സാമാന്യഫലസംസര്ഗാച്ഛ്രാദ്ധം ശതഗുണം ഭവേത്। അമായാം ച യുഗാദ്യായാം ഗ്രഹണേ സൂര്യചംദ്രയോഃ
സാമാന്യ ഫലങ്ങളുമായി ചേർന്നാൽ ശ്രാദ്ധം നൂറു ഗുണം ലഭിക്കും; യುಗാരംഭത്തിൽ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഗ്രഹണത്തിൽ.
പാര്വണം കുരുതേ യസ്തു സോക്ഷയം ലോകമശ്നുതേ। പിതരസ്തസ്യ തുഷ്യംതി സര്വേ സമായുതം പ്രതി
പാർവണ യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ അനന്തമായ ലോകം അനുഭവിക്കും; അവന്റെ എല്ലാ പിതാക്കൾക്കും ഓരോന്നിന് ആയിരം ഗുണം ലഭിക്കും.
ആശിഷം ദയിതം ദത്വാ ഭോഗ്യം ചാനംതമാത്മജേ। തതഃ പര്വണി പുത്രൈശ്ച കര്ത്തവ്യം പാര്വണം മുദാ
മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച അനുഗ്രഹവും അനന്തമായ ആനന്ദവും നൽകി, അതിനുശേഷം പാർവണദിനത്തിൽ മക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ പാർവണ യാഗം ചെയ്യണം.
പിത്രോര്യജ്ഞമിമം കൃത്വാ മുച്യതേ ജന്മബംധനാത്। അഹന്യഹനി യച്ഛ്രാദ്ധം നിത്യശ്രാദ്ധമിതി സ്മൃതമ്
മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഈ യാഗം ചെയ്താൽ ജന്മബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; ദിവസേന ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം നിത്യശ്രാദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ശ്രദ്ധയാ കാരയേദ്യസ്തു സോഽക്ഷയം ലോകമശ്നുതേ। തഥൈവാപരപക്ഷേ ച കാമ്യശ്രാദ്ധം വിധാനതഃ
ആശ്വാസത്തോടെ ഇതു നടത്തുന്നവന് അക്ഷയമായ ലോകം ലഭിക്കും. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റേ പക്ഷത്തും, ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്യേണ്ട ശ്രാദ്ധം വിധിപ്രകാരം നടത്തണം.
കൃത്വാ കാമം സ ചാപ്നോതി യദ്വാ മനസി വര്തതേ। ആഷാഢീമവധിം കൃത്വാ യസ്തു പക്ഷസ്തു പംചമഃ
ആഗ്രഹപ്രകാരം ചെയ്താല് മനസ്സില് ഉള്ളത് ലഭിക്കും; ആഷാഢി വരെയുള്ള അഞ്ചാം പക്ഷം അതിന്റെ പരിധിയാകുന്നു.
തത്ര ശ്രാദ്ധം പ്രകുര്വീത കന്യാം ഗച്ഛതു വാ ന വാ। കന്യാം ഗതേ സവിതരി യാന്യഹാനി തു ഷോഡശ
അവിടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം, പെണ്കുട്ടി പോകുന്നുവോ ഇല്ലയോ എന്നത് പ്രശ്നമല്ല; പെണ്കുട്ടി സവിതൃഭഗവാന്റെ അടുക്കല് പോയാല്, അതിന് ശേഷം പതിനാറ് ദിവസം—
ക്രതുഭിസ്താനി തുല്യാനി സമാപ്ത വരദക്ഷിണൈഃ। കാമ്യശ്രാദ്ധം മഹാപുണ്യമിദം തസ്യാഗതം ശിവമ്
—അവയെല്ലാം മികച്ച ദാനങ്ങളോടെ പൂര്ത്തിയാക്കിയ യാഗങ്ങള്ക്കു തുല്യമാണ്; ഈ ആഗ്രഹശ്രാദ്ധം മഹാപുണ്യമുള്ളതും, അതു ചെയ്യുന്നവന് ശുഭഫലവും ലഭിക്കും.
അഭാവാത്കൃഷ്ണപക്ഷാദൌ തുലായാം കര്തുമര്ഹതി। അമാവൃശ്ചികമായാതി നൈരാശ്യം പിതരോ ഗതാഃ
കൃഷ്ണപക്ഷം ആദിയില് ഇല്ലെങ്കില് തുലാരാശിയില് ചെയ്യാം; വൃശ്ചികത്തില് അമാവാസ്യ വന്നാല് പിതാക്കന്മാര് ആശയില്ലാതെ—
പുനഃസ്വഭവനം യാംതി ശാപം ദത്വാ സുദാരുണമ്। പിതൃശാപേന പുത്രസ്യ നഷ്ടം സര്വമിതി സ്മൃതമ്
—വീണ്ടും തങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങും, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ശാപം നല്കി; പിതാക്കന്മാരുടെ ശാപം മൂലം മകന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും നഷ്ടമാകും എന്ന് ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ധനം പുത്രാ യശഃ കാമ്യമഭീഷ്ടമായുരേവ ച। സര്വാണ്യേതാനി ലഭ്യംതേ ജന്മജന്മസു മാനവൈഃ
സമ്പത്ത്, മക്കള്, പ്രശസ്തി, ഇഷ്ട വസ്തുക്കള്, ദീര്ഘായുസ്സു എന്നിവ മനുഷ്യന് ജന്മംതോറും ലഭിക്കും.
പിതൄണാം ച വരേണൈവ തസ്മാന്മൈനം പരിത്യജേത്। വിവാഹവ്രതയജ്ഞാദൌ കൃത്വാ നാംദീമുഖം ദ്വിജഃ
പിതാക്കന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെ; അതുകൊണ്ട് ഇതിനെ അവഗണിക്കരുത്. വിവാഹം, വ്രതം, യാഗം തുടങ്ങിയവയുടെ ആരംഭത്തില് ദ്വിജന് നന്ദീമുഖം നിര്വഹിക്കണം.
അക്ഷയം ലഭതേ പുണ്യം ഗോത്രം തസ്യ പ്രവര്ദ്ധതേ। ഏതദ്വിപര്യയോ യസ്യ സ യാതി നരകം നരഃ
അക്ഷയമായ പുണ്യം ലഭിക്കും, കുടുംബം വളരും; ഇതിന് വിരുദ്ധമായി ചെയ്യുന്നവന് നരകത്തിലേക്ക് പോകും.
കുലക്ഷയോ ഭവേത്തസ്യ സ ജീവോ ദുഃഖിതോ ഭവേത്। തതസ്തു പൂജയേദഗ്രേ ഗണേശം ശംഭുനംദനമ്
അവനു കുടുംബനാശം സംഭവിക്കും, ആ ആത്മാവ് ദു:ഖിതനാകും; അതുകൊണ്ട് ആദ്യം ശംഭുവിന്റെ മകനായ ഗണപതിയെ ആരാധിക്കണം.
പരം ഷോഡശമാതൄശ്ച തത്പശ്ചാത്പിതൃസംചയമ്। നാംദീമുഖേഷു സര്വേഷു പ്രപിതാമഹപൂര്വകമ്
അതിനുശേഷം പതിനാറു മാതാക്കളെയും, പിന്നെ പിതൃവംശത്തെയും ആരാധിക്കണം; എല്ലാ നന്ദീമുഖങ്ങളിലും പ്രപിതാമഹന് മുതല് ആരംഭിക്കണം.
നാംദീമുഖേ ദ്വിജാന്സര്വാന്സ്ഥാപയേത്പ്രാങ്മുഖാന്സുധീഃ। ഉച്ചാരയേന്നമോവാക്യം സ്വധാ ചാന്യത്ര യോജയേത്
നന്ദീമുഖത്തില് എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കിച്ച് ഇരുത്തണം; നമസ്കാരവാക്യം ഉച്ചരിച്ച്, വേറിടങ്ങളില് സ്വധാ ചേര്ക്കണം.
ഗ്രഹണേ ചംദ്രസൂര്യസ്യ ദത്വാ പിംഡോദകം നരഃ। അക്ഷയം ലഭതേ സ്വര്ഗം പിതൄണാം പുഷ്ടിവര്ദ്ധനമ്
ചന്ദ്രനോ സൂര്യനോ ഗ്രഹണത്തില് പിണ്ഡവും വെള്ളവും നല്കുന്നവന് അക്ഷയമായ സ്വര്ഗ്ഗം ലഭിക്കും, പിതാക്കന്മാരുടെ പോഷണം വര്ദ്ധിക്കും.
തത്ര സ്നാനം ന കുര്യാദ്യഃ ശക്ത്യാ പിംഡോദകം നരഃ। ന ദദാതി പിതൄണാം തു ചാംഡാലത്വം സ ഗച്ഛതി
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യാതിരിക്കുക, അല്ലെങ്കില് കഴിവുണ്ടായിട്ടും പിതാക്കന്മാര്ക്ക് പിണ്ഡവും വെള്ളവും നല്കാതിരിക്കുക—ഇങ്ങനെ ചെയ്താല് ചാണ്ഡാളനാകുന്നു.
സര്വം ഭൂമിസമം ദാനം സര്വേ വ്യാസസമാ ദ്വിജാഃ। സര്വം ഗംഗാസമം തോയം രാഹുഗ്രസ്തേ നിശാകരേ
എല്ലാ ഭൂമിദാനങ്ങളും തുല്യമാണ്, എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും വ്യാസന്തുല്യരാണ്; രാഹു ചന്ദ്രനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത് എല്ലാ വെള്ളവും ഗംഗാവെള്ളംപോലെയാണ്.
ഇംദോര്ലക്ഷഗുണം പ്രോക്തം ദശലക്ഷം തു ഭാസ്കരേ। ഗംഗാതോയേ തു സംപ്രാപ്ത ഇംദോഃ കോടീ രവേര്ദശ
ചന്ദ്രനു ലക്ഷഗുണം, സൂര്യനു പത്തുലക്ഷം ഗുണം ഫലം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; ആ സമയത്ത് ഗംഗാവെള്ളം ലഭിച്ചാല് സൂര്യനു പത്ത് കോടിയും ചന്ദ്രനു ഒരു കോടി ഗുണവും ലഭിക്കും.
ഗവാം ശതസഹസ്രസ്യ സമ്യഗ്ദത്തസ്യ യത്ഫലമ്। തത്ഫലം ജാഹ്നവീസ്നാനേ രാഹുഗ്രസ്തേ നിശാകരേ
നന്നായി നല്കിയ നൂറായിരം പശുക്കളുടെ ഫലം, രാഹു ചന്ദ്രനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്താല് ലഭിക്കും.
ചംദ്രസൂര്യഗ്രഹേ ചൈവ അവഗാഹതി ജാഹ്നവീം। സ സ്നാതസ്സര്വതീര്ഥേഷു കിമര്ഥമടതേ മഹീമ്
ചന്ദ്രന് അല്ലെങ്കില് സൂര്യന് ഗ്രഹണത്തില് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്താല് — അവന് എല്ലാ തീര്ത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയാകും; പിന്നെ ഭൂമിയില് സഞ്ചരിക്കാന് എന്ത് ആവശ്യം?
സൂര്യഗ്രഹഃ സൂര്യവാരേ സോമേ സോമഗ്രഹസ്തഥാ। ചൂഡാമണിരിതി ഖ്യാതസ്തത്രാനംതഫലം സ്മൃതമ്
ഞായറാഴ്ച സൂര്യന് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോഴും, തിങ്കളാഴ്ച ചന്ദ്രന് ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോഴും, അതിനെ 'ചൂഡാമണി' എന്നു വിളിക്കുന്നു. അതിന് അനന്തഫലമാണ് ലഭിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
സമുപോഷ്യ തയോഃ പൂര്വേ പുണ്യതീര്ഥേ തു യഃ പുമാന്। ദത്വാ പിംഡോദകം ദാനം സത്യലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
അവ ദിവസങ്ങളില് ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഒരു പുണ്യതീര്ത്ഥത്തില് പിണ്ഡം, വെള്ളം, ദാനം എന്നിവ അര്പ്പിക്കുന്നവന് സത്യലോകത്തില് സ്ഥിരത നേടുന്നു.
ദ്വിജ ഉവാച-। പിതുരേവ മഹായജ്ഞഃ ശ്രാദ്ധം ച ഭവതേരിതം। താതാ പശ്ചിമകാലാദൌ കിം കര്ത്തവ്യം സുതേന ഹി
ദ്വിജന് പറഞ്ഞു: അപ്പനു വേണ്ടി മഹായജ്ഞവും ശ്രാദ്ധവും നിര്ദ്ദേശിച്ചതാണ്. അച്ഛന്റെ ജീവന് അവസാനിക്കുമ്പോള് മകനു എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
കിം കൃത്വാ ച പരം ശ്രേയോ ജന്മജന്മസു ലഭ്യതേ। പുത്രേണ ധീമതാ ദേവ യത്നതോ വക്തുമര്ഹസി
ഏത് കര്മ്മം ചെയ്താല് ബുദ്ധിമാനായ മകന് ജന്മം ജന്മം ഉത്തമഫലം നേടും? ദേവാ, ഇത് ദയവായി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞുതരേണം.
ശ്രീഭഗവാനുവാച-। പൂര്വേ വയസി സംപ്രാപ്തേ പിതാ പുത്ര ഇതി സ്മൃതഃ। ഉത്തരേ ച സുതസ്താതഃ പാലനാന്ന തു പൂജനാത്
ശ്രീഭഗവാന് പറഞ്ഞു: പ്രായം ചെറുപ്പമായിരിക്കുമ്പോള് ഒരുവന് മകനും മറ്റൊരുവന് അച്ഛനും എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് മകന് അച്ഛന് സംരക്ഷകനാകുന്നു, ആരാധകന് മാത്രമല്ല.
ദേവവത്പൂജയേത്താതം സ്നേഹം കുര്യാച്ച പുത്രവത്। ന ലംഘയേദ്വചസ്തസ്യ മനസാപി കദാചന
അച്ഛനെ ദൈവത്തെപ്പോലെ ആദരിക്കുകയും, മകനെപ്പോലെ സ്നേഹം കാണിക്കുകയും വേണം. അച്ഛന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും മനസ്സില് പോലും ലംഘിക്കരുത്.
ആതുരസ്യ പിതുഃ പുത്രോ യസ്തു കുര്യാത്പ്രതിക്രിയാം। സോക്ഷയം ലഭതേ സ്വര്ഗം സദാ ദേവൈഃ പ്രപൂജ്യതേ
അച്ഛന് രോഗിയായിരിക്കുമ്പോള് മകന് അവനു ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുകയാണെങ്കില് അവന് ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വര്ഗം നേടും, ദേവന്മാര് എന്നും അവനെ ആദരിക്കും.
മുമൂര്ഷോരപിതാ തസ്യ പശ്യതോ മൃത്യുലക്ഷണമ്। കൃത്വാ ച യജനം പുത്രോ ദേവാനാം തുല്യതാം വ്രജേത്
അച്ഛന് മരിക്കാനിരിക്കുമ്പോള് മകന് മരണലക്ഷണങ്ങള് കണ്ടു യഥാവിധി കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുകയാണെങ്കില് അവന് ദേവന്മാരുടെ സമത്വം നേടും.