ്ധവും നിര്ദ്ദേശിച്ചതാണ്. അച്ഛന്റെ ജീവന് അവസാനിക്കുമ്പോള് മകനു എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
കിം കൃത്വാ ച പരം ശ്രേയോ ജന്മജന്മസു ലഭ്യതേ। പുത്രേണ ധീമതാ ദേവ യത്നതോ വക്തുമര്ഹസി
ഏത് കര്മ്മം ചെയ്താല് ബുദ്ധിമാനായ മകന് ജന്മം ജന്മം ഉത്തമഫലം നേടും? ദേവാ, ഇത് ദയവായി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞുതരേണം.
ശ്രീഭഗവാനുവാച-। പൂര്വേ വയസി സംപ്രാപ്തേ പിതാ പുത്ര ഇതി സ്മൃതഃ। ഉത്തരേ ച സുതസ്താതഃ പാലനാന്ന തു പൂജനാത്
ശ്രീഭഗവാന് പറഞ്ഞു: പ്രായം ചെറുപ്പമായിരിക്കുമ്പോള് ഒരുവന് മകനും മറ്റൊരുവന് അച്ഛനും എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് മകന് അച്ഛന് സംരക്ഷകനാകുന്നു, ആരാധകന് മാത്രമല്ല.
ദേവവത്പൂജയേത്താതം സ്നേഹം കുര്യാച്ച പുത്രവത്। ന ലംഘയേദ്വചസ്തസ്യ മനസാപി കദാചന
അച്ഛനെ ദൈവത്തെപ്പോലെ ആദരിക്കുകയും, മകനെപ്പോലെ സ്നേഹം കാണിക്കുകയും വേണം. അച്ഛന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും മനസ്സില് പോലും ലംഘിക്കരുത്.
ആതുരസ്യ പിതുഃ പുത്രോ യസ്തു കുര്യാത്പ്രതിക്രിയാം। സോക്ഷയം ലഭതേ സ്വര്ഗം സദാ ദേവൈഃ പ്രപൂജ്യതേ
അച്ഛന് രോഗിയായിരിക്കുമ്പോള് മകന് അവനു ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുകയാണെങ്കില് അവന് ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വര്ഗം നേടും, ദേവന്മാര് എന്നും അവനെ ആദരിക്കും.
മുമൂര്ഷോരപിതാ തസ്യ പശ്യതോ മൃത്യുലക്ഷണമ്। കൃത്വാ ച യജനം പുത്രോ ദേവാനാം തുല്യതാം വ്രജേത്
അച്ഛന് മരിക്കാനിരിക്കുമ്പോള് മകന് മരണലക്ഷണങ്ങള് കണ്ടു യഥാവിധി കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുകയാണെങ്കില് അവന് ദേവന്മാരുടെ സമത്വം നേടും.
വിധിനാനശനേ നൈവ പിതുഃ സ്വര്ഗം ദദാതി യഃ। പുത്രസ്യ തസ്യ ധീരസ്യ ശൃണു വക്ഷ്യാമി യദ്ഗുണമ്
വിധിപ്രകാരം ഉപവാസം ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മകന് അച്ഛന് സ്വര്ഗം നല്കുന്നില്ലെങ്കില്, ആ ധീരനായ മകന്റെ ഗുണം ഞാന് പറയാം, കേള്ക്കൂ.
അശ്വമേധസഹസ്രാണി രാജസൂയശതാനി ച। ഭവേദനശനേ പുണ്യം തീര്ഥകോടിഗുണം തയോഃ
അപ്പോള് ആ ഉപവാസത്തില് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം ആയിരം അശ്വമേധയാഗത്തേക്കാള്യും, നൂറ് രാജസൂയയാഗത്തേക്കാള്യും, കോടി തീര്ത്ഥസ്നാനത്തേക്കാള് പത്തിരട്ടി കൂടുതലാണ്.
ഭാഗീരഥ്യാ ജലേ ചൈവ യോ മൃതഃ പുരുഷോത്തമഃ। പയോധരരസം മാതുര്ന പിബേന്മുക്തതാം വ്രജേത്
ഭാഗീരഥി നദിയില് മരിക്കുന്നവന് അമ്മയുടെ പാല് കുടിക്കാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കില് അവന് മോക്ഷം നേടും.
വാരാണസ്യാം ത്യജേദ്യസ്തു പ്രാണാംശ്ചൈവ യദൃച്ഛയാ। അഭീഷ്ടം ച ഫലം ഭുക്ത്വാ മദ്ദേഹേ പ്രവിലീയതേ
വാരാണസിയില് ആരെങ്കിലും ജീവന് വിട്ടാല്, അതു യാദൃശ്ചികമായാലും ഇച്ഛാപ്രകാരം ആയാലും, അവന് ആഗ്രഹിച്ച ഫലം അനുഭവിച്ച് എന്റെ സ്വരൂപത്തില് ലയിക്കും.
യാ ഗതിര്യോഗയുക്താനാം മുനീനാമൂര്ദ്ധ്വരേതസാം। സാ ഗതിസ്ത്യജതഃ പ്രാണാന്ബ്രഹ്മപുത്രേഷു സപ്തസു
യോഗം ചെയ്തും, രേതസ്സു നിയന്ത്രിച്ച മുനികള് നേടുന്ന ഗതിയാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാരുടെ ഇടയില് ജീവന് വിട്ടവന് നേടുന്നത്.
ലോഹിതസ്യ വിശേഷേണ തീരോത്തരസമാശ്രിതഃ। വിധിനാ യസ്ത്യജേത്പ്രാണാന്സ ച മത്സമതാം വ്രജേത്
ലോഹിത നദിയുടെ വടക്കുഭാഗത്ത്, വിധിപ്രകാരം ജീവന് വിട്ടാല് അവന് എനിക്ക് സമത്വം ലഭിക്കും.
തസ്യൈവ ചോര്വശീകേശേ പുണ്യതീര്ഥേ ദ്വിജോത്തമ। മൃതോത്പന്നഃ സമാപ്നോതി സര്വം ദോഷൈര്ന ലിപ്യതേ
അതു പോലെ തന്നെ, ഉര്വശീകേശ എന്ന പുണ്യതീര്ത്ഥത്തില് മരിച്ചവന് എല്ലാ ദോഷങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി എല്ലാ സൌഭാഗ്യങ്ങളും നേടുന്നു.
ഗൃഹസ്യാഭ്യംതരേ യസ്യ പ്രാണത്യാഗോ ഭവേദ്ധ്രുവമ്। യാവദ്ഗ്രംഥിര്ഗൃഹേ തിഷ്ഠേത്താവദ്ബംധോ ഭവേ തനൌ
സ്വന്തം വീട്ടിനകത്ത് ആരെങ്കിലും ജീവന് വിട്ടാല്, ശരീരം വീട്ടുമായി ബന്ധമുള്ളിരിക്കുമ്പോള് വരെ ബന്ധനം തുടരുന്നു.
ഹായനേഹായനേ ചാപി ഏകൈകം പരിഹീയതേ। പശ്യതാം പുത്രബംധൂനാം വംധനേ നാസ്തി നിഷ്കൃതിഃ
ഓരോ വര്ഷവും ഒരു ബന്ധം കുറയുന്നു. പക്ഷേ, മക്കളും ബന്ധുക്കളും നോക്കുന്പോള് പൂര്ണമായ മോചനമില്ല.
പര്വതേ കാനനേ ദുര്ഗേ സ്ഥാനേ വാ ജലവര്ജിതേ। മൃതോ ദുര്ഗതിമാപ്നോതി കീടാദൌ ജായതേ പുനഃ ൨൫൦ 1.50.
പര്വ്വതത്തില്, കാട്ടില്, ദുർഗമമായ സ്ഥലത്ത്, അല്ലെങ്കില് വെള്ളമില്ലാത്തിടത്ത് മരിച്ചാല് ദുർഗതിയാണ് ലഭിക്കുക; അത്തരം ഒരുവന് വീണ്ടും കീടാദിയായി ജനിക്കും.
സംസ്കാരശ്ച ഭവേദ്യസ്യ മൃതസ്യ പരവാസരേ। ഷഷ്ടിര്വര്ഷസഹസ്രാണി കുംഭീപാകേ പ്രതിഷ്ഠതി
മരിച്ചവന്റെ സംസ്കാരം അടുത്ത ദിവസം നടത്തുകയാണെങ്കില്, ആ ആത്മാവ് അറുപതിനായിരം വര്ഷം കുംഭീപാക നരകത്തില് കഴിയേണ്ടിവരും.
അസ്പൃശ്യസ്പര്ശനാദേവ ഉച്ഛിഷ്ടഃ പതിതോ മൃതഃ। സുചിരം നരകേ സ്ഥിത്വാ മ്ലേച്ഛജാതിഷു ജായതേ
അസ്പൃശ്യരുമായി സ്പര്ശം കൊണ്ടോ അശുദ്ധിയിലോ മരിച്ചവന്, ദീര്ഘകാലം നരകത്തില് തികഞ്ഞ ശേഷം, മ്ളേച്ഛരാശികളില് ജനനം പ്രാപിക്കും.
തഥൈവ ബഹുകീടേഷു ജായതേ സത്ത്വജാതിഷു। തസ്മാന്ന ചിരകാലേഷു ജാനീയാത്പുണ്യപാതകമ്
അതു പോലെ തന്നെ, പലവിധ കീടങ്ങളിലും താഴ്ന്ന ജീവികളിലും അവന് ജനിക്കും. അതുകൊണ്ട്, പുണ്യവും പാപവും ഉടന് തിരിച്ചറിയണം.
പുണ്യാത്പുണ്യപ്രയോഗൈശ്ച സര്വേഷാം മര്ത്യവാസിനാമ്। മരണേ യാ ഗതിഃ പുംസാം ഗതിര്ഭവതി താദൃശീ
മനുഷ്യര്ക്ക് മരണം വരുമ്പോള് അവരവരുടെ പുണ്യവും പാപവും അനുസരിച്ച് ഗതി നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു.
പുണ്യതീര്ഥേ മൃതോ യസ്തു വിഷ്ണോര്നാമാനി ചിംതയന്। പാപാത്പൂതോ വ്രജേത്സ്വര്ഗം സര്വദോഷൈര്ന ലിപ്യതേ
പുണ്യസ്ഥലത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങള് ചിന്തിച്ചു മരിക്കുന്നവന് പാപങ്ങളില് നിന്നും ശുദ്ധനായി സ്വര്ഗത്തില് എത്തുകയും എല്ലായ്പ്പോഴും ദോഷങ്ങളില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
പിതുര്മൃതസ്യ ദേഹം തു വഹേദ്യസ്തു സുതോ ബലീ। പദേപദേശ്വമേധസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോത്യസംശയമ്
ശക്തനായ മകന് തന്റെ പിതാവിന്റെ ശരീരം ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോകുകയാണെങ്കില്, ഓരോ അടിയിലും അശ്വമേധ യാഗഫലം അവന് ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
പ്രാക്ചിതൌ ച പിതുര്ദേഹേ മുഖാഗ്നിം കാരയേത്സുതഃ। വിധിനാ മംത്രപൂതേന പശ്ചാദ്ദേഹം ദഹേത്പുനഃ
ചിതയരികില് മകന് മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ പിതാവിന്റെ വായില് അഗ്നിയിടണം, പിന്നെ ശരീരം പൂര്ണമായും ചിതയില് കത്തിക്കളയണം.
ലോഭമോഹസമായുക്തം പാപപുണ്യസമാവൃതമ്। ദഹേയം സര്വഗാത്രാണി ദിവ്യാന്ലോകാന്സ ഗച്ഛതു
ലോഭവും മോഹവും നിറഞ്ഞു, പാപവും പുണ്യവും കലർന്ന ഈ ശരീരം പൂര്ണമായും ദഹിപ്പിക്കണം, അങ്ങനെ ആത്മാവ് ദിവ്യലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകാന് സാധിക്കും.
ദഗ്ധ്വാ ച ലംഘയേത്പുത്രോപ്യസ്ഥിസംചയനം പ്രതി। ദശാഹേ സമനുപ്രാപ്തേ ചാര്ദ്രവസ്ത്രം പരിത്യജേത്
ശരീരം ചിതയില് കത്തിച്ചശേഷം, മകന് അസ്ഥികള് ശേഖരിക്കാന് കടക്കണം. പത്താം ദിവസം എത്തിയാല് ഈര്പ്പമുള്ള വസ്ത്രം ഉപേക്ഷിക്കണം.
ഛിത്വാ ച ലോഹിതം ചേലം വഹ്നൌ ചാഥ ജലേ ക്ഷിപേത്। തതശ്ചൈകാദശാഹേ ച ശ്രാദ്ധം കുര്യാദ്വിചക്ഷണഃ
രക്തം പറ്റിയ വസ്ത്രം മുറിച്ചെടുത്ത് അഗ്നിയിലോ വെള്ളത്തിലോ ഇടണം. അതിനുശേഷം പതിനൊന്നാം ദിവസം ജ്ഞാനിയാവന് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.