ലോകാനാം കുശ്രുതിര്വാര്താ തേന പുണ്യബലാച്ഛ്രുതാ। ജനാപവാദമോക്ഷാര്ഥം ബുദ്ധിസ്തസ്യാഭവച്ഛുഭാ
ജനങ്ങളുടെ നല്ലതോ മോശമോ ആയ വാർത്ത അവൻ തന്റെ പുണ്യശക്തിയാൽ കേട്ടു. അവളെ ജനപ്രതിഷ്ഠയിലുണ്ടാകുന്ന അപവാദത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ മനസ്സിൽ നല്ലതായ ചിന്തയുണ്ടായി.
ദാരൂണി സ്വയമാഹൃത്യാജിജ്വലത്സ മഹാനലമ്। ഏതസ്മിന്നംതരേ താത രാജപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അവൻ സ്വയം മരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വലിയ തീ കത്തിച്ചു. അതിനിടയിൽ, പ്രിയനേ, ധൈര്യശാലിയായ രാജകുമാരൻ—
ആഗമത്തദ്ഗൃഹം സദ്യഃ സോപശ്യത്തം ച യോഷിതമ്। പ്രോത്ഫുല്ലവദനാം നാരീം പ്രവിഷാദഗതം നരം
ഉടൻ തന്നെ ആ വീട്ടിൽ എത്തി ആ സ്ത്രീയെ കണ്ടു. അവളുടെ മുഖം പുഷ്പിക്കുകയായിരുന്നു; അകത്തു കടന്ന പുരുഷനെ അവൾ കണ്ടു.
അനയോര്മാനസം ജ്ഞാത്വാ രാജപുത്രോവദദ്വചഃ। കിം ന സംഭാഷസേ മാം ച മിത്രകം ചിരമാഗതമ്
അവരുടെ മനസ്സുകൾ മനസ്സിലാക്കി രാജകുമാരൻ പറഞ്ഞു: നീ എനിക്ക് സുഹൃത്ത്, ഇ tantosam കഴിഞ്ഞ് വന്നവനോട് എന്തുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നില്ല?
അബ്രവീത്സോപി ധര്മാത്മാ രാജപുത്രമനഷ്ടധീഃ। യത്കൃതം ദുഷ്കരം കര്മ മയാ ത്വദ്ധിതകാരണാത്
അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മനസ്സു തളരാത്തവൻ രാജകുമാരനോടു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭാവുകത്തിനായി ഞാൻ ചെയ്തത് വളരെ ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തി ആയിരുന്നു.'
സര്വം വ്യര്ഥമഹം മന്യേ ജനാനാം ച പ്രവാദതഃ। അദ്യ വഹ്നിമഹം യാസ്യേ പ്രപശ്യംതു നരാസ്സുരാഃ
ജനങ്ങൾ പറയുന്നതൊക്കെയും വെറുതെ എന്നൊന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്; ഇന്നാണ് ഞാൻ അഗ്നിയിൽ കടക്കുന്നത് — മനുഷ്യരും ദേവതകളും ഇതു കാണട്ടെ.'
ഇത്യുക്ത്വാ സ മഹാഭാഗഃ പ്രവിവേശ ഹുതാശനമ്। വിശതസ്തസ്യ വഹ്നൌ ന കുസുമം ചികുരാലയേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ മഹാഭാഗവൻ ഹോമാഗ്നിയിൽ കയറി; അഗ്നിയിൽ കടക്കുമ്പോൾ അവന്റെ തലമുടിയിൽ ഒരു രോമം പോലും ദോഷം സംഭവിച്ചില്ല.
നാംഗമസ്യാനലോധാക്ഷീന്ന ച വസ്ത്രം ന കുംതലമ്। ഖേ ച ദേവാ മുദാ സര്വേസാധുസാധ്വിതി ചാബ്രുവന്
അഗ്നി അവന്റെ ശരീരത്തെയും വസ്ത്രത്തെയും മുടിയെയും യാതൊന്നും ദഹിപ്പിച്ചില്ല; ആകാശത്ത് ദേവതകൾ സന്തോഷത്തോടെ 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്ന് വിളിച്ചു.
അപതന്പുഷ്പവര്ഷാണി തസ്യ മൂര്ധ്നി സമംതതഃ। യൈര്യൈശ്ച ദുഷ്കൃതം വാക്യം ഗദിതം താവുഭൌ പ്രതി
അവന്റെ തലയിൽ ചുറ്റും പുഷ്പവർഷം പതിച്ചു; ആ ഇരുവരെയും കുറിച്ച് ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ പറഞ്ഞവർക്കായി,
തേഷാം മുഖേ പ്രജായംതേ കുഷ്ഠാനി വിവിധാനി ച। തത്രാഗത്യ ച ദേവാശ്ച വഹ്നേരാകൃഷ്യതം മുദാ
അവരുടെ മുഖത്ത് പലതരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠരോഗങ്ങൾ ഉദിച്ചു; ദേവതകളും അവിടെ എത്തി ആ അഗ്നിക്ക് അടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ചേർന്നു.
അപൂജയന്സുപുഷ്പൈശ്ച മുനയോ വിസ്മയം ഗതാഃ। സര്വൈര്മുനിവരൈരേവം മനുഷ്യൈര്വിവിധൈസ്തദാ
മഹർഷിമാർ അത്ഭുതത്തോടെ മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് അവനെ പൂജിച്ചു; അപ്പോൾ എല്ലാ പ്രധാനമുനികളും പലവിധമുള്ള മനുഷ്യരും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
അര്ച്യതേ തു മഹാതേജാഃ സ ച സര്വാനപൂജയത്। സജ്ജനാദ്രോഹകം നാമ കൃതം ദേവാസുരൈര്നൃഭിഃ
ആ മഹാതേജസ്വി എല്ലാവരാലും ആരാധിക്കപ്പെട്ടു; അവനും എല്ലാവരെയും ആദരിച്ചു; 'സജ്ജനന്മാരെ വഞ്ചിച്ച' പ്രവൃത്തി ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ചെയ്തു.
തസ്യ പാദരജഃ പൂതാ സസ്യപൂര്ണാ ധരാഭവത്। സുരാശ്ചാഹുശ്ച തം തത്ര ഭാര്യാ തേ സംപ്രഗൃഹ്യതാമ്
അവന്റെ പാദധൂളിയിൽ ഭൂമി വിശുദ്ധയായി ധാന്യസമൃദ്ധിയായി; ദേവതകൾ അവിടെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭാര്യയെ തിരിച്ചു ലഭിക്കട്ടെ.'
ഏതസ്യ സദൃശോ ലോകേ ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി। നാസ്തീതി സാംപ്രതം പൃഥ്വ്യാം കാമലോഭാജിതഃ പുമാന്
ഇവനെപ്പോലുള്ളവൻ ലോകത്ത് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല; ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ കാമലോഭത്തിൽ അടിമപ്പെട്ട മനുഷ്യൻ ഇല്ല.
ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം രക്ഷസാം മൃഗപക്ഷിണാമ്। കീടാദീനാം ച സര്വേഷാം കാമ ഏഷ സുദുര്ജയഃ
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും കീടാദികൾക്കും ഈ കാമം അത്യന്തം ജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
കാമാല്ലോഭാത്തഥാക്രോധാന്നിത്യം സത്ത്വേഷു ജായതേ। സംസാരബംധകഃ കാമോ ഹ്യകാമോ ന ക്വചിദ്ഭവേത്
കാമത്തിൽ നിന്നാണ് ലോഭവും കോപവും എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവികളിൽ ജനിക്കുന്നത്; കാമം തന്നെയാണ് ഈ ലോകബന്ധനം — കാമം ഇല്ലെങ്കിൽ എവിടെയും ബന്ധം ഉണ്ടാകില്ല.
അനേനൈവ ജിതം സര്വം ഭുവനാനി ചതുര്ദശ। അമുഷ്യ ഹൃദയേ നിത്യം വാസുദേവോ മുദാസ്ഥിതഃ
ഇതുകൊണ്ടാണ് പതിനാലു ലോകങ്ങളും ജയിക്കപ്പെട്ടത്; അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വാസുദേവൻ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു.
ഏവം സ്പൃഷ്ട്വാഥ ദൃഷ്ട്വാ തം മനുഷ്യാഃ സര്വകല്മഷാത്। പൂയംതേ ഹ്യനഘാശ്ചൈവ ലഭംതേ ചാക്ഷയാം ദിവമ്
അവനെ സ്പർശിക്കുന്നവരും കാണുന്നവരും എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധരാകുന്നു; അവർ പാപരഹിതരായി ശാശ്വതമായ സ്വർഗം നേടുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ ഗതാ ദേവാ വിമാനൈശ്ച ദിവം മുദാ। മനുഷ്യാഃ പ്രയയുസ്തുഷ്ടാ ദംപതീ സ്വഗൃഹം തഥാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവതകൾ ആനന്ദത്തോടെ വിഹായസയാനങ്ങളിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; മനുഷ്യരും സന്തോഷത്തോടെ ദമ്പതികളോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ദിവ്യം ചക്ഷുസ്തദാ തസ്യ ചാസീദ്ദേവാന്സ പശ്യതി। ത്രൈലോക്യസ്യ ച വാര്ത്താം ച ജാനാതി ലീലയാ ഭൃശമ്
അപ്പോൾ അവന് ദിവ്യദൃഷ്ടി ലഭിച്ചു; ദേവതകളെയും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ കാര്യങ്ങളെയും എളുപ്പത്തിൽ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു.
തതസ്തസ്യ ച വീഥ്യാം ച ദൃഷ്ടസ്തേന സഹൈവ സഃ। സ പപ്രച്ഛ മുദാ തം ച ധര്മോദ്ദേശം ഹിതം വദ
ശേഷം വഴിയിൽ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് ചോദിച്ചു: 'നല്ലതായ ധർമ്മോപദേശം പറയൂ.'
സജ്ജനാദ്രോഹ ഉവാച-। ഗച്ഛ ബാഡവ ധര്മജ്ഞ വൈഷ്ണവം പുരുഷോത്തമമ്। തം ച ദൃഷ്ട്വാ ത്വഭീഷ്ടം തേ സാംപ്രതം ച ഫലിഷ്യതി
സജ്ജനദ്രോഹൻ പറഞ്ഞു: 'പുണ്യശാലിയായ ഭദവ, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ, വൈഷ്ണവനായ പരമപുരുഷനെ കാണാൻ പോവുക; അവനെ കണ്ടാൽ നിന്റെ ആഗ്രഹം ഇപ്പോൾ നിറവേറും.'
ബകസ്യ നിധനം യദ്വാ വസ്ത്രസ്യാശോഷണം തഥാ। ജാനീഷേ ചാപരോ യശ്ച കാമസ്തേഽസ്തി ഹൃദിസ്ഥിതഃ
നീക്കിളി മരിക്കുന്നതോ, വസ്ത്രം ഉണങ്ങുന്നതോ എങ്ങനെ അറിയുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു ആഗ്രഹവും നീ അറിയുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു വചനമാഗതോ വൈഷ്ണവം പ്രതി। വിഷ്ണുരൂപദ്വിജേനൈവ സാര്ദ്ധം തേന മുദാ യയൌ
ഈ വാക്കുകൾ വിഷ്ണുഭക്തനോടായി കേട്ടപ്പോൾ, വിഷ്ണുരൂപം ധരിച്ചിരുന്ന ആ ദ്വിജനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
അപശ്യത്പുരുഷം ശുദ്ധം ജ്വലംതം ച പുരഃസ്ഥിതമ്। സര്വലക്ഷണസംപൂര്ണം ദീപ്യമാനം സ്വതേജസാ
അവൻ മുന്നിൽ ശുദ്ധനും തേജസ്സോടെ ജ്വലിക്കുന്നവനുമായ ഒരാൾയെ കണ്ടു; എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ നില്ക്കുന്നവനായിരുന്നു അവൻ.
അബ്രവീത്സ ച ധര്മാത്മാ ധ്യാനസ്ഥം ച ഹരേഃ പ്രിയമ്। വദനോ യദ്യദ്വൃത്തം വൈ ദൂരാത്ത്വാം ചാഗതോ ഹ്യഹമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ, ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ ഹരിയുടെ ഭക്തനോടു പറഞ്ഞു: 'എന്താണ് സംഭവിച്ചതോ അതെല്ലാം പറയൂ; ദൂരത്ത് നിന്ന് ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.'
വൈഷ്ണവ ഉവാച-। പ്രസന്നസ്തേ സുരശ്രേഷ്ഠോ ദാനവാരീശ്വരഃ സദാ। ദൃഷ്ട്വാ ത്വാം ച മനോഽസ്മാകം ഹൃഷ്യതീവാധുനാ ദ്വിജ
വൈഷ്ണവൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ദാനവശത്രുക്കളുടെ അധിപതിയും ആയവൻ എപ്പോഴും നിന്നോട് ദയയുള്ളവനാണ്; നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സ് ഇപ്പോൾ സത്യത്തിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ദ്വിജ.
കല്യാണം ചാതുലം തേദ്യ ഫലിഷ്യതി മനോരഥഃ। സുരവര്ത്മനി തേ നിത്യം ചേലം ശുഷ്യതി നാന്യഥാ
ഇന്ന് നിന്റെ അതുല്യമായ ഭാഗ്യം ഫലിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്; ദേവന്മാരുടെ പാതയിൽ നീ നടക്കുമ്പോൾ നിന്റെ വസ്ത്രം എപ്പോഴും ഉണങ്ങും, അതിന് എങ്കിലും മാറ്റമില്ല.
ദൃഷ്ട്വാ ദേവം സുരശ്രേഷ്ഠം മമ ഗേഹേ ഹരിം സ്ഥിതമ്। ഇത്യുക്തേ വൈഷ്ണവേനാഥ സ തു തം പുനബ്രവീത്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹരിയെ എന്റെ വീട്ടിൽ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു — വൈഷ്ണവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ക്വാസൌ വിഷ്ണുഃ സ്ഥിതോ നിത്യം ദര്ശയാദ്യ പ്രസാദതഃ। വൈഷ്ണവ ഉവാച-। അസ്മിന്ദേവഗൃഹേ രമ്യേ പ്രവിശ്യ പരമേശ്വരമ്൧൫൦ 1.50.
'അവൻ എവിടെയാണ്, ആനന്തമായ വിഷ്ണു എവിടെയാണ്? ഇന്ന് ദയവാൽ അവനെ എനിക്ക് കാണിക്കൂ.' വൈഷ്ണവൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ മനോഹരമായ ദേവാലയത്തിൽ കയറി പരമേശ്വരനെ കാണൂ.'