ശ്രീഭഗവാനുവാച-। ദിനൈകം മാസപക്ഷൌ വാ പക്ഷാര്ധം വാഥ വത്സരം। പിത്രോര്ഭക്തിഃ കൃതാ യേന സ ച ഗച്ഛേന്മമാലയം
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഒരുദിവസം, ഒരു മാസം, ഒരു പക്ഷം, പകുതി പക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വർഷം മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഭക്തി ചെയ്തവൻ എന്റെ വിശുദ്ധ വാസസ്ഥലത്തെ പ്രാപിക്കും.
കാരയിത്വാ മനഃ കഷ്ടമവശ്യം നരകം വ്രജേത്। ന കൃതാ വാകൃതാ വാ സ്യാത്പിത്രോരര്ചാ പരം പുരാ
മനസ്സിന് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ നിർബന്ധമായി നരകത്തിൽ പോകും; മാതാപിതാക്കളുടെ ആരാധന ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നത് പ്രാചീനകാലത്ത് തന്നെ ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്.
വൃഷോത്സര്ഗം നരഃ കൃത്വാ പിതൃഭക്തി ഫലം ലഭേത്। അന്നം വസ്ത്രം തഥാ ഗവ്യം സാമിഷം ച നിരാമിഷമ്
വൃഷഭത്തെ മോചനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ പിതൃഭക്തിയുടെ ഫലം ലഭിക്കും; അന്നം, വസ്ത്രം, പാൽ, മാംസമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതും എല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.
സര്വം ലക്ഷഗുണം പ്രോക്തം ജ്ഞാതിഭ്യോ യത്പ്രദീയതേ। സര്വസ്വേന കൃതം ശ്രാദ്ധം യേന പുത്രേണ ധീമതാ
ബന്ധുക്കൾക്ക് നൽകുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗുണം നൽകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു; ബുദ്ധിമാനായ പുത്രൻ തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ സ്വത്തുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം.
ജാതിസ്മരത്വം പ്രാപ്നോതി പിതൃഭക്തിഫലം ലഭേത്। ശ്രാദ്ധാത്പരോ മഹായജ്ഞസ്ത്രൈലോക്യേ തു ന വിദ്യതേ
ജന്മം ഓർമ്മിക്കാൻ കഴിയുകയും പിതൃഭക്തിയുടെ ഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും; യാഗങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതിനേക്കാൾ വലിയ യാഗം ഇല്ല.
അത്ര യദ്ദീയതേ കിംചിത്സര്വം ചാക്ഷയമശ്നുതേ। അന്യസ്മിംശ്ചായുതം വിദ്ധി ജ്ഞാതിഭ്യോ ലക്ഷമുച്യതേ
ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും കൊടുത്താൽ, അതിൽ ചെറിയതും അനന്തമായി അനുഭവിക്കാം; മറ്റിടങ്ങളിൽ ബന്ധുക്കൾക്ക് കൊടുത്താൽ പത്തായിരം ഗുണം, ലക്ഷം ഗുണം ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു.
പിണ്ഡേ കോടിഗുണം പ്രോക്തം ദ്വിജായാനന്തമുച്യതേ। ഗംഗാജലേ ഗയായാം ച പ്രയാഗേ പുഷ്കരേ തഥാ
പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ കോടിയോളം ഗുണം ലഭിക്കും; ദ്വിജനു അതിനുള്ള ഫലം അനന്തമാണ്; ഗംഗാ ജലത്തിൽ, ഗയയിൽ, പ്രയാഗിൽ, പുഷ്കരയിൽ.
വാരാണസ്യാം സിദ്ധകുംഡേ ഗംഗാസാഗര സംഗമേ। അന്നപിംഡം പ്രദദ്യാദ്യസ്തസ്യ മുക്തിര്ഭവേദ്ധ്രുവമ്
വാരാണസിയിൽ, സിദ്ധകുണ്ടത്തിൽ, ഗംഗാസാഗരസംഗമത്തിൽ, അവിടെ അന്നപിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ഉറപ്പായും മോക്ഷം നേടും.
പിതരശ്ചാക്ഷയം സ്വര്ഗം ലഭംതേ ജന്മനഃ ഫലമ്। ഭാഗീരഥ്യാം വിശേഷേണ യസ്തു ദദ്യാത്തിലോദകമ്
പിതാക്കൾക്ക് അനന്തമായ സ്വർഗ്ഗവും ജന്മഫലവും ലഭിക്കും; പ്രത്യേകിച്ച് ഭാഗീരഥിയിൽ തിലജലം അർപ്പിക്കുന്നവൻ.
മുക്തിമാര്ഗം സ ചാപ്നോതി പിംഡദാനേ തു കിം പുനഃ। നദീതീരേഷു സാഹസ്രം നദേ ത്വയുതമിഷ്യതേ
അവൻ മോക്ഷമാർഗ്ഗം നേടും; പിന്നെ പിണ്ഡദാനത്തിന്റെ ഫലമോ? നദീതീരങ്ങളിൽ ആയിരം ഗുണം, നദിയിൽ പത്തായിരം ഗുണം ലഭിക്കും.
സാമാന്യഫലസംസര്ഗാച്ഛ്രാദ്ധം ശതഗുണം ഭവേത്। അമായാം ച യുഗാദ്യായാം ഗ്രഹണേ സൂര്യചംദ്രയോഃ
സാമാന്യ ഫലങ്ങളുമായി ചേർന്നാൽ ശ്രാദ്ധം നൂറു ഗുണം ലഭിക്കും; യುಗാരംഭത്തിൽ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഗ്രഹണത്തിൽ.
പാര്വണം കുരുതേ യസ്തു സോക്ഷയം ലോകമശ്നുതേ। പിതരസ്തസ്യ തുഷ്യംതി സര്വേ സമായുതം പ്രതി
പാർവണ യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ അനന്തമായ ലോകം അനുഭവിക്കും; അവന്റെ എല്ലാ പിതാക്കൾക്കും ഓരോന്നിന് ആയിരം ഗുണം ലഭിക്കും.
ആശിഷം ദയിതം ദത്വാ ഭോഗ്യം ചാനംതമാത്മജേ। തതഃ പര്വണി പുത്രൈശ്ച കര്ത്തവ്യം പാര്വണം മുദാ
മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച അനുഗ്രഹവും അനന്തമായ ആനന്ദവും നൽകി, അതിനുശേഷം പാർവണദിനത്തിൽ മക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ പാർവണ യാഗം ചെയ്യണം.
പിത്രോര്യജ്ഞമിമം കൃത്വാ മുച്യതേ ജന്മബംധനാത്। അഹന്യഹനി യച്ഛ്രാദ്ധം നിത്യശ്രാദ്ധമിതി സ്മൃതമ്
മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഈ യാഗം ചെയ്താൽ ജന്മബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; ദിവസേന ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം നിത്യശ്രാദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ശ്രദ്ധയാ കാരയേദ്യസ്തു സോഽക്ഷയം ലോകമശ്നുതേ। തഥൈവാപരപക്ഷേ ച കാമ്യശ്രാദ്ധം വിധാനതഃ
ആശ്വാസത്തോടെ ഇതു നടത്തുന്നവന് അക്ഷയമായ ലോകം ലഭിക്കും. അതുപോലെ തന്നെ മറ്റേ പക്ഷത്തും, ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്യേണ്ട ശ്രാദ്ധം വിധിപ്രകാരം നടത്തണം.
കൃത്വാ കാമം സ ചാപ്നോതി യദ്വാ മനസി വര്തതേ। ആഷാഢീമവധിം കൃത്വാ യസ്തു പക്ഷസ്തു പംചമഃ
ആഗ്രഹപ്രകാരം ചെയ്താല് മനസ്സില് ഉള്ളത് ലഭിക്കും; ആഷാഢി വരെയുള്ള അഞ്ചാം പക്ഷം അതിന്റെ പരിധിയാകുന്നു.
തത്ര ശ്രാദ്ധം പ്രകുര്വീത കന്യാം ഗച്ഛതു വാ ന വാ। കന്യാം ഗതേ സവിതരി യാന്യഹാനി തു ഷോഡശ
അവിടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം, പെണ്കുട്ടി പോകുന്നുവോ ഇല്ലയോ എന്നത് പ്രശ്നമല്ല; പെണ്കുട്ടി സവിതൃഭഗവാന്റെ അടുക്കല് പോയാല്, അതിന് ശേഷം പതിനാറ് ദിവസം—
ക്രതുഭിസ്താനി തുല്യാനി സമാപ്ത വരദക്ഷിണൈഃ। കാമ്യശ്രാദ്ധം മഹാപുണ്യമിദം തസ്യാഗതം ശിവമ്
—അവയെല്ലാം മികച്ച ദാനങ്ങളോടെ പൂര്ത്തിയാക്കിയ യാഗങ്ങള്ക്കു തുല്യമാണ്; ഈ ആഗ്രഹശ്രാദ്ധം മഹാപുണ്യമുള്ളതും, അതു ചെയ്യുന്നവന് ശുഭഫലവും ലഭിക്കും.
അഭാവാത്കൃഷ്ണപക്ഷാദൌ തുലായാം കര്തുമര്ഹതി। അമാവൃശ്ചികമായാതി നൈരാശ്യം പിതരോ ഗതാഃ
കൃഷ്ണപക്ഷം ആദിയില് ഇല്ലെങ്കില് തുലാരാശിയില് ചെയ്യാം; വൃശ്ചികത്തില് അമാവാസ്യ വന്നാല് പിതാക്കന്മാര് ആശയില്ലാതെ—
പുനഃസ്വഭവനം യാംതി ശാപം ദത്വാ സുദാരുണമ്। പിതൃശാപേന പുത്രസ്യ നഷ്ടം സര്വമിതി സ്മൃതമ്
—വീണ്ടും തങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങും, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ശാപം നല്കി; പിതാക്കന്മാരുടെ ശാപം മൂലം മകന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും നഷ്ടമാകും എന്ന് ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ധനം പുത്രാ യശഃ കാമ്യമഭീഷ്ടമായുരേവ ച। സര്വാണ്യേതാനി ലഭ്യംതേ ജന്മജന്മസു മാനവൈഃ
സമ്പത്ത്, മക്കള്, പ്രശസ്തി, ഇഷ്ട വസ്തുക്കള്, ദീര്ഘായുസ്സു എന്നിവ മനുഷ്യന് ജന്മംതോറും ലഭിക്കും.
പിതൄണാം ച വരേണൈവ തസ്മാന്മൈനം പരിത്യജേത്। വിവാഹവ്രതയജ്ഞാദൌ കൃത്വാ നാംദീമുഖം ദ്വിജഃ
പിതാക്കന്മാരുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഇതൊക്കെ; അതുകൊണ്ട് ഇതിനെ അവഗണിക്കരുത്. വിവാഹം, വ്രതം, യാഗം തുടങ്ങിയവയുടെ ആരംഭത്തില് ദ്വിജന് നന്ദീമുഖം നിര്വഹിക്കണം.
അക്ഷയം ലഭതേ പുണ്യം ഗോത്രം തസ്യ പ്രവര്ദ്ധതേ। ഏതദ്വിപര്യയോ യസ്യ സ യാതി നരകം നരഃ
അക്ഷയമായ പുണ്യം ലഭിക്കും, കുടുംബം വളരും; ഇതിന് വിരുദ്ധമായി ചെയ്യുന്നവന് നരകത്തിലേക്ക് പോകും.
കുലക്ഷയോ ഭവേത്തസ്യ സ ജീവോ ദുഃഖിതോ ഭവേത്। തതസ്തു പൂജയേദഗ്രേ ഗണേശം ശംഭുനംദനമ്
അവനു കുടുംബനാശം സംഭവിക്കും, ആ ആത്മാവ് ദു:ഖിതനാകും; അതുകൊണ്ട് ആദ്യം ശംഭുവിന്റെ മകനായ ഗണപതിയെ ആരാധിക്കണം.
പരം ഷോഡശമാതൄശ്ച തത്പശ്ചാത്പിതൃസംചയമ്। നാംദീമുഖേഷു സര്വേഷു പ്രപിതാമഹപൂര്വകമ്
അതിനുശേഷം പതിനാറു മാതാക്കളെയും, പിന്നെ പിതൃവംശത്തെയും ആരാധിക്കണം; എല്ലാ നന്ദീമുഖങ്ങളിലും പ്രപിതാമഹന് മുതല് ആരംഭിക്കണം.
നാംദീമുഖേ ദ്വിജാന്സര്വാന്സ്ഥാപയേത്പ്രാങ്മുഖാന്സുധീഃ। ഉച്ചാരയേന്നമോവാക്യം സ്വധാ ചാന്യത്ര യോജയേത്
നന്ദീമുഖത്തില് എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കിച്ച് ഇരുത്തണം; നമസ്കാരവാക്യം ഉച്ചരിച്ച്, വേറിടങ്ങളില് സ്വധാ ചേര്ക്കണം.
ഗ്രഹണേ ചംദ്രസൂര്യസ്യ ദത്വാ പിംഡോദകം നരഃ। അക്ഷയം ലഭതേ സ്വര്ഗം പിതൄണാം പുഷ്ടിവര്ദ്ധനമ്
ചന്ദ്രനോ സൂര്യനോ ഗ്രഹണത്തില് പിണ്ഡവും വെള്ളവും നല്കുന്നവന് അക്ഷയമായ സ്വര്ഗ്ഗം ലഭിക്കും, പിതാക്കന്മാരുടെ പോഷണം വര്ദ്ധിക്കും.
തത്ര സ്നാനം ന കുര്യാദ്യഃ ശക്ത്യാ പിംഡോദകം നരഃ। ന ദദാതി പിതൄണാം തു ചാംഡാലത്വം സ ഗച്ഛതി
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യാതിരിക്കുക, അല്ലെങ്കില് കഴിവുണ്ടായിട്ടും പിതാക്കന്മാര്ക്ക് പിണ്ഡവും വെള്ളവും നല്കാതിരിക്കുക—ഇങ്ങനെ ചെയ്താല് ചാണ്ഡാളനാകുന്നു.
സര്വം ഭൂമിസമം ദാനം സര്വേ വ്യാസസമാ ദ്വിജാഃ। സര്വം ഗംഗാസമം തോയം രാഹുഗ്രസ്തേ നിശാകരേ
എല്ലാ ഭൂമിദാനങ്ങളും തുല്യമാണ്, എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും വ്യാസന്തുല്യരാണ്; രാഹു ചന്ദ്രനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത് എല്ലാ വെള്ളവും ഗംഗാവെള്ളംപോലെയാണ്.
ഇംദോര്ലക്ഷഗുണം പ്രോക്തം ദശലക്ഷം തു ഭാസ്കരേ। ഗംഗാതോയേ തു സംപ്രാപ്ത ഇംദോഃ കോടീ രവേര്ദശ
ചന്ദ്രനു ലക്ഷഗുണം, സൂര്യനു പത്തുലക്ഷം ഗുണം ഫലം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; ആ സമയത്ത് ഗംഗാവെള്ളം ലഭിച്ചാല് സൂര്യനു പത്ത് കോടിയും ചന്ദ്രനു ഒരു കോടി ഗുണവും ലഭിക്കും.