മന്യുര്നിപതതേ യസ്മിന്പുത്രേ പിത്രോശ്ച നിത്യശഃ। തന്നിരയം നാബാധേഹം ന ധാതാ ന ച ശംകരഃ
മാതാപിതാക്കൾക്ക് മകനിൽ എപ്പോഴും കോപം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ നരകം തടയാൻ ഞാൻ പോലും കഴിയില്ല, ബ്രഹ്മാവോ ശിവനോ കഴിയില്ല.
തസ്മാത്ത്വം പിതരൌ ഗച്ഛ കുരു പൂജാം പ്രയത്നതഃ। തതസ്ത്വം ഹിതയോരേവ പ്രസാദാന്മത്പദം വ്രജ
അതിനാൽ, നീ മാതാപിതാക്കളെ സമീപിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ പൂജ ചെയ്യുക. അവരുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു മാത്രമേ നീ എന്റെ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കൂ.
ഇത്യുക്തേ തു ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ പുനരാഹ ജഗദ്ഗുരുമ്। പ്രസന്നോ യദി മേ നാഥ രൂപം സ്വം ദര്ശയാച്യുത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ വീണ്ടും ലോകഗുരുവിനോട് പറഞ്ഞു: സ്വാമിനേ, നീ എനിക്ക് പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, അച്യുതാ, നിന്റെ സ്വരൂപം എനിക്ക് കാണിക്കൂ.
തതോ ദ്വിജപ്രണയതഃ പ്രസന്നഹൃദയോ വശീ। രൂപം സ്വം ദര്ശയാമാസ ബ്രഹ്മണ്യോ ബ്രഹ്മകര്മണേ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭക്തിയാൽ, കരുണാപൂർണ്ണമായ ഹൃദയത്തോടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അവരുടെ കര്മ്മങ്ങളെയും പ്രിയപ്പെട്ടവനായി, ഭഗവാൻ തന്റെ സ്വരൂപം കാണിച്ചു.
ശംഖചക്രഗദാപദ്മധാരണം പുരുഷോത്തമമ്। കാരണം സര്വലോകസ്യ തേജസാ പൂരയജ്ജഗത്
ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ കൈവശമുള്ള പരമപുരുഷനായി, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും കാരണമായ പ്രകാശം കൊണ്ട് ജഗത് നിറച്ചവനായി, ഭഗവാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പ്രണമ്യ ദംഡവദ്വിപ്ര ഉവാച പുനരച്യുതമ്। അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ അദ്യ മേ ചക്ഷുഷീ ശിവേ
ദണ്ഡവത്തായി നമസ്കരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും അച്യുതനോട് പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം സഫലമായത്, ഇന്നാണ് എന്റെ കണ്ണുകൾ ഭാഗ്യവതികളായത്.
അദ്യ മേ ച കരൌ ശ്ലാഘ്യൌ ധന്യോഹം ജഗദീശ്വര। അദ്യ മേ പുരുഷാ യാംതി ബ്രഹ്മലോകം സനാതനമ്
ഇന്ന് എന്റെ കൈകൾ പ്രശംസനീയമായിരിക്കുന്നു, ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, ലോകനാഥാ. ഇന്ന് എന്റെ പൂർവ്വികർ ബ്രഹ്മയുടെ ശാശ്വത ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
നംദംതി ബാംധവാ മേദ്യ ത്വത്പ്രസാദാജ്ജനാര്ദന। ഇദാനീം ച പ്രസിദ്ധാ മേ സര്വേ ചൈവ മനോരഥാഃ
ജനാർദ്ദനാ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ ബന്ധുക്കൾ സന്തോഷിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ എന്റെ എല്ലാ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറുന്നു.
കിംതു മേ വിസ്മയോ നാഥ മൂകാദി ജ്ഞാനിനോ ഭൃശമ്। കഥം ജാനംതി മദ്വൃത്തം ദേശാംതരമുപസ്ഥിതമ്
എന്നാൽ, പ്രഭോ, എനിക്ക് അതിയായ അത്ഭുതമാണ് — മൗനനും മറ്റുള്ള ജ്ഞാനികളും എങ്ങനെയാണ് ഞാൻ വിദേശത്തുണ്ടായാലും എന്റെ പ്രവൃത്തികൾ അറിയുന്നത്?
തസ്യ ഗേഹോദരാകാശേ സ്ഥിതോ വിപ്രോതിശോഭനഃ। തഥാ പതിവ്രതാ ഗേഹേ തുലാധാരശിരസ്യപി
അവന്റെ വീട്ടിലെ അകത്തളത്തിൽ ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ വസിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭക്തിയുള്ള ഭാര്യയുടെ വീട്ടിലും, തുലാധാരന്റെ തലയിൽ പോലും വസിക്കുന്നു.
തഥാ മിത്രാദ്രോഹകസ്യ ത്വം ച വൈഷ്ണവമംദിരേ। അനുഗ്രഹാച്ച മേ വിപ്ര തത്ത്വതോ വക്തുമര്ഹസി
അങ്ങനെ തന്നെ, സുഹൃത്തുക്കളെ ദ്രോഹിക്കാത്തവന്റെ വീട്ടിലും, വൈഷ്ണവന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലും, ദയവായി ബ്രാഹ്മണാ, നീ സത്യമായത് എനിക്ക് പറയേണ്ടതാണല്ലോ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച-। പിത്രോര്ഭക്തഃ സദാ മൂകഃ പതിവ്രതാ ശുഭാ ച സാ। സത്യവാദീ തുലാധാരഃ സമഃ സര്വജനേഷു ച
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: മൗനൻ എപ്പോഴും മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഭക്തനാണ്; ആ ഭാര്യ പാവനയാളാണ്; തുലാധാരൻ സത്യവാദിയാണ്, എല്ലാവരോടും സമഭാവനയുള്ളവനാണ്.
ലോഭകാമജിദദ്രോഹോ മദ്ഭക്തോ വൈഷ്ണവഃ സ്മൃതഃ। സംപ്രീതോഹം ഗുണൈരേഷാം തിഷ്ഠാമ്യാവസഥേ മുദാ
ലോഭവും കാമവും ദ്രോഹവും ഇല്ലാത്തവനും, എനിക്ക് ഭക്തിയുള്ളവനെയും, വൈഷ്ണവനെന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇവരുടെ ഗുണങ്ങളിൽ സന്തോഷിച്ച് ഞാൻ ആ വീടുകളിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു.
ഭാരതീകമലാഭ്യാം ച സഹിതോ ദ്വിജസത്തമ। വിപ്ര ഉവാച-। മഹാപാതകിസംസര്ഗാന്നരാശ്ചൈവാതിപാതകാഃ
ഭാരതിയും കമലയും കൂടെ, മഹാനായ ദ്വിജനേ, ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: മഹാപാതകികളുമായി സഖ്യതയാൽ മനുഷ്യർ അത്യന്തം പാപികളാകുന്നു.
ഇതി ജല്പംതി ധര്മജ്ഞാഃ സ്മൃതിശാസ്ത്രേഷു സര്വദാ। പുരാണാഗമവേദേഷു കഥം ത്വം തിഷ്ഠസേ ഗൃഹേ
ധർമ്മം അറിയുന്നവർ സ്മൃതിശാസ്ത്രങ്ങളിലും, പുരാണങ്ങളിലും, ആഗമങ്ങളിലും, വേദങ്ങളിലും എല്ലായ്പ്പോഴും ഇങ്ങനെ പറയുന്നു; എന്നാൽ നീ എങ്ങനെയാണ് വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നത്?
ശ്രീഭഗവാനുവാച-। കല്യാണാനാം ച സര്വേഷാം കര്ത്താ മൂകോ ജഗത്ത്രയേ। വൃത്തസ്ഥോ യോപി ചാണ്ഡാലസ്തം ദേവാ ബ്രാഹ്മണം വിദുഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ സദ്ഗുണമുള്ളവരിലും, മൗനൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സകലവും ചെയ്യുന്നവനാണ്; നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ള ചാണ്ഡാളനെയും ദേവന്മാർ ബ്രാഹ്മണനായി അറിയുന്നു.
മൂകസ്യ സദൃശോ നാസ്തി ലോകേഷു പുണ്യകര്മതഃ। പിത്രോര്ഭക്തിപരേ നിത്യം ജിതം തേന ജഗത്ത്രയമ്
മൗനനെപ്പോലെ പുണ്യപ്രവൃത്തിയുള്ളവൻ ലോകങ്ങളിൽ മറ്റൊരാളുമില്ല; അവൻ എപ്പോഴും മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഭക്തനായി, മൂന്നു ലോകവും ജയിച്ചു.
തയോര്ഭക്ത്യാ ത്വഹം തുഷ്ടഃ സര്വദേവഗണൈഃ സഹ। തിഷ്ഠാമി ദ്വിജരൂപേണ തസ്യ ഗേഹോദരേ ച ഖേ
അവരുടെ ഭക്തിയാൽ ഞാൻ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ അവന്റെ വീട്ടിലെ അകത്തളത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
തഥാ പതിവ്രതാ ഗേഹേ തുലാധാരസ്യ മംദിരേ। അദ്രോഹകസ്യ ഭവനേ വൈഷ്ണവസ്യ ച വേശ്മനി
അങ്ങനെ തന്നെ, ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള ഭാര്യയുടെ വീട്ടിലും, തുലാധാരന്റെ വീടിലും, ദ്രോഹമില്ലാത്തവന്റെ ഭവനത്തിലും, വൈഷ്ണവന്റെ വീട്ടിലും ഞാൻ വസിക്കുന്നു.
സദാ തിഷ്ഠാമി ധര്മജ്ഞ മുഹൂര്തം ന ത്യജാമ്യഹമ്। തേന പശ്യംതി മാം നിത്യം യേ ത്വന്യേ പാപകൃജ്ജനാഃ
ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, ഞാൻ എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു, ഒരു നിമിഷം പോലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട്, പാപം ചെയ്യാത്തവർ എന്നെ എപ്പോഴും കാണുന്നു.
പുണ്യത്വാച്ച ത്വയാ ദൃഷ്ടോ മമാനുഗ്രഹകാരണാത്। പിത്രോര്ഭക്തിപരഃ ശുദ്ധശ്ചാംഡാലോ ദേവതാം ഗതഃ
നിന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ, എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ കണ്ടത്; മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഭക്തിയുള്ള ശുദ്ധനായ ചാണ്ഡാളൻ ദൈവസ്ഥിതിയിലേക്കുയർന്നു.
തസ്മാത്തേന സഹ പ്രീത്യാ തിഷ്ഠാമി തസ്യ മംദിരേ। പുനഃ പുനഃ കഥാലാപം കരോമി ദ്വിജനംദന
അതിനാൽ, സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ അവന്റെ വീട്ടിൽ അവനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും സംഭാഷണം നടത്തുന്നു, ദ്വിജനന്ദനാ.
തസ്യ വൈ മാനസേ നിത്യം വര്തേഽഹതഭാവനഃ। സ തജ്ജാനാതി ത്വദ്വൃത്തം തഥാ പതിവ്രതാദയഃ
അവന്റെ മനസ്സിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു, ദോഷചിന്തയില്ലാതെ; അതുകൊണ്ട് അവൻ നിന്റെ പ്രവൃത്തിയും, അതുപോലെ ഭക്തിയായ ഭാര്യയും മറ്റുള്ളവരും അറിയുന്നു.
തേഷാം വൃത്തം വദിഷ്യാമി ശൃണു ത്വം ചാനുപൂര്വശഃ। യച്ഛ്രുത്വാ സര്വഥാ മര്ത്യോ മുച്യതേ ജന്മബംധനാത്
അവരുടെ പെരുമാറ്റം ഞാൻ പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിച്ച് ക്രമത്തിൽ കേൾക്കുക; ഇത് കേട്ടാൽ മനുഷ്യൻ ജന്മബന്ധനത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകും.
പിതുര്മാതുഃ പരം തീര്ഥം ദേവദേവേഷു നൈവ ഹി। പിത്രോരര്ചാ കൃതാ യേന സ ഏവ പുരുഷോത്തമഃ
ദേവന്മാരിൽ പോലും പിതാവിനും മാതാവിനും സമമായ തീർത്ഥം ഇല്ല; മാതാപിതാക്കളെ ആരാധിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉത്തമപുരുഷൻ.
പിത്രോരാജ്ഞാ ച ദേവസ്യ ഗുരോരാജ്ഞാ സമം ഫലം। ആരാധനാദ്ദിവോ രാജ്യം ബാധയാ രൌരവം വ്രജേത്
പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും ആജ്ഞയും ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞയും ഒരുപോലെ ഫലപ്രദമാണ്; ആരാധനകൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ രാജ്യം ലഭിക്കും, ഉപേക്ഷിച്ചാൽ രൗരവനരകത്തിൽ പോകേണ്ടിവരും.
സ ചാസ്മാകം ഹൃദിസ്ഥോഽപി തസ്യാഹം ഹൃദയേ സ്ഥിതഃ। ആവയോരംതരം നാസ്തി പരത്രേഹ ച മത്സമഃ
അവൻ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും, ഞാൻ അവന്റെ ഹൃദയത്തിലും വാസം ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇവിടെയോ പരലോകത്തോ വേർപാട് ഇല്ല; ആരും എന്നെ തുല്യനല്ല.
മദഗ്രേ മത്പുരേ രമ്യേ സര്വൈശ്ച ബാംധവൈഃ സഹ। സഭുംജീതാക്ഷയം ഭോഗമംതേ മയി ച ലീയതേ
എന്റെ മുമ്പിൽ, എന്റെ മനോഹര നഗരത്തിൽ, അവൻ തന്റെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം അനന്തമായ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; അവസാനം അവൻ എന്നിൽ ലയിക്കും.
അതഏവ ഹി മൂകോസൌ വാര്ത്താം ത്രൈലോക്യസംഭവാമ്। ജാനാതി നരശാര്ദൂല ഏഷ തേ വിസ്മയഃ കുതഃ
അതിനാൽ, അവൻ മൗനിയായിട്ടും മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അറിയുന്നു. മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, അതിനാൽ നീ അതിശയിപ്പാൻ എന്ത് കാരണം?
ദ്വിജ ഉവാച-। മോഹാദജ്ഞാനതോ വാപി ന കൃത്വാ പിതുരര്ചനം। ജ്ഞാത്വാ വാ കിം ച കര്തവ്യം സദസജ്ജഗദീശ്വര൨൦൦ 1.50.
ദ്വിജൻ പറഞ്ഞു: മായയാൽ അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനത്താൽ പിതാവിനെ ആരാധിക്കാതെ പോകാം; അതറിയുമ്പോൾ, ലോകനാഥാ, ശരിയും തെറ്റും സംബന്ധിച്ച് എന്ത് ചെയ്യണം?